تاریخ ایران باستان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

اکباتان90 در ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۲۰:۲۶

2018-04-14T20:26:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۲۲:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:«تاریخ ایران باستان» فاصله بین تشکیل دولت ماد تا پایان حکومت ساسانیان است.jpg\|بندانگشتی\|«تاریخ ایران باستان» فاصله بین تشکیل دولت ماد تا پایان حکومت ساسانیان است]]
	'''تاریخ ایران باستان''' را دوران تشکیل [[شاهنشاهی مادها\|دولت ماد]] تا پایان [[شاهنشاهی ساسانی\|حکومت ساسانیان]] و حمله اعراب به [[ایران]] دانسته‌اند.		'''تاریخ ایران باستان''' را دوران تشکیل [[شاهنشاهی مادها\|دولت ماد]] تا پایان [[شاهنشاهی ساسانی\|حکومت ساسانیان]] و حمله اعراب به [[ایران]] دانسته‌اند.

	تاریخ ایران را اصولاً به دو بخش کلی قبل از اسلام و بعد از اسلام تقسیم می‌کنند. تاریخ ایران قبل از اسلام خود به سه بخش تقسیم می‌شود:		تاریخ ایران را اصولاً به دو بخش کلی قبل از اسلام و بعد از اسلام تقسیم می‌کنند. تاریخ ایران قبل از اسلام خود به سه بخش تقسیم می‌شود:
			# ایران قبل از [[آریایی‌\|آریایی‌ها]]
	-ایران قبل از آریایی‌ها		# مهاجرت آریایی‌ها به ایران
			# ایران باستان<ref>بیتوته - [http://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/iran-history.html تاریخ ایران از آغاز تا کنون]</ref>
	-مهاجرت آریایی‌ها به ایران

	-ایران باستان<ref>بیتوته - [http://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/iran-history.html تاریخ ایران از آغاز تا کنون]</ref>

	== ایران باستان ==		== ایران باستان ==
خط ۱۵:		خط ۱۳:
	# [[سلوکیان]]		# [[سلوکیان]]
	# [[شاهنشاهی اشکانی\|اشکانیان]]		# [[شاهنشاهی اشکانی\|اشکانیان]]
	# ~~[[شاهنشاهی ساسانی\|~~ساسانیان]]<ref name=":1" />		# ساسانیان<ref name=":1" />

	== دولت مادها (قرن ۸ پیش از میلاد تا سال ۵۵۰ پیش از میلاد) ==		== دولت مادها (قرن ۸ پیش از میلاد تا سال ۵۵۰ پیش از میلاد) ==

اکباتان90 در ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۲۰:۱۹

2018-04-14T20:19:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۲۲:۱۹
خط ۸:		خط ۸:

	-ایران باستان<ref>بیتوته - [http://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/iran-history.html تاریخ ایران از آغاز تا کنون]</ref>		-ایران باستان<ref>بیتوته - [http://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/iran-history.html تاریخ ایران از آغاز تا کنون]</ref>

			== ایران باستان ==
			تاریخ ایران باستان در کادر این سلسله‌ها بررسی می‌شود:
			# دولت مادها
			# [[شاهنشاهی هخامنشی\|هخامنشیان]]
			# [[سلوکیان]]
			# [[شاهنشاهی اشکانی\|اشکانیان]]
			# [[شاهنشاهی ساسانی\|ساسانیان]]<ref name=":1" />

	== دولت مادها (قرن ۸ پیش از میلاد تا سال ۵۵۰ پیش از میلاد) ==		== دولت مادها (قرن ۸ پیش از میلاد تا سال ۵۵۰ پیش از میلاد) ==
خط ۲۵:		خط ۳۳:
	دیاکو، فره ورتیش، هوخشتره، آستیاگ<ref name=":1">پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/mqLgyQ0ERlhO0qxE773w-سلسله-های-پادشاهی-ایران،-پرشیا سلسله‌های پادشاهی ایران، پرشیا]</ref>		دیاکو، فره ورتیش، هوخشتره، آستیاگ<ref name=":1">پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/mqLgyQ0ERlhO0qxE773w-سلسله-های-پادشاهی-ایران،-پرشیا سلسله‌های پادشاهی ایران، پرشیا]</ref>

	== ~~[[شاهنشاهی هخامنشی\|~~هخامنشیان]] (۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) ==		== هخامنشیان (۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) ==
	سلسله هخامنشیان، به مدت ۲۲۰ سال در ایران حکومت کردند.<ref name=":0">راستان نیوز - [http://www.rastannews.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/6739-حمله-اسکندر-به-ایران-نبرد-گرانیک حمله اسکندر به ایران / نبرد گرانیک]</ref>		سلسله هخامنشیان، به مدت ۲۲۰ سال در ایران حکومت کردند.<ref name=":0">راستان نیوز - [http://www.rastannews.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/6739-حمله-اسکندر-به-ایران-نبرد-گرانیک حمله اسکندر به ایران / نبرد گرانیک]</ref>

خط ۷۵:		خط ۸۳:
	سلوکوس یکم سرزمین زیر فرمان خود را به ۷۲ بخش نمود و گرداندن هر بخش را به یک ساتراپ سپرد. هر ساتراپ در سرزمین خود به گونهٔ خودمختار فرمان می‌راند.<ref>تاریخچه جهان - [http://ourhistory.mihanblog.com/post/4 سلوکیان]</ref>		سلوکوس یکم سرزمین زیر فرمان خود را به ۷۲ بخش نمود و گرداندن هر بخش را به یک ساتراپ سپرد. هر ساتراپ در سرزمین خود به گونهٔ خودمختار فرمان می‌راند.<ref>تاریخچه جهان - [http://ourhistory.mihanblog.com/post/4 سلوکیان]</ref>

	== ~~[[شاهنشاهی اشکانی\|~~اشکانیان]] یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) ==		== اشکانیان یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) ==
	سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت‌ها هستند که حدود ۴۸۰ سال (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می‌شود با تولد حضرت مسیح که تقریباً همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز".<ref name=":0" />		سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت‌ها هستند که حدود ۴۸۰ سال (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می‌شود با تولد حضرت مسیح که تقریباً همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز".<ref name=":0" />

خط ۹۶:		خط ۱۰۴:
	ارشک (اشک یکم)، تیرداد یکم (اشک دوم)، اردوان یکم (اشک سوم)، فریاپت (اشک چهارم)، فرهاد یکم (اشک پنجم)، مهرداد یکم (اشک ششم)، فرهاد دوم (اشک هفتم)، اردوان دوم (اشک هشتم)، مهرداد دوم (اشک نهم)، سیناتروک (اشک دهم)، فرهاد سوم (اشک یازدهم)، مهرداد سوم (اشک دوازدهم)، ارد یکم (اشک سیزدهم)، فرهاد چهارم (اشک چهاردهم)، فرهاد پنجم یا (فرهادک) (اشک پانزدهم)، ملکه موزا همراه با پسرش فرهاد پنجم، ُرد دوم (اشک شانزدهم)، ونن یکم (اشک هفدهم)، اردوان سوم (اشک هیجدهم)، تیرداد سوم، وردان (اشک نوزدهم)، گودرز (اشک بیستم)، ونن دوم (اشک بیست و یکم)، بلاش یکم (اشک بیست و دوم)، پاکور (اشک بیست و سوم)، اردوان چهارم، خسرو (اشک بیست و چهارم)، بلاش دوم (اشک بیست و پنجم)، مهرداد چهارم، بلاش سوم (اشک بیست و ششم)، بلاش چهارم (اشک بیست و هفتم)، بلاش پنجم (اشک بیست و هشتم)، اردوان پنجم (اشک بیست و نهم)، بلاش ششم، اردوازد<ref name=":1" />		ارشک (اشک یکم)، تیرداد یکم (اشک دوم)، اردوان یکم (اشک سوم)، فریاپت (اشک چهارم)، فرهاد یکم (اشک پنجم)، مهرداد یکم (اشک ششم)، فرهاد دوم (اشک هفتم)، اردوان دوم (اشک هشتم)، مهرداد دوم (اشک نهم)، سیناتروک (اشک دهم)، فرهاد سوم (اشک یازدهم)، مهرداد سوم (اشک دوازدهم)، ارد یکم (اشک سیزدهم)، فرهاد چهارم (اشک چهاردهم)، فرهاد پنجم یا (فرهادک) (اشک پانزدهم)، ملکه موزا همراه با پسرش فرهاد پنجم، ُرد دوم (اشک شانزدهم)، ونن یکم (اشک هفدهم)، اردوان سوم (اشک هیجدهم)، تیرداد سوم، وردان (اشک نوزدهم)، گودرز (اشک بیستم)، ونن دوم (اشک بیست و یکم)، بلاش یکم (اشک بیست و دوم)، پاکور (اشک بیست و سوم)، اردوان چهارم، خسرو (اشک بیست و چهارم)، بلاش دوم (اشک بیست و پنجم)، مهرداد چهارم، بلاش سوم (اشک بیست و ششم)، بلاش چهارم (اشک بیست و هفتم)، بلاش پنجم (اشک بیست و هشتم)، اردوان پنجم (اشک بیست و نهم)، بلاش ششم، اردوازد<ref name=":1" />

