https://www.iran-pedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%DA%86%DA%A9 2026-09-22T13:57:36Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.0 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%DA%86%DA%A9&diff=91903&oldid=prev 2026-08-26T17:54:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توماس چک امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توماس چک امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/|عنوان=Thomas R. Cech – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%DA%86%DA%A9&diff=91902&oldid=prev 2026-08-26T17:54:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پانویس =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توماس رابرت چک،'''  (انگلیسی: '''Thomas Robert Cech''') (زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۴۷) شیمی‌دان و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی و استاد دانشگاه کلرادو بولدر است. او به‌خاطر کشف فعالیت کاتالیزوری RNA شهرت دارد و در سال ۱۹۸۹ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{یادکرد وب|نشانی=</del>https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان=</del>Thomas R. Cech <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– Biographical|وبگاه=NobelPrize</del>.org<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تاریخ بازبینی=۲۵ اوت ۲۰۲۶}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توماس رابرت چک،'''  (انگلیسی: '''Thomas Robert Cech''') (زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۴۷) شیمی‌دان و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی و استاد دانشگاه کلرادو بولدر است. او به‌خاطر کشف فعالیت کاتالیزوری RNA شهرت دارد و در سال ۱۹۸۹ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;[</ins>https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.nobelprize</ins>.org<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Biographical]&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی اولیه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی اولیه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توماس چک در ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو متولد شد. او فیزیک را در کالج گرینل خواند و دکترای شیمی خود را از دانشگاه برکلی دریافت کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توماس چک در ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو متولد شد. او فیزیک را در کالج گرینل خواند و دکترای شیمی خود را از دانشگاه برکلی دریافت کرد.</div></td></tr> </table>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%DA%86%DA%A9&diff=91901&oldid=prev 2026-08-26T17:52:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات دانشمند</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگینامه</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = توماس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رابرت </del>چک</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| اندازه جعبه = ۳۰۰px</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Thomas Cech</del>.jpg</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان =</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توضیح </del>تصویر = توماس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رابرت چک</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان ۲ = شیمی‌دان و برنده جایزه نوبل شیمی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام اصلی </del>= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Thomas Robert Cech</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = توماس چک</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمینه فعالیت </del>= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیوشیمی، زیست‌شناسی مولکولی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| تصویر = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Thomas_Cech</ins>.jpg</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندازه تصویر = ۲۵۰px</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| عنوان </ins>تصویر = توماس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چک، برنده نوبل شیمی ۱۹۸۹</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زادروز </ins>= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۸ دسامبر ۱۹۴۷</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زادگاه </ins>= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیکاگو، ایالات