(۸۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱:
خط ۱:
{{جعبه زندگینامه|اندازه جعبه=|عنوان=|عنوان ۲=|نام=عاصمه جهانگیر|تصویر=عاصمه جهانگیر.jpg|اندازه تصویر=200|عنوان تصویر=|زادروز=۲۷ ژانویه۱۹۵۲ میلادی / ۶ بهمن ۱۳۳۰ خورشیدی|زادگاه=لاهور- پاکستان|محل زندگی=|ملیت=|نامهای دیگر=|نژاد=|تابعیت=|تحصیلات=حقوق|دانشگاه=پنجاب / مدرسه اقتصاد لندن / سنتگالن / کینارد کالج|پیشه=رئیس انجمن وکلای دیوان عالی پاکستان / گزارشگر ویژه حقوق بشر در ایران / گزارشگر ویژه آزادی دین|سالهای فعالیت=|کارفرما=|نهاد=سازمان ملل متحد|نماینده=|شناختهشده برای=دفاع از حقوق بشر، حقوق زنان و کودکان، آزادی ادیان|نقشهای برجسته=|سبک=|تأثیرگذاران=|تأثیرپذیرفتگان=|شهر خانگی=|دستمزد=|دارایی خالص=|قد=|وزن=|تلویزیون=|لقب=|دوره=|پس از=احمد شهید|پیش از=جاوید رحمان|حزب=|جنبش=|مخالفان=|هیئت=|دین=|مذهب=|اتهام=|مجازات=|وضعیت گناهکاری=|منصب=|مکتب=|آثار=|همسر=|شریک زندگی=|فرزندان=۲ دختر و یک پسر|والدین=ملک غلام جیلانی (سرهنگ ارتش مخالفان دولت ذوالفقار علی بوتو)|خویشاوندان سرشناس=|جوایز=لژیون دونور؛ جایزه بیلبائو یونسکو؛ جایزه حق معیشت ۲۰۱۴، جایزه آزادی ۲۰۱۰؛ جایزه مارتین انالز۱۹۹۵ (جایزهی حقوق بشری معروف به نوبل حقوق بشر)|امضا=|اندازه امضا=|signature_alt=|وبگاه=|imdb_id=|Soure_id=|پانویس=|تاریخ درگذشت=۱۱ فوریه ۲۰۱۸ میلادی / ۲۲ بهمن ۱۳۹۶|علت مرگ=ایست قلبی}}عاصمه جهانگیر (Asma Jahangir) (۲۰۱۸-۱۹۵۲) حقوقدان و فعال مدنی و حقوق بشری پاکستانی بود. وی در دفاع از حقوق اقلیتها، زنان و کودکان در پاکستان و عرصه بینالملل شهرت دارد. وی اولین زنی بود که به ریاست دیوان عالی کانون وکلای دادگستری پاکستان منصوب شد.<ref name=":0">[https://wncri.org/fa/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%81%D8%B9-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A7/ مدافع بزرگ حقوق بشر عاصمه جهانگیر در لاهور درگذشت]</ref> جهانگیر در سپتامبر ۲۰۱۶ به عنوان [[گزارشگر ویژه حقوق بشر|گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران]] منصوب شد و تا زمان درگذشتش در فوریه ۲۰۱۸ این مسئولیت را بر عهده داشت. او تنها گزارشگر ویژهی حقوق بشری برای ایران بود که پیش از انتصاب به عنوان گزارشگر ویژه هم عملا یک فعال حقوق بشری شناخته شده بود. گزارشهای جهانگیر درباره ایران بر نقض گسترده حقوق بشر، از جمله اعدامهای گسترده، شکنجه، محرومیت اقلیتها و سرکوب فعالان مدنی تأکید داشت. او به ویژه بر لزوم تحقیق مستقل درباره کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ تأکید کرد و نقش مقاومت ایران را در ارائه مستندات و شهادتها به طور ویژه برجسته ساخت. در واقع اون اولین گزارشگر ویژه ملل متحد بود که شکایات خانوادههای قربانیان قتل عام ۶۷ را در گزارش خود وارد کرد. <ref name=":0" /> گزارشهای او با واکنش شدید و منفی مقامات جمهوری اسلامی مواجه شد که او را به جانبداری و سیاسیکاری متهم و مأموریتش را رد کردند. با این حال، جهانگیر با اتکا به شهادت خانوادههای قربانیان و اسناد ارائهشده توسط مقاومت ایران، توانست توجه جامعه جهانی را به وضعیت حقوق بشر در ایران جلب کرده و خواستار پاسخگویی و اصلاحات ساختاری شد.
