<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://www.iran-pedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Safa</id>
	<title>ایران پدیا - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.iran-pedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Safa"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Safa"/>
	<updated>2026-07-07T16:14:35Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.0</generator>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B7_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90193</id>
		<title>۱۷ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B7_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90193"/>
		<updated>2026-07-07T09:16:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۷ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۱۰ روز گذشته و به پایان آن ۲۵۵ روز (در سال عادی) یا ۲۵۶ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۴۹ - ملامصطفی بارزانی، دوباره رهبری کردهای عراق را به دست گرفت.&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۸ - اسامی صاحبان صنایعی که یک سال پس از [[انقلاب ضد سلطنتی ایران|&#039;&#039;&#039;انقلاب ضد سلطنتی&#039;&#039;&#039;]]،اموال آنها مصادره شد، در روزنامه اطلاعات: جعفر اخوان، حبيب ثابت‌پاسال، «فرمانفرما»‌ها، محمود رضایی، مراد اريه، رسول وهاب‌زاده، احمد خيامی، محمود خيامی، منصور ياسينی، محمدرحيم ايروانی، محمدتقی برخوردار، اكبر لاجورديان، قاسم لاجوردی، احمد لاجوردی، محمود لاجوردی، حبيب لاجوردی، علی‌اصغر پيروی، محمدعلی مهدوی، خسرو ابتهاج، آذر ابتهاج، ابوالحسن ابتهاج، حسين دانشور، علینقی عاليخانی، عبدالحميد اخوان كاشانی، رضا شكرچيان، علی شكرچيان، عبدالمجيد اعلم، مهدی مير‌اشرافی، مهدی هرندی، سعيد هدايت، محمد ابونصر، برادران عميد، حسن هراتی، مرتضی رحيم زاده خوئی، مهدی بوشهری، علینقی اسدی، طاهر ضيائی، عنايت بهبهانی، كاظم خسرو شاهی، محمد خسرو‌شاهی، برادران فولادی، اسدالله رشيديان، علی رضایی، مرتضی رستگار جواهری، مهدی نمازی و...&lt;br /&gt;
۸ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۶ - نیویورک تریبون اولین روزنامه‌ای بود که از ماشین لینوتایپ استفاده کرد که حروفچینی با دست را حذف کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۹ - اولین شماره وال استریت ژورنال منتشر شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۳ - كشورهای صنعتی هفتگانه اجازه دادند كه روسیه در كنفرانس‌های سران آنها شركت كند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۴ - کیم جونگ ایل پس از مرگ پدرش، کیم ایل سونگ، رهبری عالی کره شمالی را به عهده گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۴۷ -  اردوان کامکار، موسیقیدان و آهنگساز و نوازنده سنتور&lt;br /&gt;
۸ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۶۲۱ - ژان دو لا فونتن، نویسنده و شاعر فرانسوی&lt;br /&gt;
* ۱۸۳۱ - جان پمبرتون، شیمی‌دان و داروساز آمریکایی، کوکاکولا را اختراع کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۳۹ - جان دیویس راکفلر، سرمايه‌دار معروف امريكايی &lt;br /&gt;
* ۱۸۸۵ - ارنست بلوخ، فیلسوف، نویسنده آلمانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۲۲۹ - سید علی‌محمد باب، بنیان‌گذار جریان بابی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۴ - محمد‌مهدی ربانی‌املشی، عضو مجلس خبرگان جمهوری اسلامی&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۹ - لوکاس قوکاسیان، دانشمند برجسته و از پژوهشگران به‌نام سیستم‌های هوشمند در ایران&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۹ - غلامرضا سحاب، کارتوگراف و جغرافیدان&lt;br /&gt;
۸ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۶۹۵ - کریستین هویگنس، ریاضیدان، ستاره‌شناس و فیزیکدان هلندی &lt;br /&gt;
* ۱۹۴۹ - آنتون سعاده، رهبر سیاسی، فیلسوف و روزنامه‌نگار لبنانی&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۲ - غسان کنفانی، نویسنده و روزنامه‌نگار فلسطینی و از اعضای رهبری جبهه مردمی برای آزادی فلسطین بود که در بیروت توسط موساد و به تلافی عملیات فرودگاه لود ترور شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۴ - &amp;quot;كيم ايل سونگ&amp;quot; سياست‏مدار كره‏‌ای و رهبر كره شمالی&lt;br /&gt;