متحده</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ملیت = آمریکایی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ملیت = آمریکایی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ تولد </del>= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۸ دسامبر ۱۹۴۷</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تابعیت </ins>= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمریکایی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محل تولد = شیکاگو، ایلینوی، ایالات متحده</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیلات </ins>= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کالج گرینل · دانشگاه برکلی (دکترای شیمی)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| والدین =</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| تاریخ مرگ =</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| محل مرگ =</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| علت مرگ =</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| محل زندگی = بولدر، کلرادو</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| مدفن </del>=</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیشه = شیمی‌دان، زیست‌شیمی‌دان، استاد دانشگاه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| پیشه = شیمی‌دان، زیست‌شیمی‌دان، استاد دانشگاه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیلات </del>= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارشناسی شیمی (کالج گرینل)، دکتری شیمی </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاه کالیفرنیا، برکلی</del>)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شناخته‌شده برای </ins>= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشف فعالیت کاتالیزوری RNA </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریبوزیم</ins>)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاه </del>= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاه کلرادو در بولدر</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقش‌های برجسته </ins>= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برنده نوبل شیمی ۱۹۸۹ · رئیس مؤسسه پزشکی هاوارد هیوز</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| حوزه = کاتالیز RNA، ریبوزایم، تلومراز</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| جوایز = جایزه نوبل شیمی (۱۹۸۹)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاگرد =</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پانویس </ins>=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| استاد =</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| علت شهرت = کشف خواص کاتالیزوری RNA (ریبوزایم)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| جوایز = جایزه نوبل شیمی (۱۹۸۹)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، مدال ملی علوم (۱۹۹۵)، جایزه آلبرت لسکر (۱۹۸۸)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| همسر = کارول لین مارتینسون</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| فرزندان = آلیسون، جنیفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وبگاه </del>=</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توماس رابرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چک</del>''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>انگلیسی: Thomas Robert <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Cech؛ </del>زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۴۷ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در شیکاگو</del>) شیمی‌دان و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که به همراه [[سیدنی آلتمن]] </del>در سال ۱۹۸۹ جایزه نوبل شیمی را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به خاطر کشف خواص کاتالیزوری مولکول RNA </del>دریافت کرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او نشان داد که RNA نه تنها حامل اطلاعات ژنتیکی است، بلکه می‌تواند مانند آنزیم‌ها واکنش‌های شیمیایی را کاتالیز کند. این کشف که به نام‌گذاری «ریبوزایم» انجامید، دیدگاه سنتی درباره نقش RNA را دگرگون ساخت و تأثیر عمیقی بر درک پایه‌های مولکولی حیات گذاشت.