کاربر:Masoud A/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
آلن تورینگ | {{جعبه اطلاعات دانشمند | ||
| نام = آلن تورینگ | |||
| نام انگلیسی = Alan Mathison Turing | |||
| تصویر = Alan Turing (1951).jpg | |||
| توضیح تصویر = آلن تورینگ در سال ۱۹۵۱ | |||
| نام اصلی = آلن ماتیسون تورینگ | |||
| زمینه فعالیت = ریاضیات، منطق، علوم رایانه، رمزنگاری و هوش مصنوعی | |||
| ملیت = بریتانیایی | |||
| تاریخ تولد = ۲۳ ژوئن ۱۹۱۲ | |||
| محل تولد = لندن، انگلستان | |||
| والدین = جولیوس ماتیسون تورینگ و ایتل سارا تورینگ | |||
| تاریخ مرگ = ۷ ژوئن ۱۹۵۴ | |||
| محل مرگ = ویلمزلو، چشایر، انگلستان | |||
| علت مرگ = مسمومیت با سیانید | |||
| محل زندگی = لندن، کمبریج، پرینستون و منچستر | |||
| مختصات محل زندگی = | |||
| مدفن = | |||
| در زمان حکومت = | |||
| اتفاقات مهم = رمزگشایی انیگما در جنگ جهانی دوم؛ بنیانگذاری نظری علوم رایانه | |||
| نام دیگر = آلن ام. تورینگ؛ A. M. Turing | |||
| لقب = | |||
| بنیانگذار = از بنیانگذاران نظری علوم رایانه و پیشگامان هوش مصنوعی | |||
| پیشه = ریاضیدان، منطقدان، رمزنگار و دانشمند علوم رایانه | |||
| سالهای فعالیت = دههٔ ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۴ | |||
| سبک پژوهشی = منطق ریاضی، نظریهٔ محاسبه، رمزنگاری و زیستشناسی ریاضی | |||
| آثار مهم = ماشین تورینگ؛ آزمون تورینگ؛ نظریهٔ ریختزایی | |||
| مقالات = دربارهٔ اعداد محاسبهپذیر؛ ماشینهای محاسباتی و هوش؛ مبنای شیمیایی ریختزایی | |||
| جوایز = نشان امپراتوری بریتانیا (۱۹۴۶)؛ عضویت در انجمن سلطنتی (۱۹۵۱) | |||
| علت شهرت = ماشین تورینگ، رمزگشایی انیگما و پژوهش دربارهٔ هوش ماشینی | |||
| تأثیرگذاشته بر = علوم رایانه، هوش مصنوعی، رمزنگاری و زیستشناسی نظری | |||
| تأثیرپذیرفته از = آلونزو چرچ، ماکس نیومن و پژوهشهای منطق ریاضی | |||
| وبگاه = آرشیو دیجیتال آلن تورینگ | |||
| تحصیلات = ریاضیات، دانشگاه کمبریج؛ دکترای ریاضیات، دانشگاه پرینستون | |||
| دانشگاه = دانشگاه کمبریج؛ دانشگاه پرینستون؛ دانشگاه منچستر | |||
| حوزه = محاسبهپذیری، ماشینهای محاسباتی، رمزنگاری و هوش مصنوعی | |||
| همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| گفتاورد = | |||
| امضا = | |||
}} | |||
آلن تورینگ | '''آلن ماتیسون تورینگ''' ('''Alan Mathison Turing'''؛ ۲۳ ژوئن ۱۹۱۲ – ۷ ژوئن ۱۹۵۴) ریاضیدان، منطقدان، رمزنگار و دانشمند علوم رایانهٔ بریتانیایی بود که از بنیانگذاران نظری علوم رایانه و از پیشگامان هوش مصنوعی بهشمار میرود. او با معرفی مفهوم «ماشین تورینگ» در سال ۱۹۳۶، نقش مهمی در شکلگیری مبانی ریاضی محاسبات داشت. تورینگ در جریان جنگ جهانی دوم در مرکز رمزگشایی بلچلی پارک روی شکستن رمز دستگاه انیگما فعالیت کرد و پس از جنگ نیز در طراحی رایانههای اولیه و پژوهش دربارهٔ هوش ماشینی و الگوهای رشد زیستی مشارکت داشت.<ref name="آرشیو-تورینگ">[https://turingarchive.kings.cam.ac.uk/about-alan-turing About Alan Turing، آرشیو دیجیتال تورینگ، کالج کینگز دانشگاه کمبریج]</ref> | ||
تورینگ در سال ۱۹۵۰ مقالهٔ مشهور «ماشینهای محاسباتی و هوش» را منتشر کرد و در آن روشی برای بررسی رفتار هوشمندانهٔ ماشینها پیشنهاد داد که بعدها به «آزمون تورینگ» معروف شد. او در سال ۱۹۵۲ بهدلیل رابطهٔ همجنسگرایانه تحت پیگرد قانونی قرار گرفت و به درمان هورمونی اجباری محکوم شد. تورینگ در سال ۱۹۵۴ درگذشت و چند دهه بعد، دولت بریتانیا بابت محکومیت او عذرخواهی و او را پس از مرگ عفو کرد.<ref name="GCHQ">[https://www.gchq.gov.uk/information/alan-turing Alan Turing، مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا]</ref><ref name="عفو">[https://www.gov.uk/government/news/royal-pardon-for-ww2-code-breaker-dr-alan-turing Royal pardon for WW2 code-breaker Dr Alan Turing، وزارت دادگستری بریتانیا، ۲۴ دسامبر ۲۰۱۳]</ref> | |||
== زندگی و تحصیلات == | |||
آلن تورینگ در ۲۳ ژوئن ۱۹۱۲ در لندن به دنیا آمد. پدرش، جولیوس ماتیسون تورینگ، کارمند خدمات کشوری هند بریتانیا بود و مادرش، ایتل سارا تورینگ، دختر یک مهندس راهآهن بود. بهدلیل اشتغال پدر در هند، آلن و برادر بزرگترش جان بخش مهمی از دوران کودکی خود را در انگلستان و نزد خانوادههایی که از آنان نگهداری میکردند گذراندند.<ref name="آرشیو-تورینگ" /> | |||
او تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسهٔ هیزلهرست آغاز کرد و سپس به مدرسهٔ شبانهروزی شربورن در دورست رفت. تورینگ از همان دوران نوجوانی به ریاضیات و علوم طبیعی علاقه داشت و استعداد ویژهای در حل مسائل علمی نشان میداد. در دوران تحصیل با کریستوفر مورکام، یکی از هممدرسهایهایش، دوستی نزدیکی پیدا کرد. مرگ مورکام در سال ۱۹۳۰ بر اثر بیماری سل، تأثیر عاطفی عمیقی بر تورینگ گذاشت.<ref name="زندگی-نامه">[https://www.turing.org.uk/ Alan Turing: The Enigma، وبگاه اندرو هاجز، زندگینامهنویس تورینگ]</ref> | |||
تورینگ در سال ۱۹۳۱ وارد کالج کینگز دانشگاه کمبریج شد و در سال ۱۹۳۴ با درجهٔ ممتاز در رشتهٔ ریاضیات فارغالتحصیل شد. او در سال ۱۹۳۵ به عضویت پژوهشی این کالج درآمد. در همین دوره، به مطالعهٔ منطق ریاضی و مسئلهٔ تصمیمپذیری علاقهمند شد؛ مسئلهای که میپرسید آیا میتوان روشی عمومی و مکانیکی برای تعیین درستی یا نادرستی گزارههای ریاضی ارائه کرد یا نه.<ref name="کمبریج">[https://www.kings.cam.ac.uk/alan-mathison-turing-1912-54 Alan Mathison Turing (1912–54)، کالج کینگز دانشگاه کمبریج]</ref> | |||
او در سال ۱۹۳۶ برای ادامهٔ پژوهش به دانشگاه پرینستون در ایالات متحده رفت و زیر نظر آلونزو چرچ، ریاضیدان و منطقدان آمریکایی، تحصیل کرد. تورینگ در سال ۱۹۳۸ مدرک دکترای خود را دریافت کرد و سپس به انگلستان بازگشت. پژوهشهای او در کمبریج و پرینستون زمینهساز شکلگیری ایدههایی شد که بعدها در نظریهٔ محاسبه و علوم رایانه اهمیت بنیادی پیدا کردند.<ref name="آرشیو-تورینگ" /><ref name="IET">[https://www.theiet.org/membership/library-and-archives/the-iet-archives/biographies/alan-turing Archives Biographies: Alan Turing، مؤسسهٔ مهندسی و فناوری بریتانیا]</ref> | |||
== فعالیتهای علمی == | |||
=== ماشین تورینگ و مبانی علوم رایانه === | |||
تورینگ در سال ۱۹۳۶ مقالهٔ علمی مهم خود را با عنوان «دربارهٔ اعداد محاسبهپذیر، با کاربردی در مسئلهٔ تصمیمپذیری» (On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem) ارائه کرد. این مقاله در سال ۱۹۳۷ منتشر شد و در آن، مدلی نظری از یک دستگاه محاسباتی معرفی شد که بعدها «ماشین تورینگ» نام گرفت.<ref name="مقاله-محاسبه">[https://academic.oup.com/plms/article-abstract/s2-42/1/230/1491926 On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem، آلن تورینگ، Proceedings of the London Mathematical Society، ۱۹۳۷]</ref> | |||
ماشین تورینگ دستگاهی فرضی است که از نواری برای ثبت نمادها، سازوکاری برای خواندن و نوشتن آنها و مجموعهای محدود از دستورها تشکیل شده است. این مدل نشان میدهد که چگونه میتوان یک فرایند محاسباتی را به مجموعهای از دستورهای دقیق و مرحلهبهمرحله تبدیل کرد. | |||
تورینگ همچنین مفهوم «ماشین تورینگ جهانی» را مطرح کرد؛ ماشینی نظری که میتواند دستورهای ماشینهای دیگر را دریافت و آنها را شبیهسازی کند. این ایده از نظر مفهومی به رایانههای همهمنظورهٔ امروزی نزدیک است، زیرا یک دستگاه میتواند با تغییر برنامه، وظایف محاسباتی متفاوتی انجام دهد. | |||
اهمیت پژوهش تورینگ در این بود که مفهوم محاسبه را به شکلی ریاضی و دقیق تعریف کرد و محدودیتهای آن را نیز مورد بررسی قرار داد. این کار در کنار پژوهشهای آلونزو چرچ دربارهٔ محاسبهپذیری، از پایههای نظری علوم رایانه بهشمار میرود.<ref name="IET" /> | |||
=== جنگ جهانی دوم و رمزگشایی انیگما === | |||
با آغاز جنگ جهانی دوم، تورینگ به مرکز دولتی رمزگشایی بریتانیا در بلچلی پارک پیوست. این مرکز محل فعالیت گروهی از ریاضیدانان، زبانشناسان، مهندسان و متخصصان رمزنگاری بود که تلاش میکردند پیامهای رمزگذاریشدهٔ نیروهای آلمان نازی را رمزگشایی کنند. | |||
محل | |||
یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی ارتش آلمان دستگاه رمزنگاری الکترومکانیکی «انیگما» بود. این دستگاه با تغییر تنظیمات داخلی خود، پیامها را به شکل پیچیدهای رمزگذاری میکرد. شکستن رمز آن برای نیروهای متفقین اهمیت نظامی فراوانی داشت. | |||
تورینگ در بخش «هَت ۸» (Hut 8) فعالیت میکرد که مسئول رمزگشایی پیامهای نیروی دریایی آلمان بود. او در طراحی و توسعهٔ دستگاهی به نام «بومب» (Bombe) نقش مهمی داشت. این دستگاه با بررسی سریع مجموعهای از تنظیمات احتمالی، به رمزگشایان کمک میکرد تنظیمات روزانهٔ دستگاه انیگما را پیدا کنند.<ref name="GCHQ-بومب">[https://www.gchq.gov.uk/person/alan-turing Alan Turing، مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا]</ref> | |||
[[پرونده:Bletchley Park Bombe IMG 3570.JPG|بندانگشتی|دستگاه بومب در بلچلی پارک؛ از ابزارهای اصلی کمک به رمزگشایی پیامهای انیگما]] | |||
