|
|
| (۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{Infobox settlement
| |
| | name = استان قزوین
| |
| | other_name = دروازه تاریخ ایران — پایتخت صفویه
| |
| | image_skyline = استان قزوین.jpg
| |
| | image_caption = استان قزوین — کاخ چهلستون قزوین
| |
| | pushpin_map = Iran
| |
| | map_caption = موقعیت استان قزوین در نقشه ایران
| |
| | subdivision_type = کشور
| |
| | subdivision_name = ایران
| |
| | seat_type = مرکز استان
| |
| | seat = قزوین
| |
| | blank_name = مساحت
| |
| | blank_info = ۱۵٬۵۶۷ کیلومتر مربع
| |
| | blank1_name = جمعیت (۱۴۰۰)
| |
| | blank1_info = حدود ۱٫۲ میلیون نفر
| |
| | blank2_name = تعداد شهرستان
| |
| | blank2_info = ۶ (قزوین، تاکستان، البرز، بوئینزهرا، آبیک، آوج)
| |
| | blank3_name = زبانها
| |
| | blank3_info = فارسی (گویش قزوینی)، تاتی، دیلمی
| |
| | blank4_name = آب و هوا
| |
| | blank4_info = معتدل نیمهخشک (دشت) تا سرد کوهستانی (ارتفاعات البرز)
| |
| | blank5_name = قدمت تاریخی
| |
| | blank5_info = بیش از ۴٬۰۰۰ سال
| |
| | blank6_name = پایتختی
| |
| | blank6_info = پایتخت صفویه از ۱۵۵۵ تا ۱۵۹۸ میلادی (شاهطهماسب تا شاهعباس)
| |
| | blank_name_sec1 = شمال
| |
| | blank_info_sec1 = استان گیلان
| |
| | blank1_name_sec1 = جنوب
| |
| | blank1_info_sec1 = استان همدان و مرکزی
| |
| | blank2_name_sec1 = شرق
| |
| | blank2_info_sec1 = استان البرز و تهران
| |
| | blank3_name_sec1 = غرب
| |
| | blank3_info_sec1 = استان زنجان
| |
| | blank_name_sec2 = قلعه الموت — حسن صباح
| |
| | blank_info_sec2 = مقر حسن صباح بنیانگذار اسماعیلیه نزاری (حشاشین) از ۱۰۹۰ تا حمله مغول — شهرت جهانی در ادبیات و بازی Assassin's Creed
| |
| | blank1_name_sec2 = مسجد جامع قزوین
| |
| | blank1_info_sec2 = از کهنترین مساجد ایران — بخشهایی از قرن دوم هجری — شبستان ستوندار شاهکار معماری اسلامی
| |
| | blank2_name_sec2 = کاخ چهلستون قزوین
| |
| | blank2_info_sec2 = یادگار دوره پایتختی صفوی — از بناهای شاخص تاریخی استان
| |
| | blank3_name_sec2 = بازار و کاروانسرا
| |
| | blank3_info_sec2 = بازار سنتی قزوین از بزرگترین و قدیمیترین ایران — کاروانسرای سعدالسلطنه از زیباترین ایران
| |
| | blank4_name_sec2 = دره الموت
| |
| | blank4_info_sec2 = دره عقاب — طبیعت کوهستانی بکر با باغهای گیلاس و گردو و چشمههای فراوان
| |
| | blank5_name_sec2 = کشاورزی
| |
| | blank5_info_sec2 = انگور تاکستان (مرغوبترین ایران — مرکز تولید کشمش) · بادام · گردو · گیلاس الموت
| |
| | blank6_name_sec2 = صنایع
| |
| | blank6_info_sec2 = شهرکهای صنعتی فعال — صنایع غذایی · خودروسازی · لوازم خانگی · الکترونیک · نساجی
| |