[</del>https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </del>NobelPrize.org<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توماس رابرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چک،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>(انگلیسی: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>Thomas Robert <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Cech''') (</ins>زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۴۷) شیمی‌دان و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و استاد دانشگاه کلرادو بولدر </ins>است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. او به‌خاطر کشف فعالیت کاتالیزوری RNA شهرت دارد و </ins>در سال ۱۹۸۹ جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{یادکرد وب|نشانی=</ins>https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان=</ins>Thomas R. Cech – Biographical<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|وبگاه=</ins>NobelPrize.org<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تاریخ بازبینی=۲۵ اوت ۲۰۲۶}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاه‌شمار </del>زندگی ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولیه </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Thomas Cech lab.jpg|جایگزین=</del>توماس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چک در آزمایشگاه|بندانگشتی|220x220پیکسل|توماس چک در آزمایشگاه]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توماس چک در ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیکاگو </ins>متولد شد. او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیزیک را </ins>در کالج گرینل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دکترای </ins>شیمی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود را از </ins>دانشگاه برکلی دریافت کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توماس رابرت </del>چک در ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیکاگو، ایلینوی، در خانواده‌ای با ریشه چک </del>متولد شد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدربزرگ پدری او از بوهمیا به آمریکا مهاجرت کرده بود. پدرش پزشک و مادرش خانه‌دار بود. کودکی او در آیووا سیتی، آیووا، همراه با خواهر و برادرش سپری شد.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیت علمی </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال ۱۹۶۶ وارد </del>کالج گرینل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در آیووا شد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سال ۱۹۷۰ با مدرک کارشناسی </del>شیمی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارغ‌التحصیل گردید. در همین دوره با کارول لین مارتینسون، همکار آزمایشگاه شیمی آلی خود، آشنا شد و بعدها با او ازدواج کرد. چک سپس برای ادامه تحصیل به </del>دانشگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کالیفرنیا در </del>برکلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رفت و در سال ۱۹۷۵ درجه دکتری شیمی را </del>دریافت کرد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشف </ins>کرد که RNA <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاوه بر حامل اطلاعات ژنتیکی، </ins>می‌تواند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واکنش‌های شیمیایی </ins>را نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاتالیز </ins>کند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ریبوزیم)</ins>. این کشف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درک منشأ حیات </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طراحی داروها </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متحول ساخت</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او بعدها رئیس مؤسسه پزشکی هاوارد هیوز شد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از دوره فوق‌دکتری در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، در سال ۱۹۷۸ به عنوان عضو هیئت علمی به دانشگاه کلرادو در بولدر پیوست و در سال ۱۹۸۳ به درجه استادی کامل رسید. او از سال ۱۹۸۸ محقق مؤسسه پزشکی هاوارد هیوز شد و بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ ریاست این مؤسسه را بر عهده داشت.[https://www.colorado.edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریافت جایزه نوبل شیمی </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= کشف خواص کاتالیزوری RNA =</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۸۹، توماس چک جایزه نوبل شیمی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>کشف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواص کاتالیزوری RNA دریافت </ins>کرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اوایل دهه ۱۹۸۰، </del>چک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حال مطالعه فرآیند پیرایش RNA در موجود تک‌سلولی Tetrahymena thermophila بود. او مشاهده </del>کرد که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولکول </del>RNA <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش‌ساز، بدون حضور هیچ پروتئینی، </del>می‌تواند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود را برش دهد و قطعات </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوباره به هم متصل کند. این پدیده که به نام «خودپیرایش» شناخته شد، در سال ۱۹۸۲ منتشر گردید و نخستین شواهد مستقیم از فعالیت کاتالیزوری RNA را ارائه داد.