https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1 2026-04-09T18:29:38Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=79131&oldid=prev 2025-07-21T20:49:57Z

<p>ویرایش متنی</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l101">خط ۱۰۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پیام دکتر محمد مصدق به مناسبت قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پیام دکتر محمد مصدق به مناسبت قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;blockquote&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">« روز </del>۳۰ تیر در تاریخ مبارزات ممتد  ملت ایران فراموش نشدنی است زیرا در این روز تمام. افراد ملت از هر طبقه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقام  درمقابل </del>تحریکات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجانب یکدل </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکزبان  قیام </del>به اقدام کردند و تا به مقصود  نرسیدند از پای ننشستند در این روز تاریخی، عده‌ای از گرامی‌ترین فرزندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ما  به </del>افتخار شهادت نائل شدند و با خون پاک خود نهال آمال ملت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را   آبیاری </del>کردند تا به همت آیندگان روزی بارور و سایه گستر شود و ملت ایران از نعمت امن و آسایش و استقلال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعی  و </del>آزادی حقیقی برخوردار گردند. »<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/blockquote&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;blockquote&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«روز </ins>۳۰ تیر در تاریخ مبارزات ممتد  ملت ایران فراموش نشدنی است زیرا در این روز تمام. افراد ملت از هر طبقه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقام درمقابل </ins>تحریکات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجانب، یک‌دل </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک‌زبان، قیام </ins>به اقدام کردند و تا به مقصود  نرسیدند از پای ننشستند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در این روز تاریخی، عده‌ای از گرامی‌ترین فرزندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ما به </ins>افتخار شهادت نائل شدند و با خون پاک خود نهال آمال ملت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را آبیاری </ins>کردند تا به همت آیندگان روزی بارور و سایه گستر شود و ملت ایران از نعمت امن و آسایش و استقلال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعی و </ins>آزادی حقیقی برخوردار گردند.»</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:شهید سی تیر.JPG|بندانگشتی|'''یکی از شهدای قیام ۳۰ تیر''']]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;« ما نباید زندگانی را به‌هر صورت و کیفیت که به‌ما عرضه می‌شود دوست بداریم و بدان قانع و خرسند باشیم. اگر زندگانی توأم با آزادی و استقلال نباشد به‌قدر پشیزی ارزش نخواهد داشت. برای رسیدن به‌این هدف عالی، تاریخ زندگانی ملل بزرگ عالم شاهد مبارزات و مجاهدات و گذشت‌ها و فداکاری‌هاست. سرنوشت ملت ایران نیز در طول تاریخ خود همواره با این‌گونه محرومیت‌ها و مصائب توأم بوده است».&lt;/blockquote&gt;[[پرونده:پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق.JPG|جایگزین=پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق|بندانگشتی|پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ما نباید زندگانی را به‌هر صورت و کیفیت که به‌ما عرضه می‌شود دوست بداریم و بدان قانع و خرسند باشیم. اگر زندگانی توأم با آزادی و استقلال نباشد به‌قدر پشیزی ارزش نخواهد داشت. برای رسیدن به‌این هدف عالی، تاریخ زندگانی ملل بزرگ عالم شاهد مبارزات و مجاهدات و گذشت‌ها و فداکاری‌هاست. سرنوشت ملت ایران نیز در طول تاریخ خود همواره با این‌گونه محرومیت‌ها و مصائب توأم بوده است».&lt;/blockquote&gt;[[پرونده:پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق.JPG|جایگزین=پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق|بندانگشتی|پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق]][[پرونده:شهید سی تیر.JPG|بندانگشتی|'''یکی از شهدای قیام ۳۰ تیر''']]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تعداد شهدای قیام ۳۰ تیر ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تعداد شهدای قیام ۳۰ تیر ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهید وطن... این تنها کلماتی است که می‌شود از روی سنگ‌قبرها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواند </del>&lt;ref&gt;ایران آنلاین&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهید وطن... این تنها کلماتی است که می‌شود از روی سنگ‌قبرها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواند. </ins>&lt;ref&gt;ایران آنلاین&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت نعش‌ها را که تعداد آن‌ها به ۲۰ می‌رسید در شرکت تلفن برده و از آنجا با چند استیشن به‌ سوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>بیمارستان سینا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>حمل کردند. این ابراز هیجان در خیابان اکباتان مقارن ظهر خیلی شدید بود. پیراهن خونی زخمی‌شدگان و مقتولین را بر سر چوب‌ها کرده و فریاد می‌زدند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌ها </del>شهدای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وطنند.»