| | blank7_name_sec2 = مفاخر
| |
| | blank7_info_sec2 = عبید زاکانی (طنزپرداز بزرگ فارسی) · حمدالله مستوفی (مورخ — نزهةالقلوب) · میرعماد (خوشنویس بزرگ)
| |
| | blank8_name_sec2 = غذاهای محلی
| |
| | blank8_info_sec2 = باقالیپلو با مرغ قزوینی · آشکارده (آش ترش) · خورشت کدو حلوایی · نان سنگک قزوینی
| |
| | blank9_name_sec2 = فرهنگ و طنز
| |
| | blank9_info_sec2 = قزوین در فرهنگ ایران به شوخطبعی و طنز مردمش معروف است
| |
| | blank10_name_sec2 = منطقه زمانی
| |
| | blank10_info_sec2 = به وقت ایران (+۳:۳۰)
| |
| }}
| |
|
| |
|
| مقاله درحال ویرایش است
| |
| استان قزوین
| |
|
| |
| ────────────────────────────────────────────────────────────
| |
|
| |
| ⬛ مرکز استان: قزوین
| |
|
| |
| ⬛ مساحت: ۱۵,۵۶۷ کیلومتر مربع
| |
|
| |
| ⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)
| |
|
| |
| ⬛ شهرستانها: ۶ شهرستان (قزوین، تاکستان، البرز، بوئینزهرا، آبیک، آوج)
| |
|
| |
| ⬛ آب و هوا: معتدل نیمهخشک تا سرد کوهستانی
| |
|
| |
| ⬛ زبان: فارسی (گویش قزوینی)، تاتی، دیلمی
| |
|
| |
| ────────────────────────────────────────────────────────────
| |
|
| |
| == تاریخچه ==
| |
| قزوین — «دروازه تاریخ ایران» — یکی از کهنترین شهرهای ایران با قدمت بیش از ۴,۰۰۰ سال و پایتخت صفویه (۱۵۵۵-۱۵۹۸ میلادی) است.
| |
|
| |
| پایتخت صفوی:
| |
|
| |
| شاهطهماسب صفوی در سال ۹۶۲ هجری (۱۵۵۵ میلادی) قزوین را پایتخت ایران کرد — بعد از تبریز که در معرض حملات عثمانی بود. قزوین تا سال ۱۵۹۸ پایتخت صفوی بود و سپس شاهعباس پایتخت را به اصفهان منتقل کرد. در دوره پایتختی، کاخها، مساجد و بازارهای فراوانی در قزوین ساخته شد.
| |
|
| |
| مسجد جامع قزوین:
| |
|
| |
| مسجد جامع قزوین (مسجد عتیق) از کهنترین مساجد ایران است — بخشهایی از آن به قرن دوم هجری بازمیگردد. شبستان ستوندار مسجد از شاهکارهای معماری اسلامی ایران محسوب میشود.
| |
|
| |
| کاروانسراها و بازار:
| |
|
| |
| بازار سنتی قزوین از بزرگترین و قدیمیترین بازارهای ایران است. کاروانسراهای سعدالسلطنه و حاجمحمدرضا از زیباترین کاروانسراهای ایران هستند.
| |
|
| |
| قلعه الموت — حسن صباح:
| |
|
| |
| قلعه الموت در رشتهکوههای البرز (شمال قزوین) مقر حسن صباح — بنیانگذار فرقه اسماعیلیه نزاری (حشاشین) — بود. حسن صباح در سال ۴۸۳ هجری (۱۰۹۰ میلادی) قلعه را تصرف کرد و تا حمله مغول (۶۵۴ هجری) این قلعه پابرجا بود. داستان حشاشین در ادبیات و فرهنگ جهانی (از مارکوپولو تا بازیهای رایانهای Assassin's Creed) شهرت دارد.
| |
|
| |
| == جغرافیا و اقلیم ==
| |
| قزوین در شمالغربی فلات مرکزی ایران و در دامنه جنوبی رشتهکوه البرز واقع شده. استان از کوهستانهای البرز در شمال تا دشتهای مرکزی در جنوب گسترده شده.
