|
|
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{Infobox person
| |
| | name = ابوالحسن خانعلی
| |
| | image = دکتر ابوالحسن خانعلی ۱۳۴۰.jpg
| |
| | caption = دکتر ابوالحسن خانعلی، معلم شهید قیام ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰
| |
| | birth_date = ۱۳۰۴ خورشیدی
| |
| | birth_place = سمنان، ایران
| |
| | death_date = ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰ (۳۶ سال)
| |
| | death_place = میدان بهارستان، تهران، ایران
| |
| | nationality = مردمان ایرانی
| |
| | occupation = معلم، نویسنده، فعال حقوق معلمان
| |
| | known_for = شهادت در قیام معلمان ایران (۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰)
| |
| | education = دکترای ادبیات فارسی از دانشگاه تهران
| |
| | religion = اسلام (شیعه)
| |
| }}
| |
| '''دکتر ابوالحسن خانعلی''' (۱۳۰۴ سمنان – ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰ تهران)، معلم، نویسنده و فعال حقوق معلمان ایرانی بود که در جریان اعتراضات گسترده معلمان در میدان بهارستان تهران به ضرب گلوله نیروهای رژیم پهلوی به شهادت رسید. قیام ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰، که به نام او شناخته میشود، نقطه عطفی در مبارزات مدنی پس از [[کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲]] بود.
| |
|
| |
|
| '''چکیده:''' دکتر ابوالحسن خانعلی، متولد سمنان، با دکترای ادبیات فارسی از دانشگاه تهران، به عنوان معلم دبیرستانهای تهران فعالیت میکرد و از حقوق پایین و شرایط نامناسب معلمان دفاع مینمود. در سال ۱۳۴۰، در پی اعتراضات گسترده صنفی معلمان به دلیل تورم و کاهش قدرت خرید، او به یکی از رهبران این حرکت تبدیل شد. در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰، هزاران معلم در میدان بهارستان تهران تجمع کردند و خواستار افزایش حقوق و بهبود وضعیت شدند. نیروهای رژیم پهلوی به تجمع مسالمتآمیز حمله کردند و ابوالحسن خانعلی با شلیک مستقیم گلوله به شهادت رسید.
| |
|
| |
| شهادت او خشم عمومی را برانگیخت و رژیم را در بحران مشروعیت قرار داد. این رویداد مستقیماً منجر به استعفای دولت جعفر شریفامامی و انتصاب [[علی امینی]] به نخستوزیری گردید. از دیدگاه اپوزیسیون، قیام ۱۲ اردیبهشت نماد مبارزه مدنی علیه دیکتاتوری پهلوی بود که رژیم را وادار به عقبنشینی موقت کرد. شهادت خانعلی الهامبخش نسلهای بعدی معلمان و مبارزان حقوق صنفی شد و روز ۱۲ اردیبهشت به عنوان روز معلم در تقویم اپوزیسیون ثبت گردید. او نماد فداکاری برای عدالت اجتماعی و آزادی بیان در دوران سرکوب پس از کودتا به شمار میرود و مرگش درس مهمی از هزینه مبارزه مسالمتآمیز در برابر استبداد بود.
| |
|
| |
| <nowiki/>== میراث و تأثیر بر مبارزات بعدی ==
| |
|
| |
| شهادت دکتر ابوالحسن خانعلی نقطه عطفی در مبارزات مدنی ایران پس از [[کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲]] بود. قیام ۱۲ اردیبهشت، که به نام او شناخته میشود، رژیم پهلوی را در بحران مشروعیت قرار داد و مستقیماً منجر به استعفای دولت جعفر شریفامامی و انتصاب [[علی امینی]] گردید. از دیدگاه اپوزیسیون، این رویداد درس مهمی از قدرت اعتراض مسالمتآمیز صنفی در برابر دیکتاتوری بود که حتی در دوران سرکوب شدید، میتواند رژیم را وادار به عقبنشینی کند.<ref>سازمان مجاهدین خلق ایران، "پاک کردن یک دروغ از روی تختهسیاه روز معلم در ایران"، https://article.mojahedin.org/i/پاک-کردن-یک-دروغ-از-روی-تخته-سیاه-روز-معلم-در-ایران.</ref>
| |
|
| |
| روز ۱۲ اردیبهشت به عنوان روز معلم در تقویم اپوزیسیون ثبت شد و نماد فداکاری معلمان برای عدالت اجتماعی و آزادی بیان گردید. شهادت دکترخانعلی الهامبخش نسلهای بعدی معلمان، روشنفکران و فعالان حقوق بشر شد و نشان داد که سرکوب خشونتآمیز نمیتواند صدای اعتراض را خاموش کند. در دهههای بعد، به ویژه در آستانه [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]، یاد خانعلی بارها زنده شد و مبارزات صنفی معلمان را تقویت کرد.<ref>سازمان مجاهدین خلق ایران، "بنویس! درس اول: آزادی"، https://article.mojahedin.org/i/بنویس-درس-اول-آزادی.</ref>
| |
|
| |
| میراث خانعلی فراتر از یک رویداد تاریخی است. او نماد معلمی متعهد است که جان خود را برای حقوق همکاران و آموزش آزاد فدا کرد. از دیدگاه اپوزیسیون، شهادت او پلی میان مبارزات مدنی دهه ۱۳۴۰ و خیزشهای بعدی بود و درس جاودانهای از هزینه مبارزه برای آزادی در برابر استبداد ارائه داد.<ref>Ervand Abrahamian, Iran Between Two Revolutions (Princeton University Press, 1982), 425-430.</ref>
| |
| == منابع ==
| |