Alireza k h در ‏۳۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۵

2026-08-31T08:55:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات نویسنده		{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده
	\| نام = محمدعلی سپانلو		\|نام=محمدعلی سپانلو
	\| تصویر = محمدعلی سپانلو.jpg		\|تصویر=محمدعلی سپانلو.jpg
	\| توضیح تصویر = محمدعلی سپانلو		\|توضیح تصویر=محمدعلی سپانلو
	\| نام اصلی = محمدعلی سپانلو		\|نام اصلی=محمدعلی سپانلو
	\| تاریخ تولد = ۲۹ آبان ۱۳۱۹		\|زمینه فعالیت=شعر، داستان، ترجمه، نقد و پژوهش ادبی
	\| محل تولد = ~~تهران، ایران~~		\|ملیت=ایرانی
	\| تاریخ مرگ = ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۴		\|تاریخ تولد=۲۹ آبان ۱۳۱۹
	\| محل مرگ = ~~تهران، ایران~~		\|محل تولد=تهران
	\| علت مرگ = ~~بیماری~~ سرطان ریه		\|والدین=
	\| ~~آرامگاه~~ =		\|خواهر و برادران=
	\| ~~ملیت~~ = ~~ایرانی~~		\|تاریخ مرگ=۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۴
	\| ~~نام‌های دیگر~~ = ~~شاعر تهران~~		\|محل مرگ=تهران
	\| ~~تحصیلات~~ = ~~حقوق~~		\|علت مرگ=سرطان ریه و بیماری‌های ریوی و تنفسی
	\| ~~دانشگاه~~ = ~~دانشگاه تهران~~		\|محل زندگی=تهران
	\| ~~سال‌های فعالیت~~ = ~~۱۳۴۰ تا ۱۳۹۴~~		\|مختصات محل زندگی=
	\| ~~زمینه فعالیت~~ = ~~شعر، داستان، ترجمه، نقد و پژوهش~~ ادبی		\|مدفن=قطعه نام‌آوران بهشت زهرا
	\| پیشه = شاعر، نویسنده، مترجم و منتقد ادبی		\|در زمان حکومت=پهلوی؛ جمهوری اسلامی ایران
	\| ~~جنبش~~ = شعر ~~نو فارسی~~		\|اتفاقات مهم=عضویت در بنیان‌گذاری کانون نویسندگان ایران؛ انتشار بیش از ۶۰ اثر؛ دریافت نشان نخل آکادمیک فرانسه و جایزهٔ ماکس ژاکوب
	\| ~~آثار مهم~~ = پیاده‌روها، خانم زمان، تبعید در وطن، نبض وطنم را می‌گیرم، قایق‌سواری در تهران، نویسندگان پیشرو ایران		\|نام دیگر=
	\| همسر = پرتو نوری‌علا		\|لقب=شاعر تهران
	\| فرزندان = سندباد ~~سپانلو، شهرزاد~~ سپانلو		\|بنیانگذار=از بنیان‌گذاران کانون نویسندگان ایران؛ از بنیان‌گذاران گروه ادبی طرفه
	\| جوایز = نشان نخل آکادمیک ~~فرانسه، جایزه شعر~~ ماکس ژاکوب		\|پیشه=شاعر، نویسنده، مترجم و منتقد ادبی
			\|سال‌های نویسندگی=از دههٔ ۱۳۴۰ تا ۱۳۹۴
			\|سبک نوشتاری=شعر نو، شعر روایی و شهری
			\|کتاب‌ها=پیاده‌روها، خانم زمان، تبعید در وطن، نبض وطنم را می‌گیرم، قایق‌سواری در تهران، نویسندگان پیشرو ایران، سرگذشت کانون نویسندگان ایران
			\|مقاله‌ها=
			\|نمایشنامه‌ها=
			\|فیلم‌نامه‌ها=
			\|دیوان اشعار=
			\|تخلص=
			\|فیلم (های) ساخته بر اساس اثر(ها)=
			\|همسر=پرتو نوری‌علا
			\|شریک زندگی=
			\|وب گاه=
			\|فرزندان=شهرزاد سپانلو، سندباد سپانلو
			\|تحصیلات=حقوق
			\|دانشگاه=دانشگاه تهران
			\|حوزه=ادبیات معاصر ایران
			\|شاگرد=
			\|استاد=
			\|علت شهرت=شعرهای شهری و تصویر تهران در شعر معاصر؛ فعالیت در کانون نویسندگان ایران
			\|تأثیرگذاشته بر=شعر و ادبیات معاصر فارسی
			\|تأثیرپذیرفته از=
			\|وبگاه=
			\|imdb_id=
			\|جوایز=نشان نخل آکادمیک فرانسه؛ جایزهٔ ماکس ژاکوب
			\|گفتاورد=
			\|امضا=
	}}		}}

Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات نویسنده | نام = محمدعلی سپانلو | تصویر = محمدعلی سپانلو.jpg | توضیح تصویر = محمدعلی سپانلو | نام اصلی = محمدعلی سپانلو | تاریخ تولد = ۲۹ آبان ۱۳۱۹ | محل تولد = تهران، ایران | تاریخ مرگ...» ایجاد کرد

2026-08-31T08:52:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات نویسنده | نام = محمدعلی سپانلو | تصویر = محمدعلی سپانلو.jpg | توضیح تصویر = محمدعلی سپانلو | نام اصلی = محمدعلی سپانلو | تاریخ تولد = ۲۹ آبان ۱۳۱۹ | محل تولد = تهران، ایران | تاریخ مرگ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات نویسنده
| نام = محمدعلی سپانلو
| تصویر = محمدعلی سپانلو.jpg
| توضیح تصویر = محمدعلی سپانلو
| نام اصلی = محمدعلی سپانلو
| تاریخ تولد = ۲۹ آبان ۱۳۱۹
| محل تولد = تهران، ایران
| تاریخ مرگ = ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۴
| محل مرگ = تهران، ایران
| علت مرگ = بیماری سرطان ریه
| آرامگاه =
| ملیت = ایرانی
| نام‌های دیگر = شاعر تهران
| تحصیلات = حقوق
| دانشگاه = دانشگاه تهران
| سال‌های فعالیت = ۱۳۴۰ تا ۱۳۹۴
| زمینه فعالیت = شعر، داستان، ترجمه، نقد و پژوهش ادبی
| پیشه = شاعر، نویسنده، مترجم و منتقد ادبی
| جنبش = شعر نو فارسی
| آثار مهم = پیاده‌روها، خانم زمان، تبعید در وطن، نبض وطنم را می‌گیرم، قایق‌سواری در تهران، نویسندگان پیشرو ایران
| همسر = پرتو نوری‌علا
| فرزندان = سندباد سپانلو، شهرزاد سپانلو
| جوایز = نشان نخل آکادمیک فرانسه، جایزه شعر ماکس ژاکوب
}}

'''محمدعلی سپانلو''' (۲۹ آبان ۱۳۱۹ – ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۴) شاعر، نویسنده، مترجم، منتقد و پژوهشگر ادبی ایرانی و از چهره‌های شناخته‌شده [[شعر نو فارسی]] بود. او در طول بیش از پنج دهه فعالیت ادبی، در زمینه شعر، ترجمه، نقد و پژوهش ادبی فعالیت کرد و بیش از ۶۰ عنوان کتاب از آثار تألیفی و ترجمه‌ای او منتشر شد.<ref name="euronews">[https://parsi.euronews.com/2015/05/12/sepanloo-iranian-poet-gone محمدعلی سپانلو و گستره آفرینش ادبی او، یورونیوز، ۱۲ مه ۲۰۱۵]</ref>