	== ~~[[شاهنشاهی ساسانی\|~~ساسانیان]] (۲۲۶ تا ۶۵۱ میلادی) ==		== ساسانیان (۲۲۶ تا ۶۵۱ میلادی) ==
	با ضعف سلسه اشکانی، حکمرانی ایران برای احیای [[زرتشت]]، بدست اردشیر بابکان یا " ارتخشیر" افتاد، و او که فرزند ساسان و نوه پاپک یا بابک بود، سلسله ساسانیان را بنا نهاد.		با ضعف سلسه اشکانی، حکمرانی ایران برای احیای [[زرتشت]]، بدست اردشیر بابکان یا " ارتخشیر" افتاد، و او که فرزند ساسان و نوه پاپک یا بابک بود، سلسله ساسانیان را بنا نهاد.

خط ۱۱۲:		خط ۱۲۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
			[[رده:تاریخ ایران]]
			[[رده:ایران باستان]]
			[[رده:امپراطوری‌های گذشته]]
			[[رده:تاریخ جهان]]

اکباتان90 در ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۲۰:۰۷

2018-04-14T20:07:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۲۲:۰۷
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	سلوکوس یکم سرزمین زیر فرمان خود را به ۷۲ بخش نمود و گرداندن هر بخش را به یک ساتراپ سپرد. هر ساتراپ در سرزمین خود به گونهٔ خودمختار فرمان می‌راند.<ref>تاریخچه جهان - [http://ourhistory.mihanblog.com/post/4 سلوکیان]</ref>		سلوکوس یکم سرزمین زیر فرمان خود را به ۷۲ بخش نمود و گرداندن هر بخش را به یک ساتراپ سپرد. هر ساتراپ در سرزمین خود به گونهٔ خودمختار فرمان می‌راند.<ref>تاریخچه جهان - [http://ourhistory.mihanblog.com/post/4 سلوکیان]</ref>

	== اشکانیان یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) ==		== [[شاهنشاهی اشکانی\|اشکانیان]] یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) ==
	سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت‌ها هستند که حدود ۴۸۰ سال (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می‌شود با تولد حضرت مسیح که تقریباً همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز".<ref name=":0" />		سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت‌ها هستند که حدود ۴۸۰ سال (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می‌شود با تولد حضرت مسیح که تقریباً همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز".<ref name=":0" />

	شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت‌ترین حکومت تاریخ ایران محسوب می‌شود. از به تخت نشستن ارشک اول (۲۴۸ ~~پ م~~) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشیر پابکان (۲۲۶ ~~ب م~~)، اشکانیان به مدت ۴۷۶ سال به تمام یا قسمتی از ایران فعلی و سرزمینهای پهناور دیگری در حاشیه فلات ایران حکومت کردند.<ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/e7qpKyOXl1hX6bGdvv4q-سلسله-اشکانیان-و-حکومتهای-پادشاهی سلسله اشکانیان و حکومتهای پادشاهی]</ref>بیست و نه اشک (پادشاه) در این سلسله فرمانروایی کردند.[[پرونده:قلمرو اشکانیان.jpg\|بندانگشتی\|327x327پیکسل\|قلمرو اشکانیان]]		شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت‌ترین حکومت تاریخ ایران محسوب می‌شود. از به تخت نشستن ارشک اول (۲۴۸ پیش از میلاد) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشیر پابکان (۲۲۶ بعد از میلاد)، اشکانیان به مدت ۴۷۶ سال به تمام یا قسمتی از ایران فعلی و سرزمینهای پهناور دیگری در حاشیه فلات ایران حکومت کردند.<ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/e7qpKyOXl1hX6bGdvv4q-سلسله-اشکانیان-و-حکومتهای-پادشاهی سلسله اشکانیان و حکومتهای پادشاهی]</ref>بیست و نه اشک (پادشاه) در این سلسله فرمانروایی کردند.[[پرونده:قلمرو اشکانیان.jpg\|بندانگشتی\|327x327پیکسل\|قلمرو اشکانیان]]
	«اشک» فردی از اقوام پارت بود که از اقوام آریایی بودند. او یونانیان را از خاک ایران بیرون راند و سلسله اشکانیان را بنا نهاد.<ref name=":0" />		«اشک» فردی از اقوام پارت بود که از اقوام آریایی بودند. او یونانیان را از خاک ایران بیرون راند و سلسله اشکانیان را بنا نهاد.<ref name=":0" />

خط ۹۶:		خط ۹۶:
	ارشک (اشک یکم)، تیرداد یکم (اشک دوم)، اردوان یکم (اشک سوم)، فریاپت (اشک چهارم)، فرهاد یکم (اشک پنجم)، مهرداد یکم (اشک ششم)، فرهاد دوم (اشک هفتم)، اردوان دوم (اشک هشتم)، مهرداد دوم (اشک نهم)، سیناتروک (اشک دهم)، فرهاد سوم (اشک یازدهم)، مهرداد سوم (اشک دوازدهم)، ارد یکم (اشک سیزدهم)، فرهاد چهارم (اشک چهاردهم)، فرهاد پنجم یا (فرهادک) (اشک پانزدهم)، ملکه موزا همراه با پسرش فرهاد پنجم، ُرد دوم (اشک شانزدهم)، ونن یکم (اشک هفدهم)، اردوان سوم (اشک هیجدهم)، تیرداد سوم، وردان (اشک نوزدهم)، گودرز (اشک بیستم)، ونن دوم (اشک بیست و یکم)، بلاش یکم (اشک بیست و دوم)، پاکور (اشک بیست و سوم)، اردوان چهارم، خسرو (اشک بیست و چهارم)، بلاش دوم (اشک بیست و پنجم)، مهرداد چهارم، بلاش سوم (اشک بیست و ششم)، بلاش چهارم (اشک بیست و هفتم)، بلاش پنجم (اشک بیست و هشتم)، اردوان پنجم (اشک بیست و نهم)، بلاش ششم، اردوازد<ref name=":1" />		ارشک (اشک یکم)، تیرداد یکم (اشک دوم)، اردوان یکم (اشک سوم)، فریاپت (اشک چهارم)، فرهاد یکم (اشک پنجم)، مهرداد یکم (اشک ششم)، فرهاد دوم (اشک هفتم)، اردوان دوم (اشک هشتم)، مهرداد دوم (اشک نهم)، سیناتروک (اشک دهم)، فرهاد سوم (اشک یازدهم)، مهرداد سوم (اشک دوازدهم)، ارد یکم (اشک سیزدهم)، فرهاد چهارم (اشک چهاردهم)، فرهاد پنجم یا (فرهادک) (اشک پانزدهم)، ملکه موزا همراه با پسرش فرهاد پنجم، ُرد دوم (اشک شانزدهم)، ونن یکم (اشک هفدهم)، اردوان سوم (اشک هیجدهم)، تیرداد سوم، وردان (اشک نوزدهم)، گودرز (اشک بیستم)، ونن دوم (اشک بیست و یکم)، بلاش یکم (اشک بیست و دوم)، پاکور (اشک بیست و سوم)، اردوان چهارم، خسرو (اشک بیست و چهارم)، بلاش دوم (اشک بیست و پنجم)، مهرداد چهارم، بلاش سوم (اشک بیست و ششم)، بلاش چهارم (اشک بیست و هفتم)، بلاش پنجم (اشک بیست و هشتم)، اردوان پنجم (اشک بیست و نهم)، بلاش ششم، اردوازد<ref name=":1" />

	== ساسانیان ==		== [[شاهنشاهی ساسانی\|ساسانیان]] (۲۲۶ تا ۶۵۱ میلادی) ==
	با ضعف سلسه اشکانی، حکمرانی ایران برای احیای ~~زرتشت،~~ بدست اردشیر بابکان یا " ارتخشیر " افتاد، و او که فرزند ساسان و نوه پاپک یا بابک بود، سلسله ساسانیان را بنا نهاد.		با ضعف سلسه اشکانی، حکمرانی ایران برای احیای [[زرتشت]]، بدست اردشیر بابکان یا " ارتخشیر" افتاد، و او که فرزند ساسان و نوه پاپک یا بابک بود، سلسله ساسانیان را بنا نهاد.