| |
|
| |
| دره الموت:
| |
|
| |
| دره الموت — «دره عقاب» — یکی از زیباترین درههای ایران با طبیعت کوهستانی بکر، باغهای گیلاس و گردو و چشمههای فراوان است.
| |
|
| |
| آبوهوای قزوین معتدل نیمهخشک در دشت و سرد کوهستانی در ارتفاعات است. زمستانها نسبتاً سرد و تابستانها معتدل تا گرم هستند.
| |
|
| |
| == اقتصاد و منابع ==
| |
| اقتصاد قزوین بر صنعت، کشاورزی و گردشگری استوار است. قزوین با موقعیت استراتژیک بین تهران و غرب ایران، یکی از مراکز صنعتی مهم کشور است.
| |
|
| |
| صنایع:
| |
|
| |
| شهرکهای صنعتی قزوین از فعالترین شهرکهای صنعتی ایران هستند. صنایع غذایی، خودروسازی، لوازم خانگی، الکترونیک و نساجی از صنایع مهم استان هستند.
| |
|
| |
| کشاورزی:
| |
|
| |
| انگور تاکستان از مرغوبترین انگورهای ایران و مرکز تولید کشمش است. بادام، گردو و گیلاس الموت از محصولات باغی مهم هستند.
| |
|
| |
| گردشگری:
| |
|
| |
| قلعه الموت، کاخ چهلستون قزوین، بازار سنتی، کاروانسرای سعدالسلطنه، مسجد جامع و دره الموت از جاذبههای گردشگری هستند.
| |
|
| |
| == فرهنگ و آداب و رسوم ==
| |
| فرهنگ قزوین ترکیبی از فرهنگ شهری کهن و سنتهای روستایی است. قزوین به خاطر شوخطبعی و طنز مردمش در فرهنگ ایران معروف است.
| |
|
| |
| مفاخر:
| |
|
| |
| عبید زاکانی (طنزپرداز بزرگ فارسی — قرن هشتم)، حمدالله مستوفی (مورخ و جغرافیدان — نزهةالقلوب)، میرعماد (خوشنویس بزرگ) و دهخدا (لغتنامهنویس — تحصیل در قزوین) از مفاخر هستند.
| |
|
| |
| غذاهای محلی:
| |
|
| |
| باقالیپلو با مرغ قزوینی، آشکارده (آش ترش قزوینی)، خورشت کدو حلوایی، نان سنگک قزوینی و شیرینیهای محلی از غذاهای سنتی استان هستند.
| |
|
| |
| == مبارزات و مقاومت مردمی ==
| |
| قزوین از شهرهای فعال در تاریخ مبارزات ایران بوده و مجاهدین خلق در این استان فعالیت و شهدا داشتهاند.
| |
|
| |
| جنبش مشروطه:
| |
|
| |
| مردم قزوین در جنبش مشروطه (۱۲۸۵ شمسی) نقش مهمی داشتند. در جنگهای مشروطه، نیروهای آزادیخواه از قزوین به سمت تهران حرکت کردند.
| |
|
| |
| مجاهدین خلق در قزوین:
| |
|
| |
| سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در قزوین و تاکستان فعالیت سیاسی گستردهای داشت. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ سرکوب شدید آغاز شد و بسیاری دستگیر و زندانی شدند.
| |
|
| |
| کشتار ۶۷ در قزوین:
| |
|
| |
| زندان قزوین در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود. کمیسیون مرگ در قزوین فعال بود و تعدادی از زندانیان مجاهد بدون محاکمه اعدام شدند.
| |
|
| |
| قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:
| |
|
| |
| قزوین و تاکستان در قیامهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات مردمی بودند. تاکستان از شهرهای فعال در قیام ۱۴۰۱ بود.
| |
|
| |
| واحدهای مقاومت:
| |
|
| |
| واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در قزوین و تاکستان فعالیتهای مستمری در زمینه افشاگری و نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشتهاند.
| |