سپانلو از نخستین اعضا و بنیان‌گذاران [[کانون نویسندگان ایران]] بود و در دوره‌های مختلف فعالیت این نهاد فرهنگی حضور داشت. او در فعالیت‌های کانون از آزادی قلم و استقلال این نهاد دفاع کرد و بعدها تجربه خود از شکل‌گیری و فعالیت کانون را در کتاب '''سرگذشت کانون نویسندگان ایران''' روایت کرد.<ref name="kanoon">[https://news.gooya.com/politics/archives/2015/05/197016print.php اطلاعیه کانون نویسندگان ایران در تبعید به مناسبت درگذشت محمدعلی سپانلو، ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۴]</ref>

تهران یکی از مهم‌ترین عناصر شعری سپانلو بود و توجه مستمر او به تاریخ، جغرافیا و زندگی شهری این شهر باعث شد از او با عنوان «شاعر تهران» یاد شود. در بسیاری از آثار او، شهر از یک فضای جغرافیایی فراتر می‌رود و به موضوعی تاریخی، اجتماعی و ادبی تبدیل می‌شود.<ref name="voa">[https://ir.voanews.com/a/iran-sepanlo-marofi/2764421.html محمدعلی سپانلو؛ شاعر جستجوگر، شاعر قصه‌گوی تهران، صدای آمریکا، ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۴]</ref>

==زندگی و تحصیلات==

محمدعلی سپانلو در ۲۹ آبان ۱۳۱۹ در تهران به دنیا آمد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته حقوق در [[دانشگاه تهران]] ادامه داد و از دانشکده حقوق این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.<ref name="radiofarda">[https://www.radiofarda.com/a/f3_sepanloo_writer/2195627.html سپانلو، مترجم و نویسنده ایرانی در بستر بیماری، رادیوفردا]</ref>

سپانلو از دوران دانشجویی با فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی ارتباط داشت. بر اساس گزارش کانون نویسندگان ایران، او از سال‌های دانشجویی به مسائل سیاسی و اجتماعی توجه داشت و در اعتراضات دانشجویی دهه ۱۳۴۰ نیز مشارکت کرد.<ref name="kanoon2">[https://t.me/s/kanoon_nevisandegane_iran?before=1080 یاد محمدعلی سپانلو، کانون نویسندگان ایران]</ref>

در اوایل دهه ۱۳۴۰، سپانلو همراه گروهی از شاعران و نویسندگان جوان در شکل‌گیری گروه ادبی [[طرفه]] مشارکت کرد. این گروه در فضای ادبی آن دوره با هدف تجربه‌های تازه در شعر و ادبیات شکل گرفته بود و در معرفی برخی نویسندگان و شاعران نسل جدید نقش داشت.<ref name="kanoon2" />

==آغاز فعالیت ادبی==

سپانلو فعالیت ادبی خود را از اوایل دهه ۱۳۴۰ به‌طور جدی آغاز کرد. نخستین کتاب او، '''آه... بیابان'''، در سال ۱۳۴۲ منتشر شد و پس از آن مجموعه‌هایی مانند '''رگبارها'''، '''خاک''' و '''پیاده‌روها''' انتشار یافتند.<ref name="euronews" />

انتشار '''پیاده‌روها''' در سال ۱۳۴۷ از نقاط مهم کارنامه ادبی سپانلو بود و به تثبیت جایگاه او در شعر معاصر ایران کمک کرد. در این دوره، استفاده از فضاهای شهری و توجه به تجربه زندگی مدرن از ویژگی‌های برجسته شعر او بود.<ref name="iranwire">[https://iranwire.com/fa/culture-and-arts/2219/ در شعر سپانلو واحد شعر «کلمه» نبود؛ گفت‌وگو با عبدالعلی عظیمی، ایران‌وایر، ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۴]</ref>

==کانون نویسندگان ایران==

سپانلو از اعضای مؤسس و نخستین اعضای [[کانون نویسندگان ایران]] بود. کانون در اسفند ۱۳۴۶ در تهران شکل گرفت و سپانلو از همان سال‌های نخست در فعالیت‌های آن مشارکت داشت.<ref name="kanoon" />