	سلسله ساسانیان که به مدت ۴۰۰ سال ادامه داشت،<ref name=":0" />		سلسله ساسانیان که به مدت ۴۰۰ سال ادامه داشت،<ref name=":0" />دوره ساسانیان طولانی‌ترین دوره انحصاری یک خانواده بر ایران است.[[پرونده:قلمرو ساسانیان.jpg\|بندانگشتی\|قلمرو ساسانیان]]
			دوره ساسانیان دوره بازسازی سیاسی و اجتماعی ایران بعد از حمله اسکندر، پایان دادن به نظام ملوک الطوائفی اشکانیان، انتقال مجدد قدرت کامل به حکومت مرکزی تحت رهبری پارسیان، و اوج کیش زردشت به عنوان دین رسمی ایرانیان است. بنیانگذار ساسانیان اردشیر که خود فرزند یک روحانی زردشتی بود درسال ۲۲۶ میلادی به تخت نشست و ایران را در جنگ‌های سریع علیه امپراطوری روم شرقی (بیزانتین) توسعه داد.<ref name=":2" />او توانست اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی را در دشت هرمزگان شکست دهد و شاهنشاهی ساسانی را بنیاد گذارد وشروع به تسخیر سرزمینی کرد که خود آنرا ایران می‌نامید.<ref name=":3" />

	~~دوره~~ ساسانیان ~~طولانی‌ترین~~ دوره ~~انحصاری~~ یک ~~خانواده برایران است~~.		دوران ساسانیان همچون دوره هخامنشیان زمان امپراطوری پارسیان بر اقوام، نژادها و ملیت‌های مختلفی بود که با مذهب، فرهنگ، زبان و ساختارهای مختلف اجتماعی تحت یک قدرت مرکزی قرار گرفته بودند. شاپور اول خود را نه تنها شاهنشاه، بلکه شاهنشاه ایران و انیران (شاهنشاه ایران و غیر ایران) لقب داد و همین تفکر در تمام دوره ساسانیان حاکم بود. پادشاهان ساسانی این رسالت تاریخی را دنبال می‌کردند که امپراطوری هخامنشی و مرزهای آنرا پس از شکست دربرابر اسکندر دوباره زنده کنند: به همین گونه ساسانیان در دوره‌هایی ایران را از آسیای مرکزی و رود جیحون گرفته تا ارمنستان، آسیای صغیر (ترکیه امروز)، خاور نزدیک (سوریه و فلسطین امروز)، بین النهرین (عراق امروز) و مصر تا یمن گسترش داده و شاهراه‌های تجاری مهم آن زمان را تحت کنترل خود قرار دادند. اگر ایران تا آن زمان از نظر روم و یونان جزو بربرها به حساب می‌آمد، اکنون به عنوان رقیب هم طراز و یکی از دو ابرقدرت جهانی (درکنار روم) به رسمیت شناخته شد. شاهان ایران و روم یکدیگر را برادر خطاب می‌کردند و تاجگذاری پادشاهان خودرا از قبل به یکدیگر اطلاع می‌دادند.<ref name=":2">دکتر هادی رضازاده - [http://resasade.com/ساسانیان-2 ساسانیان]</ref>
	~~[[پرونده:قلمرو~~ ساسانیان.~~jpg\|بندانگشتی\|قلمرو ساسانیان]]~~
	~~دوره~~ ساسانیان (~~۲۲۶~~ تا ~~۶۵۱ میلادی) دوره بازسازی سیاسی~~ و ~~اجتماعی~~ ایران ~~بعد~~ از ~~حمله اسکندر، پایان دادن~~ به ~~نظام ملوک الطوائفی اشکانیان، انتقال مجدد قدرت کامل~~ به ~~حکومت مرکزی تحت رهبری پارسیان،~~ و ~~اوج کیش زردشت~~ به ~~عنوان دین رسمی ایرانیان است~~. ~~بنیانگذار ساسانیان اردشیر که خود فرزند یک روحانی زردشتی بود درسال ۲۲۶ میلادی به تخت نشست~~ و ~~ایران~~ را ~~در جنگ‌های سریع علیه امپراطوری روم شرقی (بیزانتین) توسعه داد~~.

	دوران ساسانیان همچون دوره هخامنشیان زمان امپراطوری پارسیان بر اقوام، نژادها و ملیت‌های مختلفی بود که با مذهب، فرهنگ، زبان و ساختارهای مختلف اجتماعی تحت یک قدرت مرکزی قرار گرفته بودند. شاپور اول خودرا نه تنها شاهنشاه، بلکه <شاهنشاه ایران و انیران> (شاهنشاه ایران و غیر ایران) لقب داد وهمین تفکر در تمام دوره ساسانیان حاکم بود. پادشاهان ساسانی این رسالت تاریخی را دنبال می‌کردند که امپراطوری هخامنشی و مرزهای آنرا پس از شکست دربرابر اسکندر دوباره زنده کنند: به همین گونه ساسانیان در دوره‌هایی ایران را از آسیای مرکزی و رود جیحون گرفته تا ارمنستان، آسیای صغیر (ترکیه امروز)، خاور نزدیک (سوریه و فلسطین امروز)، بین النحرین (عراق امروز) و مصر تا یمن گسترش داده و شاهراه‌های تجاری مهم آن زمان را تحت کنترل خود قرار دادند. اگر ایران تا آن زمان از نظر روم و یونان جزو <بربرها> به حساب می‌آمد، اکنون به عنوان رقیب هم طراز و یکی از دو ابرقدرت جهانی (درکنار روم) به رسمیت شناخته شد. شاهان ایران و روم یکدیگر را برادر خطاب می‌کردند و تاجگذاری پادشاهان شانرا از قبل به یکدیگر اطلاع می‌دادند.<ref>دکتر هادی رضازاده - [http://resasade.com/ساسانیان-2 ساسانیان]</ref>		یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی در سال ۶۵۱ میلادی پس از اینکه کشور خود را در جنگ به عربها باخت، کشته شد.<ref name=":3">ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/sassanid/Sassanid%20.htm ساسانیان که بودند؟]''</ref>

	در۲۸ آوریل سال ۲۲۴ میلادی اردشیر یکم توانست اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی را در دشت هرمزگان شکست دهد و شاهنشاهی ساسانی را بنیاد گذارد وشروع به تسخیر سرزمینی کرد که خود آنرا ایران می‌نامید.