* ۲۰۲۲ - ترور شینزو آبه، سیاست‌مدار ژاپنی که از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷م به‌عنوان نخست‌وزیر و رئیس حزب لیبرال‌دموکرات فعالیت داشت و دوباره از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰م در همین سِمَت‌ها بود. او رکورد طولانی‌ترین دوران نخست‌وزیری در تاریخ ژاپن را دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز جهانی آلرژی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B6_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90165</id>
		<title>۱۶ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B6_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90165"/>
		<updated>2026-07-06T13:56:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۶ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۹ روز گذشته و به پایان آن ۲۵۶ روز (در سال عادی) یا ۲۵۷روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
* ۴۴۹ - آغاز مبارزه‌ی [[حسن صباح|&#039;&#039;&#039;حسن صباح&#039;&#039;&#039;]]، مورخان، متفق القول، هفتم ژوئیه سال ۱۰۷۱ میلادی را روزی می‌دانند که حسن صبّاح، کار دیوانی ‹امور اداری دولتی› را رها کرد تا راه مبارزه با فساد، تجاوز، سلطه‌گری و زورگویی را در پیش گیرد و جهان بهتری بسازد. وی از نظر فلسفی معتقد به آزادی اجتماعی، تعاون، برادری، عدم تصرف مناطق و برتری بر ملل دیگر با توسل به نیروی مسلح بود و بخشودن پشیمان شدگان را تشویق و «حرص مال زدن» را نهی می‌کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۰ - امير مؤيد سوادكوهی، در مازندران سر به طغيان برداشت و علم مخالفت با حكومت مركزی برافراشت.&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۱ - كتاب «چهره مطبوعات معاصر» تالیف  غلامحسین صالحیار ، انتشار يافت. مطالعه اين كتاب، مسير تكامل ژورناليسم ايران را به دست می‌دهد.&lt;br /&gt;
۷ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۶۳ - آغاز سربازگیری اجباری در آمریکا با تصویب کنگره در جریان جنگ‌های داخلی آمریکا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۶ - مادر فرانسیس خاویر کابرینی، به عنوان اولین قدیس آمریکایی مقدس شناخته شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۴ - حسین ملک، موسیقیدان و نوازنده سنتور&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۱ - گلی امامی، نویسنده، مترجم و فعال فرهنگی&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۴ - بیژن الهی‌شیرازی، شاعر، مترجم، نقاش و پژوهشگر&lt;br /&gt;
* ۱۳۴۲ - سعید عبادتیان، شاعر کُرد ایرانی&lt;br /&gt;
۷ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۷۵۲ - جوزف ماری ژاكارد، تاجر فرانسوی، دستگاه بافندگی ژاكارد را اختراع كرد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۶۰ - گوستاو مالر، آهنگ‌ساز و رهبر ارکستر و یکی از برجسته‌ترین آهنگ‌سازان دورۀ رمانتیکِ پسین&lt;br /&gt;
* ۱۸۹۳ - ولادیمیر مایاکوفسکی، بازیگر، نمایشنامه‌نویس و شاعر روسی&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۱ - ویتوریو دسیکا، کارگردان و بازیگر ایتالیایی و از پیشگامان نئورئالیسم سینمای ایتالیا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۱ - فخری گلستان، سفالگر ایرانی (زاده ۱۳۰۴)&lt;br /&gt;
۷ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۷ - ادوارد اول، پادشاه انگلستان که شهرت وی به‌خاطر تسخیر ولز و نگه‌داشتن اسکاتلند به‌عنوان جزئی از انگلستان است. او همچنین یهودیان را از انگلستان بیرون راند و چون به‌آزادی پارلمانی احترام می‌گذاشت، به‌او لقب ژوستینین انگلستان دادند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۱ - یوهانا اشپیری، نویسنده داستان‌های کودکان، خالق رمان هایدی&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۰ - آرتور کانن دویل، نویسنده و پزشک اسکاتلندی، خالق شخصیت شرلوک هولمز&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۳ - ماکس هورکهایمر، فیلسوف و جامعه‌شناس آلمانی&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۸ - هانری کربن، فیلسوف، ایران‌شناس و اسلام‌شناس فرانسوی که بخشی از عمر خود را در ایران و خاورمیانه سپری کرد. او نخستین مترجم آثار مارتین هایدگر به‌زبان فرانسه و همچنین معرفی‌کنندۀ فلسفۀ اشراق سهروردی و حکمت متعالیۀ ملاصدرا به‌اروپاییان بود. وی از پایه‌گذاران فلسفۀ تطبیقی است که به‌نقادی فلسفۀ مدرن غرب بر پایۀ سنت فلسفۀ اسلامی می‌پردازد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز جهانی بخشش&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;br /&gt;