رمزگشایی انیگما بر پایهٔ کارهای پیشین رمزنگاران لهستانی نیز انجام شد. آنان در دههٔ ۱۹۳۰ موفق به شکستن بخشهایی از رمز انیگما شده بودند و در ژوئیهٔ ۱۹۳۹ اطلاعات و دستاوردهای خود را در اختیار بریتانیا و فرانسه گذاشتند. تورینگ در ژانویهٔ ۱۹۴۰ با برخی از رمزنگاران لهستانی، از جمله ماریان رِیِفسکی، دیدار کرد. اطلاعات و روشهای آنان در توسعهٔ شیوهٔ بریتانیایی رمزگشایی نقش مهمی داشت.<ref name="پیری">[https://www.gchq.gov.uk/information/the-pyry-forest-meeting The Pyry Forest Meeting، مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا]</ref> | |||
کار رمزگشایی در بلچلی پارک حاصل تلاش گروهی گسترده بود و نمیتوان آن را به یک فرد نسبت داد. بااینحال، طراحی بومب و فعالیتهای تورینگ در بخش رمزگشایی انیگمای نیروی دریایی از عوامل مهم موفقیت این مرکز بهشمار میرفت. اطلاعات بهدستآمده از پیامهای رمزگشاییشده در عملیات نظامی متفقین، بهویژه در نبرد آتلانتیک، اهمیت داشت.<ref name="موزه-بومب">[https://www.tnmoc.org/bombe The Turing-Welchman Bombe، موزهٔ ملی رایانهٔ بریتانیا]</ref> | |||
=== فعالیتهای پس از جنگ و طراحی رایانه === | |||
پس از پایان جنگ جهانی دوم، تورینگ در سال ۱۹۴۵ به آزمایشگاه ملی فیزیک بریتانیا پیوست. او در این مرکز روی طراحی رایانهای با نام «موتور محاسباتی خودکار» (Automatic Computing Engine یا ACE) کار کرد. این طرح از ایدهٔ رایانهٔ دارای برنامهٔ ذخیرهشده بهره میگرفت؛ یعنی دستگاه میتوانست دستورهای برنامه را در حافظهٔ خود نگهداری و اجرا کند.<ref name="GCHQ" /> | |||
طرح ACE از نظر نظری و مهندسی پیشرفته بود، اما ساخت کامل آن با دشواریها و تأخیرهایی روبهرو شد. تورینگ در سال ۱۹۴۸ به دانشگاه منچستر رفت و در فعالیتهای مربوط به توسعهٔ رایانههای آن دانشگاه مشارکت کرد. او در این دوره به برنامهنویسی، طراحی نرمافزار و امکان ساخت ماشینهایی با رفتار هوشمندانه نیز علاقهمند بود. | |||
در دانشگاه منچستر، تورینگ با ماکس نیومن و گروهی از پژوهشگران در توسعهٔ رایانههای اولیه همکاری کرد. این فعالیتها در شکلگیری رایانههای دارای برنامهٔ ذخیرهشده در بریتانیا اهمیت داشتند.<ref name="GCHQ" /> | |||
تورینگ | === هوش مصنوعی و آزمون تورینگ === | ||
تورینگ از نخستین دانشمندانی بود که امکان تفکر و رفتار هوشمندانهٔ ماشینها را بهصورت نظاممند بررسی کرد. او در سال ۱۹۵۰ مقالهای با عنوان «ماشینهای محاسباتی و هوش» (Computing Machinery and Intelligence) در نشریهٔ علمی *Mind* منتشر کرد. مقاله با این پرسش آغاز میشد که آیا ماشینها میتوانند فکر کنند و سپس روشی برای بررسی این مسئله پیشنهاد میداد.<ref name="مقاله-هوش">[https://academic.oup.com/mind/article/LIX/236/433/986238 Computing Machinery and Intelligence، آلن تورینگ، نشریهٔ Mind، جلد ۵۹، شمارهٔ ۲۳۶، اکتبر ۱۹۵۰]</ref> | |||
روش پیشنهادی او بعدها «آزمون تورینگ» نام گرفت. در شکل شناختهشدهٔ این آزمون، یک داور از طریق گفتوگوی نوشتاری با دو طرف ارتباط برقرار میکند که یکی انسان و دیگری ماشین است. اگر داور نتواند با اطمینان تشخیص دهد کدام طرف ماشین است، ماشین در آن آزمون رفتاری شبیه انسان نشان داده است. | |||
تورینگ | هدف تورینگ جایگزینکردن پرسش مبهم «آیا ماشین فکر میکند؟» با روشی عملی برای ارزیابی رفتار هوشمندانه بود. آزمون تورینگ بهتنهایی اثباتکنندهٔ آگاهی، احساسات یا تجربهٔ ذهنی ماشین نیست؛ بلکه توانایی آن در ارائهٔ پاسخهایی شبیه پاسخهای انسانی را بررسی میکند. | ||
این مقاله از نوشتههای بنیادین در تاریخ هوش مصنوعی بهشمار میرود و بحث دربارهٔ رابطهٔ میان هوش انسانی، محاسبه و ماشین را وارد مرحلهای تازه کرد.<ref name="مقاله-هوش" /> | |||
=== پژوهش دربارهٔ ریختزایی === | |||
تورینگ در سالهای پایانی زندگی به مطالعهٔ ریاضی الگوهای رشد در موجودات زنده علاقهمند شد. او میخواست توضیح دهد که چگونه واکنشهای شیمیایی و انتشار مواد در بافتهای زنده میتوانند الگوهای منظم زیستی، مانند ترتیب قرارگیری برگها و شکلگیری ساختارهای طبیعی، را به وجود آورند. | |||
او در سال ۱۹۵۲ مقالهای با عنوان «مبنای شیمیایی ریختزایی» (The Chemical Basis of Morphogenesis) منتشر کرد. در این پژوهش، تورینگ نشان داد که واکنش میان مواد شیمیایی و انتشار آنها در فضا میتواند به پیدایش الگوهای منظم منجر شود. این سازوکار بعدها با عنوان «ناپایداری تورینگ» شناخته شد.<ref name="ریخت-زایی">[https://www.kings.cam.ac.uk/alan-mathison-turing-1912-54 Alan Mathison Turing (1912–54)، بخش Morphogenesis، کالج کینگز دانشگاه کمبریج]</ref> | |||
تورینگ برای | پژوهش تورینگ از نخستین تلاشهای جدی برای توضیح ریاضی چگونگی شکلگیری الگوهای زیستی بود. این نظریه بعدها در زیستشناسی نظری، ریاضیات کاربردی و مطالعهٔ رشد و شکلگیری ساختارهای طبیعی مورد توجه قرار گرفت. | ||