او در دوره‌های مختلف در مسئولیت‌های اجرایی و هیئت دبیران کانون حضور داشت. فعالیت سپانلو در این نهاد بیشتر در چارچوب دفاع از آزادی قلم، استقلال فرهنگی و مخالفت با سانسور تعریف می‌شد.<ref name="kanoon" />

سپانلو بعدها کتاب '''سرگذشت کانون نویسندگان ایران''' را منتشر کرد و در آن بخشی از تاریخچه شکل‌گیری و فعالیت‌های این نهاد را بر اساس تجربه و روایت خود ثبت کرد.<ref name="nogaam">[https://www.nogaam.com/founder/3/ محمدعلی سپانلو، نوگام]</ref>

==شعر و ویژگی‌های ادبی==

شعر سپانلو در شمار جریان‌های شعر نو فارسی قرار می‌گیرد و در بسیاری از آثار او عناصر روایی، تاریخی و شهری حضور پررنگ دارند. او از جمله شاعرانی بود که تجربه زندگی در شهر مدرن را به یکی از موضوعات اصلی شعر خود تبدیل کرد.<ref name="euronews" />

تهران در شعر سپانلو جایگاهی ویژه دارد. خیابان‌ها، میدان‌ها، محله‌ها، بناها و خاطرات تاریخی شهر در آثار او به عناصر روایی و شاعرانه تبدیل شده‌اند. همین ویژگی سبب شد لقب «شاعر تهران» در ارتباط با کارنامه او رواج پیدا کند.<ref name="voa" />

از آثار شعری شناخته‌شده سپانلو می‌توان به '''رگبارها'''، '''پیاده‌روها'''، '''سندباد غایب'''، '''هجوم'''، '''نبض وطنم را می‌گیرم'''، '''خانم زمان'''، '''تبعید در وطن'''، '''ساعت امید'''، '''فیروزه در غبار'''، '''پاییز در بزرگراه''' و '''قایق‌سواری در تهران''' اشاره کرد.<ref name="kar">[https://kar-online.com/?p=56111 محمدعلی سپانلو، شاعر، پژوهشگر، مترجم و عضو کانون نویسندگان ایران درگذشت، کارآنلاین، ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۴]</ref>

==ترجمه==

ترجمه یکی از بخش‌های مهم فعالیت ادبی سپانلو بود. او آثار نویسندگان و شاعران اروپایی و آمریکایی را به فارسی ترجمه کرد و در معرفی بخشی از ادبیات جهان به خوانندگان فارسی‌زبان نقش داشت.<ref name="euronews" />

از ترجمه‌های او می‌توان به '''عادل‌ها''' و '''در محاصره''' از [[آلبر کامو]]، '''کودکی یک رئیس''' از [[ژان پل سارتر]]، '''آنها به اسب‌ها شلیک می‌کنند''' از [[هوراس مک‌کوی]]، '''مقلدها''' از [[گراهام گرین]] و '''دهلیز و پلکان'''، مجموعه‌ای از اشعار [[یانیس ریتسوس]]، اشاره کرد.<ref name="alefba">[https://alefba.com.au/?alefba_author=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88 محمدعلی سپانلو، الفبا]</ref>

سپانلو برخی از ترجمه‌های خود را در سال‌های بعد بازنگری کرد. برای نمونه، ترجمه '''در محاصره''' اثر آلبر کامو با عنوان '''شهربندان''' نیز منتشر شد.<ref name="alefba" />

او همچنین در سال ۱۹۶۷ با همکاری [[آلن لانس]] نمونه‌هایی از شعر و زندگی ده شاعر معاصر ایران را به زبان فرانسه ترجمه و در پاریس منتشر کرد. این فعالیت از جمله تلاش‌های او برای معرفی شعر معاصر ایران به مخاطبان فرانسوی‌زبان بود.<ref name="euronews" />