{{گاه‌شماری-خرد}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90159</id>
		<title>عذرا علوی طالقانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90159"/>
		<updated>2026-07-06T08:39:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* پیام مسعود رجوی */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
| اندازه جعبه       =&lt;br /&gt;
| عنوان             =&lt;br /&gt;
| عنوان ۲           =&lt;br /&gt;
| نام               =عذرا علوی طالقانی&lt;br /&gt;
| تصویر             =عذرا علوی طالقانی.JPG&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر      =&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر       = &lt;br /&gt;
| زادروز            = ۱۳۳۳&lt;br /&gt;
| زادگاه            =تهران &lt;br /&gt;
| مکان ناپدیدشدن    =&lt;br /&gt;
| تاریخ ناپدیدشدن   =&lt;br /&gt;
| وضعیت             =&lt;br /&gt;
| تاریخ مرگ         =۱۵ تیر ۱۴۰۲ &lt;br /&gt;
| مکان مرگ          =آلبانی&lt;br /&gt;
|عرض جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|طول جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|latd=|latm=|lats=|latNS=N&lt;br /&gt;
|longd=|longm=|longs=|longEW=E&lt;br /&gt;
| علت مرگ           =بیماری&lt;br /&gt;
| پیداشدن جسد       =&lt;br /&gt;
| آرامگاه           =&lt;br /&gt;
| بناهای یادبود     =&lt;br /&gt;
| محل زندگی         = ایران و عراق و آلبانی&lt;br /&gt;
| ملیت              =ایرانی&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر       =&lt;br /&gt;
| نژاد              = &lt;br /&gt;
| تابعیت            =ایران&lt;br /&gt;
| تحصیلات            =  &lt;br /&gt;
| دانشگاه           =&lt;br /&gt;
| پیشه              =&lt;br /&gt;
| سال‌های فعالیت     =&lt;br /&gt;
| کارفرما           =&lt;br /&gt;
| نهاد              =&lt;br /&gt;
| نماینده           =&lt;br /&gt;
| شناخته‌شده برای    = مردم ایران&lt;br /&gt;
| نقش‌های برجسته     = &lt;br /&gt;
| سبک               =&lt;br /&gt;
| تأثیرگذاران       =مخالفین جمهوری اسلامی&lt;br /&gt;
| تأثیرپذیرفتگان    =مردم ایران&lt;br /&gt;
| شهر خانگی         = &lt;br /&gt;
| دستمزد            =&lt;br /&gt;
| دارایی خالص       = &lt;br /&gt;
| قد                =&lt;br /&gt;
| وزن               =&lt;br /&gt;
| تلویزیون          =&lt;br /&gt;
| لقب               =&lt;br /&gt;
| دوره              =&lt;br /&gt;
| پس از             =&lt;br /&gt;
| پیش از            =&lt;br /&gt;
| حزب               =&lt;br /&gt;
| جنبش              =&lt;br /&gt;
| مخالفان           = &lt;br /&gt;
| هیئت              =&lt;br /&gt;
| دین               =اسلام&lt;br /&gt;
| مذهب              =&lt;br /&gt;
| اتهام             = &lt;br /&gt;
| مجازات            = &lt;br /&gt;
| وضعیت گناهکاری    =&lt;br /&gt;
| منصب              =&lt;br /&gt;
| مکتب              =ضد ولایت فقیه&lt;br /&gt;
| آثار              =&lt;br /&gt;
| همسر              =ابراهیم ذاکری&lt;br /&gt;
| شریک زندگی        = &lt;br /&gt;
| فرزندان           = &lt;br /&gt;
| والدین            = &lt;br /&gt;
| خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
| جوایز             =&lt;br /&gt;
| امضا              =&lt;br /&gt;
| اندازه امضا       =&lt;br /&gt;
| signature_alt     =&lt;br /&gt;
| وبگاه             =&lt;br /&gt;
| imdb_id           =&lt;br /&gt;
| Soure_id          =&lt;br /&gt;
| پانویس            =&lt;br /&gt;