</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جمعیت نعش‌ها را که تعداد آن‌ها به ۲۰ می‌رسید در شرکت تلفن برده و از آنجا با چند استیشن به‌ سوی بیمارستان سینا حمل کردند. این ابراز هیجان در خیابان اکباتان مقارن ظهر خیلی شدید بود. پیراهن خونی زخمی‌شدگان و مقتولین را بر سر چوب‌ها کرده و فریاد می‌زدند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: «این‌ها </ins>شهدای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وطنند»</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قیام مردم با جانفشانی در حمایت از نخست وزیر ملی و رهبر ضد استعماری خود در تهران و در شهرستان‌ها به پیروزی رسید. شهدای آن روز در کشور را تا ۱۰۰۰ نفر اعلام کردند. تا آنجا که به خاطر دارم، شهدای تهران حدود ۸۰ نفر اعلام شده بود، درمقبره شهدای ۳۰ تیر در ابن بابویه، حدود ۳۰ نفر به خاک سپرده شده‌اند. در آن زمان جمعیت ایران ۲۰ میلیون نفر اعلام شده بود.  &lt;ref&gt;خاطرات نصرالله اسماعیل زاده ـ سایت همبستگی ملی&lt;/ref&gt;                   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی از شاهدین مستقیم این </ins>قیام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره‌ی آن روزها چنین گفته‌ است: &lt;blockquote&gt;«قیام </ins>مردم با جانفشانی در حمایت از نخست وزیر ملی و رهبر ضد استعماری خود در تهران و در شهرستان‌ها به پیروزی رسید. شهدای آن روز در کشور را تا ۱۰۰۰ نفر اعلام کردند. تا آنجا که به خاطر دارم، شهدای تهران حدود ۸۰ نفر اعلام شده بود، درمقبره شهدای ۳۰ تیر در ابن بابویه، حدود ۳۰ نفر به خاک سپرده شده‌اند. در آن زمان جمعیت ایران ۲۰ میلیون نفر اعلام شده بود.  &lt;ref&gt;خاطرات نصرالله اسماعیل زاده ـ سایت همبستگی ملی&lt;/ref&gt;                   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/blockquote&gt;</ins>روزنامه «باختر امروز» به سردبیری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیدحسین فاطمی|</ins>دکتر حسین فاطمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تنها روزنامه‌ای بود که توانست نسخه روز سه‌شنبه ۳۱ تیرماه را منتشر و عرضه کند. این روزنامه در صفحه اول خود که بخشی از هزینه فروشش را به خانواده شهدا اختصاص داده بود از کشته شدن ۹۰ نفر در تهران و شهرهای دیگر خبر داد. در این گزارش که همراه با عکس‌هایی از پیکرهای شهدا بود آمده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;</ins>«در واقعه دیروز بیش از ۹۰ نفر از جوانان وطن‌پرست تهران بر اثر استعمال اسلحه از طرف پلیس و ارتش شهید شدند که تاکنون جنازه ۴۵ نفر آن‌ها به دست آمده است.»<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/blockquote&gt;بر اساس گزارش روزنامه «باختر امروز» و «اطلاعات» در میدان بهارستان یک زن در بهارستان روی دوش زنان رفته بود و نطق می‌کرد. هر لحظه بر تعداد افراد افزوده می‌شد و بالاخره مامورین به‌ سوی جمعیت یورش آوردند و در اینجا یک پسربچه ۱۲ ساله گلوله خورد و به قتل رسید. پسربچه‌ای که نامش را نمی‌دانیم. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:مزار شهدای قیام ۳۰ تیر.JPG|جایگزین=مزار شهدای قیام ۳۰ تیر|بندانگشتی|مزار شهدای قیام ۳۰ تیر]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روزنامه «باختر امروز» به سردبیری دکتر حسین فاطمی تنها روزنامه‌ای بود که توانست نسخه روز سه‌شنبه ۳۱ تیرماه را منتشر و عرضه کند. این روزنامه در صفحه اول خود که بخشی از هزینه فروشش را به خانواده شهدا اختصاص داده بود از کشته شدن ۹۰ نفر در تهران و شهرهای دیگر خبر داد. در این گزارش که همراه با عکس‌هایی از پیکرهای شهدا بود آمده: «در واقعه دیروز بیش از ۹۰ نفر از جوانان وطن‌پرست تهران بر اثر استعمال اسلحه از طرف پلیس و ارتش شهید شدند که تاکنون جنازه ۴۵ نفر آن‌ها به دست آمده است.»</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر اساس گزارش روزنامه «باختر امروز» و «اطلاعات» در میدان بهارستان یک زن در بهارستان روی دوش زنان رفته بود و نطق می‌کرد. هر لحظه بر تعداد افراد افزوده می‌شد و بالاخره مامورین به‌ سوی جمعیت یورش آوردند و در اینجا یک پسربچه ۱۲ ساله گلوله خورد و به قتل رسید. پسربچه‌ای که نامش را نمی‌دانیم. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر چه درگیری بیشتر می‌شد آن‌طور که روزنامه‌ها نوشتند بر تعداد کشته‌شدگان افزوده می‌شد. در گزارش روزنامه اطلاعات آمده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;</ins>«تعدادی از مردم در اینجا زخمی شدند. از ساعت ۱۱ به بعد بر تعداد کشته‌شدگان اضافه می‌شد و تظاهرات‌کنندگان نیز نعش‌ها را به‌دست ماموران نمی‌دادند و خودشان آنها را حمل می‌کردند. به‌طوری‌که در ساعت ۵/ ۱۱ کثرت کشته‌شدگان که اکثر آنها در خیابان اکباتان جمع شده بودند توده جمعیت را که از ابتدای شرکت تلفن تا اول برزن دوم جمع شده بودند، تهییج می‌کرد.&lt;ref&gt;هفتاد سال پایداری،  خاطرات حسین شاه حسینی، جلد اول، به کوشش بهروز طیرانی&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/blockquote&gt;[[پرونده:مزار شهدای قیام ۳۰ تیر.JPG|جایگزین=مزار شهدای قیام ۳۰ تیر|بندانگشتی|مزار شهدای قیام ۳۰ تیر]]</ins> روز بعد پس از قیام سی تیر، [[دیوان لاهه]] اعلام کرد که در رسیدگی به اختلاف ایران و انگلیس در مورد مسئله نفت صلاحیت ندارد. [[دکتر محمد مصدق|دکتر مصدق]] به مناسبت تجلیل از شهدای روز سی تیر کلیه ادارات دولتی را تعطیل عمومی نمود و مجلس قیام سی تیر را «قیام ملی» و شهدای آن روز را «شهدای ملی» نامید. قیام سی تیر و رأی دیوان لاهه به منزله شکست انگلیس در ایران تلقی شد و تجربه این قیام نشانه همبستگی ملی و پیروزی مردم بر استبداد و استعمار بود» .&lt;ref&gt;مؤسسه‌ی مطالعات تاریخ معاصر&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هر چه درگیری بیشتر می‌شد آن‌طور که روزنامه‌ها نوشتند بر تعداد کشته‌شدگان افزوده می‌شد. در گزارش روزنامه اطلاعات آمده: «تعدادی از مردم در اینجا زخمی شدند. از ساعت ۱۱ به بعد بر تعداد کشته‌شدگان اضافه می‌شد و تظاهرات‌کنندگان نیز نعش‌ها را به‌دست ماموران نمی‌دادند و خودشان آنها را حمل می‌کردند. به‌طوری‌که در ساعت ۵/ ۱۱ کثرت کشته‌شدگان که اکثر آنها در خیابان اکباتان جمع شده بودند توده جمعیت را که از ابتدای شرکت تلفن تا اول برزن دوم جمع شده بودند، تهییج می‌کرد.&lt;ref&gt;هفتاد سال پایداری،  خاطرات حسین شاه حسینی، جلد اول، به کوشش بهروز طیرانی&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> روز بعد پس از قیام سی تیر، [[دیوان لاهه]] اعلام کرد که در رسیدگی به اختلاف ایران و انگلیس در مورد مسئله نفت صلاحیت ندارد. [[دکتر محمد مصدق|دکتر مصدق]] به مناسبت تجلیل از شهدای روز سی تیر کلیه ادارات دولتی را تعطیل عمومی نمود و مجلس قیام سی تیر را «قیام ملی» و شهدای آن روز را «شهدای ملی» نامید. قیام سی تیر و رأی دیوان لاهه به منزله شکست انگلیس در ایران تلقی شد و تجربه این قیام نشانه همبستگی ملی و پیروزی مردم بر استبداد و استعمار بود» .&lt;ref&gt;مؤسسه‌ی مطالعات تاریخ معاصر&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در نگاه [[دکتر محمد مصدق]] ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در نگاه [[دکتر محمد مصدق]] ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دکتر محمد مصدق|مصدق کبیر]]&lt;nowiki/&gt;خود درباره قیام ۳۰ تیر مردم ایران گفت :</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دکتر محمد مصدق|مصدق کبیر]]&lt;nowiki/&gt;خود درباره قیام ۳۰ تیر مردم ایران گفت:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;«روز </ins>سی‌ام تیر در تاریخ مبارزات ممتد ملت ایران فراموش‌نشدنی نیست زیرا در این روز تمام افراد ملت از هر طبقه و مقام در مقابل تحریکات اجانب یکدل و یک زبان قیام و اقدام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردند</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">»&lt;/blockquote&gt;</ins>دکتر مصدق سالروز ۳۰ تیر را در سال ۱۳۳۲ به عنوان قیام ملی تعطیل اعلام کرد. با وجود این که کمتر  از یک ماه بعد و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کودتای ۲۸ مرداد|</ins>کودتایی سیاه در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دولت ملی سرنگون شد ولی ۳۰ تیر ۱۳۳۱ به عنوان نمادی از همبستگی مردم و از خودگذشتگی برای آزادی در تاریخ ایران ماندگار شد.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=KBws0sS3J5U پیام دکتر مصدق به مناسبت ۳۰ تیر]&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">« روز </del>سی‌ام تیر در تاریخ مبارزات ممتد ملت ایران فراموش‌نشدنی نیست زیرا در این روز تمام افراد ملت از هر طبقه و مقام در مقابل تحریکات اجانب یکدل و یک زبان قیام و اقدام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردند»</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق سالروز ۳۰ تیر را در سال ۱۳۳۲ به عنوان قیام ملی تعطیل اعلام کرد. با وجود این که کمتر  از یک ماه بعد و در کودتایی سیاه در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ دولت ملی سرنگون شد ولی ۳۰ تیر ۱۳۳۱ به عنوان نمادی از همبستگی مردم و از خودگذشتگی برای آزادی در تاریخ ایران ماندگار شد.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=KBws0sS3J5U پیام دکتر مصدق به مناسبت ۳۰ تیر]&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> </table>

