https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85
پساسکولاریسم - تاریخچهٔ نسخهها
2026-09-21T08:23:36Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.0
https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&diff=93097&oldid=prev
Alireza k h: نوشتن یک مقاله جدید
2026-09-20T19:40:55Z
<p>نوشتن یک مقاله جدید</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l377">خط ۳۷۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رویکرد پساسکولار میتواند چارچوبی برای بررسی این پرسش فراهم کند که چگونه شهروندان دینی و غیردینی میتوانند در یک نظام متکثر و دارای حقوق برابر در کنار یکدیگر مشارکت کنند، بدون آنکه دولت در انحصار یک جهانبینی قرار گیرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رویکرد پساسکولار میتواند چارچوبی برای بررسی این پرسش فراهم کند که چگونه شهروندان دینی و غیردینی میتوانند در یک نظام متکثر و دارای حقوق برابر در کنار یکدیگر مشارکت کنند، بدون آنکه دولت در انحصار یک جهانبینی قرار گیرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== انقلاب ایران و بازاندیشی در نظریهٔ سکولاریزاسیون ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] یکی از رویدادهایی بود که توجه پژوهشگران علوم اجتماعی را به توان بسیج سیاسی دین در جهان مدرن جلب کرد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این انقلاب در زمانی رخ داد که برخی روایتهای مدرنیزاسیون انتظار داشتند توسعهٔ اقتصادی و اجتماعی به کاهش نقش سیاسی دین بینجامد. برآمدن یک جنبش انقلابی با رهبری و گفتمان مذهبی نشان داد که رابطهٔ مدرنیزاسیون و دین پیچیدهتر از یک مسیر خطی به سوی خصوصیشدن دین است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوزه کازانووا در بازنگریهای خود دربارهٔ سکولاریزاسیون، ظهور نیروهای دینی در اواخر دههٔ ۱۹۷۰، از جمله انقلاب ایران، را در شمار تحولاتی قرار داده است که توجه او را به بازگشت دین به عرصهٔ عمومی جلب کردند.<ref>José Casanova, “From Modernization to Secularization to Globalization: An Autobiographical Self-Reflection,” ''Religion and Society: Advances in Research'' 2 (2011): 25–36.</ref></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با این حال، انقلاب ایران و تأسیس جمهوری اسلامی را نباید نمونهٔ مستقیم «جامعهٔ پساسکولار» در معنای هابرماسی دانست؛ زیرا مفهوم هابرماس بر همزیستی برابر شهروندان دینی و غیردینی در چارچوب دولت دموکراتیک و بیطرف نسبت به جهانبینیها متمرکز است، نه بر استقرار اقتدار سیاسی دینی.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ایران و مسئلهٔ دین و امر سکولار ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجربهٔ معاصر ایران نمونهای پیچیده برای مطالعهٔ رابطهٔ دین، دولت و جامعه است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دورهٔ پهلوی، برخی فرایندهای نوسازی و تمایز نهادی از دین از بالا هدایت شدند، اما این تحولات را نمیتوان با سکولاریسم دموکراتیک یا جدایی کامل دین و دولت یکسان دانست.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از انقلاب ۱۳۵۷، ساختار سیاسی جدید بر [[ولایت فقیه]] و نقش نهادی روحانیت شیعه در بخشهایی از ساختار حکومت استوار شد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در چنین زمینهای، کاربرد مفهوم پساسکولاریسم دربارهٔ ایران نیازمند احتیاط تحلیلی است. «پساسکولار» در معنای هابرماسی مستلزم آن نیست که جامعه پس از یک دورهٔ سکولار دوباره تحت اقتدار دینی قرار گیرد؛ بلکه به یادگیری متقابل میان شهروندان دینی و سکولار در یک چارچوب سیاسی مشترک اشاره دارد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از این رو، بحث دربارهٔ آیندهٔ رابطهٔ دین و سیاست در ایران را باید از بحث دربارهٔ حکومت دینی، سکولاریسم، سکولاریزاسیون اجتماعی و پساسکولاریسم مفهومی تفکیک کرد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پساسکولاریسم و روشنفکری دینی ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی مباحث مطرحشده در [[روشنفکری دینی]] معاصر ایران با پرسشهای پساسکولار همپوشانی دارند، هرچند این دو سنت یکسان نیستند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بحث دربارهٔ امکان سازگاری ایمان دینی با دموکراسی، حقوق بشر، آزادی وجدان و تکثر از موضوعات مورد توجه شماری از روشنفکران دینی بوده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای نمونه، [[عبدالکریم سروش]] دربارهٔ تمایز دین و معرفت دینی، تکثر فهم دینی و رابطهٔ دین و حکومت بحث کرده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مباحث از زمینهٔ تاریخی و فکری متفاوتی نسبت به نظریهٔ هابرماس برخاستهاند، اما میتوان آنها را در مطالعات تطبیقی رابطهٔ دین و مدرنیته مورد بررسی قرار داد.<ref>Afshin Matin-asgari, “Abdolkarim Sorush and the Secularization of Islamic Thought in Iran,” ''Iranian Studies'' 30, nos. 1–2 (1997): 95–115.</ref></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پساسکولاریسم و جهانیشدن ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پساسکولاریسم و جهانیشدن ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-93096:rev-93097:php=table -->
</table>
Alireza k h
https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&diff=93096&oldid=prev
Alireza k h: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات مفهوم | نام = پساسکولاریسم | نام اصلی = Post-secularism | نامهای دیگر = پساسکولار، پساسکولاریسم، جامعهٔ پساسکولار | تصویر = | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | حوزه = فلسفه سیاسی، جامعهشناسی دی...» ایجاد کرد
2026-09-20T19:38:12Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات مفهوم | نام = پساسکولاریسم | نام اصلی = Post-secularism | نامهای دیگر = پساسکولار، پساسکولاریسم، جامعهٔ پساسکولار | تصویر = | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | حوزه = <a href="/w/index.php?title=%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C&action=edit&redlink=1" class="new" title="فلسفه سیاسی (صفحه وجود ندارد)">فلسفه سیاسی</a>، جامعهشناسی دی...» ایجاد کرد</p>
<a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%85&diff=93096">نمایش تغییرات</a>
Alireza k h