== زندگی شخصی و پیگرد قضایی == | |||
تورینگ همجنسگرا بود؛ موضوعی که در بریتانیای آن زمان با محدودیتهای قانونی و اجتماعی جدی روبهرو بود. در سال ۱۹۵۲، پس از آشکارشدن رابطهٔ او با مردی به نام آرنولد موری، تورینگ تحت پیگرد قانونی قرار گرفت. او بر اساس قوانین وقت به اتهام «بیعفتی آشکار» محکوم شد. | |||
دادگاه به او امکان انتخاب میان زندان و آزادی مشروط را داد. تورینگ آزادی مشروط را پذیرفت، اما این تصمیم با شرط انجام درمان هورمونی برای کاهش میل جنسی همراه بود؛ درمانی که معمولاً از آن با عنوان «اختهسازی شیمیایی» یاد میشود. این درمان پیامدهای جسمی و روانی برای او داشت. | |||
محکومیت همچنین به محدودشدن فعالیتهای حرفهای و از دست رفتن مجوز امنیتی او انجامید. این رویداد در زندگی شخصی و حرفهای تورینگ نقطهٔ عطفی تلخ بود.<ref name="GCHQ" /><ref name="عفو" /> | |||
== مرگ == | |||
تورینگ در | آلن تورینگ در ژوئن ۱۹۵۴ در خانهاش در ویلمزلو، چشایر، درگذشت. علت مرگ او مسمومیت با سیانید بود و مرگش در گزارش پزشکی قانونی خودکشی اعلام شد. بااینحال، مادرش، ایتل سارا تورینگ، این نتیجه را نپذیرفت و احتمال داد که مرگ او در پی حادثهای هنگام انجام آزمایشهای شیمیایی رخ داده باشد.<ref name="آرشیو-تورینگ" /><ref name="GCHQ" /> | ||
در تاریخ دقیق مرگ تورینگ میان برخی منابع اختلاف وجود دارد. پروندهٔ انجمن سلطنتی تاریخ مرگ او را ۷ ژوئن ۱۹۵۴ ثبت کرده است، درحالیکه آرشیو کالج کینگز و برخی منابع دیگر ۸ ژوئن را ذکر میکنند. ازاینرو، تاریخ ثبتشده در منابع رسمی یکسان نیست.<ref name="انجمن-سلطنتی">[https://catalogues.royalsociety.org/CalmView/Record.aspx?AddBasket=NA1673&id=NA1673&src=CalmView.Persons پروندهٔ آلن ماتیسون تورینگ، آرشیو انجمن سلطنتی بریتانیا]</ref><ref name="آرشیو-تورینگ" /> | |||
== افتخارات و میراث علمی == | |||
تورینگ در | تورینگ در سال ۱۹۴۶ بهپاس خدمات خود در دوران جنگ جهانی دوم نشان امپراتوری بریتانیا (OBE) را دریافت کرد. او در سال ۱۹۵۱ به عضویت انجمن سلطنتی بریتانیا انتخاب شد؛ یکی از معتبرترین نهادهای علمی این کشور.<ref name="انجمن-سلطنتی" /> | ||
اهمیت علمی تورینگ تنها به رمزگشایی انیگما محدود نمیشود. ماشین تورینگ و پژوهشهای او دربارهٔ محاسبهپذیری از پایههای نظری علوم رایانه هستند. مقالهٔ سال ۱۹۵۰ او دربارهٔ هوش ماشینی نیز در شکلگیری حوزهٔ هوش مصنوعی تأثیرگذار بود. پژوهشهایش دربارهٔ ریختزایی نیز در سالهای بعد در زیستشناسی ریاضی اهمیت یافتند. | |||
پس از | === عذرخواهی و عفو پس از مرگ === | ||
در سپتامبر ۲۰۰۹، گوردون براون، نخستوزیر وقت بریتانیا، به نمایندگی از دولت این کشور بابت رفتار ناعادلانه با تورینگ عذرخواهی کرد. این عذرخواهی پس از کارزار عمومی و درخواستهای گسترده برای بهرسمیتشناختن بیعدالتی انجامشده علیه او صورت گرفت.<ref name="عذرخواهی">[https://www.gov.uk/government/news/prime-minister-says-sorry-to-alan-turing Prime Minister says sorry to Alan Turing، دولت بریتانیا، ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۹]</ref> | |||
در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۳، ملکه الیزابت دوم با استفاده از اختیار سلطنتی بخشودگی، تورینگ را پس از مرگ عفو کرد. این عفو به محکومیت او در سال ۱۹۵۲ مربوط بود.<ref name="عفو" /> | |||
در سال ۲۰۱۷، قانونی در بریتانیا به تصویب رسید که بهدلیل ارتباط آن با پروندهٔ تورینگ، در رسانهها با نام «قانون تورینگ» شناخته شد. این قانون امکان بخشودگی یا حذف برخی محکومیتهای گذشتهٔ مردانی را فراهم کرد که بهدلیل روابط همجنسگرایانهٔ توافقی، بر اساس قوانین لغوشده محکوم شده بودند.<ref name="قانون-تورینگ">[https://www.gov.uk/government/news/thousands-officially-pardoned-under-turings-law Thousands officially pardoned under 'Turing's Law'، وزارت دادگستری بریتانیا، ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۱۷]</ref> | |||
=== جایزهٔ تورینگ === | |||
انجمن ماشینهای محاسباتی (ACM) در سال ۱۹۶۶ جایزهای را به نام «جایزهٔ تورینگ» بنیان گذاشت. این جایزه به افرادی اعطا میشود که دستاوردهای فنی و علمی برجستهای در علوم رایانه داشتهاند. جایزهٔ تورینگ یکی از معتبرترین افتخارات علمی در حوزهٔ رایانه بهشمار میرود و نام آن یادآور نقش بنیادین تورینگ در شکلگیری این رشته است.<ref name="جایزه-تورینگ">[https://www.acm.org/about-acm/turing-award A. M. Turing Award، انجمن ماشینهای محاسباتی]</ref> | |||
=== تصویر روی اسکناس پنجاه پوندی === | |||