}}&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; عضو مرکزیت [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به سازمان مجاهدین و تبلیغ آنها بارها در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر [[سید محمود طالقانی|طالقانی]] روح راستین انقلاب ضد سلطنتی بود. از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و سال ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. به مدت ۴۷ سال درگیر مبارزه‌ی تمام‌عیار حرفه‌ای و تشکیلاتی با دیکتاتوری‌های شاه و [[ولایت فقیه]] بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://article.mojahedin.org/i/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عذرا علوی طالقانی، از سال ۱۳۶۴، عضو شورای ملی مقاومت از سال ۱۳۷۱، عضو ارشد شورای رهبری مجاهدین از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶  جانشین فرمانده [[ارتش آزادیبخش ملی ایران]] بود. در سال ۱۳۶۶ یکی از فرماندهان تیپ‌های رزمی زنان در ارتش آزادیبخش ملی بود و این تیپ‌ها را در سلسله [[عملیات آفتاب]]، [[عملیات چلچراغ|چلچراغ]] و [[فروغ جاویدان]] فرماندهی کرد..&amp;lt;ref&amp;gt;[https://freedomfori.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html سایت پیشتازان راه آزادی ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران پس از جنگ و اشغال عراق توسط آمریکا و ائتلاف بین‌المللی، ۱۴ سال در ستاد فرماندهی ارتش آزادیبخش قرار داشت. سرانجام روز پنجشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۲ در [[اشرف ۳]] در آلبانی بر اثر بیماری درگذشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه عذرا علوی طالقانی ==&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی آقای نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به سازمان مجاهدین و تبلیغ آنها چند بار در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضد سلطنتی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و در ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. در همین سال با یکی از کادرهای قدیمی مجاهدین به نام [[ابراهیم ذاکری]] ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری بنام زهیر بود که در سال ۲۰۰۱ در عراق در درگیری با ماموران و وابستگان به جمهوری اسلامی در عراق در [[قرارگاه اشرف]] جان‌باخت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در انتخابات دوره اول مجلس شورای ملی در سال ۱۳۵۸ در تهران، وزارت کشور جمهوری اسلامی عذرا علوی طالقانی را نفر پنجاه و سوم تهران با بیش از ۳۰۸ هزار رأی اعلام کرد. این در شرایطی بود که از تقلب و از بین بردن آرای مجاهدین به طرق گوناگون توسط وابستگان جمهوری اسلامی و کمیته‌ها و پاسداران و «اتاق تجمیع» آرای آن روزگار در وزارت کشور گزارشات متعددی در نشریات و رسانه‌های آن روزگار منتشر شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او در بخشی از مصاحبه خود با سیمای آزادی از مبارزات خود در زمان شاه می‌گوید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و اینکه [[فاطمه امینی]] و دیگران مجاهدان رزمنده الگوی او برای انتخاب مبارزه با [[ساواک]] و [[سلطنت پهلوی]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://t.me/MOJAHEDIN_ORG/158741 مصاحبه با سیمای آزادی کلیپ کانال تلگرامی مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و در آخرین سخنرانی خود از انتخاب اصلح مسئول اول سازمان مجاهدین و معاونین وی دفاع کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.youtube.com/watch?v=nDJcSOEDGMw سایت یوتیوب]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام مسعود رجوی ===&lt;br /&gt;
[[مسعود رجوی]] پس از درگذشت عذرا علوی طالقانی طی پیامی چنین گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«سردار والای دیگری از ارتش فدا و آزادی، جاودانه و رستگار شد. یکی از برجسته‌ترین زنان انقلابی معاصر ایران، فدیة مجاهدین در شب عید غدیر در آستان امیر مؤمنان و ملت ایران. با پدرش آقای نورالدین علوی طالقانی روحانی برجسته که بارها در روزگار ستم‌شاهی به زندان افتاده بود و جرمش کمک و تبلیغ برای مجاهدین بود، در [[زندان قصر]] هم‌بند بودم. یاد پدرطالقانی به خیر تا چون «ابر بگرید». خواهر سوسن از خویشاوندان نزدیک پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضد سلطنتی بود.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://ganjinehiran455mihan.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html وبلاگ گنجینه میهنی برای ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام  مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
