| causes = دستگیر مجروحان و عدم رسیدگی پزشک به آنها
|significance =
| goals = سرکوب و ایجاد رعب و وحشت
|date = نوامبر ۱۹۹۹
| methods = شلیک گلوله، حمله با گاز اشکآور
|duration = یک روز
| status =
|frequency = سالانه
| result =
|scheduling =
| side1 =خانوادهی مجروحان و مردم
|celebrations =
| side2 = نیروهای انتظامی، نیروهای امنیتی، سپاه پاسدران
|observances =
| side3 =
|relatedto = حقوق زنان
| leadfigures1 =
}}
| leadfigures2 =
روز جهانی منع شکنجه علیه زنان در روز ۲۵ نوامبر ۱۹۹۹، توسط سازمان ملل متحد نامگذاری و اعلام شد. این نامگذاری به یادبود خاطرهی خواهران میرابال صورت گرفت؛ این سه خواهر که اهل جمهوری دومینیکن بودند در سال ۱۹۶۰، در دوران حکومت دیکتاتوری رافائل ترنیلو، (۱۹۳۰ – ۱۹۶۱)، به قتل رسیدند. نامگذاری این روز برای نخستین بار در گردهمایی فمنیستی که در کلمبیا و بوگوتا در سال ۱۹۸۱، تشکیل شد؛ به عنوان روز جهانی منع خشونت علیه زنان اعلان شد. در پی این اقدام، در روز ۱۹ اکتبر ۱۹۹۹، در کمیته سوم سازمان ملل متحد (پنجاه و چهارمین دوره مجمع عمومی)، جمهوری دومینیکن با نمایندگانی از جانب کشور خود و همچنین با ۷۴ کشور عضو، با ارائه پیشنویس قطعنامهای، متقاضی شدند که روز ۲۵ نوامبر به عنوان روز جهانی منع خشونت علیه زنان در نظر گرفته شود؛ کمیته سوم نیز بدون رأی گیری این پیش نویس قطعنامه را تصویب کرد و روز ۲۵ نوامبر به عنوان روز جهانی منع خشونت علیه زنان نامگذاری شد. خشونت علیه زنان یک اصطلاح تخصصی است که در کلیّت به اَعْمال خشونتآمیز علیه زنان گفته میشود، پایه اصلی این شکل از خشونت، جنسیت است یعنی صرف زن بودن علّت اعمال خشونت و آزار و اذیت قربانی است و نه هیچ تخلف و جرمی که طبق قانون مستوجب مجازات باشد.
| leadfigures3 =
| howmany1 =
| howmany2 =
| howmany3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| fatalities = دست کم ۶ نفر
| injuries =
| arrests =
| detentions =
| charged =
| fined =
| casualties_label =
| notes =
| sidebox =
|image_size=340}}
'''حمله به بیمارستان خمینی ایلام'''، در روزهای ۱۳ و ۱۴ دی ۱۴۰۴ (۳ و ۴ ژانویه ۲۰۲۶)، در پی سرکوب اعتراضات مردمی در شهرستان ملکشاهی از توابع استان ایلام رخ داد. نیروهای امنیتی و [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] بیمارستان [[روحالله خمینی|خمینی]] را محاصره کردند، به داخل محوطه گاز اشکآور و تفنگ ساچمهای شلیک نمودند، درهای شیشهای را شکستند و وارد بخشها شدند تا مجروحان اعتراضات را بازداشت کنند. کادر درمانی و مردم برای حفاظت از بیماران مقاومت کردند و تجمعاتی با شعار «بیشرف بیشرف» شکل گرفت.
== خشونت علیه زنان امری گسترده و فراگیر ==
این اقدام نقض کنوانسیونهای بینالمللی از جمله کنوانسیونهای ژنو تلقی شد و توسط سازمان عفو بینالملل، [[شورای ملی مقاومت ایران]]، وزارت بهداشت ایران و فعالان حقوق بشر محکوم گردید. برخی مجروحان بدون تکمیل درمان برده شدند و خانوادهها تهدید شدند. این رویداد بخشی از سرکوب [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] بود.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85 جنایت علیه بشریت در ایلام: حمله وحشیانه پاسداران به بیمارستان در ایلام و ربودن مجروحان کشتار ملکشاهی - سازمان مجاهدین خلق ایران]</ref><ref name=":1">[https://iranwire.com/fa/news-1/147360-%D8%B9%D9%81%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/ عفو بینالملل حمله به بیمارستان ایلام را محکوم کرد - ایران وایر]</ref><ref name=":2">[https://www.radiozamaneh.com/874084/ روایت شاهدان عینی از حمله به بیمارستان خمینی ایلام: مأموران امنیتی مجروحان را با خود بردند - رادیو زمانه]</ref>
