محمدباقر ذوالقدر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Safa: /* نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها */

2025-09-22T18:04:57Z

نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۴
خط ۱۰۰:		خط ۱۰۰:
	پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست [[صادق لاریجانی]] فعالیت کرد.		پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست [[صادق لاریجانی]] فعالیت کرد.

	در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین [[محسن رضایی]] گردید؛ این منصب توسط [[صادق لاریجانی\|صادق آملی لاریجانی]] پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است. <ref name=":1" />		در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین [[محسن رضایی]] گردید؛ این منصب توسط [[صادق لاریجانی\|صادق آملی لاریجانی]] پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است. <ref name=":1" />

	== تحریم‌های بین‌المللی ==		== تحریم‌های بین‌المللی ==

Safa در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۰

2025-09-22T18:00:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۰
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد.		پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد.

	در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸]] <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و [[برنامه هسته‌ای ایران\|هسته‌ای ایران]] از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/who-is-mohammad-bagher-zolghadr-irans-new-secretary-of-the-expediency-council/ Who Is Mohammad Bagher Zolghadr, Iran’s New Secretary of the Expediency Council? - NCRI]</ref> <ref name=":0">[https://mek-iran.com/2021/09/27/mek-iran-who-is-m-bagher-zolghadr/ MEK Iran: Who is M Bagher Zolghadr?]</ref>		در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸]] <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و [[برنامه هسته‌ای ایران\|هسته‌ای ایران]] از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/who-is-mohammad-bagher-zolghadr-irans-new-secretary-of-the-expediency-council/ Who Is Mohammad Bagher Zolghadr, Iran’s New Secretary of the Expediency Council? - NCRI]</ref> <ref name=":0">[https://mek-iran.com/2021/09/27/mek-iran-who-is-m-bagher-zolghadr/ MEK Iran: Who is M Bagher Zolghadr?]</ref>

	== زندگی اولیه و تحصیلات ==		== زندگی اولیه و تحصیلات ==

Safa در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۷

2025-09-22T17:57:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۷
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	\| Soure_id =		\| Soure_id =
	\| پانویس =		\| پانویس =
	}}'''محمدباقر ذوالقدر'''، زاده ۱۳۳۳ خورشیدی-۱۹۵۴میلادی در فسا، استان فارس ایران؛ مهره‌ای نظامی-سیاسی-امنیتی در رژیم جمهوری اسلامی است. وی پیش از [[انقلاب ضد سلطنتی\|انقلاب ضدسلطنتی۵۷]] در دانشگاه تهران تا سطح کارشناسی اقتصاد خواند. در فضای عمومی جامعه علیه رژیم پهلوی و در گروه موسوم به «منصورون» در ترور دو امریکایی و چندین نفر دیگر دست داشت. <ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=38709 منصورون-پژوهشکده باقرالعلوم]</ref> پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد. در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸]] <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و [[برنامه هسته‌ای ایران\|هسته‌ای ایران]] از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/who-is-mohammad-bagher-zolghadr-irans-new-secretary-of-the-expediency-council/ Who Is Mohammad Bagher Zolghadr, Iran’s New Secretary of the Expediency Council? - NCRI]</ref> <ref name=":0">[https://mek-iran.com/2021/09/27/mek-iran-who-is-m-bagher-zolghadr/ MEK Iran: Who is M Bagher Zolghadr?]</ref>		}}'''محمدباقر ذوالقدر'''، زاده ۱۳۳۳ خورشیدی-۱۹۵۴میلادی در فسا، استان فارس ایران؛ مهره‌ای نظامی-سیاسی-امنیتی در رژیم جمهوری اسلامی است. وی پیش از [[انقلاب ضد سلطنتی\|انقلاب ضدسلطنتی۵۷]] در دانشگاه تهران تا سطح کارشناسی اقتصاد خواند. در فضای عمومی جامعه علیه رژیم پهلوی و در گروه موسوم به «منصورون» در ترور دو امریکایی و چندین نفر دیگر دست داشت. <ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=38709 منصورون-پژوهشکده باقرالعلوم]</ref>

			پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد.

			در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸]] <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و [[برنامه هسته‌ای ایران\|هسته‌ای ایران]] از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/who-is-mohammad-bagher-zolghadr-irans-new-secretary-of-the-expediency-council/ Who Is Mohammad Bagher Zolghadr, Iran’s New Secretary of the Expediency Council? - NCRI]</ref> <ref name=":0">[https://mek-iran.com/2021/09/27/mek-iran-who-is-m-bagher-zolghadr/ MEK Iran: Who is M Bagher Zolghadr?]</ref>

	== زندگی اولیه و تحصیلات ==		== زندگی اولیه و تحصیلات ==
خط ۸۰:		خط ۸۴:

	== فعالیت‌های نظامی و فرماندهی در سپاه پاسداران ==		== فعالیت‌های نظامی و فرماندهی در سپاه پاسداران ==
	ذوالقدر از نخستین اعضای سپاه پیش از و پس از انقلاب به شمار می‌رود و در جنگ ایران و عراق نقش فرماندهی کلیدی داشت. هنگام شکل‌گیری سپاه، همراه با افرادی مانند [[محسن رضایی]] و احمد وحیدی در تشکیل واحد اطلاعات این نهاد نقش داشت. او یکی از بنیانگذاران [[قرارگاه رمضان]] و نخستین فرمانده آن بود. این قرارگاه تشکیل و آموزش و سازماندهی گروه‌های شبه‌نظامی شیعه و انجام عملیات فرامرزی برای رژیم ایران را دنبال می‌کرد. ماموریت‌های این قرارگاه در سال‌های پس از جنگ در قالب [[نیروی قدس سپاه پاسداران]] ادامه یافت.		ذوالقدر از نخستین اعضای سپاه پیش از و پس از انقلاب به شمار می‌رود و در جنگ ایران و عراق نقش فرماندهی کلیدی داشت. هنگام شکل‌گیری سپاه، همراه با افرادی مانند [[محسن رضایی]] و احمد وحیدی در تشکیل واحد اطلاعات این نهاد نقش داشت. او یکی از بنیانگذاران [[قرارگاه رمضان]] و نخستین فرمانده آن بود.