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/press-release/ Press release: The 1989 Nobel Prize in Chemistry - NobelPrize.org]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیت‌های اجتماعی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کشف نشان داد که برخلاف تصور رایج آن زمان که آنزیم‌ها منحصراً پروتئینی هستند، RNA </del>نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌تواند نقش کاتالیزوری ایفا </del>کند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چک </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولکول‌های RNA فعال را «ریبوزایم» نامید. </del>کشف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارهای مستقل سیدنی آلتمن، اساس جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل داد</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چک از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشرفت تحقیقات زیست‌شیمیایی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همکاری‌های علمی بین‌المللی حمایت می‌کند</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= پژوهش‌های بعدی =</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= حمایت از مقاومت ایران =</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از کشف ریبوزایم، آزمایشگاه چک به مطالعه مکانیسم‌های دقیق کاتالیز RNA و ساختار سه‌بعدی ریبوزایم‌ها پرداخت. </del>در سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۹۷، گروه او زیرواحد کاتالیزوری آنزیم تلومراز (TERT) </del>را کشف کرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که مسئول حفظ طول تلومرها در انتهای کروموزوم‌ها است. چند سال بعد، پروتئین محافظ تلومر (POT1) را نیز شناسایی کردند</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توماس </ins>چک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امضاکننده بیانیه ۱۱۳ برنده جایزه نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمایت از مقاومت ایران </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوایز </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افتخارات </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاوه بر جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ (مشترک با سیدنی آلتمن)، </del>چک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوایز متعددی دریافت کرده است، از جمله جایزه فایزر در شیمی آنزیم (۱۹۸۵)، جایزه انجمن ملی علوم آمریکا در زیست‌شناسی مولکولی (۱۹۸۷)، جایزه آلبرت لسکر برای پژوهش پزشکی پایه (۱۹۸۸)، جایزه هاینکن (۱۹۸۸)، مدال ملی علوم ایالات متحده (۱۹۹۵) و مدال طلای اُتمر (۲۰۰۷). او عضو آکادمی ملی علوم آمریکا (</del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۹۸۷) </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکادمی هنرها و علوم آمریکا است.[https://www</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">colorado.edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی شخصی </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با کارول لین مارتینسون ازدواج کرده و دو دختر به نام‌های آلیسون و جنیفر دارد. او همچنان به عنوان استاد ممتاز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاه کلرادو در بولدر فعالیت می‌کند و در زمینه آموزش علوم نیز فعال </del>است.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</del>https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </del>NobelPrize.org<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{یادکرد وب|نشانی=</ins>https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان=</ins>Thomas R. Cech – Biographical<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|وبگاه=</ins>NobelPrize.org<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.colorado.edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/press-release/ Press release: The 1989 Nobel Prize in Chemistry - NobelPrize.org]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%DA%86%DA%A9&diff=91900&oldid=prev 