رفتار خشونت آمیز علیه زنان یکی از گسترده ترین و فراگیرترین موارد نقض حقوق بشر در جهان امروز است که این معضل گریبانگیر همه کشورها، از کشورهای پیشرفته تا کشورهای در حال توسعه میباشد. در گزارشی که در پنجاه و هفتمین نشست کمیسیون سالانه سازمان ملل متحد در در رابطه به جایگاه زنان در شهر نیویورک قرائت شد، با استناد به آمارهای موجود در سازمان ملل متحد و بانک جهانی، عنوان شد که علت مرگ بیشتر زنان در میانگین سنی ۱۵ تا ۴۴ سال، به خاطر رفتار خشونت آمیز بوده و نه حوادثی مانند سرطان و جنگ و غیره. هرگونه عمل خشن بر اساس جنسیت، خشونت علیه زنان محسوب میشود که شامل اشکال مختلف روانی و جسمی، مانع شدن از پیشرفتهای شغلی، ایجاد محدودیتهای مالی، ممانعت از توانمندیهای فردی و بی توجهی به آنها میباشد. طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، خشونت علیه زنان «هر نوع رفتار خشن و وابسته به جنسیت که موجب آسیب جسمی، روانی یا رنج زنانه میشود، چنین رفتاری میتواند با استفاده از تهدید، اجبار یا سلب مطلق اختیار و آزادی در علن یا خفا رخ دهد». وخیمترین خشونت علیه زنان در جوامع مختلف، خشونتهای خانگی است، طبق مطالعات سازمان بهداشت جهانی در هر ۱۸ ثانیه یک زن مورد هجوم و بدرفتاری قرار میگیرد، از همه زنانی که در سال ۲۰۱۲، در جهان قربانی قتل شدهاند، به طور تقریبی نیمی از آنها توسط همسران یا یکی از اعضای خانوادهشان کشته شدهاند و در این زمینه تفاوت چندانی بین کشورهای پیشرفته و عقب مانده از توسعه نیست. مطابق تازهترین گزاش منتشر شده از جانب شورای وزرای اروپا «هر ساله نزدیک به ۳۵۰۰ زن در ۲۷ کشور اتحادیه اروپا، بر اثر خشونت همسرانشان به قتل می رسند. طبق گزارش پلیس فدرال ایالات متحده آمریکا ۷۹ درصد مردان آمریکایی نیز همسران خود را مورد ضرب و شتم و خشونت قرار میدهند.<ref>[https://parstoday.com/dari/radio/uncategorised-i57405 ویژه روز جهانی منع خشونت علیه زنان، وب سایت پارس تودی]</ref>
== خشونت علیه زنان در ایران ==
== زمینه رویداد ==
[[پرونده:خشونت 4.jpg|جایگزین=خشونت علیه زنان در ایران|بندانگشتی|327x327پیکسل|خشونت علیه زنان در ایران]]
در جریان اعتراضات مردمی روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ در شهرستان ملکشاهی از توابع استان ایلام، نیروهای سپاه پاسداران با تیراندازی مستقیم به معترضان، موجب کشته و زخمی شدن تعدادی گردید. به دلیل نبود امکانات درمانی کافی در ملکشاهی، مجروحان به بیمارستان خمینی در شهر ایلام منتقل شدند.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
هرچند عمده کارشناسان خشونت و بدرفتاری علیه زنان در ایران را مرتبط با فرهنگ رایج مردسالار در جامعه محسوب میکنند ولی به شدت معتقدند که سیاستگذاریها و قوانین تبعطضآمیز هم در تشدید خشونت علیه زنان تأثیرات جدی دارد؛ به عبارت دیگر مقررات و قوانین در یک جامعه میتوانند راهگشای تحولات فرهنگی و دیدگاهی باشند یا سبب تشدید و حفظ مناسبات ارتجاعی و عقب مانده شوند. مطابق گفتهی بسیاری از فعالان حقون زنان در ایران، در دهههای اخیر مواردی از قوانین وضع شده، ابعاد تبعیضهای جنسیتی علیه زنان افزایش پیدا کرده و خشونت علیه زنان تشدید شده است؛ به خصوص مجازات در قوانین اسلامی مانند سنگسار و شلاق زدن و دستگیریهای مربوط به رابطههای خارج از ازدواج، شیوهی رفتار با زنان خشونت آمیزتر است. در سیستمهای دولتی و قضایی، با زنان به عنوان موجود دسته دوم و فرو دست رفتار میکنند. فعالین حقوق زنان در ایران علت این امر را مقررات و قوانینی میدانند که فرهنگ مرد سالار را نهادینه و تقویت کرده است.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/روز-جهانی-منع-خشونت-بر-زنان-از-۴۹-سال-پیش-تا-به-امروز/a-4921429 روز جهانی منع خشونت بر زنان، وب سایت دویچه وله فارسی]</ref>
خشونت علیه زنان در ایران، پیشینهای دیرینه دارد ولی آنچه در نظام جمهوری اسلامی جریان دارد، چیزی فراتر از همهی معیارهای شناخته شده جهانی است که در محورهای مختلف قابل بررسی است؛ دو محور مهم آن شامل:
روز یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴، روز پس از کشتار ملکشاهی، نیروهای سرکوبگر به بیمارستان خمینی یورش بردند تا مجروحان بستریشده را بربایند.<ref name=":0" />
۱ – خشونت سیستماتیک و نهادینه شده علیه زنان در ایران که بر مبنای قانون اساسی و همچنین دیگر قوانین موضوعی و فرعی، تدوین شده است و در اساس، زن نصف مرد تلقی و ارزشگذاری گردیده و به صراحت از بسیاری مناصب و مشاغل اجتماعی محروم میباشد؛ بر اساس قانون موجود در نظام جمهوری اسلامی، مرد مالک زن است و زن متعلق به مرد (همسر، پدر و یا در صورت نبودن این دو، زن متعلق به برادر است).