			این قرارگاه تشکیل و آموزش و سازماندهی گروه‌های شبه‌نظامی شیعه و انجام عملیات فرامرزی برای رژیم ایران را دنبال می‌کرد. ماموریت‌های این قرارگاه در سال‌های پس از جنگ در قالب [[نیروی قدس سپاه پاسداران]] ادامه یافت.

	پس از جنگ، ذوالقدر به مدت هشت سال رئیس ستاد مشترک سپاه شد و سپس به مدت هشت سال دیگر هم در منصب معاون فرمانده کل سپاه گماشته شد که دومین مقام ارشد در این نهاد نظامی-سیاسی-اقتصادی-امنیتی است. این پیشرفت به روابط نزدیک وی با [[محسن رضایی]] (فرمانده سپاه از ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶) و رحیم صفوی (فرمانده سپاه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶) نسبت داده می‌شود. وی در این دوران از نقش صرفا نظامی فراتر رفته و رسما در فضای سیاسی و امنیتی ایران نیز بسیار فعال بود. <ref name=":1">[https://www.ifmat.org/general-mohammad-baqer-zolqadr-involved-in/ General Mohammad Baqer Zolqadr – Involved In]</ref>		پس از جنگ، ذوالقدر به مدت هشت سال رئیس ستاد مشترک سپاه شد و سپس به مدت هشت سال دیگر هم در منصب معاون فرمانده کل سپاه گماشته شد که دومین مقام ارشد در این نهاد نظامی-سیاسی-اقتصادی-امنیتی است. این پیشرفت به روابط نزدیک وی با [[محسن رضایی]] (فرمانده سپاه از ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶) و رحیم صفوی (فرمانده سپاه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶) نسبت داده می‌شود. وی در این دوران از نقش صرفا نظامی فراتر رفته و رسما در فضای سیاسی و امنیتی ایران نیز بسیار فعال بود. <ref name=":1">[https://www.ifmat.org/general-mohammad-baqer-zolqadr-involved-in/ General Mohammad Baqer Zolqadr – Involved In]</ref>
خط ۸۷:		خط ۹۳:

	== نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها ==		== نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها ==
	با شروع دولت [[محمود احمدی‌نژاد]]، ذوالقدر به معاون امنیتی انتظامی وزارت کشور منصوب شد و در این مقام شورای امنیت ملی را اداره می‌کرد؛ مسئولیتی که کنترل و هماهنگی دستگاه‌های امنیتی در مقابله با اعتراضات و سرکوب مردم، دانشجویان و جریان‌های سیاسی را بر عهده داشت. این انتصاب با مجوز ویژه [[سید علی خامنه ای\|علی خامنه‌ای]] صورت گرفت، اما وی پس از دو سال به دلیل درگیری‌های درون باند‌های نظام و نارضایتی احمدی‌نژاد برکنار شد. وی همچنین در کمیته‌هایی که به ترورهای سیاسی موسوم به «[[قتل‌های زنجیره‌ای]]» در دهه ۱۳۷۰ مرتبط بودند، حضور داشت. <ref name=":0" /> در اوایل دهه ۱۳۷۰ (۱۹۹۰ میلادی)، ذوالقدر به عنوان ناظر بر کمیته‌ای برای قتل‌های سیاسی، معروف به قتل‌های زنجیره‌ای، عمل کرد که تحت نظارت علی خامنه‌ای (رهبر جمهوری اسلامی) تشکیل شده بود و شامل ۱۴ فرمانده و افسر مورد اعتماد سپاه، از جمله برادرش حسین نجات، بود. این فعالیت‌ها باعث شد که ذوالقدر به چهره‌ای بحث‌برانگیز و مورد اتهام در حقوق بشر تبدیل شود. <ref name=":1" />		با شروع دولت [[محمود احمدی‌نژاد]]، ذوالقدر به معاون امنیتی انتظامی وزارت کشور منصوب شد و در این مقام شورای امنیت ملی را اداره می‌کرد؛ مسئولیتی که کنترل و هماهنگی دستگاه‌های امنیتی در مقابله با اعتراضات و سرکوب مردم، دانشجویان و جریان‌های سیاسی را بر عهده داشت. این انتصاب با مجوز ویژه [[سید علی خامنه ای\|علی خامنه‌ای]] صورت گرفت، اما وی پس از دو سال به دلیل درگیری‌های درون باند‌های نظام و نارضایتی احمدی‌نژاد برکنار شد.

			وی همچنین در کمیته‌هایی که به ترورهای سیاسی موسوم به «[[قتل‌های زنجیره‌ای]]» در دهه ۱۳۷۰ مرتبط بودند، حضور داشت. <ref name=":0" /> در اوایل دهه ۱۳۷۰ (۱۹۹۰ میلادی)، ذوالقدر به عنوان ناظر بر کمیته‌ای برای قتل‌های سیاسی، معروف به قتل‌های زنجیره‌ای، عمل کرد که تحت نظارت [[علی خامنه‌ای]] (رهبر جمهوری اسلامی) تشکیل شده بود و شامل ۱۴ فرمانده و افسر مورد اعتماد سپاه، از جمله برادرش حسین نجات، بود. این فعالیت‌ها باعث شد که ذوالقدر به چهره‌ای بحث‌برانگیز و مورد اتهام در حقوق بشر تبدیل شود. <ref name=":1" />

	== مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از وزارت کشور ==		== مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از وزارت کشور ==
	پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست [[صادق لاریجانی]] فعالیت کرد.		پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست [[صادق لاریجانی]] فعالیت کرد.

