امیرپرویز پویان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Safa در ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۷

2025-09-15T15:27:52Z

Safa در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۰

2025-05-17T14:00:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۷:		خط ۷:
	\| نام مستعار =		\| نام مستعار =
	\| زادروز =۲۵ شهریور ۱۳۲۵		\| زادروز =۲۵ شهریور ۱۳۲۵
	\| شهر تولد = ~~تهران~~		\| شهر تولد = مشهد
	\| کشور تولد = ایران		\| کشور تولد = ایران
	\| تاریخ مرگ = سوم خرداد ۱۳۵۰		\| تاریخ مرگ = سوم خرداد ۱۳۵۰
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| زیرنویس =		\| زیرنویس =
	}}		}}
	'''امیرپرویز پویان،''' (زاده ۲۵ ~~شهریو~~ ۱۳۲۵ - ~~تهران~~)، از چهره‌های برجسته‌ی جنبش چپ نوین ایران و از بنیان‌گذاران [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران\|'''سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران''']] بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به اتمام رساند. امیرپرویز پویان از محافل سیاسی مذهبی وارد عرصه سیاست شد؛ و در [[جبهه ملی ایران\|'''جبهه ملی''']] فعالیت داشت. امیرپرویز پویان مدرک دیپلم خود را در سال ۱۳۴۴، در مشهد اخذ کرد و در پایان همین سال راهی تهران شد. پیش از آن روند تغییر اندیشه‌های او آغاز شده بود. ورود امیرپرویز پویان به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران این روند را سرعت بخشید. امیر پرویز پویان پس از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از گروه‌های مذهبی-سنتی به خاطر بی‌عملی فاصله گرفت که نهایتاً به چرخش کامل ایدئولوژیک او منجر شد. امیر پرویز پویان پس از گرایش به سوسیالیزم به تشکیل و سازماندهی آزادی‌خواهان و هم‌فکران خود برای مبارزه با دیکتاتوری شاه پرداخت و هسته‌های اولیه سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران را بنیان گذاشت. امیرپرویز پویان در سوم خرداد ۱۳۵۰، توسط '''[[ساواک]]''' به همراه تنی چند از دوستان خود در خیابان نیروی هوایی تهران به محاصره ساواک درآمد. آن‌ها در برابر ساواک مقاومت سرسختانه‌ای کردند و سرانجام جان باختند. امیرپرویز پویان درسال ۱۳۴۸ به نقد دیدگاه‌های غیرمترقی و راه و روش سیاسی [[جلال آل احمد\|'''جلال آل‌احمد''']] مشغول شد و کتاب «خشمناک از امپریالیسم و هراسان از انقلاب» را به صورت نیمه‌مخفی پخش کرد و هم‌چنین دو داستان کوتاه «بازگشت به ناکجا آباد» و «بازگردیم» را در شماره‌ی ۲ فصل‌های سبز (آذر) (۱۳۴۸) انتشار داد. امیر پرویز پویان برای شناخت بیشتر ساختار اجتماعی اقتصادی ایران به مؤسسه‌ی مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران راه یافت؛ اما پس از مدتی به زندگی زیرزمینی روی آورد در سال ۱۳۴۸ جزوه ی معروف «ضرورت مبارزه‌ی مسلحانه و رد تئوری بقا» را نوشت. این جزوه پس از ترکیب گروه جزنی-ظریفی با گروه پویان-احمدزاده و پیدایش سازمان چریک‌هایی فدایی خلق در سال ۱۳۴۹، از سوی آن سازمان و دیگر گروه‌های انقلابی بارها و بارها چاپ و در میان روشنفکران ناسازگار با نظم موجود دست به دست شد.		