== جزئیات حمله و محاصره ==
نیروهای سپاه پاسداران و یگانهای ویژه پلیس بیمارستان خمینی را محاصره کردند. ماموران از تفنگ ساچمهای استفاده کرده و به داخل محوطه گاز اشکآور شلیک نمودند، درهای شیشهای را درهم کوبیدند و وارد بیمارستان شدند.<ref name=":1" />
۲ – خشونت بی حد و مرز در همهی جنبههای خصوصی و شخصی زنان توسط ارگانهای مختلف که به اصطلاح خود را صاحب امر به معروف و نهی از منکر میدانند. بنا براین هر کسی این اجازه را دارد با تکیه بر قوانین موجود در نظام جمهوری اسلامی، برای زنان مزاحمت ایجاد کند و درجزییترین نکات زندگی خصوصی و اجتماعی مربوط به زنان دخالت کرده و به آنها تذکر داده و نهایتاً به ارگان سپاه پاسداران تحویل دهد!، این امر در هیچ جای دنیا مرسوم نیست و نمونه ندارد. خشونت علیه زنان در ایران به چهار شکل (فیزیکی، روانی، جنسی و اقتصادی)، میباشد که این چهار نوع خشونت در شرع و کتابهای فقهی نظام جمهوری اسلامی که مرجع همه قوانین شرعی این نظام است، تئوریزه و مدون شده است.<ref>[https://event.mojahedin.org/i/news/129497 ۲۵ نوامبر روز جهانی منع خشونت علیه زنان، وب سایت سازمان مجاهدین خلق]</ref>
نیروهای سرکوبگر حکومتی با شلیک گاز اشکآور به درون بیمارستان رفتند و پاسداران به سوی مردم و بیمارستان به صورت کور شلیک میکردند.<ref name=":0" />
== برخی از اعترافات مقامات نظام جمهوری اسلامی نسبت به خشونت علیه زنان ==
ماموران در چندین نوبت وارد بیمارستان شده و معترضان مجروح تحت درمان را به همراه اعضای خانوادههای آنان بازداشت کردند. برخی زخمیها بدون تکمیل روند درمان با نیروها برده شدند.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
[[پرونده:خشونت بر زنان.jpg|جایگزین=سرکوب زنان در ایران|بندانگشتی|سرکوب زنان در ایران]]
به گفته کارشناسان نظام جمهوری اسلامی، ایران یکی از کشورهایی است که آمار و ارقام خشونت علیه زنان در آن بالا است.<ref>خبرگزاری حکومتی ایلنا، ۲۷ شهریور ۱۳۹۷</ref>
طبق تحقیقات انجام شده در ۱۴ سال پیش، ۶۶ درصد زنان در ایران مورد خشونت قرار میگیرند.<ref>خبرگزاری ایسنا، ۲۵ آبان ۱۳۹۷</ref>
=== مقاومت کادر درمانی و مردم ===
کادر درمانی و پرستاران برای حفاظت از جان مجروحان، درهای ورودی بخشها را بستند و مانع ورود نیروهای امنیتی شدند. پزشکان و پرستاران مقاومت کردند و نیروهای سرکوبگر واکنش نشان دادند.
بر اساس گفتهی یک از نمایندگان مجلس، خشونت خانگی در حال حاضر در جامعه بیداد میکند.<ref>خبرگزاری ایرنا، ۴ آذر ۱۳۹۶</ref>
مردم و جوانان ایلام بلافاصله در اطراف بیمارستان تجمع کرده و با شعار «بیشرف بیشرف» با نیروهای امنیتی درگیر شدند تا مانع انتقال مجروحان گردند. خانوادهها برخی مجروحان را همان شب از بیمارستان خارج کردند تا از بازداشت جلوگیری کنند.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
ساختار قضایی، حقوقی و انتظامی به شکلی است که به مردان اجازه داده میشود با زور علیه زنان دست به خشونت بزنند.<ref>خبرگزاری حکومتی ایرنا، ۲۷ تیر ۱۳۹۷</ref>
=== وضعیت مجروحان و پیامدها ===
بسیاری از مجروحان در نتیجه سرکوب مرگبار در ملکشاهی زخمی شده بودند و برای دریافت مراقبت پزشکی یا پناه به بیمارستان مراجعه کرده بودند. برخی بیماران به دلیل اصابت گلوله جنگی جراحات شدید داشتند و تعدادی جان باختند.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
== ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاهها در ایران ==
در این تهاجم، شمار زیادی از مجروحان، خانوادههای آنان و مردمی که به حمایت جمع شده بودند دستگیر شدند. خانوادههای مجروحان و طوایف لک هشدار دادند که در صورت عدم آزادی عزیزانشان دست به سلاح خواهند برد.<ref name=":0" />
[[پرونده:ممنوعیت زنان به ورزشگاه.jpg|جایگزین=ممنوعیت زنان به ورزشگاه|بندانگشتی|ممنوعیت زنان به ورزشگاه]]