	در سلسله ساسانی دین و حکومت تکیه گاه یکدیگر بودند و آنان در تمام قلمرو سیاسی خود دست به تبلیغ مذهب زدند. شاهنشاهی ساسانی مانند اسلاف خود یعنی پارتها جنگهای بسیاری با رومیها داشتند و گاه پیروز و گاه مغلوب می‌شدند. طبقات اجتماعی، دین، سپاه و جنگهای غرب ایران، اهمیت فرهنگی ایران، یادگارهای معماری، ظهور مانی و مزدک ، سنتهای درباری و برادرکشی شاهان متاخر از خصوصیات بازر این دوره است

	یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی در سال ۶۵۱ میلادی پس از اینکه کشور خود را در جنگ به عربها ~~می‌بازد،~~ کشته ~~می‌شود~~<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/sassanid/Sassanid%20.htm ساسانیان که بودند؟]''</ref>

	=== شاهان ساسانی ===		=== شاهان ساسانی ===

اکباتان90: /* اشکانیان یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) */

2018-04-14T19:58:22Z

اشکانیان یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۲۱:۵۸
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	== اشکانیان یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) ==		== اشکانیان یا پارتها (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) ==
	~~«اشک» فردی از اقوام پارت بود~~ که از ~~اقوام آریایی بودند. او یونانیان را~~ از ~~خاک~~ ایران ~~بیرون راند و سلسله اشکانیان را بنا نهاد~~.		سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت‌ها هستند که حدود ۴۸۰ سال (۲۴۵ پیش از میلاد تا ۲۲۸ بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می‌شود با تولد حضرت مسیح که تقریباً همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز".<ref name=":0" />

	سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت‌ها هستند که حدود ۴۸۰ سال (۲۴۵ ق. م تا ۲۲۸ بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. '''تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می‌شود یا تولد حضرت مسیح'''که تقریباً همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز ".<ref name=":0" />		شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت‌ترین حکومت تاریخ ایران محسوب می‌شود. از به تخت نشستن ارشک اول (۲۴۸ پ م) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشیر پابکان (۲۲۶ ب م)، اشکانیان به مدت ۴۷۶ سال به تمام یا قسمتی از ایران فعلی و سرزمینهای پهناور دیگری در حاشیه فلات ایران حکومت کردند.<ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/e7qpKyOXl1hX6bGdvv4q-سلسله-اشکانیان-و-حکومتهای-پادشاهی سلسله اشکانیان و حکومتهای پادشاهی]</ref>بیست و نه اشک (پادشاه) در این سلسله فرمانروایی کردند.[[پرونده:قلمرو اشکانیان.jpg\|بندانگشتی\|327x327پیکسل\|قلمرو اشکانیان]]
	~~[[پرونده:قلمرو اشکانیان.jpg\|بندانگشتی\|327x327پیکسل\|قلمرو اشکانیان]]~~		«اشک» فردی از اقوام پارت بود که از اقوام آریایی بودند. او یونانیان را از خاک ایران بیرون راند و سلسله اشکانیان را بنا نهاد.<ref name=":0" />
	شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت‌ترین حکومت تاریخ ایران محسوب می‌شود. از به تخت نشستن ارشک اول (۲۴۸ پ م) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشیر پابکان (۲۲۶ ب م)، اشکانیان به مدت ۴۷۶ سال به تمام یا قسمتی از ایران فعلی و سرزمینهای پهناور دیگری در حاشیه فلات ایران حکومت کردند.<ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/e7qpKyOXl1hX6bGdvv4q-سلسله-اشکانیان-و-حکومتهای-پادشاهی سلسله اشکانیان و حکومتهای پادشاهی]</ref>

	پارت ~~در بر گیرنده~~ خراسان امروزی است و در کتیبه داریوش (بیستون) یکی از ایالات ایران می‌باشد~~. در اینجا به طور خلاصه به پادشاهانی که در زمان آن‌ها اتفاق‌های بزرگی افتاده اشاره می‌کنم~~.		پارت دربرگیرنده خراسان امروزی است و در کتیبه داریوش (بیستون) یکی از ایالات ایران می‌باشد.

	سومین گروه از اقوام آریایی که به ایران آمدند و در شرق مستقر شدند. پارتیان بودند، نژاد آنها آریایی، زبان آنها ایرانی و آیینشان مزدا پرستی رایج در ایران شرقی بود. فرهنگ اجتماعی آنان ~~آمیزه ای~~ از آداب و عقاید مذهبی و فرهنگ پهلوانی ~~بود؛~~ که بر حسن سلوک و رفتار و شجاعت مردانگی و جوانمردی و نیروی بدنی تأکید می‌ورزید. یکی از مهمترین دلایل پیوستن شهرنشینان شرق کشور به پارتیان در قیام بر ضد حکومت سلوکی - جدا از پیوندهای خویشاوندی بین آنان - حسن سلوک آنها با مردم نواحی اطراف و ناخرسندی آنان از شیوه حکومتی سلوکیان بود که تأکید بر تبعیض قومی و نژادی داشت.		سومین گروه از اقوام آریایی که به ایران آمدند و در شرق مستقر شدند. پارتیان بودند، نژاد آنها آریایی، زبان آنها ایرانی و آیینشان مزدا پرستی رایج در ایران شرقی بود. فرهنگ اجتماعی آنان آمیزه‌ای از آداب و عقاید مذهبی و فرهنگ پهلوانی بود که بر حسن سلوک و رفتار و شجاعت مردانگی و جوانمردی و نیروی بدنی تأکید می‌ورزید. یکی از مهمترین دلایل پیوستن شهرنشینان شرق کشور به پارتیان در قیام بر ضد حکومت سلوکی - جدا از پیوندهای خویشاوندی بین آنان - حسن سلوک آنها با مردم نواحی اطراف و ناخرسندی آنان از شیوه حکومتی سلوکیان بود که تأکید بر تبعیض قومی و نژادی داشت.

	چادرنشین و صحراگردی از پارتها مردمانی چابک، شجاع و پرتحرک ساخته ~~بود؛~~ که در سوارکاری و تیراندازی ماهرانه در هنگام سواری نظیر نداشتند. شجاع‌ترین و قویترین فرد قبیله پهلوان نام داشت. هر شخصی که به این مقام نایل می‌شد. مشخصا علاوه بر قدرت بدنی ملزم به داشتن صفات و خصایل اخلاقی نیکو نیز می‌بود.		چادرنشین و صحراگردی از پارتها مردمانی چابک، شجاع و پرتحرک ساخته بود که در سوارکاری و تیراندازی ماهرانه در هنگام سواری نظیر نداشتند. شجاع‌ترین و قویترین فرد قبیله پهلوان نام داشت. هر شخصی که به این مقام نایل می‌شد. مشخصا علاوه بر قدرت بدنی ملزم به داشتن صفات و خصایل اخلاقی نیکو نیز می‌بود.<ref name=":0" />

	اشکانیان که به طور کلی اطلاعات کمی از آن‌ها در دست می‌باشد؛ در سال۲۵۰ ق. م توسط ارشک (اشک نخست) بر پا شد؛ و بیست و نه اشک (پادشاه) در این سلسله فرمانروایی کردند.<ref~~>تاریخ ایران - [http~~:/~~/ahouraei.mihanblog.com/post/4 سلسله اشکانیان]</ref~~>

	اشکانیان برآمده از قومی سکایی به نام پرنی بودند. پرنی‌ها بنا بر گزارش استرابون یکی از قومهای شرقی سکایی و یکی از قبیله‌های مهم اتحادیه داهه بودند که در دشت میان گرگان و کرانه‌های تجن جنوبی در پارت شمالی سکونت داشتند که امروزه محل سکونت ترکمنهای آخال است.		اشکانیان برآمده از قومی سکایی به نام پرنی بودند. پرنی‌ها بنا بر گزارش استرابون یکی از قومهای شرقی سکایی و یکی از قبیله‌های مهم اتحادیه داهه بودند که در دشت میان گرگان و کرانه‌های تجن جنوبی در پارت شمالی سکونت داشتند که امروزه محل سکونت ترکمنهای آخال است.

	نخستین بار نام داهه را در سنگ نبشته خشایارشا در تخت جمشید می‌بینیم. آنها احتمالاً در زمان خشایارشا به تابعیت ایران درآمدند ~~ودر سال ۲۵۰ پیش از میلاد~~ با گزیدن ارشک به فرماندهی خود اعلام استقلال کردند ~~و پایه‌گذار طولانی‌ترین دوره حکومت ایرانی در ایران شدند~~ و به فرمانروایی سلوکیان که سعی در یونانی کردن ایران داشتند، پایان دادند.		نخستین بار نام داهه را در سنگ نبشته خشایارشا در تخت جمشید می‌بینیم. آنها احتمالاً در زمان خشایارشا به تابعیت ایران درآمدند که با گزیدن ارشک به فرماندهی خود اعلام استقلال کردند و به فرمانروایی سلوکیان که سعی در یونانی کردن ایران داشتند، پایان دادند.