'''امیرپرویز پویان،''' (زاده ۲۵ شهریور ۱۳۲۵ - مشهد)، از چهره‌های برجسته‌ی جنبش چپ نوین ایران و از بنیان‌گذاران [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران\|'''سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران''']] بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به اتمام رساند. امیرپرویز پویان از محافل سیاسی مذهبی وارد عرصه سیاست شد؛ و در [[جبهه ملی ایران\|'''جبهه ملی''']] فعالیت داشت. امیرپرویز پویان مدرک دیپلم خود را در سال ۱۳۴۴، در مشهد اخذ کرد و در پایان همین سال راهی تهران شد. پیش از آن روند تغییر اندیشه‌های او آغاز شده بود. ورود امیرپرویز پویان به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران این روند را سرعت بخشید. امیر پرویز پویان پس از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از گروه‌های مذهبی-سنتی به خاطر بی‌عملی فاصله گرفت که نهایتاً به چرخش کامل ایدئولوژیک او منجر شد. امیر پرویز پویان پس از گرایش به سوسیالیزم به تشکیل و سازماندهی آزادی‌خواهان و هم‌فکران خود برای مبارزه با دیکتاتوری شاه پرداخت و هسته‌های اولیه سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران را بنیان گذاشت. امیرپرویز پویان در سوم خرداد ۱۳۵۰، توسط '''[[ساواک]]''' به همراه تنی چند از دوستان خود در خیابان نیروی هوایی تهران به محاصره ساواک درآمد. آن‌ها در برابر ساواک مقاومت سرسختانه‌ای کردند و سرانجام جان باختند. امیرپرویز پویان درسال ۱۳۴۸ به نقد دیدگاه‌های غیرمترقی و راه و روش سیاسی [[جلال آل احمد\|'''جلال آل‌احمد''']] مشغول شد و کتاب «خشمناک از امپریالیسم و هراسان از انقلاب» را به صورت نیمه‌مخفی پخش کرد و هم‌چنین دو داستان کوتاه «بازگشت به ناکجا آباد» و «بازگردیم» را در شماره‌ی ۲ فصل‌های سبز (آذر) (۱۳۴۸) انتشار داد. امیر پرویز پویان برای شناخت بیشتر ساختار اجتماعی اقتصادی ایران به مؤسسه‌ی مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران راه یافت؛ اما پس از مدتی به زندگی زیرزمینی روی آورد در سال ۱۳۴۸ جزوه ی معروف «ضرورت مبارزه‌ی مسلحانه و رد تئوری بقا» را نوشت. این جزوه پس از ترکیب گروه جزنی-ظریفی با گروه پویان-احمدزاده و پیدایش سازمان چریک‌هایی فدایی خلق در سال ۱۳۴۹، از سوی آن سازمان و دیگر گروه‌های انقلابی بارها و بارها چاپ و در میان روشنفکران ناسازگار با نظم موجود دست به دست شد.

