https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%D9%84%D9%81%DA%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF_%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%84%D9%87ولفگانگ کترله - تاریخچهٔ نسخهها2026-09-22T14:10:17Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D9%84%D9%81%DA%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF_%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%84%D9%87&diff=91161&oldid=prevSafa در ۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۶2026-08-08T07:36:01Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ولفگانگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کترله</del>''' (آلمانی: '''Wolfgang Ketterle''') (زادهٔ ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷) فیزیکدان آلمانی-آمریکایی و استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است. او بهخاطر دستیابی به چگالش بوز-اینشتین در گازهای رقیق اتمی شهرت دارد و در سال ۲۰۰۱ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2001/ketterle/biographical/|عنوان=Wolfgang Ketterle – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۵ اوت ۲۰۲۶}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ولفگانگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کترله،</ins>''' (آلمانی: '''Wolfgang Ketterle''') (زادهٔ ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷) فیزیکدان آلمانی-آمریکایی و استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است. او بهخاطر دستیابی به چگالش بوز-اینشتین در گازهای رقیق اتمی شهرت دارد و در سال ۲۰۰۱ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2001/ketterle/biographical/|عنوان=Wolfgang Ketterle – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۵ اوت ۲۰۲۶}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی اولیه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی اولیه ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ولفگانگ کترله در ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷ در هایدلبرگ، آلمان متولد شد. او فیزیک را در دانشگاههای هایدلبرگ و مونیخ خواند و دکترای خود را از مؤسسه ماکس پلانک دریافت کرد. در سال ۱۹۹۰ به MIT پیوست.<ref name="nobel" /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ولفگانگ کترله در ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷ در هایدلبرگ، آلمان متولد شد. او فیزیک را در دانشگاههای هایدلبرگ و مونیخ خواند و دکترای خود را از مؤسسه ماکس پلانک دریافت کرد. در سال ۱۹۹۰ به MIT پیوست.<ref name="nobel" /></div></td></tr>
</table>Safahttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D9%84%D9%81%DA%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF_%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%84%D9%87&diff=91104&oldid=prevAlireza k h: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه | اندازه جعبه = ۳۰۰px | عنوان = | عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک | نام = ولفگانگ کترله | تصویر = Wolfgang_Ketterle.jpg | اندازه تصویر = ۲۵۰px | عنوان تصویر = ولفگانگ کترله، برنده نوبل فیزیک ۲۰۰۱ | زادروز = ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷ | زادگاه = هایدلبر...» ایجاد کرد2026-08-06T16:05:23Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه | اندازه جعبه = ۳۰۰px | عنوان = | عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک | نام = ولفگانگ کترله | تصویر = Wolfgang_Ketterle.jpg | اندازه تصویر = ۲۵۰px | عنوان تصویر = ولفگانگ کترله، برنده نوبل فیزیک ۲۰۰۱ | زادروز = ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷ | زادگاه = هایدلبر...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه = ۳۰۰px<br />
| عنوان =<br />
| عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک<br />
| نام = ولفگانگ کترله<br />
| تصویر = Wolfgang_Ketterle.jpg<br />
| اندازه تصویر = ۲۵۰px<br />
| عنوان تصویر = ولفگانگ کترله، برنده نوبل فیزیک ۲۰۰۱<br />
| زادروز = ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷<br />
| زادگاه = هایدلبرگ، آلمان<br />
| ملیت = آلمانی-آمریکایی<br />
| تابعیت = آلمانی-آمریکایی<br />
| تحصیلات = دانشگاه هایدلبرگ · دانشگاه مونیخ · مؤسسه ماکس پلانک (دکترا)<br />
| پیشه = فیزیکدان، استاد دانشگاه<br />
| شناختهشده برای = دستیابی به چگالش بوز-اینشتین در گازهای رقیق اتمی<br />
| نقشهای برجسته = برنده نوبل فیزیک ۲۰۰۱ · استاد MIT<br />
| جوایز = جایزه نوبل فیزیک (۲۰۰۱)<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''ولفگانگ کترله''' (آلمانی: '''Wolfgang Ketterle''') (زادهٔ ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷) فیزیکدان آلمانی-آمریکایی و استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است. او بهخاطر دستیابی به چگالش بوز-اینشتین در گازهای رقیق اتمی شهرت دارد و در سال ۲۰۰۱ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2001/ketterle/biographical/|عنوان=Wolfgang Ketterle – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۵ اوت ۲۰۲۶}}</ref><br />
== زندگی اولیه ==<br />
ولفگانگ کترله در ۲۱ اکتبر ۱۹۵۷ در هایدلبرگ، آلمان متولد شد. او فیزیک را در دانشگاههای هایدلبرگ و مونیخ خواند و دکترای خود را از مؤسسه ماکس پلانک دریافت کرد. در سال ۱۹۹۰ به MIT پیوست.<ref name="nobel" /><br />
== فعالیت علمی ==<br />
در سال ۱۹۹۵، کترله به همراه تیمش موفق به دستیابی به چگالش بوز-اینشتین (BEC) در گازهای رقیق اتمی شد؛ حالتی کوانتومی از ماده که آلبرت اینشتین حدود ۷۰ سال پیش پیشبینی کرده بود. او از پیشگامان فیزیک اتمی فوقسرد و تلههای مغناطوآپتیکال محسوب میشود.<br />
== دریافت جایزه نوبل فیزیک ==<br />
در سال ۲۰۰۱، ولفگانگ کترله همراه با اریک کرنل و کارل وایمن، جایزه نوبل فیزیک را برای دستیابی به چگالش بوز-اینشتین در گازهای رقیق اتمی و مطالعات اولیه خواص بنیادی آن دریافت کرد.<ref name="nobel" /><br />
== فعالیتهای اجتماعی و سیاسی ==<br />
کترله بهعنوان دانشمند مهاجر، از فرصتهای برابر علمی و همکاری فراملی حمایت میکند.<br />
=== حمایت از مقاومت ایران ===<br />
ولفگانگ کترله امضاکننده نامه ۱۰۳ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل (ژوئیه ۲۰۲۵) در حمایت از مقاومت ایران است.<ref name="iran">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-resistance/more-than-100-nobel-laureates-urge-un-action-on-human-rights-crisis-in-iran/|عنوان=More than 100 Nobel Laureates Urge UN Action on Human Rights Crisis in Iran|وبگاه=NCR-Iran|تاریخ بازبینی=۵ اوت ۲۰۲۶}}</ref><br />
== منابع ==</div>Alireza k h