==نقد و پژوهش ادبی==

سپانلو در کنار شعر و ترجمه، در زمینه نقد و پژوهش ادبی نیز فعالیت داشت. بخش قابل توجهی از آثار او به بررسی شعر، داستان و نویسندگان ادبیات معاصر ایران اختصاص داشت.<ref name="iranwire" />

کتاب '''نویسندگان پیشرو ایران''' از آثار پژوهشی اوست که در آن نمونه‌هایی از داستان‌های نویسندگان ایرانی همراه با معرفی و بررسی آثار آنان ارائه شده است.<ref name="iranwire2">[https://iranwire.com/fa/tehran/13259/ محمدعلی سپانلو هم رفت، ایران‌وایر]</ref>

'''سرگذشت کانون نویسندگان ایران''' نیز از آثار او در حوزه تاریخ ادبی و فرهنگی معاصر به‌شمار می‌رود و روایت او از شکل‌گیری و فعالیت‌های کانون را دربر دارد.<ref name="nogaam" />

==فعالیت در کانون پرورش فکری==

سپانلو در اوایل دهه ۱۳۵۰ در گروه پژوهش [[کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان]] فعالیت داشت. او در این دوره به تدریس نقد ادبی و ترجمه برخی داستان‌های کلاسیک فارسی برای کودکان پرداخت.<ref name="euronews" />

این فعالیت نشان‌دهنده گستردگی حوزه کار سپانلو بود که تنها به شعر و ادبیات بزرگسالان محدود نمی‌شد و آموزش و ادبیات کودک را نیز دربر می‌گرفت.<ref name="euronews" />

==آثار==

===مجموعه‌های شعر===

از مهم‌ترین مجموعه‌های شعر سپانلو می‌توان به این آثار اشاره کرد:

* '''آه... بیابان'''
* '''خاک'''
* '''رگبارها'''
* '''پیاده‌روها'''
* '''سندباد غایب'''
* '''هجوم'''
* '''نبض وطنم را می‌گیرم'''
* '''خانم زمان'''
* '''تبعید در وطن'''
* '''ساعت امید'''
* '''خیابان‌ها، بیابان‌ها'''
* '''فیروزه در غبار'''
* '''پاییز در بزرگراه'''
* '''ژالیزیانا'''
* '''کاشف از یادرفته‌ها'''
* '''قایق‌سواری در تهران'''

فهرست آثار منتشرشده از سپانلو نشان می‌دهد که فعالیت شعری او از اوایل دهه ۱۳۴۰ تا سال‌های پایانی زندگی ادامه داشت.<ref name="kar" />

===ترجمه‌ها===

* '''عادل‌ها''' — آلبر کامو
* '''در محاصره''' — آلبر کامو
* '''شهربندان''' — آلبر کامو
* '''کودکی یک رئیس''' — ژان پل سارتر
* '''آنها به اسب‌ها شلیک می‌کنند''' — هوراس مک‌کوی
* '''مقلدها''' — گراهام گرین
* '''دهلیز و پلکان''' — یانیس ریتسوس
* '''گیوم آپولینر در آیینه آثارش''' — گیوم آپولینر

فهرست ترجمه‌های سپانلو در منابع کتاب‌شناختی و گزارش‌های ادبی مختلف ثبت شده است.<ref name="alefba" />

==جوایز و افتخارات==

سپانلو در سال ۲۰۰۳ نشان '''شوالیه نخل آکادمیک''' فرانسه را دریافت کرد. این نشان از سوی وزارت فرهنگ فرانسه به دلیل فعالیت‌های ادبی و ترجمه‌ای او اعطا شد.<ref name="euronews" />

او همچنین جایزه شعر '''ماکس ژاکوب''' فرانسه را دریافت کرد. این جایزه در ارتباط با فعالیت‌های ادبی و ترجمه شعر او و معرفی شعر فارسی در فضای ادبی فرانسه اهمیت داشت.<ref name="taaghche">[https://taaghche.com/article/3578/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88 مروری تحلیلی بر کارنامه محمدعلی سپانلو، طاقچه]</ref>