	== کودکی و جوانی ==		== کودکی و جوانی ==
	امیر پرویز پویان در ۲۵ شهریوماه ۱۳۲۵ در ~~محله سلسبیل تهران~~ به‌دنیا آمد~~. درباره خانواده‌اش اطلاعاتی در دست نیست؛~~ و ~~فقط مشخص است که پدرش کارمند دانشگاه ملی بوده که در سال ۱۳۲۹ به مشهد منتقل شده است. امیرپرویز پویان~~ تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به اتمام رساند. وی شاگرد دبیرستان فیوضات مشهد در دوره‌ی متوسطه بود. جایی که با بهروز بهزادی و پرویز خرسند هم‌مدرسه‌ای شد. بهزادی درباره پویان می‌گوید:		امیر پرویز پویان در ۲۵ شهریوماه ۱۳۲۵ در مشهد به‌دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به اتمام رساند. وی شاگرد دبیرستان فیوضات مشهد در دوره‌ی متوسطه بود. جایی که با بهروز بهزادی و پرویز خرسند هم‌مدرسه‌ای شد. بهزادی درباره پویان می‌گوید:

	«من با پرویز پویان، زمان تحصیل در دبیرستان فیوضات مشهد آشنا شده بودم و باید بگویم که در سال سوم و چهارم و پنجم، یعنی سه سال تمام در کنار یکدیگر می‌نشستیم. معمولاً نشستن دو هم‌کلاسی در کنار هم نشانه دوستی و رفاقت زیاد است. در واقع چنین هم بود، ما با هم درس می‌خواندیم، بحث سیاسی می‌کردیم و در جلسات سخنرانی مخالفان نظام شاهنشاهی مثل محمدتقی شریعتی و [[طاهر احمدزاده]] شرکت می‌کردیم.»		«من با پرویز پویان، زمان تحصیل در دبیرستان فیوضات مشهد آشنا شده بودم و باید بگویم که در سال سوم و چهارم و پنجم، یعنی سه سال تمام در کنار یکدیگر می‌نشستیم. معمولاً نشستن دو هم‌کلاسی در کنار هم نشانه دوستی و رفاقت زیاد است. در واقع چنین هم بود، ما با هم درس می‌خواندیم، بحث سیاسی می‌کردیم و در جلسات سخنرانی مخالفان نظام شاهنشاهی مثل محمدتقی شریعتی و [[طاهر احمدزاده]] شرکت می‌کردیم.»

Safa در ‏۲۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۴۳

2024-08-28T07:43:53Z

نمایش تغییرات

Sayfe: /* تشکیل سازمان چریک‌های فدایی خلق */

2024-08-27T12:25:33Z

تشکیل سازمان چریک‌های فدایی خلق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۲۵
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	امیرپرویز پویان نخستین کسی است که با برخورداری از ژرف اندیشی و قدرت در پیش گرفتن روش برخورد دیالکتیکی در تحقیق و بررسی واقعیت‌های جامعه، موفق شد تئوری رهنمون حرکت سازمان چریک‌های فدائی خلق را پی‌ریزی نموده و نخستین راه گشایی را در بن‌بستی که مبارزات توده‌های دربند ایران در آن گرفتار بودند، ایجاد نماید. «اشتراک»		امیرپرویز پویان نخستین کسی است که با برخورداری از ژرف اندیشی و قدرت در پیش گرفتن روش برخورد دیالکتیکی در تحقیق و بررسی واقعیت‌های جامعه، موفق شد تئوری رهنمون حرکت سازمان چریک‌های فدائی خلق را پی‌ریزی نموده و نخستین راه گشایی را در بن‌بستی که مبارزات توده‌های دربند ایران در آن گرفتار بودند، ایجاد نماید. «اشتراک»

	~~'''<big>✔</big>'''~~گروه احمدزاده-پویان به حلقه مشهد نیز معروف بود. ارتباط میان گروه [[بیژن جزنی\|جزنی]] با گروه احمدزاده-پویان، به واسطه آشنایی سیف دلیل صفایی با عباس فتاحی برقرار شد. این دو گروه در نهایت به هم پیوستند و گروه چریک‌های فدایی خلق را تشکیل دادند.<ref name=":2" />		گروه احمدزاده-پویان به حلقه مشهد نیز معروف بود. ارتباط میان گروه [[بیژن جزنی\|جزنی]] با گروه احمدزاده-پویان، به واسطه آشنایی سیف دلیل صفایی با عباس فتاحی برقرار شد. این دو گروه در نهایت به هم پیوستند و گروه چریک‌های فدایی خلق را تشکیل دادند.<ref name=":2" />

	مقاله‌ی امیرپرویز پویان مدتی بعد با عنوان ''مبارزه مسلحانه و رد تئوری بقاء'' در کنار جزوه‌ی مسعود احمدزاده، مانیفست گروه شناخته شد. <ref name=":1" />		مقاله‌ی امیرپرویز پویان مدتی بعد با عنوان ''مبارزه مسلحانه و رد تئوری بقاء'' در کنار جزوه‌ی مسعود احمدزاده، مانیفست گروه شناخته شد. <ref name=":1" />