	در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین [[محسن رضایی]] گردید؛ این منصب توسط صادق آملی لاریجانی پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است. <ref name=":1" />		در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین [[محسن رضایی]] گردید؛ این منصب توسط [[صادق لاریجانی\|صادق آملی لاریجانی]] پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است. <ref name=":1" />

	== تحریم‌های بین‌المللی ==		== تحریم‌های بین‌المللی ==
	ذوالقدر به دلیل نقش خود در برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران و همچنین فعالیت‌هایش در سپاه پاسداران، توسط شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و کشورهای دیگری تحریم شد.		ذوالقدر به دلیل نقش خود در برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران و همچنین فعالیت‌هایش در سپاه پاسداران، توسط شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و کشورهای دیگری تحریم شد.

	وی از سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۷ میلادی) تحت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد (قطعنامه ۱۷۴۷) قرار گرفت، به دلیل نقش ادعایی در برنامه‌های هسته‌ای و موشکی حساس ایران؛ این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت سفر است و توسط اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و دیگر کشورها اعمال شده است. تحریم‌های سازمان ملل در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی) منقضی شد، اما فهرست‌های ملی همچنان وی را هدف قرار می‌دهند. وی همچنین به عنوان افسر سپاه و معاون سابق وزارت کشور، در فهرست تحریم‌های اسرائیل و اوکراین قرار دارد. <ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ%3AL_202302196 COUNCIL IMPLEMENTING REGULATION (EU) 2023/2196 of 16 October 2023 implementing Regulation (EU) No 267/2012 concerning restrictive measures against Iran]</ref> <ref>[https://www.opensanctions.org/entities/Q4193730/ Mohammad Baqer ZULQADER-OpenSanctions]</ref>		وی از سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۷ میلادی) تحت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد (قطعنامه ۱۷۴۷) قرار گرفت، به دلیل نقش ادعایی در برنامه‌های هسته‌ای و موشکی حساس ایران؛ این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت سفر است و توسط اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و دیگر کشورها اعمال شده است.

			تحریم‌های سازمان ملل در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی) منقضی شد، اما فهرست‌های ملی همچنان وی را هدف قرار می‌دهند. وی همچنین به عنوان افسر سپاه و معاون سابق وزارت کشور، در فهرست تحریم‌های اسرائیل و اوکراین قرار دارد. <ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ%3AL_202302196 COUNCIL IMPLEMENTING REGULATION (EU) 2023/2196 of 16 October 2023 implementing Regulation (EU) No 267/2012 concerning restrictive measures against Iran]</ref> <ref>[https://www.opensanctions.org/entities/Q4193730/ Mohammad Baqer ZULQADER-OpenSanctions]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Poori در ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹

2025-09-16T19:59:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۹
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	\| Soure_id =		\| Soure_id =
	\| پانویس =		\| پانویس =
	}}'''محمدباقر ذوالقدر'''، زاده ۱۳۳۳ خورشیدی-۱۹۵۴میلادی در فسا، استان فارس ~~ایران،~~ مهره‌ای نظامی-سیاسی-امنیتی در رژیم جمهوری اسلامی است. وی پیش از [[انقلاب ضد سلطنتی\|انقلاب ضدسلطنتی۵۷]] در دانشگاه تهران تا سطح کارشناسی اقتصاد خواند. در فضای عمومی جامعه علیه رژیم پهلوی و در گروه موسوم به «منصورون» در ترور دو امریکایی و چندین نفر دیگر دست داشت. <ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=38709 منصورون-پژوهشکده باقرالعلوم]</ref> پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد. در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸ <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/who-is-mohammad-bagher-zolghadr-irans-new-secretary-of-the-expediency-council/ Who Is Mohammad Bagher Zolghadr, Iran’s New Secretary of the Expediency Council? - NCRI]</ref> <ref name=":0">[https://mek-iran.com/2021/09/27/mek-iran-who-is-m-bagher-zolghadr/ MEK Iran: Who is M Bagher Zolghadr?]</ref>		}}'''محمدباقر ذوالقدر'''، زاده ۱۳۳۳ خورشیدی-۱۹۵۴میلادی در فسا، استان فارس ایران؛ مهره‌ای نظامی-سیاسی-امنیتی در رژیم جمهوری اسلامی است. وی پیش از [[انقلاب ضد سلطنتی\|انقلاب ضدسلطنتی۵۷]] در دانشگاه تهران تا سطح کارشناسی اقتصاد خواند. در فضای عمومی جامعه علیه رژیم پهلوی و در گروه موسوم به «منصورون» در ترور دو امریکایی و چندین نفر دیگر دست داشت. <ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=38709 منصورون-پژوهشکده باقرالعلوم]</ref> پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد. در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸]] <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و [[برنامه هسته‌ای ایران\|هسته‌ای ایران]] از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/who-is-mohammad-bagher-zolghadr-irans-new-secretary-of-the-expediency-council/ Who Is Mohammad Bagher Zolghadr, Iran’s New Secretary of the Expediency Council? - NCRI]</ref> <ref name=":0">[https://mek-iran.com/2021/09/27/mek-iran-who-is-m-bagher-zolghadr/ MEK Iran: Who is M Bagher Zolghadr?]</ref>

	== زندگی اولیه و تحصیلات ==		== زندگی اولیه و تحصیلات ==
خط ۸۰:		خط ۸۰:

	== فعالیت‌های نظامی و فرماندهی در سپاه پاسداران ==		== فعالیت‌های نظامی و فرماندهی در سپاه پاسداران ==
	ذوالقدر از نخستین اعضای سپاه پیش از و پس از انقلاب به شمار می‌رود و در جنگ ایران و عراق نقش فرماندهی کلیدی داشت. هنگام شکل‌گیری سپاه، همراه با افرادی مانند محسن رضایی و احمد وحیدی در تشکیل واحد اطلاعات این نهاد نقش داشت. او یکی از بنیانگذاران [[قرارگاه رمضان]] و نخستین فرمانده آن بود. این قرارگاه تشکیل و آموزش و سازماندهی گروه‌های شبه‌نظامی شیعه و انجام عملیات فرامرزی برای رژیم ایران را دنبال می‌کرد. ماموریت‌های این قرارگاه در سال‌های پس از جنگ در قالب نیروی قدس سپاه پاسداران ادامه یافت.		ذوالقدر از نخستین اعضای سپاه پیش از و پس از انقلاب به شمار می‌رود و در جنگ ایران و عراق نقش فرماندهی کلیدی داشت. هنگام شکل‌گیری سپاه، همراه با افرادی مانند [[محسن رضایی]] و احمد وحیدی در تشکیل واحد اطلاعات این نهاد نقش داشت. او یکی از بنیانگذاران [[قرارگاه رمضان]] و نخستین فرمانده آن بود. این قرارگاه تشکیل و آموزش و سازماندهی گروه‌های شبه‌نظامی شیعه و انجام عملیات فرامرزی برای رژیم ایران را دنبال می‌کرد. ماموریت‌های این قرارگاه در سال‌های پس از جنگ در قالب [[نیروی قدس سپاه پاسداران]] ادامه یافت.

	پس از جنگ، ذوالقدر به مدت هشت سال رئیس ستاد مشترک سپاه شد و سپس به مدت هشت سال دیگر هم در منصب معاون فرمانده کل سپاه گماشته شد که دومین مقام ارشد در این نهاد نظامی-سیاسی-اقتصادی-امنیتی است. این پیشرفت به روابط نزدیک وی با [[محسن رضایی]] (فرمانده سپاه از ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶) و رحیم صفوی (فرمانده سپاه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶) نسبت داده می‌شود. وی در این دوران از نقش صرفا نظامی فراتر رفته و رسما در فضای سیاسی و امنیتی ایران نیز بسیار فعال بود. <ref name=":1">[https://www.ifmat.org/general-mohammad-baqer-zolqadr-involved-in/ General Mohammad Baqer Zolqadr – Involved In]</ref>		پس از جنگ، ذوالقدر به مدت هشت سال رئیس ستاد مشترک سپاه شد و سپس به مدت هشت سال دیگر هم در منصب معاون فرمانده کل سپاه گماشته شد که دومین مقام ارشد در این نهاد نظامی-سیاسی-اقتصادی-امنیتی است. این پیشرفت به روابط نزدیک وی با [[محسن رضایی]] (فرمانده سپاه از ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶) و رحیم صفوی (فرمانده سپاه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶) نسبت داده می‌شود. وی در این دوران از نقش صرفا نظامی فراتر رفته و رسما در فضای سیاسی و امنیتی ایران نیز بسیار فعال بود. <ref name=":1">[https://www.ifmat.org/general-mohammad-baqer-zolqadr-involved-in/ General Mohammad Baqer Zolqadr – Involved In]</ref>

	در این دوره، ذوالقدر به عنوان یکی از فرماندهان سیاسی سپاه شناخته می‌شود و همراه با رحیم صفوی و محمدرضا نقدی، در مخالفت با جریانات حامی ریاست‌جمهوری محمد خاتمی (۱۳۷۶–۱۳۸۴) نقش داشت. وی یکی از امضاکنندگان نامه تهدیدآمیز ۲۴ فرمانده ارشد به خاتمی در سال ۱۳۷۸ بود و گزارش‌ها وی را مسئول [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر ۱۳۷۸]] معرفی می‌کنند.		در این دوره، ذوالقدر به عنوان یکی از فرماندهان سیاسی سپاه شناخته می‌شود و همراه با رحیم صفوی و محمدرضا نقدی، در مخالفت با جریانات حامی ریاست‌جمهوری [[سید محمد خاتمی\|محمد خاتمی]] (۱۳۷۶–۱۳۸۴) نقش داشت. وی یکی از امضاکنندگان نامه تهدیدآمیز ۲۴ فرمانده ارشد به خاتمی در سال ۱۳۷۸ بود و گزارش‌ها وی را مسئول [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر ۱۳۷۸]] معرفی می‌کنند.

	== نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها ==		== نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها ==
خط ۹۰:		خط ۹۰:

	== مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از وزارت کشور ==		== مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از وزارت کشور ==
	پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست صادق لاریجانی فعالیت کرد.		پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست [[صادق لاریجانی]] فعالیت کرد.

	در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین محسن رضایی گردید؛ این منصب توسط ~~آیت‌الله~~ صادق آملی لاریجانی پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است. <ref name=":1" />		در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین [[محسن رضایی]] گردید؛ این منصب توسط صادق آملی لاریجانی پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است. <ref name=":1" />

