کاربر:Khosro/صفحه تمرین سعدی شیرازی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Khosro در ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۲۴

2020-04-08T21:24:47Z

Khosro: /* بوستان یا سعدی‌نامه */

2020-04-08T21:15:50Z

بوستان یا سعدی‌نامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۳:۱۵
خط ۲۸۴:		خط ۲۸۴:

	{{ب\|یکی را به زندان درش دوستان\|کجا ماندش عیش در بوستان؟}}{{پایان شعر}}		{{ب\|یکی را به زندان درش دوستان\|کجا ماندش عیش در بوستان؟}}{{پایان شعر}}


			{{شعر}}{{ب\|چو عشقی که بنیاد آن بر هواست\|چنین فتنه‌انگیز و فرمانرواست}}

			{{ب\|عجب داری از سالکان طریق\|که باشند در بحر معنی غریق؟}}

			{{ب\|به سودای جانان ز جان مشتعل\|به ذکر حبیب از جهان مشتغل}}

			{{ب\|به یاد حق از خلق بگریخته\|چنان مست ساقی که می ریخته}}

			{{ب\|نشاید به دارو دوا کردشان\|که کس مطلع نیست بر دردشان}}

			{{ب\|الست از ازل همچنانشان به گوش\|به فریاد قالوا بلی در خروش}}

			{{ب\|گروهی عمل دار عزلت نشین\|قدمهای خاکی، دم آتشین}}

			{{ب\|به یک نعره کوهی ز جا بر کنند\|به یک ناله شهری به هم بر زنند}}

			{{ب\|چو بادند پنهان و چالاک پوی\|چو سنگند خاموش و تسبیح گوی}}

			{{ب\|سحرها بگریند چندان که آب\|فرو شوید از دیده‌شان کحل خواب}}

			{{ب\|فرس کشته از بس که شب رانده‌اند\|سحرگه خروشان که وامانده‌اند}}

			{{ب\|شب و روز در بحر سودا و سوز\|ندانند ز آشفتگی شب ز روز}}

			{{ب\|چنان فتنه بر حسن صورت نگار\|که با حسن صورت ندارند کار}}

			{{ب\|ندادند صاحبدلان دل به پوست\|وگر ابلهی داد بی مغز کاوست}}

			{{ب\|می صرف وحدت کسی نوش کرد\|که دنیا و عقبی فراموش کرد}}{{پایان شعر}}

	=== گلستان ===		=== گلستان ===

Khosro در ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۰۵

2020-04-08T21:05:04Z

نمایش تغییرات

Khosro: /* آثار سعدی */

2020-04-08T20:23:11Z

آثار سعدی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۲:۲۳
خط ۱۸۰:		خط ۱۸۰:
	با این حساب، کتاب بوستان در سال ۶۵۵ هجری به اتمام رسیده‌است. اما تاریخ شروع آن معلوم نیست و تنها از اشارت سخن شاعر در آغاز منظومه معلوم می‌شود که آن را پیش از بازگشت به فارس سروده و در مراجعت به وطن، برای دوستان به ارمغان برده‌است:		با این حساب، کتاب بوستان در سال ۶۵۵ هجری به اتمام رسیده‌است. اما تاریخ شروع آن معلوم نیست و تنها از اشارت سخن شاعر در آغاز منظومه معلوم می‌شود که آن را پیش از بازگشت به فارس سروده و در مراجعت به وطن، برای دوستان به ارمغان برده‌است:

	در اقصای عالم بگشتم بسی		{{شعر}}{{ب\|در اقصای عالم بگشتم بسی\|به سر بردم ایّام به هر کسی}}

	~~به سر بردم ایّام به~~ هر ~~کسی~~		{{ب\|تمتّع بهر گوشه‌ای یافتم\|ز هر خرمنی توشته‌ای یافتم}}

	~~تمتّع بهر گوشه‌ای یافتم~~		{{ب\|چو پاکان شیراز خاکی نهاد\|ندیدم که رحمت بر این خاک باد}}

	~~ز هر خرمنی توشته‌ای یافتم~~		{{ب\|توّلای مردان این پاک بوم\|برانگیختم خاطر از شم و روم}}

	~~چو پاکان شیراز خاکی نهاد~~		{{ب\|به دل گفتم از مصر قند آورند\|سوی دوستان ارمغانی برند}}

	~~ندیدم که رحمت بر این خاک باد~~		{{ب\|دریغ آمدم زآن همه بوستان\|تهی دست رفتن سوی دوستان}}{{پایان شعر}}