خانم [[مریم رجوی]] طی پیامی درگذشت «یکی از درخشان‌ترین الگوهای مبارزه تاریخی و رهائیبخش زنان ایران» را به مجاهدین و ارتش آزادی و [[شورای ملی مقاومت ایران]] تسلیت گفت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://women.ncr-iran.org/fa/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C/ سایت زنان نیروی تغییر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90157</id>
		<title>عذرا علوی طالقانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90157"/>
		<updated>2026-07-06T08:36:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
| اندازه جعبه       =&lt;br /&gt;
| عنوان             =&lt;br /&gt;
| عنوان ۲           =&lt;br /&gt;
| نام               =عذرا علوی طالقانی&lt;br /&gt;
| تصویر             =عذرا علوی طالقانی.JPG&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر      =&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر       = &lt;br /&gt;
| زادروز            = ۱۳۳۳&lt;br /&gt;
| زادگاه            =تهران &lt;br /&gt;
| مکان ناپدیدشدن    =&lt;br /&gt;
| تاریخ ناپدیدشدن   =&lt;br /&gt;
| وضعیت             =&lt;br /&gt;
| تاریخ مرگ         =۱۵ تیر ۱۴۰۲ &lt;br /&gt;
| مکان مرگ          =آلبانی&lt;br /&gt;
|عرض جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|طول جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|latd=|latm=|lats=|latNS=N&lt;br /&gt;
|longd=|longm=|longs=|longEW=E&lt;br /&gt;
| علت مرگ           =بیماری&lt;br /&gt;
| پیداشدن جسد       =&lt;br /&gt;
| آرامگاه           =&lt;br /&gt;
| بناهای یادبود     =&lt;br /&gt;
| محل زندگی         = ایران و عراق و آلبانی&lt;br /&gt;
| ملیت              =ایرانی&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر       =&lt;br /&gt;
| نژاد              = &lt;br /&gt;
| تابعیت            =ایران&lt;br /&gt;
| تحصیلات            =  &lt;br /&gt;
| دانشگاه           =&lt;br /&gt;
| پیشه              =&lt;br /&gt;
| سال‌های فعالیت     =&lt;br /&gt;
| کارفرما           =&lt;br /&gt;
| نهاد              =&lt;br /&gt;
| نماینده           =&lt;br /&gt;
| شناخته‌شده برای    = مردم ایران&lt;br /&gt;
| نقش‌های برجسته     = &lt;br /&gt;
| سبک               =&lt;br /&gt;
| تأثیرگذاران       =مخالفین جمهوری اسلامی&lt;br /&gt;
| تأثیرپذیرفتگان    =مردم ایران&lt;br /&gt;
| شهر خانگی         = &lt;br /&gt;
| دستمزد            =&lt;br /&gt;
| دارایی خالص       = &lt;br /&gt;
| قد                =&lt;br /&gt;
| وزن               =&lt;br /&gt;
| تلویزیون          =&lt;br /&gt;
| لقب               =&lt;br /&gt;
| دوره              =&lt;br /&gt;
| پس از             =&lt;br /&gt;
| پیش از            =&lt;br /&gt;
| حزب               =&lt;br /&gt;
| جنبش              =&lt;br /&gt;
| مخالفان           = &lt;br /&gt;
| هیئت              =&lt;br /&gt;
| دین               =اسلام&lt;br /&gt;
| مذهب              =&lt;br /&gt;
| اتهام             = &lt;br /&gt;
| مجازات            = &lt;br /&gt;
| وضعیت گناهکاری    =&lt;br /&gt;
| منصب              =&lt;br /&gt;
| مکتب              =ضد ولایت فقیه&lt;br /&gt;
| آثار              =&lt;br /&gt;
| همسر              =ابراهیم ذاکری&lt;br /&gt;
| شریک زندگی        = &lt;br /&gt;
| فرزندان           = &lt;br /&gt;
| والدین            = &lt;br /&gt;
| خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
| جوایز             =&lt;br /&gt;
| امضا              =&lt;br /&gt;
| اندازه امضا       =&lt;br /&gt;
| signature_alt     =&lt;br /&gt;
| وبگاه             =&lt;br /&gt;
| imdb_id           =&lt;br /&gt;
| Soure_id          =&lt;br /&gt;
| پانویس            =&lt;br /&gt;