	پرنی‌ها نیز مانند دیگر اقوام سکایی مردمی چادرنشین، سلحشور، تیرانداز وناآرام بودند که مرگ طبیعی را برای خود شرم می‌دانستند. به گزارش استرابون این قوم در شمال شرقی ایران ~~میزیستندوهمواره~~ مزاحم همسایگان خود بودند. در سال ۲۵۰ پیش از میلاد به سرداری ارشک، از سرزمین امروزی ترکمنستان به جنوب سرازیر شدند و به جلگه‌های حاصلخیر اترک حمله کردند. اشک در شهر آساک در نزدیکی قوچان به عنوان پادشاه برگزیده شد. اشک و تیرداد با پنج تن از یاران خود هسته قیام را تشکیل می‌دهند، مانند داریوش هخامنشی که با شش یار خود بر علیه گئومات شورید. اشک ~~باسلوکوس~~ دوم مبارزه کرد و او را ~~واردار~~ کرد که اشکانیان را به رسمیت بشناسد. پس از این اشکانیان بر سلوکیان غلبه کردند و آنها را از تاریخ سیاسی ایران حذف کردند.<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/parth/ashkanian.htm اشکانیان که بودند ؟]''</ref>		پرنی‌ها نیز مانند دیگر اقوام سکایی مردمی چادرنشین، سلحشور، تیرانداز وناآرام بودند که مرگ طبیعی را برای خود شرم می‌دانستند. به گزارش استرابون این قوم در شمال شرقی ایران می‌زیستند و همواره مزاحم همسایگان خود بودند. در سال ۲۵۰ پیش از میلاد به سرداری ارشک، از سرزمین امروزی ترکمنستان به جنوب سرازیر شدند و به جلگه‌های حاصلخیر اترک حمله کردند. اشک در شهر آساک در نزدیکی قوچان به عنوان پادشاه برگزیده شد. اشک و تیرداد با پنج تن از یاران خود هسته قیام را تشکیل می‌دهند، مانند داریوش هخامنشی که با شش یار خود بر علیه گئومات شورید. اشک با سلوکوس دوم مبارزه کرد و او را وادار کرد که اشکانیان را به رسمیت بشناسد. پس از این اشکانیان بر سلوکیان غلبه کردند و آنها را از تاریخ سیاسی ایران حذف کردند.<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/parth/ashkanian.htm اشکانیان که بودند ؟]''</ref>

	=== شاهان اشکانی ===		=== شاهان اشکانی ===

اکباتان90 در ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۵۹

2018-04-14T15:59:11Z

نمایش تغییرات

اکباتان90: ابرابزار

2018-04-14T15:38:50Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

اکباتان90: /* دولت ماد نخستین تجربه تشکیل دولت آریایی */

2018-04-14T15:38:18Z

دولت ماد نخستین تجربه تشکیل دولت آریایی

نمایش تغییرات

اکباتان90 در ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۱۵

2018-04-14T15:15:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۷:۱۵
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	== سلوکیان ==		== سلوکیان ==
	سلوکیان 65 سال بر ایرانیان حکومت کردند؛<ref name=":0" />		سلوکیان 65 سال بر ایرانیان حکومت کردند؛<ref name=":0" />
			[[پرونده:سکه های دوران سلوکیان.jpg\|بندانگشتی\|سکه های دوران سلوکیان ]]
	'''سلوکیان''' یا '''اسالکه''' نام دولتی بود که در میان سال‌های ۳۱۲ تا ۶۴ پیش از میلاد بر آسیای غربی فرمان می‌راند. پس از مرگ اسکندر مقدونی سرزمین‌های او میان سردارانش تقسیم‌شدند. سلوکیان جانشینان سلوکوس یکم بودند که در ۳۰۶ به قدرت رسید. مصر باستان نیز به دودمان بطلمیوسی( یا بطالسه) و یونان و بخش‌های اروپایی امپراتوری اسکندر نیز به مقدونیان رسید.		'''سلوکیان''' یا '''اسالکه''' نام دولتی بود که در میان سال‌های ۳۱۲ تا ۶۴ پیش از میلاد بر آسیای غربی فرمان می‌راند. پس از مرگ اسکندر مقدونی سرزمین‌های او میان سردارانش تقسیم‌شدند. سلوکیان جانشینان سلوکوس یکم بودند که در ۳۰۶ به قدرت رسید. مصر باستان نیز به دودمان بطلمیوسی( یا بطالسه) و یونان و بخش‌های اروپایی امپراتوری اسکندر نیز به مقدونیان رسید.

خط ۸۷:		خط ۸۷:

	سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت ها هستند که حدود 480 سال (245 ق.م تا 228 بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. '''تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می شود یا تولد حضرت مسیح'''که تقریبا همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز ".<ref name=":0" />		سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت ها هستند که حدود 480 سال (245 ق.م تا 228 بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. '''تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می شود یا تولد حضرت مسیح'''که تقریبا همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز ".<ref name=":0" />
			[[پرونده:قلمرو اشکانیان.jpg\|بندانگشتی\|327x327پیکسل\|قلمرو اشکانیان ]]
	شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت ترین حکومت تاریخ ایران محسوب می شود. از به تخت نشستن ارشک اول (248 پ م) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشیر پابکان (226 ب م)، اشکانیان به مدت 476 سال به تمام یا قسمتی از ایران فعلی و سرزمینهای پهناور دیگری در حاشیه فلات ایران حکومت کردند. <ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/e7qpKyOXl1hX6bGdvv4q-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C سلسله اشکانیان و حکومتهای پادشاهی] </ref>		شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت ترین حکومت تاریخ ایران محسوب می شود. از به تخت نشستن ارشک اول (248 پ م) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشیر پابکان (226 ب م)، اشکانیان به مدت 476 سال به تمام یا قسمتی از ایران فعلی و سرزمینهای پهناور دیگری در حاشیه فلات ایران حکومت کردند. <ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/e7qpKyOXl1hX6bGdvv4q-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C سلسله اشکانیان و حکومتهای پادشاهی] </ref>

خط ۱۱۳:		خط ۱۱۳:

	دوره ساسانیان طولانی ترین دوره انحصاری یک خانواده برایران است.		دوره ساسانیان طولانی ترین دوره انحصاری یک خانواده برایران است.
			[[پرونده:قلمرو ساسانیان.jpg\|بندانگشتی\|قلمرو ساسانیان]]
	دوره ساسانیان (٢٢٦ تا ٦۵۱ میلادی) دوره بازسازی سیاسی و اجتماعی ایران بعد از حمله اسکندر، پایان دادن به نظام ملوک الطوائفی اشکانیان، انتقال مجدد قدرت کامل به حکومت مرکزی تحت رهبری پارسیان، و اوج کیش زردشت به عنوان دین رسمی ایرانیان است. بنیانگذار ساسانیان اردشیر که خود فرزند یک روحانی زردشتی بود درسال ٢٢٦ میلادی به تخت نشست و ایران را در جنگ های سریع علیه امپراطوری روم شرقی (بیزانتین) توسعه داد.		دوره ساسانیان (٢٢٦ تا ٦۵۱ میلادی) دوره بازسازی سیاسی و اجتماعی ایران بعد از حمله اسکندر، پایان دادن به نظام ملوک الطوائفی اشکانیان، انتقال مجدد قدرت کامل به حکومت مرکزی تحت رهبری پارسیان، و اوج کیش زردشت به عنوان دین رسمی ایرانیان است. بنیانگذار ساسانیان اردشیر که خود فرزند یک روحانی زردشتی بود درسال ٢٢٦ میلادی به تخت نشست و ایران را در جنگ های سریع علیه امپراطوری روم شرقی (بیزانتین) توسعه داد.