	~~توّلای مردان این پاک بوم~~

	~~برانگیختم خاطر از شم و روم~~

	~~به دل گفتم از مصر قند آورند~~

	~~سوی دوستان ارمغانی برند~~

	دریغ آمدم زآن همه بوستان

	تهی دست رفتن سوی دوستان

	کتاب بوستان به نام ابوبکر بن سعد زنگی است که در دیباچه به‌او تقدیم داشته و در آن این بیت مشهور را که نشانه‌ی اختصاص شاعر به دوران آن اتابک است سروده:		کتاب بوستان به نام ابوبکر بن سعد زنگی است که در دیباچه به‌او تقدیم داشته و در آن این بیت مشهور را که نشانه‌ی اختصاص شاعر به دوران آن اتابک است سروده:
خط ۳۳۳:		خط ۳۲۱:
	حکایت: پارسایی را دیدم برکنار دریا که زخم پلنگ داشت و به هیچ دارویی به نمی‌شد. مدت‌ها درآن رنجور بود و شکر خدای عز و جل علی‌الدوام گفتی. پرسیدندش که شکر چه می‌گویی؟ گفت، شکر آن‌که به مصیبتی گرفتارم نه به معصیتی.		حکایت: پارسایی را دیدم برکنار دریا که زخم پلنگ داشت و به هیچ دارویی به نمی‌شد. مدت‌ها درآن رنجور بود و شکر خدای عز و جل علی‌الدوام گفتی. پرسیدندش که شکر چه می‌گویی؟ گفت، شکر آن‌که به مصیبتی گرفتارم نه به معصیتی.

	گر مرا زار بکشتن دهد آن یار عزیز تا نگویی که در آن دم غم جانم باشد		گر مرا زار بکشتن دهد آن یار عزیز
			تا نگویی که در آن دم غم جانم باشد

	گویم از بنده مسکین چه گنه صادر شد کو دل‌آزرده شد از من غم آنم باشد.<ref name=":5" />		گویم از بنده مسکین چه گنه صادر شد
			کو دل‌آزرده شد از من غم آنم باشد.<ref name=":5" />

	=== قصائد ===		=== قصائد ===

Khosro در ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۰:۰۸

2020-04-08T20:08:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۲:۰۸
خط ۲۵۹:		خط ۲۵۹:
	گزیده‌ای از بوستان سعدی:		گزیده‌ای از بوستان سعدی:

	چنان قحط سالی شد اندر دمشق که یاران فراموش کردند عشق		{{شعر}}{{ب\|چنان قحط سالی شد اندر دمشق\|که یاران فراموش کردند عشق}}

	چنان آسمان بر زمین شد بخیل که لب تر نکردند زرع و نخیل		{{ب\|چنان آسمان بر زمین شد بخیل\|که لب تر نکردند زرع و نخیل}}

	نجوشید سرچشمه‌های قدیم نماند آب جز آب چشم یتیم		{{ب\|نجوشید سرچشمه‌های قدیم\|نماند آب جز آب چشم یتیم}}

	نبودی به جز آه بیوه زنی اگر بر شدی دودی از روزنی		{{ب\|نبودی به جز آه بیوه زنی\|اگر بر شدی دودی از روزنی}}

	چو درویش بی‌رنگ دیدم درخت قوی بازوان سست و درمانده سخت		{{ب\|چو درویش بی‌رنگ دیدم درخت\|قوی بازوان سست و درمانده سخت}}

	نه در کوه سبزی نه در باغ شخ ملخ بوستان خورده مردم ملخ		{{ب\|نه در کوه سبزی نه در باغ شخ\|ملخ بوستان خورده مردم ملخ}}

	درآن حال پیش آمدم دوستی ازو مانده بر استخوان پوستی		{{ب\|درآن حال پیش آمدم دوستی\|ازو مانده بر استخوان پوستی}}

	و گرچه به‌مکنت قوی حال بود خداوند جاه و زر و مال بود		{{ب\|و گرچه به‌مکنت قوی حال بود\|خداوند جاه و زر و مال بود}}

	بدو گفتم ای یار پاکیزه‌خوی چه درماندگی پیشت آمد بگوی		{{ب\|بدو گفتم ای یار پاکیزه‌خوی\|چه درماندگی پیشت آمد بگوی}}

	بغرید بر من که عقلت کجاست چو دانی و پرسی سؤالت خطاست		{{ب\|بغرید بر من که عقلت کجاست\|چو دانی و پرسی سؤالت خطاست}}

	نبینی که سختی بغایت رسید مشقت به حد نهایت رسید		{{ب\|نبینی که سختی بغایت رسید\|مشقت به حد نهایت رسید}}

	نه باران همی آید از آسمان نه بر می‌رود دود فریاد خوان		{{ب\|نه باران همی آید از آسمان\|نه بر می‌رود دود فریاد خوان}}

	بدو گفتم آخر ترا باک نیست کشد زهر جایی که تریاک نیست		{{ب\|بدو گفتم آخر ترا باک نیست\|کشد زهر جایی که تریاک نیست}}