}}&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; عضو مرکزیت [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به سازمان مجاهدین و تبلیغ آنها بارها در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر [[سید محمود طالقانی|طالقانی]] روح راستین انقلاب ضد سلطنتی بود. از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و سال ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. به مدت ۴۷ سال درگیر مبارزه‌ی تمام‌عیار حرفه‌ای و تشکیلاتی با دیکتاتوری‌های شاه و [[ولایت فقیه]] بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://article.mojahedin.org/i/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عذرا علوی طالقانی، از سال ۱۳۶۴، عضو شورای ملی مقاومت از سال ۱۳۷۱، عضو ارشد شورای رهبری مجاهدین از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶  جانشین فرمانده [[ارتش آزادیبخش ملی ایران]] بود. در سال ۱۳۶۶ یکی از فرماندهان تیپ‌های رزمی زنان در ارتش آزادیبخش ملی بود و این تیپ‌ها را در سلسله [[عملیات آفتاب]]، [[عملیات چلچراغ|چلچراغ]] و [[فروغ جاویدان]] فرماندهی کرد..&amp;lt;ref&amp;gt;[https://freedomfori.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html سایت پیشتازان راه آزادی ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران پس از جنگ و اشغال عراق توسط آمریکا و ائتلاف بین‌المللی، ۱۴ سال در ستاد فرماندهی ارتش آزادیبخش قرار داشت. سرانجام روز پنجشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۲ در [[اشرف ۳]] در آلبانی بر اثر بیماری درگذشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه عذرا علوی طالقانی ==&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی آقای نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به سازمان مجاهدین و تبلیغ آنها چند بار در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضد سلطنتی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و در ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. در همین سال با یکی از کادرهای قدیمی مجاهدین به نام [[ابراهیم ذاکری]] ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری بنام زهیر بود که در سال ۲۰۰۱ در عراق در درگیری با ماموران و وابستگان به جمهوری اسلامی در عراق در [[قرارگاه اشرف]] جان‌باخت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در انتخابات دوره اول مجلس شورای ملی در سال ۱۳۵۸ در تهران، وزارت کشور جمهوری اسلامی عذرا علوی طالقانی را نفر پنجاه و سوم تهران با بیش از ۳۰۸ هزار رأی اعلام کرد. این در شرایطی بود که از تقلب و از بین بردن آرای مجاهدین به طرق گوناگون توسط وابستگان جمهوری اسلامی و کمیته‌ها و پاسداران و «اتاق تجمیع» آرای آن روزگار در وزارت کشور گزارشات متعددی در نشریات و رسانه‌های آن روزگار منتشر شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او در بخشی از مصاحبه خود با سیمای آزادی از مبارزات خود در زمان شاه می‌گوید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و اینکه [[فاطمه امینی]] و دیگران مجاهدان رزمنده الگوی او برای انتخاب مبارزه با [[ساواک]] و [[سلطنت پهلوی]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://t.me/MOJAHEDIN_ORG/158741 مصاحبه با سیمای آزادی کلیپ کانال تلگرامی مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و در آخرین سخنرانی خود از انتخاب اصلح مسئول اول سازمان مجاهدین و معاونین وی دفاع کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.youtube.com/watch?v=nDJcSOEDGMw سایت یوتیوب]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام مسعود رجوی ===&lt;br /&gt;
[[مسعود رجوی]] پس از درگذشت عذرا علوی طالقانی طی پیامی چنین گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«سردار والای دیگری از ارتش فدا و آزادی، جاودانه و رستگار شد. یکی از برجسته‌ترین زنان انقلابی معاصر ایران، فدیة مجاهدین در شب عید غدیر در آستان امیر مؤمنان و ملت ایران. با پدرش آقای نورالدین علوی طالقانی روحانی برجسته که بارها در روزگار ستم‌شاهی به زندان افتاده بود و جرمش کمک و تبلیغ برای مجاهدین بود، در زندان قصرهم‌بند بودم. یاد پدرطالقانی به خیر تا چون «ابر بگرید». خواهر سوسن از خویشاوندان نزدیک پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضدسلطنتی بود.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://ganjinehiran455mihan.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html وبلاگ گنجینه میهنی برای ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام  مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