تورینگ در | بانک مرکزی انگلستان در سال ۲۰۱۹ اعلام کرد که تصویر آلن تورینگ روی اسکناس پنجاه پوندی جدید این کشور قرار خواهد گرفت. این اسکناس در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۱، همزمان با سالروز تولد تورینگ، وارد چرخهٔ پولی شد. این اقدام بخشی از بهرسمیتشناختن نقش علمی و تاریخی او در بریتانیا بود.<ref name="اسکناس">[https://www.bankofengland.co.uk/banknotes/polymer-50-pound-note £50 note، بانک مرکزی انگلستان]</ref> | ||
== آثار علمی == | |||
مهمترین آثار علمی تورینگ عبارتاند از: | مهمترین آثار علمی تورینگ عبارتاند از: | ||
«دربارهٔ اعداد محاسبهپذیر، با کاربردی در مسئلهٔ تصمیمپذیری» (On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem)، ۱۹۳۶–۱۹۳۷. | * «دربارهٔ اعداد محاسبهپذیر، با کاربردی در مسئلهٔ تصمیمپذیری» (On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem)، ۱۹۳۶–۱۹۳۷. | ||
* «سامانههای منطق مبتنی بر اعداد ترتیبی» (Systems of Logic Based on Ordinals)، ۱۹۳۹. | |||
«سامانههای منطق مبتنی بر اعداد ترتیبی» (Systems of Logic Based on Ordinals)، ۱۹۳۹. | * «ماشینهای محاسباتی و هوش» (Computing Machinery and Intelligence)، ۱۹۵۰. | ||
* «مبنای شیمیایی ریختزایی» (The Chemical Basis of Morphogenesis)، ۱۹۵۲. | |||
«ماشینهای محاسباتی و هوش» (Computing Machinery and Intelligence)، ۱۹۵۰. | |||
«مبنای شیمیایی ریختزایی» (The Chemical Basis of Morphogenesis)، ۱۹۵۲. | |||
== منابع == | |||
<references /> | <references /> | ||
پیوند به بیرون | == پیوند به بیرون == | ||
[https://www.acm.org/ انجمن ماشینهای محاسباتی] | * [https://turingarchive.kings.cam.ac.uk/ آرشیو دیجیتال آلن تورینگ، کالج کینگز دانشگاه کمبریج] | ||
* [https://www.turing.org.uk/ وبگاه اندرو هاجز، زندگینامهنویس آلن تورینگ] | |||
* [https://www.gchq.gov.uk/information/alan-turing معرفی آلن تورینگ در وبگاه مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا] | |||
* [https://bletchleypark.org.uk/ وبگاه رسمی بلچلی پارک] | |||
* [https://www.acm.org/about-acm/turing-award جایزهٔ تورینگ، انجمن ماشینهای محاسباتی] | |||
[[رده:آلن تورینگ]] | [[رده:آلن تورینگ]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰
| آلن تورینگ | |
|---|---|
| پرونده:Alan Turing (1951).jpg | |
| متولد | ۲۳ ژوئن ۱۹۱۲ |
| مرگ | ۷ ژوئن ۱۹۵۴ ویلمزلو، چشایر، انگلستان مسمومیت با سیانید |
| محل زندگی | لندن، کمبریج، پرینستون و منچستر |
| ملیت | بریتانیایی |
| جوایز | نشان امپراتوری بریتانیا (۱۹۴۶)؛ عضویت در انجمن سلطنتی (۱۹۵۱) |
| والدین | جولیوس ماتیسون تورینگ و ایتل سارا تورینگ |
آلن ماتیسون تورینگ (Alan Mathison Turing؛ ۲۳ ژوئن ۱۹۱۲ – ۷ ژوئن ۱۹۵۴) ریاضیدان، منطقدان، رمزنگار و دانشمند علوم رایانهٔ بریتانیایی بود که از بنیانگذاران نظری علوم رایانه و از پیشگامان هوش مصنوعی بهشمار میرود. او با معرفی مفهوم «ماشین تورینگ» در سال ۱۹۳۶، نقش مهمی در شکلگیری مبانی ریاضی محاسبات داشت. تورینگ در جریان جنگ جهانی دوم در مرکز رمزگشایی بلچلی پارک روی شکستن رمز دستگاه انیگما فعالیت کرد و پس از جنگ نیز در طراحی رایانههای اولیه و پژوهش دربارهٔ هوش ماشینی و الگوهای رشد زیستی مشارکت داشت.[۱]
تورینگ در سال ۱۹۵۰ مقالهٔ مشهور «ماشینهای محاسباتی و هوش» را منتشر کرد و در آن روشی برای بررسی رفتار هوشمندانهٔ ماشینها پیشنهاد داد که بعدها به «آزمون تورینگ» معروف شد. او در سال ۱۹۵۲ بهدلیل رابطهٔ همجنسگرایانه تحت پیگرد قانونی قرار گرفت و به درمان هورمونی اجباری محکوم شد. تورینگ در سال ۱۹۵۴ درگذشت و چند دهه بعد، دولت بریتانیا بابت محکومیت او عذرخواهی و او را پس از مرگ عفو کرد.[۲][۳]
زندگی و تحصیلات
آلن تورینگ در ۲۳ ژوئن ۱۹۱۲ در لندن به دنیا آمد. پدرش، جولیوس ماتیسون تورینگ، کارمند خدمات کشوری هند بریتانیا بود و مادرش، ایتل سارا تورینگ، دختر یک مهندس راهآهن بود. بهدلیل اشتغال پدر در هند، آلن و برادر بزرگترش جان بخش مهمی از دوران کودکی خود را در انگلستان و نزد خانوادههایی که از آنان نگهداری میکردند گذراندند.[۱]
او تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسهٔ هیزلهرست آغاز کرد و سپس به مدرسهٔ شبانهروزی شربورن در دورست رفت. تورینگ از همان دوران نوجوانی به ریاضیات و علوم طبیعی علاقه داشت و استعداد ویژهای در حل مسائل علمی نشان میداد. در دوران تحصیل با کریستوفر مورکام، یکی از هممدرسهایهایش، دوستی نزدیکی پیدا کرد. مرگ مورکام در سال ۱۹۳۰ بر اثر بیماری سل، تأثیر عاطفی عمیقی بر تورینگ گذاشت.[۴]