منع ورود زنان به ورزشگاهها از طرف نظام جمهوری اسلامی، یکی از موضوعاتی بوده که همیشه از طرف زنان ایرانی به چالش کشیده شده و اخیراً اوج جدیدی پیدا کرده است. سحر خدایاری که به «دختر آبی» معروف بود، به علت تلاش جهت ورود به استادیوم، بازداشت و به ۶ ماه حبس محکوم گردید، این دختر جوان در ۱۱ شهریور ۱۳۹۸، در اعتراض به این حکم خودش را به آتش کشید و یک هفته بعد جان باخت و احساسات جامعه ایران را برانگیخت. به هنگام بازی تیم ملی فوتبال ایران با تیم ملی کامبوج، زنانی که موفق به حضور در استادیوم آزادی شده بودند، ورود خود را مدیون سحر خدایاری دانسته و به یاد او شعارهایی را دادند و روی یک پلاکارد نوشته بودند «دختر آبی ایران، شده نام تو جاویدان»، این اقدام زنان، با واکنش شدید نیروهای امنیتی که در جایگاه زنان مستقر بودند مواجه شد.<ref>[https://women.ncr-iran.org/fa/1398/07/24/تأکید-مجدد-بر-ممنوعیت-ورود-زنان-به-ورزش/ ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاه، وب سایت زنان نیروی تغییر]</ref>
بعد از این ماجرا باز هم منع ورود زنان به ورزشگاه ادامه یافت. سخنگوی فدارسیون فوتبال ایران اعلام کرد «حضور زنان در بازیهای لیگ، فعلاً امان پذیر نیست».<ref>خبرگزاری حکومتی خبرآنلاین، ۲۲ مهر ۱۳۹۸</ref>
== محکومیتها و واکنشهای داخلی و بینالمللی ==
مدیر کل ورزش و جوانان خراسان شمالی نیز اعلام کرد که تحت هیچ شرایطی به بانوان اجازه ورود به ورزشگاه ۱۹ بجنورد جهت تماشای بازیهای تیم فوتبال اتراک داده نمیشود.<ref>خبرگزاری رسمی ایرنا، ۲۱ مهر ۱۳۹۸</ref>
==== محکومیتها و واکنشهای داخلی ====
[[مریم رجوی]]، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت، حمله به بیمارستان را جنایت نابخشودنی خواند و گفت [[سید علی خامنه ای|خامنهای]] با حداکثر شقاوت تلاش میکند اعتراضات را خاموش کند، اما تنها شعلههای قیام را فروزانتر مینماید. وی مردم استانهای مجاور را به حمایت از ایلام فراخواند و تأکید کرد جهان نباید در برابر جنایت علیه بشریت سکوت کند.<ref name=":0" />
== برخی از مادههای قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی، علیه زنان ==
وزارت بهداشت ایران با بیانیهای ورود نیروها به مراکز درمانی و آسیب به بیماران و کادر درمان را در تعارض با اصول انسانی و حقوق شهروندی دانست. انجمنهای اسلامی دانشجویان علوم پزشکی یادآور شدند که بیمارستانها حتی در شرایط جنگی منطقه امن هستند. در پی این حادثه، [[مسعود پزشکیان]] رئیسجمهور نظام جمهوری اسلامی، دستور بررسی حوادث را صادر کرد.<ref name=":2" />
ماده ۱۲۱۰ – سن بلوغ برای دختر ۹ سال (قمری) و طبق ماده ۱۰۴۱، ازدواج دختربچهها، قبل از سن ۱۳ سالگی با اجازه اولیا مجاز است.
ماده ۱۱۰۵ – ریاست خانواده خصیصه و خاص شوهر است.
==== محکومیتهای بینالمللی ====
سازمان عفو بینالملل در بیانیه ۱۶ دی ۱۴۰۴ یورش به بیمارستان را محکوم کرد و آن را نقض آشکار حقوق بینالملل توصیف نمود، زیرا بیمارستانها مکانهایی برای مراقبت پزشکی یا پناه مجروحان هستند. این سازمان خواستار پایان استفاده غیرقانونی از قوای قهریه و توقف بازداشت خودسرانه افراد مراجعهکننده برای درمان شد.<ref name=":1" />
ماده ۱۱۱۷ – شوهر میتواند مانع شغل یا صنعت زن بشود که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد.
براساس حقوق بینالملل بشردوستانه از جمله کنوانسیونهای ژنو، حمله یا تعرض به مراکز درمانی و ممانعت از درمان مجروحان ممنوع است.<ref name=":2" />
ماده ۱۱۱۴ – زن موظف است در منزلی که شوهر تعیین و مشخص میکند، سکنی گزیند.
ماده ۱۱۲۳ و ۱۱۲۴ – مرد میتواند زن خود را به دلایل زیاد، مانند بیماریهای مختلف و نابینایی طلاق بدهد.
[[پرونده:نهادینه شدن خشونت علیه زنان در قانون اساسی.jpg|جایگزین=نهادینه شدن نقض حقوق زنان در قانون اساسی|بندانگشتی|نهادینه شدن نقض حقوق زنان در قانون اساسی]]
ماده ۸۶۰ – جز پدر و جد پدری هیچ کس حق نداد برای صغیر وصی معین کند ( یعنی مادر همچین حقی را ندارد)
ماده ۹۰۷ – به دختر نصف پسر ارث تعلق میگیرد.