برخی منابع فارسی تاریخ دریافت نشان نخل آکادمیک را ۱۳۸۲ و جایزه ماکس ژاکوب را ۱۳۸۳ ثبت کرده‌اند.<ref name="alefba" />

==آثار و جایگاه بین‌المللی==

بخشی از آثار سپانلو به زبان‌های مختلف از جمله انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، هلندی، سوئدی و عربی ترجمه شده است. این ترجمه‌ها موجب معرفی بخشی از شعر و ادبیات معاصر ایران به مخاطبان خارج از ایران شد.<ref name="voa2">[https://ir.voanews.com/a/iran-sepanlo-marofi/2764421.html محمدعلی سپانلو؛ شاعر جستجوگر، شاعر قصه‌گوی تهران، صدای آمریکا]</ref>

فعالیت او در ترجمه و همکاری با مترجمان فرانسوی نیز در معرفی شعر معاصر ایران در فرانسه نقش داشت. انتشار مجموعه‌ای از اشعار شاعران معاصر ایران به زبان فرانسه در سال ۱۹۶۷ از نمونه‌های این فعالیت بود.<ref name="euronews" />

==زندگی شخصی==

سپانلو با [[پرتو نوری‌علا]]، شاعر و نویسنده ایرانی، ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند به نام‌های سندباد و شهرزاد بود. شهرزاد سپانلو بعدها در زمینه موسیقی و خوانندگی فعالیت کرد.<ref name="euronews" />

==سال‌های پایانی زندگی و درگذشت==

سپانلو در سال‌های پایانی زندگی نیز به فعالیت ادبی ادامه داد و آثار مختلفی در شعر، ترجمه و پژوهش از او منتشر شد.<ref name="nogaam" />

او در شامگاه دوشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۴، در ۷۵سالگی، در تهران درگذشت. گزارش‌های منتشرشده علت درگذشت او را بیماری و مشکلات شدید ریوی و تنفسی، از جمله سرطان ریه، عنوان کرده‌اند.<ref name="voa3">[https://ir.voanews.com/a/sepanlou-dies/2764397.html محمدعلی سپانلو درگذشت، صدای آمریکا، ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۴]</ref>

در پی درگذشت سپانلو، کانون نویسندگان ایران و دیگر نهادها و شخصیت‌های فرهنگی با انتشار پیام‌هایی از جایگاه او در ادبیات معاصر ایران یاد کردند.<ref name="kanoon" />

==میراث ادبی==

محمدعلی سپانلو از چهره‌های چندوجهی ادبیات معاصر ایران بود که شعر، ترجمه، نقد، پژوهش و فعالیت فرهنگی را در کارنامه خود داشت. منابع مختلف شمار آثار منتشرشده او را بیش از ۵۰ یا بیش از ۶۰ عنوان ذکر کرده‌اند.<ref name="voa3" /><ref name="iranwire" />

اهمیت سپانلو در شعر معاصر ایران تا حد زیادی با پیوند شعر و تجربه شهری شناخته می‌شود. تهران در بسیاری از آثار او حضور دارد و به موضوعی برای بازخوانی تاریخ، خاطره جمعی و زندگی اجتماعی تبدیل شده است.<ref name="voa" />

فعالیت او در کانون نویسندگان ایران نیز بخش دیگری از میراث فرهنگی او محسوب می‌شود. سپانلو از نخستین اعضای این نهاد بود و طی چند دهه در فعالیت‌های آن مشارکت داشت و از آزادی قلم و استقلال کانون دفاع کرد.<ref name="kanoon" />