Sayfe در ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۵

2024-08-27T11:15:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۵
خط ۱۷۸:		خط ۱۷۸:
	می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی دیگر رهروان را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار آن‌را به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>		می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی دیگر رهروان را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار آن‌را به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>

	✔[[سعید سلطان‌پور]] به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:		[[سعید سلطان‌پور]] به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:

	خون گوزن، جنگل پويان ديگری ست		خون گوزن، جنگل پويان ديگری ست

Sayfe: امیر پرویز پویان

2024-08-27T11:01:33Z

امیر پرویز پویان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۱
خط ۲۲۲:		خط ۲۲۲:
	روی فلات سوگوار بگردانم		روی فلات سوگوار بگردانم

	بايد بغرم از جگر ~~وچون~~ شير		بايد بغرم از جگر و چون شير

	با يال های خونين		با يال های خونين
خط ۲۶۸:		خط ۲۶۸:
	و نعره های من		و نعره های من

	پيچيده روی قله ی خونآلود.		پيچيده روی قله ی خونآلود

	گل های حزب سوخته ی دلشکستگان		گل های حزب سوخته ی دلشکستگان

Sayfe: /* به یاد صمد */

2024-08-20T15:39:44Z

به یاد صمد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۹
خط ۱۷۸:		خط ۱۷۸:
	می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی دیگر رهروان را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار آن‌را به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>		می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی دیگر رهروان را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار آن‌را به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>

	[[سعید سلطان‌پور]] به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:		✔[[سعید سلطان‌پور]] به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:

	خون گوزن، جنگل پويان ديگری ست		خون گوزن، جنگل پويان ديگری ست

Sayfe: /* به یاد صمد */

2024-08-20T15:39:01Z

به یاد صمد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۹
خط ۱۷۸:		خط ۱۷۸:
	می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی دیگر رهروان را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار آن‌را به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>		می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی دیگر رهروان را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار آن‌را به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>

	سعید ~~سلطانپور~~ به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:		[[سعید سلطان‌پور]] به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:

	خون گوزن، جنگل پويان ديگری ست		خون گوزن، جنگل پويان ديگری ست

Sayfe: /* آثار امیرپرویز پویان */

2024-08-20T15:37:08Z

آثار امیرپرویز پویان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۳۷
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۷:
	ه ناکجا آباد		ه ناکجا آباد
	]]		]]
	امیرپرویز پویان درسال ۱۳۴۸، به نقد دیدگاه‌های ~~واپسگرا~~ و راه و روش سیاسی جلال ~~آلاحمد~~ مشغول شد؛ ''~~خشمناک~~ از امپریالسم و هراسان از انقلاب'' را ~~به صورت نیمهمخفی~~ پخش کرد؛ و نیز دو داستان کوتاه «بازگشت به ناکجاآباد» و «بازگردیم» را در شماره‌ی ۲ ''فصل‌های سبز'' (آذر ۱۳۴۸) انتشار داد. امیرپرویز پویان برای شناخت بیشتر ساختار اجتماعی- اقتصادی ایران به مؤسسه‌ی مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران راه یافت؛ اما پس از مدتی به زندگی زیرزمینی روی آورد. در سال ۱۳۴۸ جزوه‌ی معروف ''ضرورت مبارزه‌ی مسلحانه و رد تئوری بقا'' را نوشت. این جزوه پس از درهم‌آمیزی گروه جزنی- ظریفی با گروه پویان-احمدزاده و پیدایش سازمان چریک‌هایی فدایی خلق در سال ۱۳۴۹، از سوی آن سازمان و دیگر گروه‌های انقلابی بارها و بارها چاپ و در میان روشنفکران ناسازگار با نظم موجود، دست به دست شد.<ref>[https://www.irannamag.com/article/5705 امیرپرویز پویان - سایت ایران نامگ]</ref>		امیرپرویز پویان درسال ۱۳۴۸، به نقد دیدگاه‌های غیر مترقی و راه و روش سیاسی جلال آل‌احمد مشغول شد؛ خشمگین ''از امپریالسم و هراسان از انقلاب'' را به‌صورت نیمه‌ مخفی پخش کرد؛ و نیز دو داستان کوتاه «بازگشت به ناکجاآباد» و «بازگردیم» را در شماره‌ی ۲ ''فصل‌های سبز'' (آذر ۱۳۴۸) انتشار داد. امیرپرویز پویان برای شناخت بیشتر ساختار اجتماعی- اقتصادی ایران به مؤسسه‌ی مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران راه یافت؛ اما پس از مدتی به زندگی زیرزمینی روی آورد. در سال ۱۳۴۸ جزوه‌ی معروف ''ضرورت مبارزه‌ی مسلحانه و رد تئوری بقا'' را نوشت. این جزوه پس از درهم‌آمیزی گروه جزنی- ظریفی با گروه پویان-احمدزاده و پیدایش سازمان چریک‌هایی فدایی خلق در سال ۱۳۴۹، از سوی آن سازمان و دیگر گروه‌های انقلابی بارها و بارها چاپ و در میان روشنفکران ناسازگار با نظم موجود، دست به دست شد.<ref>[https://www.irannamag.com/article/5705 امیرپرویز پویان - سایت ایران نامگ]</ref>