۱۰۶۰ – ازدواج زن ایرانی با تبعه خارجی، با اجازه به خصوص از طرف دولت است.
ماده ۱۱۶۹ – هنگامی که زن و شوهر متارکه میکنند، سرپرستی پسر بزرگتر از ۲ سال و دختر بزرگتر از ۷ سال، با پدر خواهد بود.
در ماده ۱۴۷، سن مسئولیت کیفری دختران، ۹ سال قمری تعریف شده است.
ماده ۵۵۰ – دیه قتل زن، نصف دیه مرد میباشد.
در ماده ۳۰۱، قانون مجازات به طور عملی دست پدر و جدّ پدری برای قتل زن و دختر باز است.
ماده ۱۱۵ – ریاست جمهوری تنها حق مردان مذهبی و سیاسی است.
تبصره ماده ۶۳۸ (کتاب پنجم تعزیرات) – بدحجابی جرم است و مستوجب حبس و پرداخت جریمه میباشد.
همچنین در تعریف مجازاتهای تعزیری، جرایم منافی عفت با مجازات شلاق روبرو است.<ref>کتاب قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران</ref>
== حجاب اجباری زنان در ایران ==
[[پرونده:حجاب اجباری2.jpg|جایگزین=حجاب اجباری در ایران|بندانگشتی|320x320پیکسل|حجاب اجباری در ایران]]
حجاب در جامعه ایران طی هزاران سال یک امر اجتماعی بود که زنان مطابق فرهنگ و سلیقه خود و خانوادهشان دربارهی آن تصمیم میگرفتند و معیار برتری یا فرودستی هیچ زنی محسوب نمیشد. این موضوع در ۱۰۰ اخیر توسط حکومتها و بطور مشخص در نظام جمهوری اسلامی، به یک عامل سرکوب و فشار تبدیل شد. حجاب زنان اولین بار در ۱۳۱۴، توسط رضا شاه، یک موضوع حکومتی و سیاسی شد و با تصویب یک قانون جدید به نام «کشف حجاب»، دختران و زنان ایرانی را از استفاده روسری، چادر و روبنده منع نمود؛ همچنین تغییر کلاه مردان از کلاه پهلوی و عمامه به کلاه شاپو، جزیی از این قانون بود. در جریان اعتراضات مردم به این تغییرات اجباری، در تیرماه ۱۳۱۴، کشتاری در مسجد گوهرشاد مشهد صورت گرفت اما بعد از اینکه محمدرضا شاه به جای پدرش بر تخت سلطنت نشست، به دلیل اعتراضات فراگیر و عمومی در سال ۱۳۲۰، مجبور شد قانون کشف حجاب اجباری را لغو کند. بعد از سرنگونی شاه و پیروزی انقلاب ضد سلطنتی، با روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی، مسئله حجاب شکل دیگری گرفت، حکومت جمهوری اسلامی، حجاب اجباری زنان را به صورت یک قانون نهادینه کرد و کل قوای قضایی، امنیتی و نظامی کشور را مأمور به محافظت از این قانون کرد. همچنان که در قانون اساسی آمده است، بی حجابی و بد حجابی جرم محسوب میشود و مستوجب زندان و شلاق و پرداخت جریمه میباشد و این روند ۴۰ سال است که ادامه دارد. زنان ایرانی در هر فرصتی اعتراض و مخالفتهای خود را به قانون حجاب اجباری نشان دادهاند. طبق گزارش ویژهای که مرکز پژوهش مجلس نظام جمهوری اسلامی ارائه داده است، حدود ۷۰ درصد زنان ایرانی یا اعتقاد به حجاب ندارند و یا جزء زنانی هستند که بد حجاب محسوب میشوند و به حجاب اجباری اعتراض دارند.<ref>[https://women.ncr-iran.org/fa/1397/12/27/حجاب-اجباری/ حجاب اجباری، وب سایت زنان نیروی تغییر]</ref>
== قاچاق زنان به خارج از ایران ==
[[پرونده:قاچاق زنان و دختران ایرانی.jpg|جایگزین=قاچاق دختران و زنان ایرانی به کشورهای عربی خلیج فارس|بندانگشتی|332x332پیکسل|قاچاق دختران و زنان ایرانی به کشورهای عربی خلیج فارس]]
طبق تعریف مجمع عمومی سازمان ملل متحد، قاچاق انسان شامل «جابجایی غیرقانونی و مخفیانه اشخاص در درون مرزهای ملی، عمدتاً از کشورهای در حال توسعه و کشورهای دارای اقتصاد بی ثبات به منظور بهره کشی جنسی و اقتصادی از زنان و دختران به خاطر سودجویی کاربران، قاچاقچیان، سندیکاهای تبهکار و سایر فعالیتهای قاچاق از جمله کار خانگی اجباری، ازدواج قلابی، فرزندخواندگی دروغین و استخدام مخفیانه» است. قاچاق دختران و زنان به خارج از ایران بهخصوص به کشورهای عربی خلیج فارس، امری بسیار رایج است؛ تا آنجا که یکی از دست اندرکاران نظام جمهوری اسلامی به نام حسن عباسی در سال ۱۳۸۷، در یک سخنرانی علنی به قاچاق دختران و زنان ایرانی به کشورهای عربی خلیج فارس اعتراف کرد و همه مسئولان را، اهم از رئیس جمهور وقت، وزیر اطلاعات، مجمع تشخیص مصلحت نظام، سپاه پاسداران، بسیج، رئیس قوه قضائیه، فرمانده نیروی انتظامی و شهردار تهران را به دلیل، عدم مقابله، پاسخگو نبودن، بی توجهی و جلو گیری نکردن از فاجعه قاچاق دختران و زنان ایرانی به کشورهای عربی محکوم کرد و گفت وضعیت نظام اسلامی ما به جایی رسیده که دختران شیعه را میبرند در کشور امارات به حراج میگذارند.