	== تحریم‌های بین‌المللی ==		== تحریم‌های بین‌المللی ==

Poori در ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۴

2025-09-16T19:54:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۴
خط ۷:		خط ۷:
	\| اندازه تصویر =200		\| اندازه تصویر =200
	\| عنوان تصویر =		\| عنوان تصویر =
	\| زادروز =۱۳۳۳		\| زادروز =۱۳۳۳ خورشیدی - ۱۹۵۴ میلادی
	\| زادگاه = فسا-استان فارس-ایران		\| زادگاه = فسا-استان فارس-ایران
	\| مکان ناپدیدشدن =		\| مکان ناپدیدشدن =
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	\| Soure_id =		\| Soure_id =
	\| پانویس =		\| پانویس =
	}}'''محمدباقر ذوالقدر'''، زاده ۱۳۳۳ خورشیدی-۱۹۵۴میلادی در فسا، استان فارس ایران، مهره‌ای نظامی-سیاسی-امنیتی در رژیم جمهوری اسلامی است. وی پیش از [[انقلاب ضد سلطنتی\|انقلاب ضدسلطنتی۵۷]] در دانشگاه تهران تا سطح کارشناسی اقتصاد خواند. در فضای عمومی جامعه علیه رژیم پهلوی و در گروه موسوم به «منصورون» در ترور دو امریکایی و چندین نفر دیگر دست داشت. <ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=38709 منصورون-پژوهشکده باقرالعلوم]</ref> پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد. در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸ <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است.		}}'''محمدباقر ذوالقدر'''، زاده ۱۳۳۳ خورشیدی-۱۹۵۴میلادی در فسا، استان فارس ایران، مهره‌ای نظامی-سیاسی-امنیتی در رژیم جمهوری اسلامی است. وی پیش از [[انقلاب ضد سلطنتی\|انقلاب ضدسلطنتی۵۷]] در دانشگاه تهران تا سطح کارشناسی اقتصاد خواند. در فضای عمومی جامعه علیه رژیم پهلوی و در گروه موسوم به «منصورون» در ترور دو امریکایی و چندین نفر دیگر دست داشت. <ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=38709 منصورون-پژوهشکده باقرالعلوم]</ref> پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران\|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد. در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸ <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است. <ref>[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/who-is-mohammad-bagher-zolghadr-irans-new-secretary-of-the-expediency-council/ Who Is Mohammad Bagher Zolghadr, Iran’s New Secretary of the Expediency Council? - NCRI]</ref> <ref name=":0">[https://mek-iran.com/2021/09/27/mek-iran-who-is-m-bagher-zolghadr/ MEK Iran: Who is M Bagher Zolghadr?]</ref>

	== زندگی اولیه و تحصیلات ==		== زندگی اولیه و تحصیلات ==
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	ذوالقدر از نخستین اعضای سپاه پیش از و پس از انقلاب به شمار می‌رود و در جنگ ایران و عراق نقش فرماندهی کلیدی داشت. هنگام شکل‌گیری سپاه، همراه با افرادی مانند محسن رضایی و احمد وحیدی در تشکیل واحد اطلاعات این نهاد نقش داشت. او یکی از بنیانگذاران [[قرارگاه رمضان]] و نخستین فرمانده آن بود. این قرارگاه تشکیل و آموزش و سازماندهی گروه‌های شبه‌نظامی شیعه و انجام عملیات فرامرزی برای رژیم ایران را دنبال می‌کرد. ماموریت‌های این قرارگاه در سال‌های پس از جنگ در قالب نیروی قدس سپاه پاسداران ادامه یافت.		ذوالقدر از نخستین اعضای سپاه پیش از و پس از انقلاب به شمار می‌رود و در جنگ ایران و عراق نقش فرماندهی کلیدی داشت. هنگام شکل‌گیری سپاه، همراه با افرادی مانند محسن رضایی و احمد وحیدی در تشکیل واحد اطلاعات این نهاد نقش داشت. او یکی از بنیانگذاران [[قرارگاه رمضان]] و نخستین فرمانده آن بود. این قرارگاه تشکیل و آموزش و سازماندهی گروه‌های شبه‌نظامی شیعه و انجام عملیات فرامرزی برای رژیم ایران را دنبال می‌کرد. ماموریت‌های این قرارگاه در سال‌های پس از جنگ در قالب نیروی قدس سپاه پاسداران ادامه یافت.

	پس از جنگ، ذوالقدر به مدت هشت سال رئیس ستاد مشترک سپاه شد و سپس به مدت هشت سال دیگر هم در منصب معاون فرمانده کل سپاه گماشته شد که دومین مقام ارشد در این نهاد نظامی-سیاسی-اقتصادی-امنیتی است. این پیشرفت به روابط نزدیک وی با [[محسن رضایی]] (فرمانده سپاه از ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶) و رحیم صفوی (فرمانده سپاه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶) نسبت داده می‌شود. وی در این دوران از نقش صرفا نظامی فراتر رفته و رسما در فضای سیاسی و امنیتی ایران نیز بسیار فعال بود.		پس از جنگ، ذوالقدر به مدت هشت سال رئیس ستاد مشترک سپاه شد و سپس به مدت هشت سال دیگر هم در منصب معاون فرمانده کل سپاه گماشته شد که دومین مقام ارشد در این نهاد نظامی-سیاسی-اقتصادی-امنیتی است. این پیشرفت به روابط نزدیک وی با [[محسن رضایی]] (فرمانده سپاه از ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶) و رحیم صفوی (فرمانده سپاه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶) نسبت داده می‌شود. وی در این دوران از نقش صرفا نظامی فراتر رفته و رسما در فضای سیاسی و امنیتی ایران نیز بسیار فعال بود. <ref name=":1">[https://www.ifmat.org/general-mohammad-baqer-zolqadr-involved-in/ General Mohammad Baqer Zolqadr – Involved In]</ref>

	در این دوره، ذوالقدر به عنوان یکی از فرماندهان سیاسی سپاه شناخته می‌شود و همراه با رحیم صفوی و محمدرضا نقدی، در مخالفت با جریانات حامی ریاست‌جمهوری محمد خاتمی (۱۳۷۶–۱۳۸۴) نقش داشت. وی یکی از امضاکنندگان نامه تهدیدآمیز ۲۴ فرمانده ارشد به خاتمی در سال ۱۳۷۸ بود و گزارش‌ها وی را مسئول [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر ۱۳۷۸]] معرفی می‌کنند.		در این دوره، ذوالقدر به عنوان یکی از فرماندهان سیاسی سپاه شناخته می‌شود و همراه با رحیم صفوی و محمدرضا نقدی، در مخالفت با جریانات حامی ریاست‌جمهوری محمد خاتمی (۱۳۷۶–۱۳۸۴) نقش داشت. وی یکی از امضاکنندگان نامه تهدیدآمیز ۲۴ فرمانده ارشد به خاتمی در سال ۱۳۷۸ بود و گزارش‌ها وی را مسئول [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)\|حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر ۱۳۷۸]] معرفی می‌کنند.

	== نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها ==		== نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها ==
	با شروع دولت [[محمود احمدی‌نژاد]]، ذوالقدر به معاون امنیتی انتظامی وزارت کشور منصوب شد و در این مقام شورای امنیت ملی را اداره می‌کرد؛ مسئولیتی که کنترل و هماهنگی دستگاه‌های امنیتی در مقابله با اعتراضات و سرکوب مردم، دانشجویان و جریان‌های سیاسی را بر عهده داشت. این انتصاب با مجوز ویژه [[سید علی خامنه ای\|علی خامنه‌ای]] صورت گرفت، اما وی پس از دو سال به دلیل درگیری‌های درون باند‌های نظام و نارضایتی احمدی‌نژاد برکنار شد. وی همچنین در کمیته‌هایی که به ترورهای سیاسی موسوم به «[[قتل‌های زنجیره‌ای]]» در دهه ۱۳۷۰ مرتبط بودند، حضور داشت. در اوایل دهه ۱۳۷۰ (۱۹۹۰ میلادی)، ذوالقدر به عنوان ناظر بر کمیته‌ای برای قتل‌های سیاسی، معروف به قتل‌های زنجیره‌ای، عمل کرد که تحت نظارت علی خامنه‌ای (رهبر جمهوری اسلامی) تشکیل شده بود و شامل ۱۴ فرمانده و افسر مورد اعتماد سپاه، از جمله برادرش حسین نجات، بود. این فعالیت‌ها باعث شد که ذوالقدر به چهره‌ای بحث‌برانگیز و مورد اتهام در حقوق بشر تبدیل شود.		با شروع دولت [[محمود احمدی‌نژاد]]، ذوالقدر به معاون امنیتی انتظامی وزارت کشور منصوب شد و در این مقام شورای امنیت ملی را اداره می‌کرد؛ مسئولیتی که کنترل و هماهنگی دستگاه‌های امنیتی در مقابله با اعتراضات و سرکوب مردم، دانشجویان و جریان‌های سیاسی را بر عهده داشت. این انتصاب با مجوز ویژه [[سید علی خامنه ای\|علی خامنه‌ای]] صورت گرفت، اما وی پس از دو سال به دلیل درگیری‌های درون باند‌های نظام و نارضایتی احمدی‌نژاد برکنار شد. وی همچنین در کمیته‌هایی که به ترورهای سیاسی موسوم به «[[قتل‌های زنجیره‌ای]]» در دهه ۱۳۷۰ مرتبط بودند، حضور داشت. <ref name=":0" /> در اوایل دهه ۱۳۷۰ (۱۹۹۰ میلادی)، ذوالقدر به عنوان ناظر بر کمیته‌ای برای قتل‌های سیاسی، معروف به قتل‌های زنجیره‌ای، عمل کرد که تحت نظارت علی خامنه‌ای (رهبر جمهوری اسلامی) تشکیل شده بود و شامل ۱۴ فرمانده و افسر مورد اعتماد سپاه، از جمله برادرش حسین نجات، بود. این فعالیت‌ها باعث شد که ذوالقدر به چهره‌ای بحث‌برانگیز و مورد اتهام در حقوق بشر تبدیل شود. <ref name=":1" />

	== مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از وزارت کشور ==		== مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از وزارت کشور ==
	پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست صادق لاریجانی فعالیت کرد.		پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست صادق لاریجانی فعالیت کرد.

	در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین محسن رضایی گردید؛ این منصب توسط آیت‌الله صادق آملی لاریجانی پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است.		در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین محسن رضایی گردید؛ این منصب توسط آیت‌الله صادق آملی لاریجانی پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است. <ref name=":1" />

	== تحریم‌های بین‌المللی ==		== تحریم‌های بین‌المللی ==
	ذوالقدر به دلیل نقش خود در برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران و همچنین فعالیت‌هایش در سپاه پاسداران، توسط شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و کشورهای دیگری تحریم شد.		ذوالقدر به دلیل نقش خود در برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران و همچنین فعالیت‌هایش در سپاه پاسداران، توسط شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و کشورهای دیگری تحریم شد.

	وی از سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۷ میلادی) تحت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد (قطعنامه ۱۷۴۷) قرار گرفت، به دلیل نقش ادعایی در برنامه‌های هسته‌ای و موشکی حساس ایران؛ این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت سفر است و توسط اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و دیگر کشورها اعمال شده است. تحریم‌های سازمان ملل در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی) منقضی شد، اما فهرست‌های ملی همچنان وی را هدف قرار می‌دهند. وی همچنین به عنوان افسر سپاه و معاون سابق وزارت کشور، در فهرست تحریم‌های اسرائیل و اوکراین قرار دارد.		وی از سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۷ میلادی) تحت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد (قطعنامه ۱۷۴۷) قرار گرفت، به دلیل نقش ادعایی در برنامه‌های هسته‌ای و موشکی حساس ایران؛ این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت سفر است و توسط اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و دیگر کشورها اعمال شده است. تحریم‌های سازمان ملل در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی) منقضی شد، اما فهرست‌های ملی همچنان وی را هدف قرار می‌دهند. وی همچنین به عنوان افسر سپاه و معاون سابق وزارت کشور، در فهرست تحریم‌های اسرائیل و اوکراین قرار دارد. <ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ%3AL_202302196 COUNCIL IMPLEMENTING REGULATION (EU) 2023/2196 of 16 October 2023 implementing Regulation (EU) No 267/2012 concerning restrictive measures against Iran]</ref> <ref>[https://www.opensanctions.org/entities/Q4193730/ Mohammad Baqer ZULQADER-OpenSanctions]</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه | اندازه جعبه = | عنوان = | عنوان ۲ = | نام =محمد باقر ذوالقدر | تصویر =پاسدار محمدباقر ذوالقدر.png | اندازه تصویر =200 | عنوان تصویر = | زادروز =۱۳۳۳ | زادگاه = فسا-استان فارس-ایران | مکان ناپد...» ایجاد کرد