2026-08-26T17:52:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| وبگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توماس رابرت چک''' (به انگلیسی: Thomas Robert Cech؛ زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو) شیمی‌دان و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی است که به همراه [[سیدنی آلتمن]] در سال ۱۹۸۹ جایزه نوبل شیمی را به خاطر کشف خواص کاتالیزوری مولکول RNA دریافت کرد. او نشان داد که RNA نه تنها حامل اطلاعات ژنتیکی است، بلکه می‌تواند مانند آنزیم‌ها واکنش‌های شیمیایی را کاتالیز کند. این کشف که به نام‌گذاری «ریبوزایم» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(RNA enzyme) </del>انجامید، دیدگاه سنتی درباره نقش RNA را دگرگون ساخت و تأثیر عمیقی بر درک پایه‌های مولکولی حیات گذاشت.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''توماس رابرت چک''' (به انگلیسی: Thomas Robert Cech؛ زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو) شیمی‌دان و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی است که به همراه [[سیدنی آلتمن]] در سال ۱۹۸۹ جایزه نوبل شیمی را به خاطر کشف خواص کاتالیزوری مولکول RNA دریافت کرد. او نشان داد که RNA نه تنها حامل اطلاعات ژنتیکی است، بلکه می‌تواند مانند آنزیم‌ها واکنش‌های شیمیایی را کاتالیز کند. این کشف که به نام‌گذاری «ریبوزایم» انجامید، دیدگاه سنتی درباره نقش RNA را دگرگون ساخت و تأثیر عمیقی بر درک پایه‌های مولکولی حیات گذاشت.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی‌نامه </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاه‌شمار زندگی </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Thomas Cech lab.jpg|جایگزین=توماس چک در آزمایشگاه|بندانگشتی|220x220پیکسل|توماس چک در آزمایشگاه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Thomas Cech lab.jpg|جایگزین=توماس چک در آزمایشگاه|بندانگشتی|220x220پیکسل|توماس چک در آزمایشگاه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توماس رابرت چک در ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو، ایلینوی، در خانواده‌ای با ریشه چک متولد شد. پدربزرگ پدری او از بوهمیا به آمریکا مهاجرت کرده بود. پدرش پزشک و مادرش خانه‌دار بود. کودکی او در آیووا سیتی، آیووا، همراه با خواهر و برادرش سپری شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>توماس رابرت چک در ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو، ایلینوی، در خانواده‌ای با ریشه چک متولد شد. پدربزرگ پدری او از بوهمیا به آمریکا مهاجرت کرده بود. پدرش پزشک و مادرش خانه‌دار بود. کودکی او در آیووا سیتی، آیووا، همراه با خواهر و برادرش سپری شد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او در سال ۱۹۶۶ وارد کالج گرینل در آیووا شد و در سال ۱۹۷۰ با مدرک کارشناسی شیمی فارغ‌التحصیل گردید. در همین دوره با کارول لین مارتینسون، همکار آزمایشگاه شیمی آلی خود، آشنا شد و بعدها با او ازدواج کرد. چک سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه کالیفرنیا در برکلی رفت و در سال ۱۹۷۵ درجه دکتری شیمی را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحت راهنمایی جان ای. هرست </del>دریافت کرد.[https://www.britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او در سال ۱۹۶۶ وارد کالج گرینل در آیووا شد و در سال ۱۹۷۰ با مدرک کارشناسی شیمی فارغ‌التحصیل گردید. در همین دوره با کارول لین مارتینسون، همکار آزمایشگاه شیمی آلی خود، آشنا شد و بعدها با او ازدواج کرد. چک سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه کالیفرنیا در برکلی رفت و در سال ۱۹۷۵ درجه دکتری شیمی را دریافت کرد.[https://www.britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از دوره فوق‌دکتری در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در آزمایشگاه مری لو پاردو، </del>در سال ۱۹۷۸ به عنوان عضو هیئت علمی به دانشگاه کلرادو در بولدر پیوست و در سال ۱۹۸۳ به درجه استادی کامل رسید. او از سال ۱۹۸۸ محقق مؤسسه پزشکی هاوارد هیوز شد و بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ ریاست این مؤسسه را بر عهده داشت.[https://www.colorado.edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از دوره فوق‌دکتری در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>در سال ۱۹۷۸ به عنوان عضو هیئت علمی به دانشگاه کلرادو در بولدر پیوست و در سال ۱۹۸۳ به درجه استادی کامل رسید. او از سال ۱۹۸۸ محقق مؤسسه پزشکی هاوارد هیوز شد و بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ ریاست این مؤسسه را بر عهده داشت.