<ref>[https://women.ncr-iran.org/fa/1397/08/16/برده-داری-نوین-قاچاق-انسان-در-ایران/ برده داری نوین- قاجاق انسان، وب سایت زنان نیروی تغییر]</ref>
== دستگیری، زندان و اعدام زنان در ایران ==
از آغاز به روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی ایران، افراد بسیار زیادی زندانی و یا اعدام شدهاند که آمار قابل توجهی از آنها زنان میباشد. از ۳۰ هزار زندانی سیاسی که در تابستان سال ۶۷، اعدام شدند، حدوداً یک سوم آنان زندانیان سیاسی زن و دختر بودند. در دوران ریاست جمهوری روحانی حداقل ۷۳ تا ۹۷ زن اعدام شده و بیشتر از ۱۸۰ زندانی سیاسی زن در زندان به سر میبرند، در حالی که قوانین بین المللی به طورعام، وجود زندانی سیاسی و عقیدتی را مردود میشمارد؛ طبق ماده ۱۸، اعلامیه جهانی حقوق بشر همه انسانها آزاد هستند و تمام مردم باید بتوانند عقیده و مذهب خود را، چه در خفی و چه به طور علنی تبلیغ کنند. کنوانسیون بین المللی حقوق مدنی و سیاسی نیز تأکید بر این دارد که هیچ انسانی نباید قربانی دستگیری خودسرانه شود و بر اساس ماده ۹، همه انسانها باید از حق آزادی و امنیت برخوردار باشند.
زنانی که هماکنون زندانی سیاسی عقیدتی هستند از وضعیت اسفناک زندان و شرایط سختی که در این زندانها وجود دارد گزارش کردهاند. برخی از این زندانیان عبارتند از:
گلرخ ابراهیمی که به دلیل نوشتن داستان منتشر نشده مجازات سنگسار به ۶ سال حبس محکوم شده است (آرش صادقی همسر گلرخ ابراهیمی نیز زندانی سیاسی میباشد).
[[پرونده:گلرخ و آتنا.jpg|جایگزین=گلرخ ایرایی و آتنا دائمی|بندانگشتی|373x373پیکسل|گلرخ ایرایی و آتنا دائمی]]
ریحانه جاج ابراهیم که به دلیل حضور یک خانواده هوادار سازمان مجاهدین خلق در خانهی آنها به ۱۵ سال زندان محکوم شده است.
نرگس محمدی (فعال حقوق بشر و مخالف با حکم اعدام).
راهیل موسوی که جرم وی داشتن دین بهایی است.
زینب جلالیان، یکی از زندانیان سیاسی کُرد که محکوم به حبس ابد در زندان خوی است.
افسانه بایزیدی، یک زندانی سیاسی کُرد دیگر که هم اکنون در زندان مرکزی کرمان به سر میبرد.
قدریه قادری، زندانی سیاسی کُرد.
اسرین امین زاده در زندان سسنندج.
آتنا دائمی (از فعالان حقوق بشر و مخالف با اعدام).
فریده خوش نام با حکم ۱۴ سال زندان و ۸۰ ضربه شلاق.<ref>[https://women.ncr-iran.org/fa/1396/04/25/زنان-در-جستجوی-عدالت/ زنان در جستجوی عدالت، وب سایت زنان نیروی تغییر]</ref>
== ارگانهای سرکوب زنان در ایران ==
به علت ایستادگی زنان ایرانی و مقاومت برای حق انتخاب آزادانه پوشش، این موضوع اکنون تحت عنوان (عفاف و ججاب) زنان، برای نظام جمهوری اسلامی ایران تبدیل به یک مسئله سیاسی و امنیتی شده و وظیفهی ارگانهای گوناگون حکومتی، برخورد با زنان بر سر رعایت نکردن حجاب شده است؛ به همین منظور فرمانده کل نیروی انتظامی در ایران، در آذر ۱۳۹۴، اذعان کرد که در مسئله عفاف و حجاب، ۲۶ دستگاه و ارگان مسئولیت دارند. اسامی این ارگانها به شرح زیر میباشند:
[[پرونده:سرکوب زنان2.jpg|جایگزین=سرکوب زنان در ایران|بندانگشتی|366x366پیکسل|سرکوب زنان در ایران]]
۱ - مجلس نظام جمهوری اسلامی که مسئولیت دارد نقض حقوق زنان را قانونی و نهادینه کند، یکی از این قوانین که در سال ۱۳۹۳، تصویب شد و به اجرا درآمد، طرح حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر بود که منجر به اسیدپاشیهای گسترده بر علیه زنان شد.