انفجار برخ خبر عربستان
[[پرونده:برج خبر.jpg|جایگزین=تصویر برج خبر پس از انفجار تروریستی|بندانگشتی|برج خبر پس از انفجار]]
ساختمان ۱۳۱ در پایگاه نیروهای امریکایی در شهر خٌبَر در عربستان در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۶ با کامیون بمبگذاری شده تخریب شد. این اقدام تروریستی جان ۱۹ سرباز امریکایی را گرفت و ۴۰۰ زخمی به جای گذاشت. <ref>[https://www.clintonlibrary.gov/research/archives/finding-aids/2006-0648-f-khobar-towers?utm_source=chatgpt.com آرشیو کتابخانه ریاست جمهوری بیل کلینتون]</ref> <ref>[https://www.britannica.com/event/Khobar-Towers-bombing-of-1996 دانشنامه بریتانیکا - بمبگذاری برجهای خبر]</ref>
== زندگی و فعالیتهای حرفهای عاصمه جهانگیر ==
افبیآی پس از ۳ سال تحقیق، رژیم ایران را مسئول این واقعه دانست. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/iran-terrorism-khobar-towers/ وال استریت جورنال - تروریسم و بنیادگرایی به قلم لویس فری، رئیس وقت اف بی آی]</ref> کلینتون طی نامهای محرمانه به خاتمی رئیس جمهور وقت رژیم پیام داد که مدارکی درباره دخالت ایران وجود دارد؛ اما ایران اعلام کرد قصد تحقیق در این رابطه ندارد. <ref>[https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB318/ سایت آرشیو امنیت ملی امریکا]
عاصمه جهانگیر در سال ۱۹۵۲ در لاهور پاکستان متولد شد و تحصیلات حقوقی خود را در دانشگاه پنجاب به پایان رساند.
او یکی از بنیانگذاران کمیسیون حقوق بشر پاکستان و نخستین زن رئیس انجمن وکلای دیوان عالی پاکستان بود.
'''[https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB318/ Secret U.S. Overture to Iran in 1999 - Broke Down Over Terrorism Allegations - U.S. Also Misunderstood Iran's Leadership Dynamics - in Attempting Exclusive Contact with President Khatami - nsarchive.com]'''</ref>
در کالج کینارد و دانشگاه پنجاب در رشته حقوق تحصیل کرد. در سال ۱۹۸۰ به دادگاه عالی لاهور فراخوانده شد و در سال ۱۹۸۲ وارد دیوان عالی شد. او اولین زنی بود که به ریاست دیوان عالی کانون وکلای دادگستری منصوب شد.
دادگاه فدرال امریکا در سال ۲۰۰۶ اعلام کرد بمبگذاری به دستور ایران (طبعا خامنهای] انجام شده؛ <ref>[https://everything.explained.today/Khobar_Towers_bombing/ خلاصه پرونده و اشاره به نتیجه دادگاه]</ref> قاضی ارشد «رویس سی لمبرث» سپاه پاسداران ایران و حزب الله لبنان را مجری آن دانست. <ref>[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2006/12/23/iran-held-liable-in-khobar-attack-span-classbankheadjudge-orders-254-million-paymentspan/6a93eae4-7e03-4167-9cf8-c3b11f42d160/ واشینگتن پست]
او یک کنشگر آزادیخواه بود که در سال ۱۹۸۳ به خاطر شرکت در نهضت بازسازی دموکراسی علیه حکومت نظامی ضیاء الحق به زندان رفت. او در نهضت وکلای سال ۲۰۰۷ شرکت داشت و تحت بازداشت خانگی قرار گرفت.