اکباتان90 در ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۰۲

2018-04-14T15:02:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۷:۰۲
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	ارمغان ثروت ، برای سران ماد خصوصاً آژدهاک، تن آسایی، توجه به ظاهر تجمل پرستی و اسفناک تر از همه بی توجهی پادشاه به امور سیاسی و اجتماعی گردید و همین امر سبب فزونی ظلم و ستم و تعدی بر مردم گردید و در نتیجه این وضعیت مادها مهمترین عامل و نقطه قدرت و اتکاء خود یعنی پشتیبانی و حمایت توده مردم را از دست دادند. سران ماد نیز از ضعف شاه استفاده کرده با تقسیم قلمرو ماد هر یک اداره قمستی از این ملک را در دست گرفتند و شاه برای تصمیم گیری در امور کشور مسائل مهم را در شورای بزرگان که هنجمن نامیده می شد، مطرح می نمود تا با نظر آنان درباره آنها چاره جویی شود یکی از ایالات مستقل ، انشان در منطقه [http://www.shahrsazionline.com/3385/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ خوزستان] امروزی بود که حاکم آن با دختر شاه ماد ازدواج کرد، نتیجه این ازدواج کوروش بود که با مشاهده نابسامانی حکومت ماد به فکر جلب بزرگان ماد و همچینن مردم ساکن در این قلمرو و نیز پادشاه بابل افتاد. آژدهاک که از این امر بیمناک شد در ابتدا کوروش را به دربار فراخواند اما کوروش سرباز زد در نتیجه منازعه بین سپاه ماد و سپاه کوروش صورت گرفت اما به دلیل تسلیم فرمانده مادی و اتحاد او با کوروش به سمت هگمتانه شکرکشی و با فتح آن به حکومت مادها خاتمه داده شد.<ref>شهرسازی آنلاین - [http://www.shahrsazionline.com/15171/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B4%D9%83%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C/ دولت ماد نخستین تجربه تشکیل دولت آریایی]</ref>		ارمغان ثروت ، برای سران ماد خصوصاً آژدهاک، تن آسایی، توجه به ظاهر تجمل پرستی و اسفناک تر از همه بی توجهی پادشاه به امور سیاسی و اجتماعی گردید و همین امر سبب فزونی ظلم و ستم و تعدی بر مردم گردید و در نتیجه این وضعیت مادها مهمترین عامل و نقطه قدرت و اتکاء خود یعنی پشتیبانی و حمایت توده مردم را از دست دادند. سران ماد نیز از ضعف شاه استفاده کرده با تقسیم قلمرو ماد هر یک اداره قمستی از این ملک را در دست گرفتند و شاه برای تصمیم گیری در امور کشور مسائل مهم را در شورای بزرگان که هنجمن نامیده می شد، مطرح می نمود تا با نظر آنان درباره آنها چاره جویی شود یکی از ایالات مستقل ، انشان در منطقه [http://www.shahrsazionline.com/3385/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ خوزستان] امروزی بود که حاکم آن با دختر شاه ماد ازدواج کرد، نتیجه این ازدواج کوروش بود که با مشاهده نابسامانی حکومت ماد به فکر جلب بزرگان ماد و همچینن مردم ساکن در این قلمرو و نیز پادشاه بابل افتاد. آژدهاک که از این امر بیمناک شد در ابتدا کوروش را به دربار فراخواند اما کوروش سرباز زد در نتیجه منازعه بین سپاه ماد و سپاه کوروش صورت گرفت اما به دلیل تسلیم فرمانده مادی و اتحاد او با کوروش به سمت هگمتانه شکرکشی و با فتح آن به حکومت مادها خاتمه داده شد.<ref>شهرسازی آنلاین - [http://www.shahrsazionline.com/15171/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B4%D9%83%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C/ دولت ماد نخستین تجربه تشکیل دولت آریایی]</ref>

			=== فرمانروایان دولت مادها:‌ ===
			دیاکو، فره ورتیش، هوخشتره، آستیاگ<ref name=":1">پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/mqLgyQ0ERlhO0qxE773w-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7 سلسله های پادشاهی ایران، پرشیا] </ref>

	== هخامنشیان ==		== هخامنشیان ==
			(۳۳۰ - ۵۵۰ پیش از میلاد) نام [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86 دودمانی] پادشاهی در ایران پیش از [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 اسلام] است. پادشاهان این دودمان از پارسیان بودند و تبار خود را به «[http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4 هخامنش]» می‌رساندند که سرکردهٔ خاندان [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D8%AF پاسارگاد] از خاندان‌های [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86 پارسیان] بوده‌است.

			هخامنشیان، در آغاز پادشاهان بومی [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3 پارس] و سپس [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86 انشان] بودند ولی با شکستی که [http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF کوروش بزرگ] بر[http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%88%D9%88%DB%8C%DA%AF%D9%88 ایشتوویگو] واپسین پادشاه [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%D8%AF ماد] وارد آورد و سپس گرفتن [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%84%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87 لیدیه] و [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%84 بابل]، پادشاهی هخامنشیان تبدیل به شاهنشاهی بزرگی شد. از این رو [http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF کوروش بزرگ] از نوادگان(شاه انشان کیمن,کوروش یکم,کمبوجیه یکم) را بنیانگذار [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C شاهنشاهی] هخامنشی می‌دانند.

			به پادشاهی رسیدن پارسی‌ها و دودمان هخامنشی یکی از رخدادهای برجستهٔ تاریخ باستان است. اینان دولتی ساختند که دنیای باستان را به استثنای دو سوم [http://fa.wikipedia.org/wiki/%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86 یونان] زیر فرمان خود در آورد. شاهنشاهی هخامنشی را نخستین [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C امپراتوری] تاریخ جهان می‌دانند. پذیرش و بردباری دینی از ویژگی‌های شاهنشاهی هخامنشی به شمار می‌رفت.<ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/MBJn6emORWt468aGQQnv-%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86 هخامنشیان] </ref>

	سلسله هخامنشیان، از سال 555 قبل از میلاد (ق.م) تا 330 (ق.م) به مدت 220 سال در ایران حکومت کردند.<ref name=":0">راستان نیوز - [http://www.rastannews.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/6739-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9 حمله اسکندر به ایران / نبرد گرانیک]</ref>		سلسله هخامنشیان، از سال 555 قبل از میلاد (ق.م) تا 330 (ق.م) به مدت 220 سال در ایران حکومت کردند.<ref name=":0">راستان نیوز - [http://www.rastannews.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/6739-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%DA%A9%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9 حمله اسکندر به ایران / نبرد گرانیک]</ref>

خط ۳۸:		خط ۴۷:

	اسکندر که خود را شاه هخامنشی نامیده بود، تخت جمشید و دیگر مناطق قدرت هخامنشی را غارت کرد و برای آنکه روح هخامنشی را نیز از بین ببرد تخت جمشید را به آتش کشید.<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/parseh/achae_index.htm هخامنشیان كه بودند؟]''</ref>		اسکندر که خود را شاه هخامنشی نامیده بود، تخت جمشید و دیگر مناطق قدرت هخامنشی را غارت کرد و برای آنکه روح هخامنشی را نیز از بین ببرد تخت جمشید را به آتش کشید.<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/parseh/achae_index.htm هخامنشیان كه بودند؟]''</ref>

			=== شاهان هخامنشی:‌ ===
			کوروش بزرگ، کمبوجیه، بردیای دروغین (گئومات مغ)، داریوش بزرگ، خشایارشا (خشیارشا)، اردشیر یکم (اردشیر درازدست)، خشایارشای دوم، سغدیانوس، داریوش دوم، اردشیر دوم، اردشیر سوم، ارسس، داریوش سوم<ref name=":1" />

	== حمله اسکندر ==		== حمله اسکندر ==
خط ۷۵:		خط ۸۷:

	سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت ها هستند که حدود 480 سال (245 ق.م تا 228 بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. '''تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می شود یا تولد حضرت مسیح'''که تقریبا همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز ".<ref name=":0" />		سلسله اشکانیان همان سلسله پارتیان یا پارت ها هستند که حدود 480 سال (245 ق.م تا 228 بعد از میلاد) بر ایران حکومت کردند. '''تاریخ دوره طولانی اشکانیان، مصادف می شود یا تولد حضرت مسیح'''که تقریبا همزمان است با نهمین پادشاه اشکانی بنام " گودرز ".<ref name=":0" />

			شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت ترین حکومت تاریخ ایران محسوب می شود. از به تخت نشستن ارشک اول (248 پ م) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشیر پابکان (226 ب م)، اشکانیان به مدت 476 سال به تمام یا قسمتی از ایران فعلی و سرزمینهای پهناور دیگری در حاشیه فلات ایران حکومت کردند. <ref>پرشین بلاگ - [https://hashtrood3.persianblog.ir/e7qpKyOXl1hX6bGdvv4q-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C سلسله اشکانیان و حکومتهای پادشاهی] </ref>