۲ - قوه قضاییه، با ۵ وظیفه.
۳ - وزارت کشور با ۱۱ وظیفه که اصلی ترین آن نظارت بر ارگانها در رعایت حجاب اجباری میباشد.
۴ - نیروی انتظامی با ۲۱ وظیفه، از جمله تذکر به زنان بدحجاب و برخورد با آنها در اماکن عمومی شهرها.
۵ – نیرروی بسیج با ۶ وظیفه، از جمله دخالت داشتن در شئونات خصوصی در همه اماکن.
۶ – شهرداریها با دو وظیفه از جمله تفکیک جنسیتی در پارکها و مراکز ورزشی و همچنین جداسازی وسائل نقلیه عمومی.
۷ – ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر با ۱۱ وظیفه.
۸ – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با ۲۱ وظیفه.
۹ – وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با ۸ وظیفه شامل فیلترینگ و سانسور فضای مجازی.
۱۸ – وزارت امور اقتصادی و دارایی که وظایف آن در ۴ محور تعریف شده است.
۱۹ – وزارت بهداشت با ۱۷ وظیفه.
۲۰ – وزارت مسکن و شهرسازی با ۹ وظیفه.
۲۱ – وزارت راه و ترابری با ۷ وظیفه از جمله تحویل دادن زنان بدحجاب به مراجع قضایی و انتظامی.
۲۲ – سازمان مدیریت و برنامه ریزی با ۹ وظیفه.
۲۳ – سازمان بهزیستی با ۵ وظیفه.
۲۴ – مرکز امور زنان و خانواده با ۶ وظیفه.
۲۵ – سازمان جوانان که وظیفه آن در ۱۴ محور تعریف شده است.
۲۶ – سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که وظیفه این ارگان نیز در ۱۱ محور تعریف شده است.<ref>[https://women.ncr-iran.org/fa/1395/06/28/شبکه-۲۶-ارگان-رسمی-برای-سرکوب-زنان-در-اي/ ارگانهای رسمی برای سرکوب زنان، وب سایت زنان نیروی تغییر]</ref>
موضع سران اصلی نظام جمهوری اسلامی در نهادینه بودن حجاب اجباری و نابرابری جنسیتی، گواه نقض سیستامتیک حقوق زنان است.
خامنه ای: «برابری جنسی زن و مرد از جمله حرفهای کاملاً غلط غرب است».<ref>سایت حکومتی اعتدال، ۳۰ فروردین ۱۳۹۳</ref>
خامنهای: بحثهای انحرافی همانند اینکه حجاب الزامی یا اختیاری است، در جمهوری اسلامی جا ندارد.<ref>سایت حکومتی رجا نیوز، ۳۰ تیر ۱۳۹۵</ref>
زهرا آیتاللهی، نماینده خامنهای در دانشگاهها گفت: «ما معتقد به تساوی جنسیتی نیستیم و تفکیک جنسیتی ارزشمند است».<ref>خبرگزاری حکومتی ایسنا، ۳۰ خرداد ۱۳۹۵</ref>
خامنهای به طوری رسمی دچرخه سواری بانوان را ممنوع اعلام کرد و گفت: «دوچرخه سواری بانوان در مجامع عمومی موجب جلب نظر مردان و در معرض فتنه و به فساد کشیده شدن اجتماع است و لازم است ترک شود».<ref>[https://women.ncr-iran.org/fa/1395/06/28/شبکه-۲۶-ارگان-رسمی-برای-سرکوب-زنان-در-اي/ ۲۶ ارگان رسمی برای سرکوب زنان، وب سایت زنان نیروی تغییر]</ref>
== منابع ==
== منابع ==
<references />
نسخهٔ کنونی تا ۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۳۳
حمله به بیمارستان خمینی ایلام
تاریخ
۱۳ و ۱۴ دی ۱۴۰۴
مکان
بیمارستان خمینی ایلام
علتها
دستگیر مجروحان و عدم رسیدگی پزشک به آنها
هدفها
سرکوب و ایجاد رعب و وحشت
روشها
شلیک گلوله، حمله با گاز اشکآور
طرفهای درگیری مدنی
خانوادهی مجروحان و مردم
نیروهای انتظامی، نیروهای امنیتی، سپاه پاسدران
تلفات
کشته(ها)
دست کم ۶ نفر
حمله به بیمارستان خمینی ایلام، در روزهای ۱۳ و ۱۴ دی ۱۴۰۴ (۳ و ۴ ژانویه ۲۰۲۶)، در پی سرکوب اعتراضات مردمی در شهرستان ملکشاهی از توابع استان ایلام رخ داد. نیروهای امنیتی و سپاه پاسداران بیمارستان خمینی را محاصره کردند، به داخل محوطه گاز اشکآور و تفنگ ساچمهای شلیک نمودند، درهای شیشهای را شکستند و وارد بخشها شدند تا مجروحان اعتراضات را بازداشت کنند. کادر درمانی و مردم برای حفاظت از بیماران مقاومت کردند و تجمعاتی با شعار «بیشرف بیشرف» شکل گرفت.