[https://www.colorado.edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کشف خواص کاتالیزوری RNA ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>== کشف خواص کاتالیزوری RNA <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل دهه ۱۹۸۰، چک در حال مطالعه فرآیند پیرایش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(splicing) </del>RNA در موجود تک‌سلولی Tetrahymena thermophila بود. او مشاهده کرد که مولکول RNA پیش‌ساز، بدون حضور هیچ پروتئینی، می‌تواند خود را برش دهد و قطعات را دوباره به هم متصل کند. این پدیده که به نام «خودپیرایش» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(self-splicing) </del>شناخته شد، در سال ۱۹۸۲ منتشر گردید و نخستین شواهد مستقیم از فعالیت کاتالیزوری RNA را ارائه داد.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/press-release/ Press release: The 1989 Nobel Prize in Chemistry - NobelPrize.org]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل دهه ۱۹۸۰، چک در حال مطالعه فرآیند پیرایش RNA در موجود تک‌سلولی Tetrahymena thermophila بود. او مشاهده کرد که مولکول RNA پیش‌ساز، بدون حضور هیچ پروتئینی، می‌تواند خود را برش دهد و قطعات را دوباره به هم متصل کند. این پدیده که به نام «خودپیرایش» شناخته شد، در سال ۱۹۸۲ منتشر گردید و نخستین شواهد مستقیم از فعالیت کاتالیزوری RNA را ارائه داد.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/press-release/ Press release: The 1989 Nobel Prize in Chemistry - NobelPrize.org]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کشف نشان داد که برخلاف تصور رایج آن زمان که آنزیم‌ها منحصراً پروتئینی هستند، RNA نیز می‌تواند نقش کاتالیزوری ایفا کند. چک این مولکول‌های RNA فعال را «ریبوزایم» نامید. کشف او و کارهای مستقل سیدنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آلتمن در مورد RNase P، </del>اساس جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ را تشکیل داد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کشف نشان داد که برخلاف تصور رایج آن زمان که آنزیم‌ها منحصراً پروتئینی هستند، RNA نیز می‌تواند نقش کاتالیزوری ایفا کند. چک این مولکول‌های RNA فعال را «ریبوزایم» نامید. کشف او و کارهای مستقل سیدنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آلتمن، </ins>اساس جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ را تشکیل داد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.britannica</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این یافته‌ها پیامدهای مهمی برای نظریه‌های منشأ حیات داشت و فرضیه «جهان RNA» را تقویت کرد؛ فرضیه‌ای که می‌گوید در مراحل اولیه تکامل حیات، RNA هم نقش حامل اطلاعات و هم نقش کاتالیزور را بر عهده داشته است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>== پژوهش‌های بعدی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پژوهش‌های بعدی ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از کشف ریبوزایم، آزمایشگاه چک به مطالعه مکانیسم‌های دقیق کاتالیز RNA و ساختار سه‌بعدی ریبوزایم‌ها پرداخت. در سال ۱۹۹۷، گروه او زیرواحد کاتالیزوری آنزیم تلومراز (TERT) را کشف کرد که مسئول حفظ طول تلومرها در انتهای کروموزوم‌ها است. چند سال بعد، پروتئین محافظ تلومر (POT1) را نیز شناسایی کردند.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.britannica</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از کشف ریبوزایم، آزمایشگاه چک به مطالعه مکانیسم‌های دقیق کاتالیز RNA و ساختار سه‌بعدی ریبوزایم‌ها پرداخت. در سال ۱۹۹۷، گروه او زیرواحد کاتالیزوری آنزیم تلومراز (TERT<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: telomerase reverse transcriptase</del>) را کشف کرد که مسئول حفظ طول تلومرها در انتهای کروموزوم‌ها است. چند سال بعد، پروتئین محافظ تلومر (POT1) را نیز شناسایی کردند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که از تخریب انتهای کروموزوم جلوگیری می‌کند</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پژوهش‌های او در زمینه تلومراز اهمیت ویژه‌ای در مطالعات سرطان دارد، زیرا تلومراز در حدود ۹۰ درصد تومورهای انسانی فعال است</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جوایز و افتخارات ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جوایز و افتخارات ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ (مشترک با سیدنی آلتمن)، چک جوایز متعددی دریافت کرده است، از جمله:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ (مشترک با سیدنی آلتمن)، چک جوایز متعددی دریافت کرده است، از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایزه فایزر در شیمی آنزیم (۱۹۸۵)، جایزه انجمن ملی علوم آمریکا در زیست‌شناسی مولکولی (۱۹۸۷)، جایزه آلبرت لسکر برای پژوهش پزشکی پایه (۱۹۸۸)، جایزه هاینکن (۱۹۸۸)، مدال ملی علوم ایالات متحده (۱۹۹۵) و مدال طلای اُتمر (۲۰۰۷). او عضو آکادمی ملی علوم آمریکا (از ۱۹۸۷) و آکادمی هنرها و علوم آمریکا است.