	گر از نیستی دیگری شد هلاک ترا هست، بط را ز طوفان چه باک؟		{{ب\|گر از نیستی دیگری شد هلاک\|ترا هست، بط را ز طوفان چه باک؟}}

	نگه کرد رنجیده درمن فقیه نگ کردن عالم اندر سفیه		{{ب\|نگه کرد رنجیده درمن فقیه\|نگ کردن عالم اندر سفیه}}

	که مردار چه بر ساحل است ای رفیق نیاساید و دوستانش غریق		{{ب\|که مردار چه بر ساحل است ای رفیق\|نیاساید و دوستانش غریق}}

	من از بینوایی نیم روی زرد غم بینوایان رخم زرد کرد		{{ب\|من از بینوایی نیم روی زرد\|غم بینوایان رخم زرد کرد}}

	نخواهد که بیند خردمند، ریش نه بر عضو مردم نه بر عضو خویش		{{ب\|نخواهد که بیند خردمند، ریش\|نه بر عضو مردم نه بر عضو خویش}}

	یکی اول از تندرستان منم که ریشی ببینم بلرزد تنم		{{ب\|یکی اول از تندرستان منم\|که ریشی ببینم بلرزد تنم}}

	منغص بود عیش آن تندرست که باشد به پهلوی بیمار سست		{{ب\|منغص بود عیش آن تندرست\|که باشد به پهلوی بیمار سست}}

	چو بینم که درویش مسکین نخورد بکام اندرم لقمه زهرست و درد		{{ب\|چو بینم که درویش مسکین نخورد\|بکام اندرم لقمه زهرست و درد}}

	یکی را به زندان درش دوستان کجا ماندش عیش در بوستان؟		{{ب\|یکی را به زندان درش دوستان\|کجا ماندش عیش در بوستان؟}}{{پایان شعر}}

	=== گلستان ===		=== گلستان ===
خط ۱٬۱۷۵:		خط ۱٬۱۷۵:

	<nowiki>*</nowiki>غزل شماره ۱۶		<nowiki>*</nowiki>غزل شماره ۱۶

	{{شعر}}{{ب\|خوشتر از دوران عشق ایام نیست\|بامداد عاشقان را شام نیست}}		{{شعر}}{{ب\|خوشتر از دوران عشق ایام نیست\|بامداد عاشقان را شام نیست}}

Khosro در ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۵۵

2020-04-08T19:55:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۵۵
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۱:
	سعدی شیرازی در طی سفرهایش که به زیارت خانه خدا رفت. در مسیر حرکت خود به‌شهر مکه مکرمه، در صنعا توقف کرد. او در این شهر یک‌بار دیگر ازدواج می‌کند که حاصل آن یک فرزند کوچک است؛ اما ناگهان این کودک در گذشت. سعدی شیرازی از درد و اندوه آن، چنین یاد می‌کند:		سعدی شیرازی در طی سفرهایش که به زیارت خانه خدا رفت. در مسیر حرکت خود به‌شهر مکه مکرمه، در صنعا توقف کرد. او در این شهر یک‌بار دیگر ازدواج می‌کند که حاصل آن یک فرزند کوچک است؛ اما ناگهان این کودک در گذشت. سعدی شیرازی از درد و اندوه آن، چنین یاد می‌کند:

	به صنعا درم طفلی اندر ~~گذشت چه گویم کز آنم چه بر سر~~ گذشت		به صنعا درم طفلی اندر گذشت

	~~در این باغ سروی نیامد بلند که باد اجل بیخ عمرش نکند~~		چه گویم کز آنم چه بر سر گذشت

	~~عجب نیست بر خاک اگر گل شکفت که چندین گل‌اندام~~ در ~~خاک خفت~~		در این باغ سروی نیامد بلند

	~~سعدی پس از سفرهای طولانی، حسرت دیدار وطن را در دل خود احساس می‌کند:~~		که باد اجل بیخ عمرش نکند

	~~در اقصای عالم بگشتم بسی به‌سر بردم ایام با هر کسی~~		عجب نیست بر خاک اگر گل شکفت

	~~تمتع ز هر گوشه‌ای یافتم ز هر خُرّمی خوشه‌ای یافتم~~		که چندین گل‌اندام در خاک خفت<ref name=":5" />

	~~چو پاکان شیراز خاکی نهاد ندیدم~~ که ~~رحمت بر آن~~ خاک ~~باد~~

	~~تولای مردان این پاک بوم برانگیختم خاطر از شام و روم~~

	~~دریغ آمدم زان همه بوستان تهی‌دست رفن بر دوستان~~<ref name=":4"~~>[http:~~/~~/persian-man.ir/senior/poets/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C/ زندگینامه سعدی - سایت مردان پارس]</ref~~>