Poori https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=79130&oldid=prev 2025-07-21T20:43:15Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l83">خط ۸۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[محمدرضا پهلوی|شاه]] در ۲۷ تیرماه طی حکمی [[احمد قوام|قوام]] را به جای مصدق به نخست وزیری انتخاب کرد. این حکم طی اعلامیه‌ای شدید اللحن از سوی [[احمد قوام|قوام]] از رادیو انتشار یافت که در آن، ضمن ایجاد رابطه با انگلیس به قلع و قمع گروه‌های سیاسی، تهدید گروه‌های اسلامی و ایجاد دادگاه‌های انقلابی و اعدام مخالفان تأکید شده بود. او تهدید کرد که هرگونه حرکت مخالفی را بشدت سرکوب خواهد نمود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[محمدرضا پهلوی|شاه]] در ۲۷ تیرماه طی حکمی [[احمد قوام|قوام]] را به جای مصدق به نخست وزیری انتخاب کرد. این حکم طی اعلامیه‌ای شدید اللحن از سوی [[احمد قوام|قوام]] از رادیو انتشار یافت که در آن، ضمن ایجاد رابطه با انگلیس به قلع و قمع گروه‌های سیاسی، تهدید گروه‌های اسلامی و ایجاد دادگاه‌های انقلابی و اعدام مخالفان تأکید شده بود. او تهدید کرد که هرگونه حرکت مخالفی را بشدت سرکوب خواهد نمود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[احمد قوام|قوام]]، در بیانیه‌ای تاریخی، پیشاپیش هرگونه مقاومت در برابر خود را با مشتی آهنین تهدید کرد؛ بیانیه‌ای کوتاه اما صریح و تا اندازه‌ای دور از انتظار که در آن آمده بود:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[احمد قوام|قوام]]، در بیانیه‌ای تاریخی، پیشاپیش هرگونه مقاومت در برابر خود را با مشتی آهنین تهدید کرد؛ بیانیه‌ای کوتاه اما صریح و تا اندازه‌ای دور از انتظار که در آن آمده بود:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;</ins>«... ایران دچار دردی عمیق شده و با داروهای مخدر درمان‌پذیر نیست. من‌ همان اندازه که از عوام‌فریبی در امور سیاسی بیزارم، در مسایل مذهبی نیز از ریا و سالوس منزجرم. کسانی که به بهانه مبارزه با افراطیون سرخ، ارتجاع سیاه را تقویت نموده‌اند، لطمه شدیدی به آزادی‌ وارد ساخته و زحمات بانیان مشروطیت را از نیم‌قرن به این طرف به‌ هدر داده‌اند. وای به حال کسانی که در اقدامات مصلحانه من اخلال نمایند. حتی ممکن است تا جایی بروم که با تصویب اکثریت پارلمان، دست به تشکیل محاکم انقلابی زده و روزی صد‌ها تبهکار را از هر طبقه به موجب حکم خشک و بی‌شفقت قانون، قرین سیه‌روزی سازم. به عموم اخطار می‌کنم که دوره عصیان سپری شده و روز اطاعت از اوامر و نواحی حکومت فرا رسیده است. کشتی‌بان را سیاستی دیگر آمد. من در عین احترام به تعالیم مقدسه اسلام، دیانت را از سیاست دور نگاه خواهم داشت و از نشر خرافات و عقاید قهقرایی جلوگیری خواهم کرد. [[احمد قوام]]»&lt;ref&gt;سایت رادیو فردا ـ سری برنامه‌های سقوط در شصت سالگی ۲۸ مرداد&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/blockquote&gt;</ins>قوام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصور می‌کرد می‌تواند به زعم خودش </ins>بار دیگر ناجی ایران شود.  او که در کارنامه‌اش خاتمه‌ی‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غائله‌ی فرقه‌ی </ins>خودمختار آذربایجان را در سال ۱۳۲۵ و همچنین حل و فصل بحران نفتی میان ایران و روسیه را بعد از جنگ جهانی اول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داشت، این </ins>بار نیز بر این باور بود که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌تواند </ins>این بحران  را به بهترین شکل حل و فصل کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«... ایران دچار دردی عمیق شده و با داروهای مخدر درمان‌پذیر نیست. من‌ همان اندازه که از عوام‌فریبی در امور سیاسی بیزارم، در مسایل مذهبی نیز از ریا و سالوس منزجرم. کسانی که به بهانه مبارزه با افراطیون سرخ، ارتجاع سیاه را تقویت نموده‌اند، لطمه شدیدی به آزادی‌ وارد ساخته و زحمات بانیان مشروطیت را از نیم‌قرن به این طرف به‌ هدر داده‌اند. وای به حال کسانی که در اقدامات مصلحانه من اخلال نمایند. حتی ممکن است تا جایی بروم که با تصویب اکثریت پارلمان، دست به تشکیل محاکم انقلابی زده و روزی صد‌ها تبهکار را از هر طبقه به موجب حکم خشک و بی‌شفقت قانون، قرین سیه‌روزی سازم. به عموم اخطار می‌کنم که دوره عصیان سپری شده و روز اطاعت از اوامر و نواحی حکومت فرا رسیده است. کشتی‌بان را سیاستی دیگر آمد. من در عین احترام به تعالیم مقدسه اسلام، دیانت را از سیاست دور نگاه خواهم داشت و از نشر خرافات و عقاید قهقرایی جلوگیری خواهم کرد. [[احمد قوام]]»&lt;ref&gt;سایت رادیو فردا ـ سری برنامه‌های سقوط در شصت سالگی ۲۸ مرداد&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قوام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصور  می‌کرد  می‌تواند </del>بار دیگر ناجی ایران شود.  