2025-09-16T05:33:10Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه | اندازه جعبه = | عنوان = | عنوان ۲ = | نام =محمد باقر ذوالقدر | تصویر =پاسدار محمدباقر ذوالقدر.png | اندازه تصویر =200 | عنوان تصویر = | زادروز =۱۳۳۳ | زادگاه = فسا-استان فارس-ایران | مکان ناپد...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه =
| عنوان =
| عنوان ۲ =
| نام =محمد باقر ذوالقدر
| تصویر =پاسدار محمدباقر ذوالقدر.png
| اندازه تصویر =200
| عنوان تصویر =
| زادروز =۱۳۳۳
| زادگاه = فسا-استان فارس-ایران
| مکان ناپدیدشدن =
| تاریخ ناپدیدشدن =
| وضعیت =
| تاریخ مرگ =
| مکان مرگ =
|عرض جغرافیایی محل دفن=
|طول جغرافیایی محل دفن=
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
| علت مرگ =
| پیداشدن جسد =
| آرامگاه =
| بناهای یادبود =
| محل زندگی =
| ملیت =
| نام‌های دیگر =
| نژاد =
| تابعیت =
| تحصیلات =کارشناسی اقتصاد
| دانشگاه =دانشگاه تهران
| پیشه =رد‌ه‌های فرماندهی سپاه پاسداران
| سال‌های فعالیت =
| کارفرما =
| نهاد =[[سپاه پاسداران]]
| نماینده =
| شناخته‌شده برای =
| نقش‌های برجسته = دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، فرمانده قرارگاه رمضان سپاه پاسداران، رئس ستاد مشترک سپاه پاسداران
| سبک =
| تأثیرگذاران =
| تأثیرپذیرفتگان =
| شهر خانگی =
| دستمزد =
| دارایی خالص =
| قد =
| وزن =
| تلویزیون =
| لقب =
| دوره =
| پس از =
| پیش از =
| حزب =
| جنبش =
| مخالفان = مردم ایران
| هیئت =
| دین =
| مذهب =
| اتهام = سرکوب مخالفان و اعتراضات مردمی، نقش در تروریستم بین‌المللی، ترور یک مهندس امریکایی و مدیر یک شرکت نفتی در رژیم شاه
| مجازات =
| وضعیت گناهکاری =
| منصب =
| مکتب =
| آثار =
| همسر =
| شریک زندگی =
| فرزندان =
| والدین =
| خویشاوندان سرشناس =
| جوایز =
| امضا =
| اندازه امضا =
| signature_alt =
| وبگاه =
| imdb_id =
| Soure_id =
| پانویس =
}}'''محمدباقر ذوالقدر'''، زاده ۱۳۳۳ خورشیدی-۱۹۵۴میلادی در فسا، استان فارس ایران، مهره‌ای نظامی-سیاسی-امنیتی در رژیم جمهوری اسلامی است. وی پیش از [[انقلاب ضد سلطنتی|انقلاب ضدسلطنتی۵۷]] در دانشگاه تهران تا سطح کارشناسی اقتصاد خواند. در فضای عمومی جامعه علیه رژیم پهلوی و در گروه موسوم به «منصورون» در ترور دو امریکایی و چندین نفر دیگر دست داشت. <ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=38709 منصورون-پژوهشکده باقرالعلوم]</ref> پس از تحولات انقلاب وارد فعالیت‌های نظامی شد و به [[سپاه پاسداران]] پیوست. در طول [[جنگ ایران و عراق]] (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به عنوان فرمانده [[قرارگاه رمضان]] فعالیت کرد که پایه‌ای برای تشکیل [[نیروی قدس سپاه پاسداران|نیروی قدس سپاه]] در سال‌های بعد شد. وی پس از جنگ نیز به مدت ۱۶ سال به سرکردگی سطوح مختلف رده‌های بالای فرماندهی سپاه گماشته شد؛ از جمله ریاست ستاد مشترک سپاه و جانشینی فرمانده کل. ذوالقدر علاوه بر مناصب نظامی هم‌چنین نقش‌های سیاسی و امنیتی هم در وزارت کشور و قوه قضائیه ایفا کرد. در مقام معاونت امنیتی وزارت کشور مستقیما در سرکوب اعتراضات مردمی داخلی شرکت داشت (از جمله سرکوب قیام دانشجویی ۱۳۷۸ <ref>[https://iranhrs.org/%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%9B-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2/ ۲۷ سال پس از حمله به کوی دانشگاه؛ چرا همچنان باید از آن سخن گفت؟-کانون حقوق بشر ایران]</ref>) و از سال ۱۴۰۰ به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. ذوالقدر به‌دلیل فعالیت‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل تحریم شده است.

== زندگی اولیه و تحصیلات ==
محمدباقر ذوالقدر در سال ۱۳۳۳ در شهر فسا در استان فارس (جنوب شرق شیراز) به دنیا آمد. پیش از انقلاب ضدسلطنتی در سال ۱۳۵۷ تا سطح کارشناسی در رشته‌ی اقتصاد دانشگاه تهران تحصیل کرد. وی در گروه مذهبی و مسلح منصورون فعالیت داشت. گزارش‌ها حاکی از آن است که وی در سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸ میلادی) در ترور یک مهندس آمریکایی و مدیر یک شرکت نفتی مشارکت داشته است.