	در نوشته‌های امیرپرویز پویان، برخلاف مسعود احمدزاده و بیژن جزنی، تأکیدی بر مفاهیم رایج چپ سنتی دیده نمی‌شود. پویان در نقدی که بر جلال آل‌احمد نوشت؛ و در متنی که برای گریز از سانسور رژیم ~~شاه،~~ در قالب مصاحبه بین یک نویسنده و یک منتقد آمریکای لاتین منتشر کرد، جابه‌جا به مفاهیم چپ نو اشاره می کند.		در نوشته‌های امیرپرویز پویان، برخلاف مسعود احمدزاده و بیژن جزنی، تأکیدی بر مفاهیم رایج چپ سنتی دیده نمی‌شود. پویان در نقدی که بر جلال آل‌احمد نوشت؛ و در متنی که برای گریز از سانسور [[محمدرضا پهلوی\|رژیم شاه]]، در قالب مصاحبه بین یک نویسنده و یک منتقد آمریکای لاتین منتشر کرد، جابه‌جا به مفاهیم چپ نو اشاره می کند.

	توان‌مندی و خلاقیت امیرپرویز پویان در نفوذ کردن به درون آدم‌ها و موقعیت‌ها، تجسم عینی مفاهیم ذهنی و درونی کردن و نقد مفاهیم پیچیده، نه فقط در جزوه‌ی "رد تئوری بقاء"، بلکه در یکی دو داستان کوتاه از جمله "استحاله" و داستان گونه‌ای با عنوان"بازگردیم؟"، در پایان گفت‌وگویی میان سیمون لامارته و آمانوئل آرتری، در نگارش متن همین مصاحبه که برای دور زدن سانسور به‌عنوان ترجمه منتشر شد و در دیگر نوشته‌های او آشکار است.<ref name=":3" />		توان‌مندی و خلاقیت امیرپرویز پویان در نفوذ کردن به درون آدم‌ها و موقعیت‌ها، تجسم عینی مفاهیم ذهنی و درونی کردن و نقد مفاهیم پیچیده، نه فقط در جزوه‌ی "رد تئوری بقاء"، بلکه در یکی دو داستان کوتاه از جمله "استحاله" و داستان گونه‌ای با عنوان"بازگردیم؟"، در پایان گفت‌وگویی میان سیمون لامارته و آمانوئل آرتری، در نگارش متن همین مصاحبه که برای دور زدن سانسور به‌عنوان ترجمه منتشر شد و در دیگر نوشته‌های او آشکار است.<ref name=":3" />
خط ۱۶۱:		خط ۱۶۱:
	* بازگشت به ناکجا آباد		* بازگشت به ناکجا آباد
	* بازگردیم		* بازگردیم
	* ~~در باره‌ی~~ صمد		* درباره‌ی [[صمد بهرنگی\|صمد]]
	* دانش جدید و ما بعدالطبیعه		* دانش جدید و ما بعدالطبیعه
	* رشد اندیشه‌ها		* رشد اندیشه‌ها
	* جلال آل ~~احمد؛~~ خشمگین از امپریالیسم، ترسان از انقلاب		* [[جلال آل احمد]]؛ خشمگین از امپریالیسم، ترسان از انقلاب
	* مارکسیست‌ها و مسأله‌ی شرق‌زدگی در ایران؛ دو برخورد، شش نکته<ref>[https://altmag2011.files.wordpress.com/2012/07/pooyan2.pdf مجموعه آثار امیرپرویز پویان] </ref>		* مارکسیست‌ها و مسأله‌ی شرق‌زدگی در ایران؛ دو برخورد، شش نکته<ref>[https://altmag2011.files.wordpress.com/2012/07/pooyan2.pdf مجموعه آثار امیرپرویز پویان] </ref>