تورینگ در سال ۱۹۳۱ وارد کالج کینگز دانشگاه کمبریج شد و در سال ۱۹۳۴ با درجهٔ ممتاز در رشتهٔ ریاضیات فارغالتحصیل شد. او در سال ۱۹۳۵ به عضویت پژوهشی این کالج درآمد. در همین دوره، به مطالعهٔ منطق ریاضی و مسئلهٔ تصمیمپذیری علاقهمند شد؛ مسئلهای که میپرسید آیا میتوان روشی عمومی و مکانیکی برای تعیین درستی یا نادرستی گزارههای ریاضی ارائه کرد یا نه.[۵]
او در سال ۱۹۳۶ برای ادامهٔ پژوهش به دانشگاه پرینستون در ایالات متحده رفت و زیر نظر آلونزو چرچ، ریاضیدان و منطقدان آمریکایی، تحصیل کرد. تورینگ در سال ۱۹۳۸ مدرک دکترای خود را دریافت کرد و سپس به انگلستان بازگشت. پژوهشهای او در کمبریج و پرینستون زمینهساز شکلگیری ایدههایی شد که بعدها در نظریهٔ محاسبه و علوم رایانه اهمیت بنیادی پیدا کردند.[۱][۶]
فعالیتهای علمی
ماشین تورینگ و مبانی علوم رایانه
تورینگ در سال ۱۹۳۶ مقالهٔ علمی مهم خود را با عنوان «دربارهٔ اعداد محاسبهپذیر، با کاربردی در مسئلهٔ تصمیمپذیری» (On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem) ارائه کرد. این مقاله در سال ۱۹۳۷ منتشر شد و در آن، مدلی نظری از یک دستگاه محاسباتی معرفی شد که بعدها «ماشین تورینگ» نام گرفت.[۷]
ماشین تورینگ دستگاهی فرضی است که از نواری برای ثبت نمادها، سازوکاری برای خواندن و نوشتن آنها و مجموعهای محدود از دستورها تشکیل شده است. این مدل نشان میدهد که چگونه میتوان یک فرایند محاسباتی را به مجموعهای از دستورهای دقیق و مرحلهبهمرحله تبدیل کرد.
تورینگ همچنین مفهوم «ماشین تورینگ جهانی» را مطرح کرد؛ ماشینی نظری که میتواند دستورهای ماشینهای دیگر را دریافت و آنها را شبیهسازی کند. این ایده از نظر مفهومی به رایانههای همهمنظورهٔ امروزی نزدیک است، زیرا یک دستگاه میتواند با تغییر برنامه، وظایف محاسباتی متفاوتی انجام دهد.
اهمیت پژوهش تورینگ در این بود که مفهوم محاسبه را به شکلی ریاضی و دقیق تعریف کرد و محدودیتهای آن را نیز مورد بررسی قرار داد. این کار در کنار پژوهشهای آلونزو چرچ دربارهٔ محاسبهپذیری، از پایههای نظری علوم رایانه بهشمار میرود.[۶]
جنگ جهانی دوم و رمزگشایی انیگما
با آغاز جنگ جهانی دوم، تورینگ به مرکز دولتی رمزگشایی بریتانیا در بلچلی پارک پیوست. این مرکز محل فعالیت گروهی از ریاضیدانان، زبانشناسان، مهندسان و متخصصان رمزنگاری بود که تلاش میکردند پیامهای رمزگذاریشدهٔ نیروهای آلمان نازی را رمزگشایی کنند.
یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی ارتش آلمان دستگاه رمزنگاری الکترومکانیکی «انیگما» بود. این دستگاه با تغییر تنظیمات داخلی خود، پیامها را به شکل پیچیدهای رمزگذاری میکرد. شکستن رمز آن برای نیروهای متفقین اهمیت نظامی فراوانی داشت.
تورینگ در بخش «هَت ۸» (Hut 8) فعالیت میکرد که مسئول رمزگشایی پیامهای نیروی دریایی آلمان بود. او در طراحی و توسعهٔ دستگاهی به نام «بومب» (Bombe) نقش مهمی داشت. این دستگاه با بررسی سریع مجموعهای از تنظیمات احتمالی، به رمزگشایان کمک میکرد تنظیمات روزانهٔ دستگاه انیگما را پیدا کنند.[۸]
رمزگشایی انیگما بر پایهٔ کارهای پیشین رمزنگاران لهستانی نیز انجام شد. آنان در دههٔ ۱۹۳۰ موفق به شکستن بخشهایی از رمز انیگما شده بودند و در ژوئیهٔ ۱۹۳۹ اطلاعات و دستاوردهای خود را در اختیار بریتانیا و فرانسه گذاشتند. تورینگ در ژانویهٔ ۱۹۴۰ با برخی از رمزنگاران لهستانی، از جمله ماریان رِیِفسکی، دیدار کرد. اطلاعات و روشهای آنان در توسعهٔ شیوهٔ بریتانیایی رمزگشایی نقش مهمی داشت.[۹]
کار رمزگشایی در بلچلی پارک حاصل تلاش گروهی گسترده بود و نمیتوان آن را به یک فرد نسبت داد. بااینحال، طراحی بومب و فعالیتهای تورینگ در بخش رمزگشایی انیگمای نیروی دریایی از عوامل مهم موفقیت این مرکز بهشمار میرفت. اطلاعات بهدستآمده از پیامهای رمزگشاییشده در عملیات نظامی متفقین، بهویژه در نبرد آتلانتیک، اهمیت داشت.[۱۰]
فعالیتهای پس از جنگ و طراحی رایانه
پس از پایان جنگ جهانی دوم، تورینگ در سال ۱۹۴۵ به آزمایشگاه ملی فیزیک بریتانیا پیوست. او در این مرکز روی طراحی رایانهای با نام «موتور محاسباتی خودکار» (Automatic Computing Engine یا ACE) کار کرد. این طرح از ایدهٔ رایانهٔ دارای برنامهٔ ذخیرهشده بهره میگرفت؛ یعنی دستگاه میتوانست دستورهای برنامه را در حافظهٔ خود نگهداری و اجرا کند.[۲]
طرح ACE از نظر نظری و مهندسی پیشرفته بود، اما ساخت کامل آن با دشواریها و تأخیرهایی روبهرو شد. تورینگ در سال ۱۹۴۸ به دانشگاه منچستر رفت و در فعالیتهای مربوط به توسعهٔ رایانههای آن دانشگاه مشارکت کرد. او در این دوره به برنامهنویسی، طراحی نرمافزار و امکان ساخت ماشینهایی با رفتار هوشمندانه نیز علاقهمند بود.