== فعالیت‌های نظامی و فرماندهی در سپاه پاسداران ==
ذوالقدر از نخستین اعضای سپاه پیش از و پس از انقلاب به شمار می‌رود و در جنگ ایران و عراق نقش فرماندهی کلیدی داشت. هنگام شکل‌گیری سپاه، همراه با افرادی مانند محسن رضایی و احمد وحیدی در تشکیل واحد اطلاعات این نهاد نقش داشت. او یکی از بنیانگذاران [[قرارگاه رمضان]] و نخستین فرمانده آن بود. این قرارگاه تشکیل و آموزش و سازماندهی گروه‌های شبه‌نظامی شیعه و انجام عملیات فرامرزی برای رژیم ایران را دنبال می‌کرد. ماموریت‌های این قرارگاه در سال‌های پس از جنگ در قالب نیروی قدس سپاه پاسداران ادامه یافت.

پس از جنگ، ذوالقدر به مدت هشت سال رئیس ستاد مشترک سپاه شد و سپس به مدت هشت سال دیگر هم در منصب معاون فرمانده کل سپاه گماشته شد که دومین مقام ارشد در این نهاد نظامی-سیاسی-اقتصادی-امنیتی است. این پیشرفت به روابط نزدیک وی با [[محسن رضایی]] (فرمانده سپاه از ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۶) و رحیم صفوی (فرمانده سپاه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶) نسبت داده می‌شود. وی در این دوران از نقش صرفا نظامی فراتر رفته و رسما در فضای سیاسی و امنیتی ایران نیز بسیار فعال بود.

در این دوره، ذوالقدر به عنوان یکی از فرماندهان سیاسی سپاه شناخته می‌شود و همراه با رحیم صفوی و محمدرضا نقدی، در مخالفت با جریانات حامی ریاست‌جمهوری محمد خاتمی (۱۳۷۶–۱۳۸۴) نقش داشت. وی یکی از امضاکنندگان نامه تهدیدآمیز ۲۴ فرمانده ارشد به خاتمی در سال ۱۳۷۸ بود و گزارش‌ها وی را مسئول [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)|حمله به کوی دانشگاه تهران در ۱۸ تیر ۱۳۷۸]] معرفی می‌کنند.

== نقش در امنیت داخلی و سرکوب‌ها ==
با شروع دولت [[محمود احمدی‌نژاد]]، ذوالقدر به معاون امنیتی انتظامی وزارت کشور منصوب شد و در این مقام شورای امنیت ملی را اداره می‌کرد؛ مسئولیتی که کنترل و هماهنگی دستگاه‌های امنیتی در مقابله با اعتراضات و سرکوب مردم، دانشجویان و جریان‌های سیاسی را بر عهده داشت. این انتصاب با مجوز ویژه [[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]] صورت گرفت، اما وی پس از دو سال به دلیل درگیری‌های درون باند‌های نظام و نارضایتی احمدی‌نژاد برکنار شد. وی همچنین در کمیته‌هایی که به ترورهای سیاسی موسوم به «[[قتل‌های زنجیره‌ای]]» در دهه ۱۳۷۰ مرتبط بودند، حضور داشت. در اوایل دهه ۱۳۷۰ (۱۹۹۰ میلادی)، ذوالقدر به عنوان ناظر بر کمیته‌ای برای قتل‌های سیاسی، معروف به قتل‌های زنجیره‌ای، عمل کرد که تحت نظارت علی خامنه‌ای (رهبر جمهوری اسلامی) تشکیل شده بود و شامل ۱۴ فرمانده و افسر مورد اعتماد سپاه، از جمله برادرش حسین نجات، بود. این فعالیت‌ها باعث شد که ذوالقدر به چهره‌ای بحث‌برانگیز و مورد اتهام در حقوق بشر تبدیل شود.

== مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از وزارت کشور ==
پس از خروج از وزارت کشور، ذوالقدر به حوزه قضایی وارد شد و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ (۲۰۱۱–۲۰۱۹ میلادی)، به عنوان مشاور رئیس قوه قضائیه و معاون راهبردی، حفاظت اجتماعی و پیشگیری از جرم در دوران ریاست صادق لاریجانی فعالیت کرد.

در شهریور ۱۴۰۰ (سپتامبر ۲۰۲۱ میلادی)، ذوالقدر به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد و جایگزین محسن رضایی گردید؛ این منصب توسط آیت‌الله صادق آملی لاریجانی پیشنهاد و توسط علی خامنه‌ای تأیید شد. این منصب نیز از جایگاه‌هایی است که امکان تأثیرگذاری بر سیاست‌های کلان کشور را همچنان برای وی حفظ کرده است.

== تحریم‌های بین‌المللی ==
ذوالقدر به دلیل نقش خود در برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران و همچنین فعالیت‌هایش در سپاه پاسداران، توسط شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا و کشورهای دیگری تحریم شد.

وی از سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۷ میلادی) تحت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد (قطعنامه ۱۷۴۷) قرار گرفت، به دلیل نقش ادعایی در برنامه‌های هسته‌ای و موشکی حساس ایران؛ این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت سفر است و توسط اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و دیگر کشورها اعمال شده است. تحریم‌های سازمان ملل در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳ میلادی) منقضی شد، اما فهرست‌های ملی همچنان وی را هدف قرار می‌دهند. وی همچنین به عنوان افسر سپاه و معاون سابق وزارت کشور، در فهرست تحریم‌های اسرائیل و اوکراین قرار دارد.

== منابع ==