خط ۱۷۰:		خط ۱۷۰:
	امیرپرویز پویان مقاله‌ی ''به یاد صمد'' را با نام مستعار علی کبیری در آذر۱۳۴۷ در شماره ۵ ''مجله آرش''، دوره سوم، به چاپ رساند. درقسمتی از این مقاله نوشته است:		امیرپرویز پویان مقاله‌ی ''به یاد صمد'' را با نام مستعار علی کبیری در آذر۱۳۴۷ در شماره ۵ ''مجله آرش''، دوره سوم، به چاپ رساند. درقسمتی از این مقاله نوشته است:

	سالهای سال، گرم کار خویش بود. ما چه حرف‌ها که ~~می زدیم~~. او چه ~~قصه ها~~ که ~~می سرود…~~		سالهای سال، گرم کار خویش بود. ما چه حرف‌ها که می‌زدیم. او چه قصه‌ها که می‌سرود…
	[[پرونده:به یاد صمد.JPG\|جایگزین=صمد بهرنگی\|بندانگشتی\|صمد بهرنگی]]		[[پرونده:به یاد صمد.JPG\|جایگزین=صمد بهرنگی\|بندانگشتی\|صمد بهرنگی]]
	بودن” را برگزیده‌ایم، امّا «چگونه بودن» را کمتر اندیشه کرده‌ایم. «چگونه بودن» را دانستن، از آگاهی به «چرا بودن» برمی‌خیزد؛ و آنان که آگاهی خویش را باور دارند، می‌دانند که چگونه باید بود؛ که خوب باید بود. باورداران راستین «تکامل» بی گمان دانندگان راستین «چرا ~~بودن» اند~~. از آن پس «چگونه بودن» پاسخی نخواهد داشت جز در روند این تکامل، نقشی خلّاق و ~~بی شائبه~~ داشتن.		بودن” را برگزیده‌ایم، امّا «چگونه بودن» را کمتر اندیشه کرده‌ایم. «چگونه بودن» را دانستن، از آگاهی به «چرا بودن» برمی‌خیزد؛ و آنان که آگاهی خویش را باور دارند، می‌دانند که چگونه باید بود؛ که خوب باید بود. باورداران راستین «تکامل» بی گمان دانندگان راستین «چرا بودن»‌اند. از آن پس «چگونه بودن» پاسخی نخواهد داشت جز در روند این تکامل، نقشی خلّاق و بی‌شائبه داشتن.

