|
|
| (۹۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
|
| |
|
| == کشتهشدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در حملات آمریکا و اسرائیل ==
| |
|
| |
| === زمینه جنگ ===
| |
| در جریان تشدید تنشهای نظامی میان جمهوری اسلامی ایران از یکسو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، بهویژه در بازه زمانی سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعهای از عملیاتهای هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیاتها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیمگیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشتهشدن دهها تن از مقامات ارشد انجامید.
| |
|
| |
| این رخدادها بخشی از درگیری گستردهتری محسوب میشوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد میشود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایههای بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد.
| |
| ----
| |
|
| |
| === ابعاد و گستره تلفات ===
| |
| بر اساس گزارشها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شدهاند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهرههای سیاسی-امنیتی بودهاند.
| |
|
| |
| ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. بهگونهای که بخش قابلتوجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیمگیری هدف قرار گرفتهاند.
| |
|
| |
| برخی برآوردهای دیگر نیز نشان میدهد که در مجموع، دهها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیاتها بوده است.
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === دستهبندی ساختاری قربانیان ===
| |
| با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشتهشدگان این جنگ را میتوان در چند گروه اصلی طبقهبندی کرد:
| |
|
| |
| ==== ۱. فرماندهان عالیرتبه نظامی ====
| |
| این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، سپاه پاسداران و یگانهای راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.
| |
|
| |
| ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====
| |
| بخش مهمی از کشتهشدگان را مدیران سازمانهای اطلاعاتی و امنیتی تشکیل میدهند. افرادی که نقش کلیدی در جمعآوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.
| |
|
| |
| ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====
| |
| این دسته شامل فرماندهان یگانهای خاص مانند نیروهای برونمرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]] ) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیاتهای منطقهای نقش فعال داشتند.
| |
|
| |
| ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====
| |
| برخی از کشتهشدگان دارای جایگاههای ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیمگیری راهبردی مشارکت داشتند
| |
|
| |
| از منظر دانشنامهای، این مجموعه '''ترورها''' و حملات را میتوان یکی از گستردهترین عملیاتهای هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست.
| |
|
| |
| این عملیاتها پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایههای عملیاتی بوده که نشاندهنده تغییر در الگوی جنگها از درگیریهای کلاسیک به جنگهای مبتنی بر اطلاعات و هدفگیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر نشاندهنده یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و یک عملیات حذف هدفمند شبکه فرماندهی است.
| |
|
| |
| == اسامی برخی از کشتهشدگان ==
| |
|
| |
| === سطح رهبری و ستاد ک ===
| |
|
| |
| # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنهای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالیترین مرجع تصمیمگیری نظامی و سیاسی.
| |
| # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهرههای کلیدی سیاستگذاری امنیتی.
| |
| # '''[[علی شمخانی]]-''' عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنهای]]'''
| |
| # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمدحسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگکننده کل ساختار نظامی.
| |
| # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.<ref name=":0">[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بیبیسی]</ref>
| |
| # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.
| |
| # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.
| |
| # '''محسن درهباغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.
| |
| # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]</ref><ref name=":2">[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]</ref><ref name=":3">[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]</ref><ref name=":4">[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]</ref><ref name=":3" /><ref>[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]</ref>
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاهها ===
| |
|
| |
| # '''غلامعلی رشید''' — فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا.
| |
| # '''[[حسین سلامی]]''' — فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
| |
| # '''[[محمد پاکپور]]''' — فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.
| |
| # '''غلامرضا سلیمانی''' — رئیس سازمان بسیج مستضعفین.<ref name=":4" />
| |
| # '''علیرضا تنگسیری'''-- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.<ref>[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]</ref><ref name=":5">[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]</ref>
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===
| |
|
| |
| # '''حسن تهرانیمقدم''' — بنیانگذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.
| |
| # '''[[امیرعلی حاجیزاده]]''' — فرمانده نیروی هوافضای سپاه.
| |
| # '''محمود باقری''' — فرمانده بخش موشکی سپاه.
| |
| # '''داوود شیخیان''' — فرمانده پدافند هوایی سپاه.<ref name=":4" />
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === فرماندهان نیروی قدس و فعالیتهای برونمرزی ===
| |
|
| |
| # '''[[قاسم سلیمانی]]''' — فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقهای ایران.
| |
| # '''عباس نیلفروشان''' — فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان.
| |
| # '''محمدهادی حاجرحیمی''' — معاون نیروی قدس و مسئول عملیات خارجی.
| |
| # '''سعید ایزدی''' — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.<ref name=":5" />
| |
| # '''محمدعلی اللهدادی''' — فرمانده جبهه جولان در سوریه.
| |
| # '''داوود علیزاده''' — مسئول ارشد سپاه در لبنان.
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===
| |
|
| |
| # '''حسن محقق''' — معاون سازمان اطلاعات سپاه.<ref name=":4" />
| |
| # '''محمد کاظمی''' — رئیس سازمان اطلاعات سپاه.<ref name=":4" />
| |
| # '''صالح اسدی''' — مسئول اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیا.
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگانها) ===
| |
|
| |
| # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران<ref name=":4" /><ref name=":2" />
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === چهرههای علمی و فنی مرتبط با برنامههای راهبردی ===
| |
|
| |
| # '''فریدون عباسی''' — رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هستهای.
| |
| # '''محمدمهدی طهرانچی''' — رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.
| |
| # '''عبدالحمید مینوچهر''' — متخصص فنی در حوزه هستهای.
| |
| # '''احمدرضا ذوالفقاری''' — پژوهشگر مرتبط با برنامههای دفاعی.
| |
| # '''امیرحسین فقهی''' — کارشناس ارشد فناوریهای راهبردی.<ref name=":1" />
| |
|
| |
| ----
| |
|
| |
| === سایر مقامات ارشد نظامی و امنیتی ===
| |
|
| |
| #
| |
|
| |
| == منابع ==
| |