[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//www.colorado.edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== زندگی شخصی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چک با کارول لین مارتینسون ازدواج کرده و دو دختر به نام‌های آلیسون و جنیفر دارد. او همچنان به عنوان استاد ممتاز در دانشگاه کلرادو در بولدر فعالیت می‌کند و در زمینه آموزش علوم نیز فعال است.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منابع ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایزه فایزر در شیمی آنزیم (۱۹۸۵)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایزه انجمن ملی علوم آمریکا در زیست‌شناسی مولکولی (۱۹۸۷)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایزه آلبرت لسکر برای پژوهش پزشکی پایه (۱۹۸۸)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.colorado</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جایزه هاینکن (۱۹۸۸)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">nobelprize</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">org/prizes/chemistry/1989/press-release/ Press release: </ins>The <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1989 Nobel Prize in Chemistry - NobelPrize</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">org]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدال ملی علوم ایالات متحده (۱۹۹۵)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدال طلای اُتمر (۲۰۰۷)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او عضو آکادمی ملی علوم آمریکا (از ۱۹۸۷) و آکادمی هنرها و علوم آمریکا است</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== زندگی شخصی و فعالیت‌های جاری ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چک با کارول لین مارتینسون ازدواج کرده و دو دختر به نام‌های آلیسون و جنیفر دارد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او همچنان به عنوان استاد ممتاز در دانشگاه کلرادو در بولدر فعالیت می‌کند و در زمینه آموزش علوم نیز فعال است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سال‌های اخیر کتابی با عنوان </del>The <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Catalyst: RNA and the Quest to Unlock Life’s Deepest Secrets منتشر کرده که به نقش RNA در زیست‌شناسی و کاربردهای بالقوه آن می‌پردازد</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منابع ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3_%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%AA_%DA%86%DA%A9&diff=91899&oldid=prev 2026-08-26T17:38:39Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات دانشمند | نام = توماس رابرت چک | تصویر = Thomas Cech.jpg | توضیح تصویر = توماس رابرت چک | نام اصلی = Thomas Robert Cech | زمینه فعالیت = بیوشیمی، زیست‌شناسی مولکولی | ملیت = آمریکایی | تاریخ تولد = ۸ دسامبر ۱۹۴۷ | محل تولد = شیکاگو، ایلینوی، ایالات متحده...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات دانشمند<br /> | نام = توماس رابرت چک<br /> | تصویر = Thomas Cech.jpg<br /> | توضیح تصویر = توماس رابرت چک<br /> | نام اصلی = Thomas Robert Cech<br /> | زمینه فعالیت = بیوشیمی، زیست‌شناسی مولکولی<br /> | ملیت = آمریکایی<br /> | تاریخ تولد = ۸ دسامبر ۱۹۴۷<br /> | محل تولد = شیکاگو، ایلینوی، ایالات متحده<br /> | والدین =<br /> | تاریخ مرگ =<br /> | محل مرگ =<br /> | علت مرگ =<br /> | محل زندگی = بولدر، کلرادو<br /> | مدفن =<br /> | پیشه = شیمی‌دان، زیست‌شیمی‌دان، استاد دانشگاه<br /> | تحصیلات = کارشناسی شیمی (کالج گرینل)، دکتری شیمی (دانشگاه کالیفرنیا، برکلی)<br /> | دانشگاه = دانشگاه کلرادو در بولدر<br /> | حوزه = کاتالیز RNA، ریبوزایم، تلومراز<br /> | شاگرد =<br /> | استاد =<br /> | علت شهرت = کشف خواص کاتالیزوری RNA (ریبوزایم)<br /> | جوایز = جایزه نوبل شیمی (۱۹۸۹)، مدال ملی علوم (۱۹۹۵)، جایزه آلبرت لسکر (۱۹۸۸)<br /> | همسر = کارول لین مارتینسون<br /> | فرزندان = آلیسون، جنیفر<br /> | وبگاه =<br /> }}<br /> &#039;&#039;&#039;توماس رابرت چک&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: Thomas Robert Cech؛ زادهٔ ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو) شیمی‌دان و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی است که به همراه [[سیدنی آلتمن]] در سال ۱۹۸۹ جایزه نوبل شیمی را به خاطر کشف خواص کاتالیزوری مولکول RNA دریافت کرد. او نشان داد که RNA نه تنها حامل اطلاعات ژنتیکی است، بلکه می‌تواند مانند آنزیم‌ها واکنش‌های شیمیایی را کاتالیز کند. این کشف که به نام‌گذاری «ریبوزایم» (RNA enzyme) انجامید، دیدگاه سنتی درباره نقش RNA را دگرگون ساخت و تأثیر عمیقی بر درک پایه‌های مولکولی حیات گذاشت.