او که در کارنامه‌اش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خاتمه‌ی‌ غائله‌ی فرقه‌ی خودمختار آذربایجان|</del>خاتمه‌ی‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غائله‌ی  فرقه‌ی </del>خودمختار آذربایجان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>را در سال ۱۳۲۵ و همچنین حل و فصل بحران نفتی میان ایران و روسیه را بعد از جنگ جهانی اول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داشت  این </del>بار نیز بر این باور بود که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتواند </del>این بحران  را به بهترین شکل حل و فصل کند.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هر حال مجلس شورا در ۲۶ تیر ماه ۱۳۳۱ به نخست‌وزیری [[احمد قوام|قوام]] رأی داد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هر حال مجلس شورا در ۲۶ تیر ماه ۱۳۳۱ به نخست‌وزیری [[احمد قوام|قوام]] رأی داد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l93">خط ۹۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== حوادث  قیام ۳۰ تیر ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== حوادث  قیام ۳۰ تیر ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:قیام ۳۰ تیر.jpg|جایگزین=قیام ۳۰ تیر|بندانگشتی|قیام ۳۰ تیر - استقرار تانکها در خیابانها]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:قیام ۳۰ تیر.jpg|جایگزین=قیام ۳۰ تیر|بندانگشتی|قیام ۳۰ تیر - استقرار تانکها در خیابانها]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳۰ تیر در حالی شروع شد که شهرهای مختلف به ویژه شهرهای نفت‎خیز شاهد حضور مردم در حمایت از مصدق بودند. رفته رفته کارخانه‌‌ها و تجارتخانه‌ها تعطیل کردند و در خیابانهای اصلی تهران و میدان بهارستان تظاهرات به راه افتاد و مردم شعار مرگ بر [[احمد قوام|قوام]] و زنده باد [[دکتر محمد مصدق|مصدق]] سر دادند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلگرافخانه‌‎ها </del>مهم‎ترین مرکز اجتماع مردمان بودند. [[احمد قوام|قوام]] در همان آغاز روز با مشاهده انبوه مخالفت‎‌ها استعفا داد. در روز ۳۰  تیر اقشار مختلف مردم و گروه‌های سیاسی در میادین و خیابان‌های تهران به حمایت از [[دکتر محمد مصدق|دکتر مصدق]] به تظاهرات پرداختند. در این تظاهرات که به درگیری شدید میان نیروهای نظامی و مردم منجر شد عده‌ای مقتول و مجروح شدند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>۳۰ تیر در حالی شروع شد که شهرهای مختلف به ویژه شهرهای نفت‎خیز شاهد حضور مردم در حمایت از مصدق بودند. رفته رفته کارخانه‌‌ها و تجارتخانه‌ها تعطیل کردند و در خیابانهای اصلی تهران و میدان بهارستان تظاهرات به راه افتاد و مردم شعار مرگ بر [[احمد قوام|قوام]] و زنده باد [[دکتر محمد مصدق|مصدق]] سر دادند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلگراف‌خانه‌‎ها </ins>مهم‎ترین مرکز اجتماع مردمان بودند. [[احمد قوام|قوام]] در همان آغاز روز با مشاهده انبوه مخالفت‎‌ها استعفا داد. در روز ۳۰  تیر اقشار مختلف مردم و گروه‌های سیاسی در میادین و خیابان‌های تهران به حمایت از [[دکتر محمد مصدق|دکتر مصدق]] به تظاهرات پرداختند. در این تظاهرات که به درگیری شدید میان نیروهای نظامی و مردم منجر شد عده‌ای مقتول و مجروح شدند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق روایت حسین شاه‌حسینی، از اعضای باسابقه جبهه ملی:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>«صبح آن روز ابتدا عده‌ای در مقابل ساختمان وزارت دادگستری جمع شدند که در بدو امر ۷۰ـ۶۰ نفر بیشتر نبودند. در این میان ماموران حمله کردند و مردم از آنجا به سمت مجلس رفتند؛ اما در راه ماموران حمله کردند و جمعیت به سمت لاله‌زار رفتند. در لاله‌زار مردم روی یک قطعه چوب پارچه‌ای سفید کشیدند و به‌عنوان اینکه جنازه شهیدی را حمل می‌کردند با تکبیر و تهلیل به سمت خیابان اکباتان می‌رفتند.»  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق روایت حسین شاه‌حسینی، از اعضای باسابقه جبهه ملی: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;</ins>«صبح آن روز ابتدا عده‌ای در مقابل ساختمان وزارت دادگستری جمع شدند که در بدو امر ۷۰ـ۶۰ نفر بیشتر نبودند. در این میان ماموران حمله کردند و مردم از آنجا به سمت مجلس رفتند؛ اما در راه ماموران حمله کردند و جمعیت به سمت لاله‌زار رفتند. در لاله‌زار مردم روی یک قطعه چوب پارچه‌ای سفید کشیدند و به‌عنوان اینکه جنازه شهیدی را حمل می‌کردند با تکبیر و تهلیل به سمت خیابان اکباتان می‌رفتند.» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/blockquote&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شعار مردم در قیام ۳۰ تیر ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شعار مردم در قیام ۳۰ تیر ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعار اغلب مردم ایران در قیام ۳۰ تیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </del>مرگ؛ یا مصدق» بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعار اغلب مردم ایران در قیام ۳۰ تیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«یا </ins>مرگ؛ یا مصدق» بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:شعار نویسی در خیابان برای مصدق.JPG|جایگزین=شعار نویسی در خیابان برای مصدق|بندانگشتی|شعار نویسی در خیابان برای مصدق]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:شعار نویسی در خیابان برای مصدق.JPG|جایگزین=شعار نویسی در خیابان برای مصدق|بندانگشتی|شعار نویسی در خیابان برای مصدق]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>« در جریان تیراندازی‌ها در اطراف مجلس و خیابان اکباتان و پشت کوچه سراج تعداد دیگری گلوله خورده بودند، یکی از مجروحین قبل از آن که او را سر دست بردارند تا به بیمارستان برسانند، بر کف اسفالت با دست خونبار خود می‌نویسد &quot; یا مرگ یا مصدق&quot;. این خبر در محدوده درگیری‌ها پیچیده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>« در جریان تیراندازی‌ها در اطراف مجلس و خیابان اکباتان و پشت کوچه سراج تعداد دیگری گلوله خورده بودند، یکی از مجروحین قبل از آن که او را سر دست بردارند تا به بیمارستان برسانند، بر کف اسفالت با دست خونبار خود می‌نویسد &quot; یا مرگ یا مصدق&quot;. این خبر در محدوده درگیری‌ها پیچیده است.</div></td></tr> </table>

Poori https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=79129&oldid=prev 2025-07-21T20:40:42Z

<p></p> <a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=79129&amp;oldid=79128">نمایش تغییرات</a>

Poori https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=79128&oldid=prev 2025-07-21T20:32:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| sidebox          =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| sidebox          =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ یکی از نقاط عطف تاریخ سیاسی ایران است. پس از انتخاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دکترمحمد </del>مصدق به عنوان نخست‌وزیر، وی درصدد اصلاح امور ایران برآمد. او قصد داشت از قدرت مطلقه‌ی سلطنت بکاهد و امور را به سمت یک  دموکراسی حرکت دهد. دکتر محمد مصدق به تازگی نفت ایران را ملی کرده و در دادگاه لاهه با دفاعی تاریخی از حقوق ملت ایران، پیروز شده بود. او در روز ۱۷ تیرماه ۱۳۳۱ در حالی پیروزمندانه به ایران بازگشت که تأثیرات دفاع او از ملی شدن صنعت نفت ایران منجر به حرکت‌های مردمی در کشورهای دیگر شد. از جمله در مصر مردم خواهان ملی شدن کانال سوئز شدند و [[جمال عبدالناصر|جمال‌ عبدالناصر]] را به این کار تشویق نمودند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ یکی از نقاط عطف تاریخ سیاسی ایران است. پس از انتخاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''[[دکتر محمد </ins>مصدق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]''' </ins>به عنوان نخست‌وزیر، وی درصدد اصلاح امور ایران برآمد. او قصد داشت از قدرت مطلقه‌ی سلطنت بکاهد و امور را به سمت یک  دموکراسی حرکت دهد. دکتر محمد مصدق به تازگی نفت ایران را ملی کرده و در دادگاه لاهه با دفاعی تاریخی از حقوق ملت ایران، پیروز شده بود. او در روز ۱۷ تیرماه ۱۳۳۱ در حالی پیروزمندانه به ایران بازگشت که تأثیرات دفاع او از ملی شدن صنعت نفت ایران منجر به حرکت‌های مردمی در کشورهای دیگر شد. از جمله در مصر مردم خواهان ملی شدن کانال سوئز شدند و [[جمال عبدالناصر|جمال‌ عبدالناصر]] را به این کار تشویق نمودند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای او منصوب کرد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدرضا پهلوی|</ins>محمدرضا شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای او منصوب کرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام السلطنه، مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید. هر چند دولت او دیری نپایید و در کودتای ۲۸ مرداد توسط عوامل دربار، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت‌الله </del>کاشانی و با همکاری سیا سرنگون شد.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام السلطنه، مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید. هر چند دولت او دیری نپایید و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کودتای ۲۸ مرداد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>توسط عوامل دربار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سید ابوالقاسم </ins>کاشانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ابوالقاسم کاشانی]] </ins>و با همکاری سیا سرنگون شد.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td></tr> <!-- diff cache key fairanpediadb-fa_:diff:1.41:old-79127:rev-79128:php=table --> </table>