==گاه‌شمار زندگی و فعالیت ادبی==

* '''۱۳۱۹''' — تولد محمدعلی سپانلو در تهران.<ref name="nogaam" />
* '''دهه ۱۳۳۰''' — تحصیل در تهران و آشنایی گسترده‌تر با ادبیات.
* '''دهه ۱۳۴۰''' — آغاز فعالیت جدی ادبی.
* '''۱۳۴۲''' — انتشار نخستین کتاب شعر، '''آه... بیابان'''.<ref name="iranwire" />
* '''اوایل دهه ۱۳۴۰''' — مشارکت در شکل‌گیری گروه ادبی [[طرفه]].<ref name="kanoon2" />
* '''۱۳۴۶''' — مشارکت در شکل‌گیری [[کانون نویسندگان ایران]].<ref name="kanoon" />
* '''۱۳۴۷''' — انتشار '''پیاده‌روها'''.<ref name="iranwire" />
* '''دهه ۱۳۵۰''' — فعالیت در گروه پژوهش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.<ref name="euronews" />
* '''۱۹۶۷''' — همکاری در ترجمه نمونه‌هایی از شعر شاعران معاصر ایران به زبان فرانسه.<ref name="euronews" />
* '''۱۳۸۲ / ۲۰۰۳''' — دریافت نشان شوالیه نخل آکادمیک فرانسه.<ref name="alefba" />
* '''۱۳۸۳ / ۲۰۰۴''' — دریافت جایزه شعر ماکس ژاکوب فرانسه.<ref name="alefba" />
* '''۱۳۹۴ / ۲۰۱۵''' — درگذشت در تهران.<ref name="voa3" />

==جستارهای وابسته==

* [[شعر نو فارسی]]
* [[کانون نویسندگان ایران]]
* [[گروه طرفه]]
* [[پرتو نوری‌علا]]
* [[آلبر کامو]]
* [[ژان پل سارتر]]
* [[یانیس ریتسوس]]
* [[گراهام گرین]]
* [[هوراس مک‌کوی]]
* [[تهران]]
* [[ادبیات معاصر ایران]]
* [[نقد ادبی]]
* [[ترجمه ادبی]]
* [[آزادی بیان]]

==منابع==

<references />

# [https://parsi.euronews.com/2015/05/12/sepanloo-iranian-poet-gone محمدعلی سپانلو و گستره آفرینش ادبی او]، یورونیوز فارسی.

# [https://news.gooya.com/politics/archives/2015/05/197016print.php اطلاعیه کانون نویسندگان ایران در تبعید به مناسبت درگذشت محمدعلی سپانلو]، ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۴.

# [https://ir.voanews.com/a/iran-sepanlo-marofi/2764421.html محمدعلی سپانلو؛ شاعر جستجوگر، شاعر قصه‌گوی تهران]، صدای آمریکا.

# [https://ir.voanews.com/a/iran-sepanlo-dies/2764397.html محمدعلی سپانلو درگذشت]، صدای آمریکا.

# [https://iranwire.com/fa/culture-and-arts/2219/ در شعر سپانلو واحد شعر «کلمه» نبود؛ گفت‌وگو با عبدالعلی عظیمی]، ایران‌وایر.

# [https://iranwire.com/fa/tehran/13259/ محمدعلی سپانلو هم رفت]، ایران‌وایر.

# [https://www.nogaam.com/founder/3/ محمدعلی سپانلو]، نوگام.

# [https://alefba.com.au/?alefba_author=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88 محمدعلی سپانلو؛ زندگی‌نامه، آثار و کتاب‌ها]، الفبا.

# [https://taaghche.com/article/3578/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88 مروری تحلیلی بر کارنامه محمدعلی سپانلو]، طاقچه.

# [https://www.radiofarda.com/a/f3_sepanloo_writer/2195627.html سپانلو، مترجم و نویسنده ایرانی در بستر بیماری]، رادیوفردا.

# [https://kar-online.com/?p=56111 محمدعلی سپانلو، شاعر، پژوهشگر، مترجم و عضو کانون نویسندگان ایران درگذشت]، کارآنلاین.

محمدعلی سپانلو - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Alireza k h: نوشتن مقاله جدید

Alireza k h در ‏۳۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۵