در دانشگاه منچستر، تورینگ با ماکس نیومن و گروهی از پژوهشگران در توسعهٔ رایانههای اولیه همکاری کرد. این فعالیتها در شکلگیری رایانههای دارای برنامهٔ ذخیرهشده در بریتانیا اهمیت داشتند.[۲]
هوش مصنوعی و آزمون تورینگ
تورینگ از نخستین دانشمندانی بود که امکان تفکر و رفتار هوشمندانهٔ ماشینها را بهصورت نظاممند بررسی کرد. او در سال ۱۹۵۰ مقالهای با عنوان «ماشینهای محاسباتی و هوش» (Computing Machinery and Intelligence) در نشریهٔ علمی *Mind* منتشر کرد. مقاله با این پرسش آغاز میشد که آیا ماشینها میتوانند فکر کنند و سپس روشی برای بررسی این مسئله پیشنهاد میداد.[۱۱]
روش پیشنهادی او بعدها «آزمون تورینگ» نام گرفت. در شکل شناختهشدهٔ این آزمون، یک داور از طریق گفتوگوی نوشتاری با دو طرف ارتباط برقرار میکند که یکی انسان و دیگری ماشین است. اگر داور نتواند با اطمینان تشخیص دهد کدام طرف ماشین است، ماشین در آن آزمون رفتاری شبیه انسان نشان داده است.
هدف تورینگ جایگزینکردن پرسش مبهم «آیا ماشین فکر میکند؟» با روشی عملی برای ارزیابی رفتار هوشمندانه بود. آزمون تورینگ بهتنهایی اثباتکنندهٔ آگاهی، احساسات یا تجربهٔ ذهنی ماشین نیست؛ بلکه توانایی آن در ارائهٔ پاسخهایی شبیه پاسخهای انسانی را بررسی میکند.
این مقاله از نوشتههای بنیادین در تاریخ هوش مصنوعی بهشمار میرود و بحث دربارهٔ رابطهٔ میان هوش انسانی، محاسبه و ماشین را وارد مرحلهای تازه کرد.[۱۱]
پژوهش دربارهٔ ریختزایی
تورینگ در سالهای پایانی زندگی به مطالعهٔ ریاضی الگوهای رشد در موجودات زنده علاقهمند شد. او میخواست توضیح دهد که چگونه واکنشهای شیمیایی و انتشار مواد در بافتهای زنده میتوانند الگوهای منظم زیستی، مانند ترتیب قرارگیری برگها و شکلگیری ساختارهای طبیعی، را به وجود آورند.
او در سال ۱۹۵۲ مقالهای با عنوان «مبنای شیمیایی ریختزایی» (The Chemical Basis of Morphogenesis) منتشر کرد. در این پژوهش، تورینگ نشان داد که واکنش میان مواد شیمیایی و انتشار آنها در فضا میتواند به پیدایش الگوهای منظم منجر شود. این سازوکار بعدها با عنوان «ناپایداری تورینگ» شناخته شد.[۱۲]
پژوهش تورینگ از نخستین تلاشهای جدی برای توضیح ریاضی چگونگی شکلگیری الگوهای زیستی بود. این نظریه بعدها در زیستشناسی نظری، ریاضیات کاربردی و مطالعهٔ رشد و شکلگیری ساختارهای طبیعی مورد توجه قرار گرفت.
زندگی شخصی و پیگرد قضایی
تورینگ همجنسگرا بود؛ موضوعی که در بریتانیای آن زمان با محدودیتهای قانونی و اجتماعی جدی روبهرو بود. در سال ۱۹۵۲، پس از آشکارشدن رابطهٔ او با مردی به نام آرنولد موری، تورینگ تحت پیگرد قانونی قرار گرفت. او بر اساس قوانین وقت به اتهام «بیعفتی آشکار» محکوم شد.
دادگاه به او امکان انتخاب میان زندان و آزادی مشروط را داد. تورینگ آزادی مشروط را پذیرفت، اما این تصمیم با شرط انجام درمان هورمونی برای کاهش میل جنسی همراه بود؛ درمانی که معمولاً از آن با عنوان «اختهسازی شیمیایی» یاد میشود. این درمان پیامدهای جسمی و روانی برای او داشت.