Poori https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=79127&oldid=prev 2025-07-21T20:30:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| sidebox          =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| sidebox          =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ یکی از نقاط عطف تاریخ سیاسی ایران است. پس از انتخاب دکترمحمد مصدق به عنوان نخست‌وزیر، وی درصدد اصلاح امور ایران برآمد. او قصد داشت از قدرت مطلقه‌ی سلطنت بکاهد و امور را به سمت یک  دموکراسی حرکت دهد. دکتر محمد مصدق به تازگی نفت ایران را ملی کرده و در دادگاه لاهه با دفاعی تاریخی از حقوق ملت ایران، پیروز شده بود. او در روز ۱۷ تیرماه ۱۳۳۱ در حالی پیروزمندانه به ایران بازگشت که تأثیرات دفاع او از ملی شدن صنعت نفت ایران منجر به حرکت‌های مردمی در کشورهای دیگر شد. از جمله در مصر مردم خواهان ملی شدن کانال سوئز شدند و جمال‌ عبدالناصر را به این کار تشویق نمودند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ یکی از نقاط عطف تاریخ سیاسی ایران است. پس از انتخاب دکترمحمد مصدق به عنوان نخست‌وزیر، وی درصدد اصلاح امور ایران برآمد. او قصد داشت از قدرت مطلقه‌ی سلطنت بکاهد و امور را به سمت یک  دموکراسی حرکت دهد. دکتر محمد مصدق به تازگی نفت ایران را ملی کرده و در دادگاه لاهه با دفاعی تاریخی از حقوق ملت ایران، پیروز شده بود. او در روز ۱۷ تیرماه ۱۳۳۱ در حالی پیروزمندانه به ایران بازگشت که تأثیرات دفاع او از ملی شدن صنعت نفت ایران منجر به حرکت‌های مردمی در کشورهای دیگر شد. از جمله در مصر مردم خواهان ملی شدن کانال سوئز شدند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جمال عبدالناصر|</ins>جمال‌ عبدالناصر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به این کار تشویق نمودند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای او منصوب کرد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای او منصوب کرد.  </div></td></tr> </table>

Poori https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=60310&oldid=prev 2022-07-24T14:46:40Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l109">خط ۱۰۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پیام دکتر محمد مصدق به مناسبت قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== پیام دکتر محمد مصدق به مناسبت قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;blockquote&gt;« روز ۳۰ تیر در تاریخ مبارزات ممتد  ملت ایران فراموش نشدنی است زیرا در این روز تمام. افراد ملت از هر طبقه و مقام  درمقابل تحریکات اجانب یکدل و یکزبان  قیام به اقدام کردند و تا به مقصود  نرسیدند از پای ننشستند در این روز تاریخی، عده‌ای از گرامی‌ترین فرزندان ما  به افتخار شهادت نائل شدند و با خون پاک خود نهال آمال ملت را   آبیاری کردند تا به همت آیندگان روزی بارور و سایه گستر شود و ملت ایران از نعمت امن و آسایش و استقلال واقعی  و آزادی حقیقی برخوردار گردند. »&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;« ما نباید زندگانی را به‌هر صورت و کیفیت که به‌ما عرضه می‌شود دوست بداریم و بدان قانع و خرسند باشیم. اگر زندگانی توأم با آزادی و استقلال نباشد به‌قدر پشیزی ارزش نخواهد داشت. برای رسیدن به‌این هدف عالی، تاریخ زندگانی ملل بزرگ عالم شاهد مبارزات و مجاهدات و گذشت‌ها و فداکاری‌هاست. سرنوشت ملت ایران نیز در طول تاریخ خود همواره با این‌گونه محرومیت‌ها و مصائب توأم بوده است».&lt;/blockquote&gt;[[پرونده:پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق.JPG|جایگزین=پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق|بندانگشتی|پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;blockquote&gt;« روز ۳۰ تیر در تاریخ مبارزات ممتد  ملت ایران فراموش نشدنی است زیرا در این روز تمام. افراد ملت از هر طبقه و مقام  درمقابل تحریکات اجانب یکدل و یکزبان  قیام به اقدام کردند و تا به مقصود  نرسیدند از پای ننشستند در این روز تاریخی، عده‌ای از گرامی‌ترین فرزندان ما  به افتخار شهادت نائل شدند و با خون پاک خود نهال آمال ملت را   آبیاری کردند تا به همت آیندگان روزی بارور و سایه گستر شود و ملت ایران از نعمت امن و آسایش و استقلال واقعی  و آزادی حقیقی برخوردار گردند. »&lt;/blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:شهید سی تیر.JPG|بندانگشتی|'''یکی از شهدای قیام ۳۰ تیر''']]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;blockquote&gt;« ما نباید زندگانی را به‌هر صورت و کیفیت که به‌ما عرضه می‌شود دوست بداریم و بدان قانع و خرسند باشیم. اگر زندگانی توأم با آزادی و استقلال نباشد به‌قدر پشیزی ارزش نخواهد داشت. برای رسیدن به‌این هدف عالی، تاریخ زندگانی ملل بزرگ عالم شاهد مبارزات و مجاهدات و گذشت‌ها و فداکاری‌هاست. سرنوشت ملت ایران نیز در طول تاریخ خود همواره با این‌گونه محرومیت‌ها و مصائب توأم بوده است».&lt;/blockquote&gt;[[پرونده:پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق.JPG|جایگزین=پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق|بندانگشتی|پیکر شهدای قیام ۳۰ تیر در حمایت از دکتر مصدق]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تعداد شهدای قیام ۳۰ تیر ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== تعداد شهدای قیام ۳۰ تیر ===</div></td></tr> </table>