	پارت در بر گیرنده خراسان امروزی است و در کتیبه داریوش (بیستون) یکی از ایالات ایران می باشد.در اینجا به طور خلاصه به پادشاهانی که در زمان آن ها اتفاق های بزرگی افتاده اشاره می کنم.		پارت در بر گیرنده خراسان امروزی است و در کتیبه داریوش (بیستون) یکی از ایالات ایران می باشد.در اینجا به طور خلاصه به پادشاهانی که در زمان آن ها اتفاق های بزرگی افتاده اشاره می کنم.
خط ۸۹:		خط ۱۰۳:

	پرنی ها نیز مانند دیگر اقوام سكایی مردمی چادر نشین، سلحشور، تیرانداز وناآرام بودند كه مرگ طبیعی را برای خود شرم میدانستند. به گزارش استرابون این قوم در شمال شرقی ایران میزیستندوهمواره مزاحم همسایگان خود بودند. در سال 250 پیش از میلاد به سرداری ارشك، از سرزمین امروزی تركمنستان به جنوب سرازیر شدند و به جلگه های حاصلخیر اترك حمله كردند. اشك در شهر آساك در نزدیكی قوچان به عنوان پادشاه برگزیده شد. اشك و تیرداد با پنج تن از یاران خود هسته قیام را تشكیل میدهند، مانند داریوش هخامنشی كه با شش یار خود بر علیه گئومات شورید. اشك باسلوكوس دوم مبارزه كرد و او را واردار كرد كه اشكانیان را به رسمیت بشناسد. پس از این اشكانیان بر سلوكیان غلبه كردند و آنها را از تاریخ سیاسی ایران حذف كردند.<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/parth/ashkanian.htm اشكانیان كه بودند ؟]''</ref>		پرنی ها نیز مانند دیگر اقوام سكایی مردمی چادر نشین، سلحشور، تیرانداز وناآرام بودند كه مرگ طبیعی را برای خود شرم میدانستند. به گزارش استرابون این قوم در شمال شرقی ایران میزیستندوهمواره مزاحم همسایگان خود بودند. در سال 250 پیش از میلاد به سرداری ارشك، از سرزمین امروزی تركمنستان به جنوب سرازیر شدند و به جلگه های حاصلخیر اترك حمله كردند. اشك در شهر آساك در نزدیكی قوچان به عنوان پادشاه برگزیده شد. اشك و تیرداد با پنج تن از یاران خود هسته قیام را تشكیل میدهند، مانند داریوش هخامنشی كه با شش یار خود بر علیه گئومات شورید. اشك باسلوكوس دوم مبارزه كرد و او را واردار كرد كه اشكانیان را به رسمیت بشناسد. پس از این اشكانیان بر سلوكیان غلبه كردند و آنها را از تاریخ سیاسی ایران حذف كردند.<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/parth/ashkanian.htm اشكانیان كه بودند ؟]''</ref>

			=== شاهان اشکانی:‌ ===
			ارشک (اشک یکم)، تیرداد یکم (اشک دوم)، اردوان یکم (اشک سوم)، فریاپت (اشک چهارم)، فرهاد یکم (اشک پنجم)، مهرداد یکم (اشک ششم)، فرهاد دوم (اشک هفتم)، اردوان دوم (اشک هشتم)، مهرداد دوم (اشک نهم)، سیناتروک (اشک دهم)، فرهاد سوم (اشک یازدهم)، مهرداد سوم (اشک دوازدهم)، ارد یکم (اشک سیزدهم)، فرهاد چهارم (اشک چهاردهم)، فرهاد پنجم یا (فرهادک) (اشک پانزدهم)، ملکه موزا همراه با پسرش فرهاد پنجم، ُرد دوم (اشک شانزدهم)، ونن یکم (اشک هفدهم)، اردوان سوم (اشک هیجدهم)، تیرداد سوم، وردان (اشک نوزدهم)، گودرز (اشک بیستم)، ونن دوم (اشک بیست و یکم)، بلاش یکم (اشک بیست و دوم)، پاکور (اشک بیست و سوم)، اردوان چهارم، خسرو (اشک بیست و چهارم)، بلاش دوم (اشک بیست و پنجم)، مهرداد چهارم، بلاش سوم (اشک بیست و ششم)، بلاش چهارم (اشک بیست و هفتم)، بلاش پنجم (اشک بیست و هشتم)، اردوان پنجم (اشک بیست و نهم)، بلاش ششم، اردوازد<ref name=":1" />

	== ساسانیان ==		== ساسانیان ==
خط ۱۰۶:		خط ۱۲۳:

	یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی در سال 651 میلادی پس از اینكه كشور خود را در جنگ به عربها می بازد، كشته می شود<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/sassanid/Sassanid%20.htm ساسانیان كه بودند؟]''</ref>		یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی در سال 651 میلادی پس از اینكه كشور خود را در جنگ به عربها می بازد، كشته می شود<ref>ایران اطلس - ''[https://iranatlas.info/sassanid/Sassanid%20.htm ساسانیان كه بودند؟]''</ref>

			=== شاهان ساسانی: ===
			اردشیر یکم (اردشیر بابکان)، شاپور یکم، هرمز یکم، بهرام یکم، بهرام دوم، بهرام سوم، نرسی، هرمز دوم، آذر نرسی، شاپور دوم (ذوالاکتاف)، اردشیر دوم، شاپور سوم، بهرام چهارم، یزدگرد یکم، بهرام پنجم (بهرام گور)، یزدگرد دوم، هرمز سوم، پیروز یکم، بلاش، قباد یکم، جاماسب، قباد یکم، خسرو یکم (خسرو انوشیروان)، هرمز چهارم (ترک‌ زاد)، بهرام ششم، خسرو دوم (خسرو پرویز)، قباد دوم (شیرویه)، اردشیر سوم، شهربراز، خسرو سوم، جوانشیر، پوراندخت، گشناسب بنده، آزرمی دخت، هرمز پنجم، خسرو چهارم، پیروز دوم، خسرو پنجم، یزدگرد سوم<ref name=":1" />

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

اکباتان90 در ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۴:۴۵

2018-04-14T14:45:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۶:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~تاریخ ایران را اصولا به دو بخش کلی قبل از اسلام و بعد از اسلام تقسیم می کنند.~~ '''تاریخ ایران ~~قبل از اسلام:~~'''		'''تاریخ ایران باستان''' را دوران تشکیل دولت ماد تا پایان حکومت ساسانیان و حمله اعراب به ایران دانسته اند.

	~~خود~~ به سه بخش تقسیم می شود:		تاریخ ایران را اصولا به دو بخش کلی قبل از اسلام و بعد از اسلام تقسیم می کنند. تاریخ ایران قبل از اسلام خود به سه بخش تقسیم می شود:

	-ایران قبل از آریایی ها		-ایران قبل از آریایی ها
خط ۷:		خط ۷:
	-مهاجرت آریایی ها به ایران		-مهاجرت آریایی ها به ایران

	-ایران باستان		-ایران باستان<ref>بیتوته - [http://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/iran-history.html تاریخ ایران از آغاز تا کنون]</ref>

	~~تاریخ ایران باستان~~

	~~تاریخ ایران باستان را دوران تشکیل دولت ماد تا پایان حکومت ساسانیان و حمله اعراب به ایران دانسته اند.~~<ref>بیتوته - [http://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/iran-history.html تاریخ ایران از آغاز تا کنون]</ref>