	صمد رهروِ خستگی ناپذیر این روند بود. بنیان‌های جامعه‌ی خویش را ~~می شناخت~~ و از تضادی که بر این بنیان‌ها حکم می‌‏راند، نیک آگاه بود. ~~می اندیشید~~ که تکامل جامعه‌ی بشری در استقرار نهادهایی است که هر گونه تفاوتِ زاده‌ی روابط اجتماعی را در میان انسان‌ها ناممکن سازد و چشم‌انداز جامعه‏‌ای تُهی از نابرابری، صمد را همواره به سوی خود می‌کشید. ~~می دانست~~ که «آگاهی»، به آدمی توان کوه را می‌دهد؛ می‌دانست که شناختن و شناختِ خود را باور داشتن، یعنی نیروی پایان ناپذیرِ عزمِ تاریخ و انسان را به‌هم آمیختن و آن را به خدمتِ تغییر جامعه‌ی خویش درآوردن.		صمد رهروِ خستگی ناپذیر این روند بود. بنیان‌های جامعه‌ی خویش را می‌شناخت و از تضادی که بر این بنیان‌ها حکم می‌‏راند، نیک آگاه بود. می‌اندیشید که تکامل جامعه‌ی بشری در استقرار نهادهایی است که هر گونه تفاوتِ زاده‌ی روابط اجتماعی را در میان انسان‌ها ناممکن سازد و چشم‌انداز جامعه‏‌ای تُهی از نابرابری، صمد را همواره به سوی خود می‌کشید. می‌دانست که «آگاهی»، به آدمی توان کوه را می‌دهد؛ می‌دانست که شناختن و شناختِ خود را باور داشتن، یعنی نیروی پایان ناپذیرِ عزمِ تاریخ و انسان را به‌هم آمیختن و آن را به خدمتِ تغییر جامعه‌ی خویش درآوردن.

	می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی ~~دیگررهروان~~ را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار ~~آن را~~ به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>		می‌خواند، می‌رفت، می‌کوشید، می‌دوید، می‌دید، تجربه می‌کرد، می‌شناخت. از آن گروه معدودی بود که خواندن را با دیدن و تجربه کردن پیوند می‌دهند. نه شناخت و تجربه‌ی دیگر رهروان را آیه‏‌ای از سوی خداوندگار می‌دانست، و نه با کج‌اندیشی اعتبار آن‌را به هیچ می‌گرفت تا برای تنبلی و فرصت طلبی توجیهی روشنفکرانه بسازد. اعتقادی استوار داشت به این که نظر ما تنها در همراهی با شناختن عینی به نیرویی سازنده بدل می‌شود… اکنون صمد رفته است، لیک او به یقین انسانی است که جاریِ جاویدان در رویش فرداست… بکوشیم میراث صمد را بهتر به کار گیریم و برآن بیافزاییم و در این رهگذر، نیک می‌دانیم که آرزوی صمد انتقال این میراث به تمامی انسان‌های ستمدیده روزگار ما بود.<ref>[http://iwae.info/1398/05/%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/ به یاد صمد؛ امیرپرویز پویان - انجمن نویسندگان ایران در تبعید]</ref>

	سعید سلطانپور به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:		سعید سلطانپور به یاد امیرپرویز پویان این شعر را سروده است:

Khosro در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۸

2024-08-20T15:18:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۸
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	\| زیرنویس =		\| زیرنویس =
	}}		}}
	'''امیرپرویز پویان''' (زاده ۲۵ شهریو ۱۳۲۵ - تهران)، از چهره‌های برجسته‌ی جنبش چپ نوین ایران و از بنیان‌گذاران [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]] بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به اتمام رساند. امیرپرویز پویان از محافل سیاسی مذهبی وارد عرصه سیاست شد؛ و در [[جبهه ملی ایران\|جبهه ملی]] فعالیت داشت. امیرپرویز پویان مدرک دیپلم خود را در سال ۱۳۴۴، در مشهد اخذ کرد و در پایان همین سال راهی تهران شد. پیش از آن روند تغییر اندیشه‌های او آغاز شده بود. ورود امیرپرویز پویان به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران این روند را سرعت بخشید. امیر پرویز پویان پس از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از گروه‌های مذهبی-سنتی به خاطر بی‌عملی فاصله گرفت که نهایتاً به چرخش کامل ایدئولوژیک او منجر شد. امیر پرویز پویان پس از گرایش به سوسیالیزم به تشکیل و سازماندهی آزادی‌خواهان و هم‌فکران خود برای مبارزه با دیکتاتوری شاه پرداخت و هسته‌های اولیه سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران را بنیان گذاشت. امیرپرویز پویان در سوم خرداد ۱۳۵۰، توسط [[ساواک]] به همراه تنی چند از دوستان خود در خیابان نیروی هوایی تهران به محاصره ساواک درآمد. ~~آنها~~ در برابر ساواک مقاومت ~~سرسختانه ای~~ کردند و سرانجام جان باختند. امیرپرویز پویان ~~تألیفات~~ و ~~کتاب‌هایی نیز~~ در ~~زمینه مبارزه نگاشته است که~~ از ~~مهم‌ترین آن‌ها جزوه‌ی~~ «ضرورت مبارزه مسلحانه و رد تئوری بقا» ~~است~~.		'''امیرپرویز پویان''' (زاده ۲۵ شهریو ۱۳۲۵ - تهران)، از چهره‌های برجسته‌ی جنبش چپ نوین ایران و از بنیان‌گذاران [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران\|'''سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران''']] بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به اتمام رساند. امیرپرویز پویان از محافل سیاسی مذهبی وارد عرصه سیاست شد؛ و در [[جبهه ملی ایران\|'''جبهه ملی''']] فعالیت داشت. امیرپرویز پویان مدرک دیپلم خود را در سال ۱۳۴۴، در مشهد اخذ کرد و در پایان همین سال راهی تهران شد. پیش از آن روند تغییر اندیشه‌های او آغاز شده بود. ورود امیرپرویز پویان به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران این روند را سرعت بخشید. امیر پرویز پویان پس از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، از گروه‌های مذهبی-سنتی به خاطر بی‌عملی فاصله گرفت که نهایتاً به چرخش کامل ایدئولوژیک او منجر شد. امیر پرویز پویان پس از گرایش به سوسیالیزم به تشکیل و سازماندهی آزادی‌خواهان و هم‌فکران خود برای مبارزه با دیکتاتوری شاه پرداخت و هسته‌های اولیه سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران را بنیان گذاشت. امیرپرویز پویان در سوم خرداد ۱۳۵۰، توسط '''[[ساواک]]''' به همراه تنی چند از دوستان خود در خیابان نیروی هوایی تهران به محاصره ساواک درآمد. آن‌ها در برابر ساواک مقاومت سرسختانه‌ای کردند و سرانجام جان باختند. امیرپرویز پویان درسال ۱۳۴۸ به نقد دیدگاه‌های غیرمترقی و راه و روش سیاسی [[جلال آل احمد\|'''جلال آل‌احمد''']] مشغول شد و کتاب «خشمناک از امپریالسم و هراسان از انقلاب» را به صورت نیمه‌مخفی پخش کرد و هم‌چنین دو داستان کوتاه «بازگشت به ناکجا آباد» و «بازگردیم» را در شماره‌ی ۲ فصل‌های سبز (آذر) (۱۳۴۸) انتشار داد. امیر پرویز پویان برای شناخت بیشتر ساختار اجتماعی اقتصادی ایران به مؤسسه ی مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران راه یافت؛ اما پس از مدتی به زندگی زیرزمینی روی آورد در سال ۱۳۴۸ جزوه ی معروف «ضرورت مبارزه ی مسلحانه و رد تئوری بقا» را نوشت. این جزوه پس از در هم‌آمیزی گروه جزنی-ظریفی با گروه پویان-احمدزاده و پیدایش سازمان چریک‌هایی فدایی خلق در سال ۱۳۴۹، از سوی آن سازمان و دیگر گروه‌های انقلابی بارها و بارها چاپ و در میان روشنفکران ناسازگار با نظم موجود دست به دست شد.

	== کودکی و جوانی ==		== کودکی و جوانی ==