[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2006/12/23/iran-held-liable-in-khobar-attack-span-classbankheadjudge-orders-254-million-paymentspan/6a93eae4-7e03-4167-9cf8-c3b11f42d160/ Iran held liable in Khobar attack span class bank head judge orders 254 million payment span]</ref>
جهانگیر بیش از سه دهه در دفاع از حقوق زنان، کودکان، اقلیتهای مذهبی و قربانیان خشونت دولتی فعالیت کرد و به دلیل شجاعت و ایستادگیاش جوایز بینالمللی متعددی دریافت نمود؛ از جمله هلال امتیاز در سال ۲۰۱۰ و ستاره امتیاز. جایزه بیلبائو یونسکو برای خدمت به فرهنگ حقوق بشر و نشان افتخار لژیون دونور از فرانسه. وی در سال ۲۰۱۴ برنده جایزه حق معیشت و در سال ۲۰۱۰ برنده جایزه آزادی شد. <ref name=":0" />
وزیر دفاع کلینتون، «ویلیام پری» (ریاضیدان و مهندس تاجر که توسط کلینتون به وزارت دفاع انتخاب شده بود.) در سال ۲۰۰۷ (در جریان اوج سیاست مماشات با رژیم ایران)، اعلام کرد القاعده این کار را کرده و نه ایران! <ref>[https://www.upi.com/Defense-News/2007/06/06/Perry-US-eyed-Iran-attack-after-bombing/70451181161509/ Perry: U.S. eyed Iran attack after bombing - UPI]</ref> <ref>[https://www.mei.edu/publications/hezbollah-al-hejaz-saudi-shia-group-cloaked-mystery - Hezbollah Al-Hejaz: A Saudi Shi’a Group Cloaked in MysteryMiddle East Institute]</ref>
او در سازمان ملل متحد به عنوان گزارشگر ویژه آزادی دین و سپس گزارشگر ویژه حقوق بشر ایران خدمت کرد.
در نهایت در ژوئیه ۲۰۲۰ دادگاهی در امریکا ایران را به پرداخت ۸۷۹ میلیون دلار غرامت به بازماندگان واقعه محکوم کرد. <ref>[https://www.militarytimes.com/news/your-military/2020/07/07/judge-awards-879-million-from-iran-to-khobar-towers-bombing-victims-families/ militarytimes]
== مأموریت جهانگیر به عنوان گزارشگر ویژه حقوق بشر ایران ==
* شکنجه، قطع عضو، شلاق و محرومیت زندانیان سیاسی از درمان.
* سرکوب [[آزادی بیان]]، بازداشت فعالان مدنی، روزنامهنگاران و وکلا.
* تبعیض علیه اقلیتهای قومی و مذهبی.
او تأکید داشت که بدون اصلاحات اساسی در نظام قضایی ایران، بهبود وضعیت حقوق بشر امکانپذیر نیست.
== نقش مقاومت ایران و ارائه مستندات ==
== منابع ==
جهانگیر در گزارشهای خود به دریافت نامهها، اسناد و شهادتهایی اشاره کرد که خانوادههای قربانیان و زندانیان از بند رسته در اختیار او قرار دادهاند؛ به ویژه در موضوع کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷، جهانگیر براساس مستندات و شهادتهای ارائهشده توسط [[شورای ملی مقاومت ایران|مقاومت ایران]] و خانوادههای قربانیان، خواستار تحقیق مستقل بینالمللی شد.
او تأکید کرد که خانواده قربانیان حق دارند حقیقت را بدانند و از حق جبران و دادخواهی برخوردار باشند.
== واکنش رژیم ایران به مأموریت و گزارشهای جهانگیر ==
مقامات جمهوری اسلامی ایران مأموریت و گزارشهای جهانگیر را «جانبدارانه»، «سیاسی» و «فاقد اعتبار» دانستند و بارها او را به استفاده از منابع غیرقابل اعتماد و سیاهنمایی متهم کردند.
سخنگویان وزارت خارجه و مسئولان قضایی ایران، مأموریت گزارشگر ویژه را رد کردند و آن را نتیجه فشار کشورهای غربی دانستند.