	== دولت ماد نخستین تجربه تشکیل دولت آریایی ==		== دولت ماد نخستین تجربه تشکیل دولت آریایی ==
	این دسته از آریاییان پس از ورود به سرزمین [http://www.shahrsazionline.com/2478/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ایران] مسیر خود را در نواحی غربی و شمال غرب تا جائیکه سلسله جبال زاگرس قرار دارد ادامه دادند و سپس به دلیل نوع معیشت یعنی رمه گردانی، نواحی کوهستانی غرب را برای زندگی برگزیدند. و بدین ترتیب با اقوام بومی [http://www.shahrsazionline.com/2478/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ایران] که خود دارای تمدن بودند نظیر لولوبیها ، کاسی ها، گوتی ها و مانایی ها همسایه شدند. تقریباً همزمان با ورود مادها این منطقه صحنه تاخت و تاز اقوام ساکن بین النهرین (میان دو رود) که همسایگان نزدیک [http://www.shahrsazionline.com/2478/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ایران] زمین محسوب شدند گردیده بود که از مهمترین آنان آشوریان بودند که بهترین تمدن ایرانی یعنی [http://www.shahrsazionline.com/2003/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/ ایلام] توسط آنان به نابودی کشیده شده بود.		این دسته از آریاییان پس از ورود به سرزمین [http://www.shahrsazionline.com/2478/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ایران] مسیر خود را در نواحی غربی و شمال غرب تا جائیکه سلسله جبال زاگرس قرار دارد ادامه دادند و سپس به دلیل نوع معیشت یعنی رمه گردانی، نواحی کوهستانی غرب را برای زندگی برگزیدند. و بدین ترتیب با اقوام بومی [http://www.shahrsazionline.com/2478/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ایران] که خود دارای تمدن بودند نظیر لولوبیها ، کاسی ها، گوتی ها و مانایی ها همسایه شدند. تقریباً همزمان با ورود مادها این منطقه صحنه تاخت و تاز اقوام ساکن بین النهرین (میان دو رود) که همسایگان نزدیک [http://www.shahrsazionline.com/2478/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D9%88%DA%A9%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ایران] زمین محسوب شدند گردیده بود که از مهمترین آنان آشوریان بودند که بهترین تمدن ایرانی یعنی [http://www.shahrsazionline.com/2003/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/ ایلام] توسط آنان به نابودی کشیده شده بود.
			[[پرونده:قلمرو مادها.jpg\|بندانگشتی\|قلمرو مادها]]
	همچنین از سمت شمال اورارتو و از سمت جنوب [http://www.shahrsazionline.com/2003/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/ ایلام] آنان را تهدید می کرد. همین امر یعنی مساله خطر حمله و تاراج اقوام همسایه ساکنین بومی نواحی غرب، شمال غرب، جنوب و جنوب غربی ایران را به فکر تشکیل اتحادیه ای به نام ماننایی انداخته بود. هر چند این اتحادیه قدرت چندانی نداشت و امنیت آنها را در برابر حملات و یورش همسایگان تضمین نمی کرد. ولی به هر حال اولین تجربه ایجاد اتحادیه در هزاره اول قبل از میلاد بود. نام متحدان ماننایی در الواح آشوری ذکر شده است.		همچنین از سمت شمال اورارتو و از سمت جنوب [http://www.shahrsazionline.com/2003/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85/ ایلام] آنان را تهدید می کرد. همین امر یعنی مساله خطر حمله و تاراج اقوام همسایه ساکنین بومی نواحی غرب، شمال غرب، جنوب و جنوب غربی ایران را به فکر تشکیل اتحادیه ای به نام ماننایی انداخته بود. هر چند این اتحادیه قدرت چندانی نداشت و امنیت آنها را در برابر حملات و یورش همسایگان تضمین نمی کرد. ولی به هر حال اولین تجربه ایجاد اتحادیه در هزاره اول قبل از میلاد بود. نام متحدان ماننایی در الواح آشوری ذکر شده است.

خط ۲۸:		خط ۲۴:

	هخامنشیان در ابتدا شاه بومی پارس و انشان بودند. كورش دوم هخامنشی معروف به كورش كبیر در نبردی بر دولت ماد پیروز شد. سپس در سال 547 پیش از میلاد لیدی را فتح کرد و سغد، باکتریا و قسمتهایی از هند را گرفت و در سال 539 پیش از میلاد بابل را فتح کرد و با این فتوحات موفق، امپراتوری قدرتمند هخامنشی را تاسیس نمود. در واقع این امپراتوری تداوم زندگی دولت ماد بود، زیرا هخامنشیان و مادها از یك خانواده و فرهنگ بودند. آنها دویست و بیست سال بر بخش بزرگی از دنیای آن زمان حكمرانی كردند كه از رود سند تا دانوب و از آسیای میانه تا آفریقا گسترده بود. سرانجام با شكستی كه از اسكندر مقدونی خوردند امپراتوری آنها متلاشی شد . وی پاسارگاد را به عنوان پایتخت خود در محلی که بر آستیاگ غلبه کرده بود ساخت. کورش درسرزمین ماساگتها در شرق قلمرو خود در سال 530 پیش از میلاد کشته شد. زندگی او در هاله ای از ابهام قرار دارد.		هخامنشیان در ابتدا شاه بومی پارس و انشان بودند. كورش دوم هخامنشی معروف به كورش كبیر در نبردی بر دولت ماد پیروز شد. سپس در سال 547 پیش از میلاد لیدی را فتح کرد و سغد، باکتریا و قسمتهایی از هند را گرفت و در سال 539 پیش از میلاد بابل را فتح کرد و با این فتوحات موفق، امپراتوری قدرتمند هخامنشی را تاسیس نمود. در واقع این امپراتوری تداوم زندگی دولت ماد بود، زیرا هخامنشیان و مادها از یك خانواده و فرهنگ بودند. آنها دویست و بیست سال بر بخش بزرگی از دنیای آن زمان حكمرانی كردند كه از رود سند تا دانوب و از آسیای میانه تا آفریقا گسترده بود. سرانجام با شكستی كه از اسكندر مقدونی خوردند امپراتوری آنها متلاشی شد . وی پاسارگاد را به عنوان پایتخت خود در محلی که بر آستیاگ غلبه کرده بود ساخت. کورش درسرزمین ماساگتها در شرق قلمرو خود در سال 530 پیش از میلاد کشته شد. زندگی او در هاله ای از ابهام قرار دارد.
			[[پرونده:قلمرو هخامنشیان در دوران اوج خود.jpg\|بندانگشتی\|قلمرو هخامنشیان در دوران اوج خود]]
	کمبوجیه پسر کورش جانشین او شد و در سال 525 پیش از میلاد مصر را فتح كرد. سه سال بعد وقتی که او در مصر بود گئومات خود را شاه نامید و کمبوجیه برای باز پس گیری حکومت رو به پارس نهاد ولی در راه بازگشت کشته شد، زیرا درحین سوار شدن بر اسب خنجرش وارد تنش شده بود.		کمبوجیه پسر کورش جانشین او شد و در سال 525 پیش از میلاد مصر را فتح كرد. سه سال بعد وقتی که او در مصر بود گئومات خود را شاه نامید و کمبوجیه برای باز پس گیری حکومت رو به پارس نهاد ولی در راه بازگشت کشته شد، زیرا درحین سوار شدن بر اسب خنجرش وارد تنش شده بود.

خط ۴۷:		خط ۴۳:

	نخستین نبرد اسکندر و ایرانیان در بهار (۳۳۴پ.م) در حوالی آسیای صغیر نبرد گرانیک یا گرانیکوس نامیده می‌شود. اسکندر از بغاز داردانل گذشته وارد آسیای صغیر شد. این نبرد در کنار رود گرانیک روی داد که به دریای مرمره می ریزد.		نخستین نبرد اسکندر و ایرانیان در بهار (۳۳۴پ.م) در حوالی آسیای صغیر نبرد گرانیک یا گرانیکوس نامیده می‌شود. اسکندر از بغاز داردانل گذشته وارد آسیای صغیر شد. این نبرد در کنار رود گرانیک روی داد که به دریای مرمره می ریزد.
			[[پرونده:نقشه و مسیر حمله اسکندر به ایران.jpg\|بندانگشتی\|نقشه و مسیر حمله اسکندر به ایران ]]
	درگیری میان پارس و یونان سالیان سال ادامه داشت. نقطهٔ اوج این کشمکش ها را سیل رخدادهائی تشکیل می داد که حملهٔ اسکندر عامل و باعث آن ها بود. عصری که بدین ترتیب پایان می گرفت چیزی حدود سیصد سالی به درازا کشیده بود. [۱]		درگیری میان پارس و یونان سالیان سال ادامه داشت. نقطهٔ اوج این کشمکش ها را سیل رخدادهائی تشکیل می داد که حملهٔ اسکندر عامل و باعث آن ها بود. عصری که بدین ترتیب پایان می گرفت چیزی حدود سیصد سالی به درازا کشیده بود. [۱]