محکومیت همچنین به محدودشدن فعالیتهای حرفهای و از دست رفتن مجوز امنیتی او انجامید. این رویداد در زندگی شخصی و حرفهای تورینگ نقطهٔ عطفی تلخ بود.[۲][۳]
مرگ
آلن تورینگ در ژوئن ۱۹۵۴ در خانهاش در ویلمزلو، چشایر، درگذشت. علت مرگ او مسمومیت با سیانید بود و مرگش در گزارش پزشکی قانونی خودکشی اعلام شد. بااینحال، مادرش، ایتل سارا تورینگ، این نتیجه را نپذیرفت و احتمال داد که مرگ او در پی حادثهای هنگام انجام آزمایشهای شیمیایی رخ داده باشد.[۱][۲]
در تاریخ دقیق مرگ تورینگ میان برخی منابع اختلاف وجود دارد. پروندهٔ انجمن سلطنتی تاریخ مرگ او را ۷ ژوئن ۱۹۵۴ ثبت کرده است، درحالیکه آرشیو کالج کینگز و برخی منابع دیگر ۸ ژوئن را ذکر میکنند. ازاینرو، تاریخ ثبتشده در منابع رسمی یکسان نیست.[۱۳][۱]
افتخارات و میراث علمی
تورینگ در سال ۱۹۴۶ بهپاس خدمات خود در دوران جنگ جهانی دوم نشان امپراتوری بریتانیا (OBE) را دریافت کرد. او در سال ۱۹۵۱ به عضویت انجمن سلطنتی بریتانیا انتخاب شد؛ یکی از معتبرترین نهادهای علمی این کشور.[۱۳]
اهمیت علمی تورینگ تنها به رمزگشایی انیگما محدود نمیشود. ماشین تورینگ و پژوهشهای او دربارهٔ محاسبهپذیری از پایههای نظری علوم رایانه هستند. مقالهٔ سال ۱۹۵۰ او دربارهٔ هوش ماشینی نیز در شکلگیری حوزهٔ هوش مصنوعی تأثیرگذار بود. پژوهشهایش دربارهٔ ریختزایی نیز در سالهای بعد در زیستشناسی ریاضی اهمیت یافتند.
عذرخواهی و عفو پس از مرگ
در سپتامبر ۲۰۰۹، گوردون براون، نخستوزیر وقت بریتانیا، به نمایندگی از دولت این کشور بابت رفتار ناعادلانه با تورینگ عذرخواهی کرد. این عذرخواهی پس از کارزار عمومی و درخواستهای گسترده برای بهرسمیتشناختن بیعدالتی انجامشده علیه او صورت گرفت.[۱۴]
در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۳، ملکه الیزابت دوم با استفاده از اختیار سلطنتی بخشودگی، تورینگ را پس از مرگ عفو کرد. این عفو به محکومیت او در سال ۱۹۵۲ مربوط بود.[۳]
در سال ۲۰۱۷، قانونی در بریتانیا به تصویب رسید که بهدلیل ارتباط آن با پروندهٔ تورینگ، در رسانهها با نام «قانون تورینگ» شناخته شد. این قانون امکان بخشودگی یا حذف برخی محکومیتهای گذشتهٔ مردانی را فراهم کرد که بهدلیل روابط همجنسگرایانهٔ توافقی، بر اساس قوانین لغوشده محکوم شده بودند.[۱۵]
جایزهٔ تورینگ
انجمن ماشینهای محاسباتی (ACM) در سال ۱۹۶۶ جایزهای را به نام «جایزهٔ تورینگ» بنیان گذاشت. این جایزه به افرادی اعطا میشود که دستاوردهای فنی و علمی برجستهای در علوم رایانه داشتهاند. جایزهٔ تورینگ یکی از معتبرترین افتخارات علمی در حوزهٔ رایانه بهشمار میرود و نام آن یادآور نقش بنیادین تورینگ در شکلگیری این رشته است.[۱۶]
تصویر روی اسکناس پنجاه پوندی
بانک مرکزی انگلستان در سال ۲۰۱۹ اعلام کرد که تصویر آلن تورینگ روی اسکناس پنجاه پوندی جدید این کشور قرار خواهد گرفت. این اسکناس در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۱، همزمان با سالروز تولد تورینگ، وارد چرخهٔ پولی شد. این اقدام بخشی از بهرسمیتشناختن نقش علمی و تاریخی او در بریتانیا بود.[۱۷]
آثار علمی
مهمترین آثار علمی تورینگ عبارتاند از:
- «دربارهٔ اعداد محاسبهپذیر، با کاربردی در مسئلهٔ تصمیمپذیری» (On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem)، ۱۹۳۶–۱۹۳۷.
- «سامانههای منطق مبتنی بر اعداد ترتیبی» (Systems of Logic Based on Ordinals)، ۱۹۳۹.
- «ماشینهای محاسباتی و هوش» (Computing Machinery and Intelligence)، ۱۹۵۰.
- «مبنای شیمیایی ریختزایی» (The Chemical Basis of Morphogenesis)، ۱۹۵۲.
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ About Alan Turing، آرشیو دیجیتال تورینگ، کالج کینگز دانشگاه کمبریج
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ Alan Turing، مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ Royal pardon for WW2 code-breaker Dr Alan Turing، وزارت دادگستری بریتانیا، ۲۴ دسامبر ۲۰۱۳
- ↑ Alan Turing: The Enigma، وبگاه اندرو هاجز، زندگینامهنویس تورینگ
- ↑ Alan Mathison Turing (1912–54)، کالج کینگز دانشگاه کمبریج
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ Archives Biographies: Alan Turing، مؤسسهٔ مهندسی و فناوری بریتانیا
- ↑ On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem، آلن تورینگ، Proceedings of the London Mathematical Society، ۱۹۳۷
- ↑ Alan Turing، مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا
- ↑ The Pyry Forest Meeting، مرکز ارتباطات دولتی بریتانیا
- ↑ The Turing-Welchman Bombe، موزهٔ ملی رایانهٔ بریتانیا
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Computing Machinery and Intelligence، آلن تورینگ، نشریهٔ Mind، جلد ۵۹، شمارهٔ ۲۳۶، اکتبر ۱۹۵۰
- ↑ Alan Mathison Turing (1912–54)، بخش Morphogenesis، کالج کینگز دانشگاه کمبریج
- ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ پروندهٔ آلن ماتیسون تورینگ، آرشیو انجمن سلطنتی بریتانیا
- ↑ Prime Minister says sorry to Alan Turing، دولت بریتانیا، ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۹
- ↑ Thousands officially pardoned under 'Turing's Law'، وزارت دادگستری بریتانیا، ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۱۷
- ↑ A. M. Turing Award، انجمن ماشینهای محاسباتی
- ↑ £50 note، بانک مرکزی انگلستان