	=== بازگشت به‌وطن ===		=== بازگشت به‌وطن ===
خط ۱۵۰:		خط ۱۴۴:
	سعدی شیرازی شاعری است که آموزش‌های اخلاقی می‌دهد، یعنی شخصیتی است که رسوم و عادات و افعال و اخلاقیات معاصران خود را مورد مطالعه قرار می‌دهد. این اخلاق بیش از هر چیز دارای جنبه عملی است؛ و پیش از هرچیز باید همین جنبه‌ی عملی اخلاق سعدی شیرازی را در نظر گرفت. سعدی پیش از آن‌که انسان را ذاتاً مورد مطالعه قرار دهد، به موضع‌گیری وی در برابر هم‌نوعان نظر دارد. خطاها و عیب‌ها را می‌بیند و به دور از هر نوع انتقاد نیش‌دار، تلاش می‌کند در اشعار خود آداب و قواعد بهتری را پیشنهاد دهد. سعدی خود در این رابطه می‌گوید:		سعدی شیرازی شاعری است که آموزش‌های اخلاقی می‌دهد، یعنی شخصیتی است که رسوم و عادات و افعال و اخلاقیات معاصران خود را مورد مطالعه قرار می‌دهد. این اخلاق بیش از هر چیز دارای جنبه عملی است؛ و پیش از هرچیز باید همین جنبه‌ی عملی اخلاق سعدی شیرازی را در نظر گرفت. سعدی پیش از آن‌که انسان را ذاتاً مورد مطالعه قرار دهد، به موضع‌گیری وی در برابر هم‌نوعان نظر دارد. خطاها و عیب‌ها را می‌بیند و به دور از هر نوع انتقاد نیش‌دار، تلاش می‌کند در اشعار خود آداب و قواعد بهتری را پیشنهاد دهد. سعدی خود در این رابطه می‌گوید:

	اگر در سرای سعادت کس است ز گفتار سعدیش حرفی بس است		اگر در سرای سعادت کس است

			ز گفتار سعدیش حرفی بس است

			پند سعدی به گوش جان بشنو

			ره چنین است مرد باش و برو

	~~پند سعدی به گوش جان بشنو ره چنین~~ است ~~مرد باش و برو~~		سخن سودمند است اگر بشنوی

	~~سخن سودمند است اگر بشنوی~~ به مردان رسی گر طریقت روی		به مردان رسی گر طریقت روی

	سخنان سعدی شیرازی مثال است و پند، خواننده باید پند را در بین سطور حکایات جست‌وجو کند. بر این اخلاق که به آدم طرز رفتار در برابر هم‌نوعان را آموزش می‌دهد، یک رشته نکات روان‌شناختی نیز افزوده می‌شود که سیمای انسان آرمانی سعدی را میسر می‌سازد؛ و چون فرد بی‌ایمان به آفریدگار همیشه بشری ناقص است، بنابراین سعدی بارها مسئله ارتباط بین انسان و خداوند را طرح می‌کند.<ref name=":4" />		سخنان سعدی شیرازی مثال است و پند، خواننده باید پند را در بین سطور حکایات جست‌وجو کند. بر این اخلاق که به آدم طرز رفتار در برابر هم‌نوعان را آموزش می‌دهد، یک رشته نکات روان‌شناختی نیز افزوده می‌شود که سیمای انسان آرمانی سعدی را میسر می‌سازد؛ و چون فرد بی‌ایمان به آفریدگار همیشه بشری ناقص است، بنابراین سعدی بارها مسئله ارتباط بین انسان و خداوند را طرح می‌کند.<ref name=":4">[http://persian-man.ir/senior/poets/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C/ زندگینامه سعدی - سایت مردان پارس]</ref>

	== آثار سعدی ==		== آثار سعدی ==
خط ۲۰۲:		خط ۲۰۲:
	دریغ آمدم زآن همه بوستان		دریغ آمدم زآن همه بوستان

	تهی دست رفتن سوی ~~دوستان…~~		تهی دست رفتن سوی دوستان

	کتاب بوستان به نام ابوبکر بن سعد زنگی است که در دیباچه به‌او تقدیم داشته و در آن این بیت مشهور را که نشانه‌ی اختصاص شاعر به دوران آن اتابک است سروده:		کتاب بوستان به نام ابوبکر بن سعد زنگی است که در دیباچه به‌او تقدیم داشته و در آن این بیت مشهور را که نشانه‌ی اختصاص شاعر به دوران آن اتابک است سروده:
خط ۸۱۰:		خط ۸۱۰:
	شیخ اجل چنان مسلط از توحید می‌گوید و ظاهر و باطنِ مفاهیم عرفانی را در هم می‌تند که جلوه‌گرِ حدیث پیامبر (ص) می‌شود: «التَوحید ظاهِرِه فِی باطِنِه وَ باطِنِه فِی ظاهِرِه»		شیخ اجل چنان مسلط از توحید می‌گوید و ظاهر و باطنِ مفاهیم عرفانی را در هم می‌تند که جلوه‌گرِ حدیث پیامبر (ص) می‌شود: «التَوحید ظاهِرِه فِی باطِنِه وَ باطِنِه فِی ظاهِرِه»

