https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%A2%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DA%A9_%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%85%D9%86جروم آیزاک فریدمن - تاریخچهٔ نسخهها2026-09-22T18:21:02Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.0https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%A2%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DA%A9_%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%85%D9%86&diff=91164&oldid=prevSafa در ۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۹2026-08-08T07:39:36Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس =</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جروم آیزاک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فریدمن</del>''' (انگلیسی: '''Jerome Isaac Friedman''') (زادهٔ ۲۸ مارس ۱۹۳۰) فیزیکدان تجربی آمریکایی و استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است. او بهخاطر مشارکت در اثبات وجود کوارکها شهرت دارد و در سال ۱۹۹۰ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/friedman/biographical/|عنوان=Jerome Friedman – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جروم آیزاک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فریدمن،</ins>''' (انگلیسی: '''Jerome Isaac Friedman''') (زادهٔ ۲۸ مارس ۱۹۳۰) فیزیکدان تجربی آمریکایی و استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است. او بهخاطر مشارکت در اثبات وجود کوارکها شهرت دارد و در سال ۱۹۹۰ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/friedman/biographical/|عنوان=Jerome Friedman – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی اولیه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی اولیه ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جروم فریدمن در ۲۸ مارس ۱۹۳۰ در شیکاگو، در خانوادهای یهودی مهاجر از روسیه متولد شد. در کودکی به نقاشی علاقه داشت اما مطالعه کتاب «فیزیک اتمی» نوشته آلبرت اینشتین و لئوپولد اینفلد مسیر زندگیاش را به سوی فیزیک تغییر داد. او فیزیک را در دانشگاه شیکاگو زیر نظر انریکو فرمی خواند و دکترای خود را از همان دانشگاه دریافت کرد.<ref name="nobel" /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جروم فریدمن در ۲۸ مارس ۱۹۳۰ در شیکاگو، در خانوادهای یهودی مهاجر از روسیه متولد شد. در کودکی به نقاشی علاقه داشت اما مطالعه کتاب «فیزیک اتمی» نوشته آلبرت اینشتین و لئوپولد اینفلد مسیر زندگیاش را به سوی فیزیک تغییر داد. او فیزیک را در دانشگاه شیکاگو زیر نظر انریکو فرمی خواند و دکترای خود را از همان دانشگاه دریافت کرد.<ref name="nobel" /></div></td></tr>
</table>Safahttps://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B1%D9%88%D9%85_%D8%A2%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DA%A9_%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%85%D9%86&diff=91007&oldid=prevAlireza k h: صفحهای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه | اندازه جعبه = ۳۰۰px | عنوان = | عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک | نام = جروم فریدمن | تصویر = Jerome Friedman.jpg | اندازه تصویر = ۲۵۰px | عنوان تصویر = جروم فریدمن، برنده نوبل فیزیک ۱۹۹۰ | زادروز = ۲۸ مارس ۱۹۳۰ | زادگاه = شیکاگو، ایالات...» ایجاد کرد2026-08-03T13:06:58Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه | اندازه جعبه = ۳۰۰px | عنوان = | عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک | نام = جروم فریدمن | تصویر = Jerome Friedman.jpg | اندازه تصویر = ۲۵۰px | عنوان تصویر = جروم فریدمن، برنده نوبل فیزیک ۱۹۹۰ | زادروز = ۲۸ مارس ۱۹۳۰ | زادگاه = شیکاگو، ایالات...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه = ۳۰۰px<br />
| عنوان =<br />
| عنوان ۲ = فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک<br />
| نام = جروم فریدمن<br />
| تصویر = Jerome Friedman.jpg<br />
| اندازه تصویر = ۲۵۰px<br />
| عنوان تصویر = جروم فریدمن، برنده نوبل فیزیک ۱۹۹۰<br />
| زادروز = ۲۸ مارس ۱۹۳۰<br />
| زادگاه = شیکاگو، ایالات متحده<br />
| ملیت = آمریکایی<br />
| تابعیت = آمریکایی<br />
| تحصیلات = دانشگاه شیکاگو (زیر نظر انریکو فرمی)<br />
| پیشه = فیزیکدان تجربی، استاد دانشگاه<br />
| شناختهشده برای = اثبات وجود کوارکها از طریق آزمایشهای پراکندگی عمیق غیرکشسان<br />
| نقشهای برجسته = برنده نوبل فیزیک ۱۹۹۰ · استاد MIT<br />
| جوایز = جایزه نوبل فیزیک (۱۹۹۰)<br />
| پانویس =<br />
}}<br />
'''جروم آیزاک فریدمن''' (انگلیسی: '''Jerome Isaac Friedman''') (زادهٔ ۲۸ مارس ۱۹۳۰) فیزیکدان تجربی آمریکایی و استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) است. او بهخاطر مشارکت در اثبات وجود کوارکها شهرت دارد و در سال ۱۹۹۰ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد.<ref name="nobel">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/friedman/biographical/|عنوان=Jerome Friedman – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref><br />
== زندگی اولیه ==<br />
جروم فریدمن در ۲۸ مارس ۱۹۳۰ در شیکاگو، در خانوادهای یهودی مهاجر از روسیه متولد شد. در کودکی به نقاشی علاقه داشت اما مطالعه کتاب «فیزیک اتمی» نوشته آلبرت اینشتین و لئوپولد اینفلد مسیر زندگیاش را به سوی فیزیک تغییر داد. او فیزیک را در دانشگاه شیکاگو زیر نظر انریکو فرمی خواند و دکترای خود را از همان دانشگاه دریافت کرد.<ref name="nobel" /><br />
== فعالیت علمی ==<br />
فریدمن پس از فارغالتحصیلی به MIT پیوست و در آزمایشگاه ملی شتابدهنده خطی استنفورد (SLAC) آزمایشهای پراکندگی عمیق غیرکشسان را انجام داد. این آزمایشها وجود کوارکها — ذرات بنیادین سازنده پروتون و نوترون — را اثبات کردند و درک انسان از ساختار ماده را بهطور اساسی دگرگون ساختند.<br />
== دریافت جایزه نوبل فیزیک ==<br />
در سال ۱۹۹۰، جروم فریدمن همراه با هنری کندال و ریچارد تیلور، جایزه نوبل فیزیک را برای تحقیقات پیشگامانهشان در زمینه پراکندگی عمیق غیرکشسان و اثبات وجود کوارکها دریافت کرد.<ref name="nobel" /><br />
== فعالیتهای اجتماعی و سیاسی ==<br />
فریدمن بهعنوان فرزند مهاجران، از فرصتهای آموزشی برابر و حقوق بشر حمایت کرده است.<br />
=== حمایت از مقاومت ایران ===<br />
جروم فریدمن امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) و نامه ۷۵ برنده نوبل (ژوئن ۲۰۲۳) در حمایت از مقاومت ایران است.<ref name="iran">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-resistance/seventy-five-nobel-laureates-support-irans-resistance-and-uprising/|عنوان=Seventy-Five Nobel Laureates Support Iran’s Resistance and Uprising|وبگاه=NCR-Iran|تاریخ بازبینی=۱ اوت ۲۰۲۶}}</ref><br />
== منابع ==</div>Alireza k h