رسانههای رژیم ایران با ادعای این که «اکثریت جامعهی پاکستان» به او نگاه منفی دارند و «ارتش پاکستان عاصمه جهانگیر را یک عنصر نامطلوب برای امنیت ملی میداند» تلاش بر تخریب چهره و شخصیت وی دارند. ربط دادن جهانگیر (دقیقا مانند الگوی احمد شهید) به جورج سوروس و اتهامات مالی دربارهی روابط با شرکتهای نفتی مانند «شل» و «شورون» هم از دیگر روشهای به کار گرفته شده توسط رژیم ایران بود. علاوه بر این موارد، اتهامات مذهبی و فرقهای مشخص و نسبت دادن چیزی مشابه «بهاییگری» به عاصمه جهانگیر، تلاشی برای شیطانسازی از او نزد جامعهی مسلمانان جهان بوده است. <ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/615398/%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%85%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 عاصمه جهانگیر که بود و چه اقداماتی علیه ایران انجام داد]</ref>
با وجود این واکنشها، جهانگیر در گزارشهایش تأکید داشت که پاسخهای مقامات ایران مبتنی بر مستندات قابل قبول نبوده و بسیاری از درخواستهای او برای سفر به ایران و دیدار با قربانیان بیپاسخ مانده است.
== درگذشت عاصمه جهانگیر ==
== میراث و تأثیر مأموریت جهانگیر ==
مأموریت جهانگیر نقطه عطفی در پیگیری بینالمللی نقض حقوق بشر در ایران بود و موجب شد توجه جامعه جهانی به وضعیت زندانیان سیاسی، [[اعدام در ایران|اعدامها]] و سرکوب فعالان جلب شود.
او با اتکا به مستندات مقاومت ایران و شهادت خانوادهها، خواستار پاسخگویی مقامات و اصلاحات ساختاری شد.
پس از درگذشت جهانگیر در سال ۲۰۱۸، مأموریت [[گزارشگر ویژه حقوق بشر|گزارشگر ویژه حقوق بشر در ایران]] ادامه یافت و همچنان یکی از ابزارهای کلیدی نظارت بر [[نقض حقوق بشر در ایران|وضعیت حقوق بشر ایران]] است. نهایتا این [[جاوید رحمان]]، جانشین عاصمه جهانگیر بود که برای اولین بار پس از گذشت چهار دهه از [[قتل عام ۶۷]] (۱۹۸۸ میلادی)، گزارش این پروندهی جنایتکارانه را بر مبنای «[[نسلکشی|نسل کشی]]» و «جنایت علیه بشریت» به مجمع عمومی و شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ارائه کرد.
نسخهٔ کنونی تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۲
انفجار برخ خبر عربستان
برج خبر پس از انفجار
ساختمان ۱۳۱ در پایگاه نیروهای امریکایی در شهر خٌبَر در عربستان در ۲۵ ژوئن ۱۹۹۶ با کامیون بمبگذاری شده تخریب شد. این اقدام تروریستی جان ۱۹ سرباز امریکایی را گرفت و ۴۰۰ زخمی به جای گذاشت. [۱][۲]
افبیآی پس از ۳ سال تحقیق، رژیم ایران را مسئول این واقعه دانست. [۳] کلینتون طی نامهای محرمانه به خاتمی رئیس جمهور وقت رژیم پیام داد که مدارکی درباره دخالت ایران وجود دارد؛ اما ایران اعلام کرد قصد تحقیق در این رابطه ندارد. [۴]
دادگاه فدرال امریکا در سال ۲۰۰۶ اعلام کرد بمبگذاری به دستور ایران (طبعا خامنهای] انجام شده؛ [۵] قاضی ارشد «رویس سی لمبرث» سپاه پاسداران ایران و حزب الله لبنان را مجری آن دانست. [۶]
وزیر دفاع کلینتون، «ویلیام پری» (ریاضیدان و مهندس تاجر که توسط کلینتون به وزارت دفاع انتخاب شده بود.) در سال ۲۰۰۷ (در جریان اوج سیاست مماشات با رژیم ایران)، اعلام کرد القاعده این کار را کرده و نه ایران! [۷][۸]
در نهایت در ژوئیه ۲۰۲۰ دادگاهی در امریکا ایران را به پرداخت ۸۷۹ میلیون دلار غرامت به بازماندگان واقعه محکوم کرد. [۹][۱۰]