	مرا به صورت شاهد نظر حلال بود که هرچه می‌نگرم شاهد است در نظرم<ref name=":13" />		مرا به صورت شاهد نظر حلال بود

			که هرچه می‌نگرم شاهد است در نظرم<ref name=":13" />

	این ابیات نیز نتیجه‌ی معرفت عرفانی و ادراک توحیدی سعدی است که می‌گوید:		این ابیات نیز نتیجه‌ی معرفت عرفانی و ادراک توحیدی سعدی است که می‌گوید:

	ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم ~~وز هرچه گفته‌اند و شنیدیم و خوانده‌ایم~~		ای برتر از خیال و قیاس و گمان و وهم

	مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر ما هم‌چنان در اول وصف تو مانده‌ایم		وز هرچه گفته‌اند و شنیدیم و خوانده‌ایم

			مجلس تمام گشت و به آخر رسید عمر

			ما هم‌چنان در اول وصف تو مانده‌ایم

	...		...

	سلسله‌ی موی دوست حلقه‌ی دام بلاست هرکه در این حلقه نیست فارغ از این ماجراست		سلسله‌ی موی دوست حلقه‌ی دام بلاست

			هرکه در این حلقه نیست فارغ از این ماجراست

			گر بزنندم به‌تیغ در نظرش بی‌دریغ

	~~گر بزنندم به‌تیغ در نظرش بی‌دریغ~~ دیدن او یک نظر صد چو منش خونبهاست<ref name=":12" />		دیدن او یک نظر صد چو منش خونبهاست<ref name=":12" />

	=== جمع‌بندی ===		=== جمع‌بندی ===
خط ۸۳۷:		خط ۸۴۷:

	سالکِ راه خدا، پادشه ملک سخن		سالکِ راه خدا، پادشه ملک سخن

	ای ز الفاظِ تو آفاق پر از درّ یتیم،		ای ز الفاظِ تو آفاق پر از درّ یتیم،

	اخترِ سعدی و عالَم ز فروغ تو منیر		اخترِ سعدی و عالَم ز فروغ تو منیر

	واضع عقلی و گیتی ز نظیر تو عقیم		واضع عقلی و گیتی ز نظیر تو عقیم

	مرد را راه به‌حق، عقل نماید یا عشق؟		مرد را راه به‌حق، عقل نماید یا عشق؟

	این درِ بسته تو بگشای که بابی‌ست عظیم		این درِ بسته تو بگشای که بابی‌ست عظیم

خط ۸۵۱:		خط ۸۶۴:
	جدا از این‌که کسانی چون برادران جوینی و دیگران اموالی برای شیخ سعدی می‌فرستادند تا خرج خانقاهش کند، شعری از علی فخر نجار قابل ملاحظه است که به سعدی می‌گوید:		جدا از این‌که کسانی چون برادران جوینی و دیگران اموالی برای شیخ سعدی می‌فرستادند تا خرج خانقاهش کند، شعری از علی فخر نجار قابل ملاحظه است که به سعدی می‌گوید:

	بزرگا، در طریقت گرچه چون تو نه در این قرن، در اقران نباشد…		بزرگا، در طریقت گرچه چون تو

			نه در این قرن، در اقران نباشد…

	شاعر عارف سیف فرغانی نیز در قصیده‌ای که برای سعدی می‌فرستاد، او را بحر معنی می‌خواند و دلدارِ اهل دل، خورشید تابان، موسی بن عمران و یوسف کنعان می‌نامد.		شاعر عارف سیف فرغانی نیز در قصیده‌ای که برای سعدی می‌فرستاد، او را بحر معنی می‌خواند و دلدارِ اهل دل، خورشید تابان، موسی بن عمران و یوسف کنعان می‌نامد.