این اقدام نقض کنوانسیونهای بینالمللی از جمله کنوانسیونهای ژنو تلقی شد و توسط سازمان عفو بینالملل، شورای ملی مقاومت ایران، وزارت بهداشت ایران و فعالان حقوق بشر محکوم گردید. برخی مجروحان بدون تکمیل درمان برده شدند و خانوادهها تهدید شدند. این رویداد بخشی از سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بود.[۱][۲][۳]
در جریان اعتراضات مردمی روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ در شهرستان ملکشاهی از توابع استان ایلام، نیروهای سپاه پاسداران با تیراندازی مستقیم به معترضان، موجب کشته و زخمی شدن تعدادی گردید. به دلیل نبود امکانات درمانی کافی در ملکشاهی، مجروحان به بیمارستان خمینی در شهر ایلام منتقل شدند.[۲][۳]
روز یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴، روز پس از کشتار ملکشاهی، نیروهای سرکوبگر به بیمارستان خمینی یورش بردند تا مجروحان بستریشده را بربایند.[۱]
جزئیات حمله و محاصره
نیروهای سپاه پاسداران و یگانهای ویژه پلیس بیمارستان خمینی را محاصره کردند. ماموران از تفنگ ساچمهای استفاده کرده و به داخل محوطه گاز اشکآور شلیک نمودند، درهای شیشهای را درهم کوبیدند و وارد بیمارستان شدند.[۲]
نیروهای سرکوبگر حکومتی با شلیک گاز اشکآور به درون بیمارستان رفتند و پاسداران به سوی مردم و بیمارستان به صورت کور شلیک میکردند.[۱]
ماموران در چندین نوبت وارد بیمارستان شده و معترضان مجروح تحت درمان را به همراه اعضای خانوادههای آنان بازداشت کردند. برخی زخمیها بدون تکمیل روند درمان با نیروها برده شدند.[۲][۳]
مقاومت کادر درمانی و مردم
کادر درمانی و پرستاران برای حفاظت از جان مجروحان، درهای ورودی بخشها را بستند و مانع ورود نیروهای امنیتی شدند. پزشکان و پرستاران مقاومت کردند و نیروهای سرکوبگر واکنش نشان دادند.
مردم و جوانان ایلام بلافاصله در اطراف بیمارستان تجمع کرده و با شعار «بیشرف بیشرف» با نیروهای امنیتی درگیر شدند تا مانع انتقال مجروحان گردند. خانوادهها برخی مجروحان را همان شب از بیمارستان خارج کردند تا از بازداشت جلوگیری کنند.[۱][۳]
وضعیت مجروحان و پیامدها
بسیاری از مجروحان در نتیجه سرکوب مرگبار در ملکشاهی زخمی شده بودند و برای دریافت مراقبت پزشکی یا پناه به بیمارستان مراجعه کرده بودند. برخی بیماران به دلیل اصابت گلوله جنگی جراحات شدید داشتند و تعدادی جان باختند.[۲][۳]
در این تهاجم، شمار زیادی از مجروحان، خانوادههای آنان و مردمی که به حمایت جمع شده بودند دستگیر شدند. خانوادههای مجروحان و طوایف لک هشدار دادند که در صورت عدم آزادی عزیزانشان دست به سلاح خواهند برد.[۱]
محکومیتها و واکنشهای داخلی و بینالمللی
محکومیتها و واکنشهای داخلی
مریم رجوی، رئیسجمهور برگزیده شورای ملی مقاومت، حمله به بیمارستان را جنایت نابخشودنی خواند و گفت خامنهای با حداکثر شقاوت تلاش میکند اعتراضات را خاموش کند، اما تنها شعلههای قیام را فروزانتر مینماید. وی مردم استانهای مجاور را به حمایت از ایلام فراخواند و تأکید کرد جهان نباید در برابر جنایت علیه بشریت سکوت کند.[۱]
وزارت بهداشت ایران با بیانیهای ورود نیروها به مراکز درمانی و آسیب به بیماران و کادر درمان را در تعارض با اصول انسانی و حقوق شهروندی دانست. انجمنهای اسلامی دانشجویان علوم پزشکی یادآور شدند که بیمارستانها حتی در شرایط جنگی منطقه امن هستند. در پی این حادثه، مسعود پزشکیان رئیسجمهور نظام جمهوری اسلامی، دستور بررسی حوادث را صادر کرد.[۳]
محکومیتهای بینالمللی
سازمان عفو بینالملل در بیانیه ۱۶ دی ۱۴۰۴ یورش به بیمارستان را محکوم کرد و آن را نقض آشکار حقوق بینالملل توصیف نمود، زیرا بیمارستانها مکانهایی برای مراقبت پزشکی یا پناه مجروحان هستند. این سازمان خواستار پایان استفاده غیرقانونی از قوای قهریه و توقف بازداشت خودسرانه افراد مراجعهکننده برای درمان شد.[۲]
براساس حقوق بینالملل بشردوستانه از جمله کنوانسیونهای ژنو، حمله یا تعرض به مراکز درمانی و ممانعت از درمان مجروحان ممنوع است.[۳]