Safa https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=56041&oldid=prev 2021-08-04T12:53:42Z

<p></p> <a href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=56041&amp;oldid=50119">نمایش تغییرات</a>

Safa https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=50119&oldid=prev 2020-07-20T09:37:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای منصوب کرد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای منصوب کرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام السلطنه، مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید. هر چند دولت او دیری نپایید و در کودتای ۲۸ مرداد توسط عوامل دربار، آخوندها و از جمله آیت‌الله کاشانی و با همکاری سیا سرنگون شد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولت آمریکا نیم قرن بعد بخاطر سرنگون کردن تنها دولت دموکراتیک و ملی ایران، از مردم ایران عذرخواهی کرد. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام السلطنه، مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید. هر چند دولت او دیری نپایید و در کودتای ۲۸ مرداد توسط عوامل دربار، آخوندها و از جمله آیت‌الله کاشانی و با همکاری سیا سرنگون شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td></tr> </table>

Ehsan https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=50118&oldid=prev 2020-07-20T09:35:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای منصوب کرد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای منصوب کرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام السلطنه، مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید. هر چند دولت او دیری نپایید و در کودتای ۲۸ مرداد توسط عوامل دربار، آخوندها و از جمله آیت‌الله کاشانی و با همکاری سیا سرنگون شد. دولت آمریکا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۶۰سال </del>بعد بخاطر سرنگون کردن تنها دولت دموکراتیک و ملی ایران، از مردم ایران عذرخواهی کرد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام السلطنه، مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید. هر چند دولت او دیری نپایید و در کودتای ۲۸ مرداد توسط عوامل دربار، آخوندها و از جمله آیت‌الله کاشانی و با همکاری سیا سرنگون شد. دولت آمریکا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیم قرن </ins>بعد بخاطر سرنگون کردن تنها دولت دموکراتیک و ملی ایران، از مردم ایران عذرخواهی کرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td></tr> </table>

Ehsan https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&diff=50117&oldid=prev 2020-07-20T09:33:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای منصوب کرد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دکتر مصدق که به عنوان نخست وزیر با محدودیت‌های بسیاری از طرف دربار فاسد مواجه بود، از محمدرضا شاه ریاست وزارت جنگ را طلب کرد اما او نپذیرفت. محمد مصدق پس از رد درخواستش از نخست وزیری استعفا داد. محمدرضا شاه نیز به سرعت با آن موافقت کرده و [[احمد قوام|احمد قوام‌السلطنه]] را  که یک مهره‌ی وابسته به انگلیس بود به جای منصوب کرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنه </del>مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با منصوب شدن قوام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنه، </ins>مردم ایران در روز  ۳۰ تیر ۱۳۳۱ در حمایت از دولت ملی [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] در سراسر ایران و در تمامی شهرها  به خیابان‌ها ریخته و شعار «یامرگ یا مصدق» سردادند. این تظاهرات به رگبار بسته شد و صدها نفر کشته شدند. سرانجام محمدرضا شاه مجبور شد مجددا قوم‌السلطنه را عزل کرده و [[دکتر محمد مصدق|محمد مصدق]] را  به نخست‌وزیری منصوب نماید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. هر چند دولت او دیری نپایید و در کودتای ۲۸ مرداد توسط عوامل دربار، آخوندها و از جمله آیت‌الله کاشانی و با همکاری سیا سرنگون شد. دولت آمریکا ۶۰سال بعد بخاطر سرنگون کردن تنها دولت دموکراتیک و ملی ایران، از مردم ایران عذرخواهی کرد</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زمینه‌های شکل‌گیری قیام  ۳۰ تیر ==</div></td></tr> </table>

Ehsan