Khosro: /* سعدی از نگاه دیگران */

2020-04-08T19:42:26Z

سعدی از نگاه دیگران

Khosro در ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۳۷

2020-04-08T19:37:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۳۷
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۱:
	سعدی شیرازی در طی سفرهایش که به زیارت خانه خدا رفت. در مسیر حرکت خود به‌شهر مکه مکرمه، در صنعا توقف کرد. او در این شهر یک‌بار دیگر ازدواج می‌کند که حاصل آن یک فرزند کوچک است؛ اما ناگهان این کودک در گذشت. سعدی شیرازی از درد و اندوه آن، چنین یاد می‌کند:		سعدی شیرازی در طی سفرهایش که به زیارت خانه خدا رفت. در مسیر حرکت خود به‌شهر مکه مکرمه، در صنعا توقف کرد. او در این شهر یک‌بار دیگر ازدواج می‌کند که حاصل آن یک فرزند کوچک است؛ اما ناگهان این کودک در گذشت. سعدی شیرازی از درد و اندوه آن، چنین یاد می‌کند:

	به صنعا درم طفلی اندر گذشت چه گویم کز آنم چه بر سر گذشت		به صنعا درم طفلی اندر گذشت چه گویم کز آنم چه بر سر گذشت

	در این باغ سروی نیامد بلند که باد اجل بیخ عمرش نکند		در این باغ سروی نیامد بلند که باد اجل بیخ عمرش نکند

	عجب نیست بر خاک اگر گل شکفت که چندین گل‌اندام در خاک خفت		عجب نیست بر خاک اگر گل شکفت که چندین گل‌اندام در خاک خفت
خط ۱۱۹:		خط ۱۱۹:
	سعدی پس از سفرهای طولانی، حسرت دیدار وطن را در دل خود احساس می‌کند:		سعدی پس از سفرهای طولانی، حسرت دیدار وطن را در دل خود احساس می‌کند:

	در اقصای عالم بگشتم بسی به‌سر بردم ایام با هر کسی		در اقصای عالم بگشتم بسی به‌سر بردم ایام با هر کسی

	تمتع ز هر گوشه‌ای یافتم ز هر خُرّمی خوشه‌ای یافتم		تمتع ز هر گوشه‌ای یافتم ز هر خُرّمی خوشه‌ای یافتم

	چو پاکان شیراز خاکی نهاد ندیدم که رحمت بر آن خاک باد		چو پاکان شیراز خاکی نهاد ندیدم که رحمت بر آن خاک باد

	تولای مردان این پاک بوم برانگیختم خاطر از شام و روم		تولای مردان این پاک بوم برانگیختم خاطر از شام و روم

	دریغ آمدم زان همه بوستان تهی‌دست رفن بر دوستان<ref name=":4">[http://persian-man.ir/senior/poets/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C/ زندگینامه سعدی - سایت مردان پارس]</ref>		دریغ آمدم زان همه بوستان تهی‌دست رفن بر دوستان<ref name=":4">[http://persian-man.ir/senior/poets/%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C/ زندگینامه سعدی - سایت مردان پارس]</ref>

	=== بازگشت به‌وطن ===		=== بازگشت به‌وطن ===

Khosro در ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۳۵

2020-04-08T19:35:19Z

نمایش تغییرات

Khosro در ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۵۷

2020-04-08T18:57:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۰:۵۷
خط ۱٬۱۲۸:		خط ۱٬۱۲۸:
	گزیده‌ای از کلیات سعدی		گزیده‌ای از کلیات سعدی

	غزل ۴۰۳		<nowiki>*</nowiki>غزل ۴۰۳
	{{شعر}}{{ب\|در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم\|بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم}}		{{شعر}}{{ب\|در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم\|بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم}}

خط ۱٬۱۴۳:		خط ۱٬۱۴۳:
	{{ب\|هزار بادیه سهل است با وجود تو رفتن\|و گر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم}}{{پایان شعر}}		{{ب\|هزار بادیه سهل است با وجود تو رفتن\|و گر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم}}{{پایان شعر}}

	<nowiki>***</nowiki>		<nowiki>*</nowiki>غزل شماره ۴۷

	غزل شماره ۴۷
	{{شعر}}{{ب\|سلسله‌ی موی دوست حلقه دام بلاست\|هر که در این حلقه نیست فارغ از این ماجراست}}		{{شعر}}{{ب\|سلسله‌ی موی دوست حلقه دام بلاست\|هر که در این حلقه نیست فارغ از این ماجراست}}

خط ۱٬۱۶۸:		خط ۱٬۱۶۶:
	{{ب\|سعدی از اخلاق دوست هر چه برآید نکوست\|گو همه دشنام گو کز لب شیرین دعاست}}{{پایان شعر}}		{{ب\|سعدی از اخلاق دوست هر چه برآید نکوست\|گو همه دشنام گو کز لب شیرین دعاست}}{{پایان شعر}}

	<nowiki>***</nowiki>		<nowiki>*</nowiki>قصیده شماره ۱۶

	قصیده شماره ۱۶
	{{شعر}}{{ب\|ماه فروماند از جمال محمد\|سرو نباشد به اعتدال محمد}}		{{شعر}}{{ب\|ماه فروماند از جمال محمد\|سرو نباشد به اعتدال محمد}}