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/cech/biographical/ Thomas R. Cech – Biographical - NobelPrize.org]<br /> == زندگی‌نامه ==<br /> [[پرونده:Thomas Cech lab.jpg|جایگزین=توماس چک در آزمایشگاه|بندانگشتی|220x220پیکسل|توماس چک در آزمایشگاه]]<br /> توماس رابرت چک در ۸ دسامبر ۱۹۴۷ در شیکاگو، ایلینوی، در خانواده‌ای با ریشه چک متولد شد. پدربزرگ پدری او از بوهمیا به آمریکا مهاجرت کرده بود. پدرش پزشک و مادرش خانه‌دار بود. کودکی او در آیووا سیتی، آیووا، همراه با خواهر و برادرش سپری شد.<br /> او در سال ۱۹۶۶ وارد کالج گرینل در آیووا شد و در سال ۱۹۷۰ با مدرک کارشناسی شیمی فارغ‌التحصیل گردید. در همین دوره با کارول لین مارتینسون، همکار آزمایشگاه شیمی آلی خود، آشنا شد و بعدها با او ازدواج کرد. چک سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه کالیفرنیا در برکلی رفت و در سال ۱۹۷۵ درجه دکتری شیمی را تحت راهنمایی جان ای. هرست دریافت کرد.[https://www.britannica.com/biography/Thomas-Robert-Cech Thomas Robert Cech - Britannica]<br /> پس از دوره فوق‌دکتری در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) در آزمایشگاه مری لو پاردو، در سال ۱۹۷۸ به عنوان عضو هیئت علمی به دانشگاه کلرادو در بولدر پیوست و در سال ۱۹۸۳ به درجه استادی کامل رسید. او از سال ۱۹۸۸ محقق مؤسسه پزشکی هاوارد هیوز شد و بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ ریاست این مؤسسه را بر عهده داشت.[https://www.colorado.edu/biochemistry/thomas-cech Thomas Cech - University of Colorado Boulder]<br /> == کشف خواص کاتالیزوری RNA ==<br /> در اوایل دهه ۱۹۸۰، چک در حال مطالعه فرآیند پیرایش (splicing) RNA در موجود تک‌سلولی Tetrahymena thermophila بود. او مشاهده کرد که مولکول RNA پیش‌ساز، بدون حضور هیچ پروتئینی، می‌تواند خود را برش دهد و قطعات را دوباره به هم متصل کند. این پدیده که به نام «خودپیرایش» (self-splicing) شناخته شد، در سال ۱۹۸۲ منتشر گردید و نخستین شواهد مستقیم از فعالیت کاتالیزوری RNA را ارائه داد.[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/press-release/ Press release: The 1989 Nobel Prize in Chemistry - NobelPrize.org]<br /> این کشف نشان داد که برخلاف تصور رایج آن زمان که آنزیم‌ها منحصراً پروتئینی هستند، RNA نیز می‌تواند نقش کاتالیزوری ایفا کند. چک این مولکول‌های RNA فعال را «ریبوزایم» نامید. کشف او و کارهای مستقل سیدنی آلتمن در مورد RNase P، اساس جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ را تشکیل داد.<br /> این یافته‌ها پیامدهای مهمی برای نظریه‌های منشأ حیات داشت و فرضیه «جهان RNA» را تقویت کرد؛ فرضیه‌ای که می‌گوید در مراحل اولیه تکامل حیات، RNA هم نقش حامل اطلاعات و هم نقش کاتالیزور را بر عهده داشته است.<br /> == پژوهش‌های بعدی ==<br /> پس از کشف ریبوزایم، آزمایشگاه چک به مطالعه مکانیسم‌های دقیق کاتالیز RNA و ساختار سه‌بعدی ریبوزایم‌ها پرداخت. در سال ۱۹۹۷، گروه او زیرواحد کاتالیزوری آنزیم تلومراز (TERT: telomerase reverse transcriptase) را کشف کرد که مسئول حفظ طول تلومرها در انتهای کروموزوم‌ها است. چند سال بعد، پروتئین محافظ تلومر (POT1) را نیز شناسایی کردند که از تخریب انتهای کروموزوم جلوگیری می‌کند.<br /> پژوهش‌های او در زمینه تلومراز اهمیت ویژه‌ای در مطالعات سرطان دارد، زیرا تلومراز در حدود ۹۰ درصد تومورهای انسانی فعال است.<br /> == جوایز و افتخارات ==<br /> علاوه بر جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹ (مشترک با سیدنی آلتمن)، چک جوایز متعددی دریافت کرده است، از جمله:<br /> <br /> جایزه فایزر در شیمی آنزیم (۱۹۸۵)<br /> جایزه انجمن ملی علوم آمریکا در زیست‌شناسی مولکولی (۱۹۸۷)<br /> جایزه آلبرت لسکر برای پژوهش پزشکی پایه (۱۹۸۸)<br /> جایزه هاینکن (۱۹۸۸)<br /> مدال ملی علوم ایالات متحده (۱۹۹۵)<br /> مدال طلای اُتمر (۲۰۰۷)<br /> <br /> او عضو آکادمی ملی علوم آمریکا (از ۱۹۸۷) و آکادمی هنرها و علوم آمریکا است.<br /> == زندگی شخصی و فعالیت‌های جاری ==<br /> چک با کارول لین مارتینسون ازدواج کرده و دو دختر به نام‌های آلیسون و جنیفر دارد. او همچنان به عنوان استاد ممتاز در دانشگاه کلرادو در بولدر فعالیت می‌کند و در زمینه آموزش علوم نیز فعال است. در سال‌های اخیر کتابی با عنوان The Catalyst: RNA and the Quest to Unlock Life’s Deepest Secrets منتشر کرده که به نقش RNA در زیست‌شناسی و کاربردهای بالقوه آن می‌پردازد.<br /> == منابع ==</div>

Alireza k h