خط ۱٬۱۹۳:		خط ۱٬۱۸۹:
	{{ب\|سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی\|عشق محمد بس است و آل محمد}}{{پایان شعر}}		{{ب\|سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی\|عشق محمد بس است و آل محمد}}{{پایان شعر}}

	<nowiki>***</nowiki>		<nowiki>*</nowiki>غزل شماره ۳۵

	غزل شماره ۳۵
	{{شعر}}{{ب\|دوست دارم که بپوشی رخ همچون قمرت\|تا چو خورشید نبینند به هر بام و درت}}		{{شعر}}{{ب\|دوست دارم که بپوشی رخ همچون قمرت\|تا چو خورشید نبینند به هر بام و درت}}

خط ۱٬۲۱۶:		خط ۱٬۲۱۰:
	{{ب\|غم آن نیست که بر خاک نشیند سعدی\|زحمت خویش نمی‌خواهد بر رهگذرت}}{{پایان شعر}}		{{ب\|غم آن نیست که بر خاک نشیند سعدی\|زحمت خویش نمی‌خواهد بر رهگذرت}}{{پایان شعر}}

	<nowiki>***</nowiki>		<nowiki>*</nowiki>غزل شماره ۱۶

	غزل شماره ۱۶

	{{شعر}}{{ب\|خوشتر از دوران عشق ایام نیست\|بامداد عاشقان را شام نیست}}		{{شعر}}{{ب\|خوشتر از دوران عشق ایام نیست\|بامداد عاشقان را شام نیست}}
خط ۱٬۲۴۵:		خط ۱٬۲۳۷:


	غزل شماره ۲۸۶		<nowiki>*</nowiki>غزل شماره ۲۸۶

	{{شعر}}{{ب\|ای ساربان آهسته ران کآرام جانم می‌رود\|وآن دل که با خود داشتم با دلستانم می‌رود}}		{{شعر}}{{ب\|ای ساربان آهسته ران کآرام جانم می‌رود\|وآن دل که با خود داشتم با دلستانم می‌رود}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۳:۱۵
خط ۲۸۴:		خط ۲۸۴:

	{{ب\|یکی را به زندان درش دوستان\|کجا ماندش عیش در بوستان؟}}{{پایان شعر}}		{{ب\|یکی را به زندان درش دوستان\|کجا ماندش عیش در بوستان؟}}{{پایان شعر}}


			{{شعر}}{{ب\|چو عشقی که بنیاد آن بر هواست\|چنین فتنه‌انگیز و فرمانرواست}}

			{{ب\|عجب داری از سالکان طریق\|که باشند در بحر معنی غریق؟}}

			{{ب\|به سودای جانان ز جان مشتعل\|به ذکر حبیب از جهان مشتغل}}

			{{ب\|به یاد حق از خلق بگریخته\|چنان مست ساقی که می ریخته}}

			{{ب\|نشاید به دارو دوا کردشان\|که کس مطلع نیست بر دردشان}}

			{{ب\|الست از ازل همچنانشان به گوش\|به فریاد قالوا بلی در خروش}}

			{{ب\|گروهی عمل دار عزلت نشین\|قدمهای خاکی، دم آتشین}}

			{{ب\|به یک نعره کوهی ز جا بر کنند\|به یک ناله شهری به هم بر زنند}}

			{{ب\|چو بادند پنهان و چالاک پوی\|چو سنگند خاموش و تسبیح گوی}}

			{{ب\|سحرها بگریند چندان که آب\|فرو شوید از دیده‌شان کحل خواب}}

			{{ب\|فرس کشته از بس که شب رانده‌اند\|سحرگه خروشان که وامانده‌اند}}

			{{ب\|شب و روز در بحر سودا و سوز\|ندانند ز آشفتگی شب ز روز}}

			{{ب\|چنان فتنه بر حسن صورت نگار\|که با حسن صورت ندارند کار}}

			{{ب\|ندادند صاحبدلان دل به پوست\|وگر ابلهی داد بی مغز کاوست}}

			{{ب\|می صرف وحدت کسی نوش کرد\|که دنیا و عقبی فراموش کرد}}{{پایان شعر}}

	=== گلستان ===		=== گلستان ===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۴۲
خط ۸۳۶:		خط ۸۳۶:
	یکی از دانشمندان معاصر سعدی شیرازی، یعنی الصدر الکاملِ المتبحر المحقق، ملک‌الشعراء سعدالمله و الدین النظری، پرسشی به صورت شعر درباره‌ی عقل و عشق از سعدی می‌کند که مجموعاً رسالةالنظریه یا رساله در عقل و عشق را به وجود می‌آورد و طی آن سعدالدین نظری و شاید نطنزی، خطاب به شیخ اجل سعدی می‌نویسد:		یکی از دانشمندان معاصر سعدی شیرازی، یعنی الصدر الکاملِ المتبحر المحقق، ملک‌الشعراء سعدالمله و الدین النظری، پرسشی به صورت شعر درباره‌ی عقل و عشق از سعدی می‌کند که مجموعاً رسالةالنظریه یا رساله در عقل و عشق را به وجود می‌آورد و طی آن سعدالدین نظری و شاید نطنزی، خطاب به شیخ اجل سعدی می‌نویسد:

	سالکِ راه خدا، پادشه ملک سخن ای ز الفاظِ تو آفاق پر از درّ یتیم،		سالکِ راه خدا، پادشه ملک سخن
			ای ز الفاظِ تو آفاق پر از درّ یتیم،

	اخترِ سعدی و عالَم ز فروغ تو منیر واضع عقلی و گیتی ز نظیر تو عقیم		اخترِ سعدی و عالَم ز فروغ تو منیر
			واضع عقلی و گیتی ز نظیر تو عقیم

	مرد را راه به‌حق، عقل نماید یا عشق؟ این درِ بسته تو بگشای که بابی‌ست عظیم		مرد را راه به‌حق، عقل نماید یا عشق؟
			این درِ بسته تو بگشای که بابی‌ست عظیم

	سعدی شیرازی در جواب می‌نویسد:		سعدی شیرازی در جواب می‌نویسد:
خط ۸۸۶:		خط ۸۸۹:
	{{شعر}}{{ب\|سعدی آن بلبل شیراز سخن\|در گلستان سخن دستان زن}}		{{شعر}}{{ب\|سعدی آن بلبل شیراز سخن\|در گلستان سخن دستان زن}}

	شد شبی بر شجر حمد خدای\|از نوای سحری سحر نمای}}		{{ب\|شد شبی بر شجر حمد خدای\|از نوای سحری سحر نمای}}

	بست بیتی ز دو مصراع بهم\|هر یکی مطلع انوار قدم}}		{{ب\|بست بیتی ز دو مصراع بهم\|هر یکی مطلع انوار قدم}}

	جان از آن مژدة جانان می‌یافت\|برخرد پرتو عرفان می‌تافت}}		{{ب\|جان از آن مژدة جانان می‌یافت\|برخرد پرتو عرفان می‌تافت}}

	عارفی زنده دلی بیداری\|که نهان داشت برو انکاری}}		{{ب\|عارفی زنده دلی بیداری\|که نهان داشت برو انکاری}}

	دید در خواب که درهای فلک\|باز کردند گروهی ز ملک}}		{{ب\|دید در خواب که درهای فلک\|باز کردند گروهی ز ملک}}

	رو نمودند زهر در زده صف\|هر یک از نور نثاری بر کف}}		{{ب\|رو نمودند زهر در زده صف\|هر یک از نور نثاری بر کف}}

	پشت بر گنبد خضرا کردند\|رو درین معبد غبرا کردند}}		{{ب\|پشت بر گنبد خضرا کردند\|رو درین معبد غبرا کردند}}

	با دلی دست‌خوش خوف و رجا\|گفت کای گرم روان تا به کجا}}		{{ب\|با دلی دست‌خوش خوف و رجا\|گفت کای گرم روان تا به کجا}}

	مژده دادند که سعدی به سحر\|سفت در حمد یکی تازه گهر}}		{{ب\|مژده دادند که سعدی به سحر\|سفت در حمد یکی تازه گهر}}

	چشم زخمی نرسد تا ز قضا\|می‌سزد مرسلة گوش رضا}}		{{ب\|چشم زخمی نرسد تا ز قضا\|می‌سزد مرسلة گوش رضا}}

	نقد ما کان نه به مقدار ویست\|بهر آن نکته ز اسرار ویست}}		{{ب\|نقد ما کان نه به مقدار ویست\|بهر آن نکته ز اسرار ویست}}

	خواب بین عقدة انکار گشاد\|رو بدان قبلة احرار نهاد}}		{{ب\|خواب بین عقدة انکار گشاد\|رو بدان قبلة احرار نهاد}}

	به در صومعة شیخ رسید\|از درون زمزمة شیخ شنید}}		{{ب\|به در صومعة شیخ رسید\|از درون زمزمة شیخ شنید}}

	که رخ از خون جگر تر می‌کرد\|با خود آن بیت مکرر می‌کرد}}{{پایان شعر}}		{{ب\|که رخ از خون جگر تر می‌کرد\|با خود آن بیت مکرر می‌کرد}}{{پایان شعر}}
	<ref name=":15" />		<ref name=":15" />