خانم [[مریم رجوی]] طی پیامی درگذشت «یکی از درخشان‌ترین الگوهای مبارزه تاریخی و رهائیبخش زنان ایران» را به مجاهدین و ارتش آزادی و [[شورای ملی مقاومت ایران]] تسلیت گفت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://women.ncr-iran.org/fa/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C/ سایت زنان نیروی تغییر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90156</id>
		<title>عذرا علوی طالقانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90156"/>
		<updated>2026-07-06T08:26:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
| اندازه جعبه       =&lt;br /&gt;
| عنوان             =&lt;br /&gt;
| عنوان ۲           =&lt;br /&gt;
| نام               =عذرا علوی طالقانی&lt;br /&gt;
| تصویر             =عذرا علوی طالقانی.JPG&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر      =&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر       = &lt;br /&gt;
| زادروز            = ۱۳۳۳&lt;br /&gt;
| زادگاه            =تهران &lt;br /&gt;
| مکان ناپدیدشدن    =&lt;br /&gt;
| تاریخ ناپدیدشدن   =&lt;br /&gt;
| وضعیت             =&lt;br /&gt;
| تاریخ مرگ         =۱۵ تیر ۱۴۰۲ &lt;br /&gt;
| مکان مرگ          =آلبانی&lt;br /&gt;
|عرض جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|طول جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|latd=|latm=|lats=|latNS=N&lt;br /&gt;
|longd=|longm=|longs=|longEW=E&lt;br /&gt;
| علت مرگ           =بیماری&lt;br /&gt;
| پیداشدن جسد       =&lt;br /&gt;
| آرامگاه           =&lt;br /&gt;
| بناهای یادبود     =&lt;br /&gt;
| محل زندگی         = ایران و عراق و آلبانی&lt;br /&gt;
| ملیت              =ایرانی&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر       =&lt;br /&gt;
| نژاد              = &lt;br /&gt;
| تابعیت            =ایران&lt;br /&gt;
| تحصیلات            =  &lt;br /&gt;
| دانشگاه           =&lt;br /&gt;
| پیشه              =&lt;br /&gt;
| سال‌های فعالیت     =&lt;br /&gt;
| کارفرما           =&lt;br /&gt;
| نهاد              =&lt;br /&gt;
| نماینده           =&lt;br /&gt;
| شناخته‌شده برای    = مردم ایران&lt;br /&gt;
| نقش‌های برجسته     = &lt;br /&gt;
| سبک               =&lt;br /&gt;
| تأثیرگذاران       =مخالفین جمهوری اسلامی&lt;br /&gt;
| تأثیرپذیرفتگان    =مردم ایران&lt;br /&gt;
| شهر خانگی         = &lt;br /&gt;
| دستمزد            =&lt;br /&gt;
| دارایی خالص       = &lt;br /&gt;
| قد                =&lt;br /&gt;
| وزن               =&lt;br /&gt;
| تلویزیون          =&lt;br /&gt;
| لقب               =&lt;br /&gt;
| دوره              =&lt;br /&gt;
| پس از             =&lt;br /&gt;
| پیش از            =&lt;br /&gt;
| حزب               =&lt;br /&gt;
| جنبش              =&lt;br /&gt;
| مخالفان           = &lt;br /&gt;
| هیئت              =&lt;br /&gt;
| دین               =اسلام&lt;br /&gt;
| مذهب              =&lt;br /&gt;
| اتهام             = &lt;br /&gt;
| مجازات            = &lt;br /&gt;
| وضعیت گناهکاری    =&lt;br /&gt;
| منصب              =&lt;br /&gt;
| مکتب              =ضد ولایت فقیه&lt;br /&gt;
| آثار              =&lt;br /&gt;
| همسر              =ابراهیم ذاکری&lt;br /&gt;
| شریک زندگی        = &lt;br /&gt;
| فرزندان           = &lt;br /&gt;
| والدین            = &lt;br /&gt;
| خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
| جوایز             =&lt;br /&gt;
| امضا              =&lt;br /&gt;
| اندازه امضا       =&lt;br /&gt;
| signature_alt     =&lt;br /&gt;
| وبگاه             =&lt;br /&gt;
| imdb_id           =&lt;br /&gt;
| Soure_id          =&lt;br /&gt;
| پانویس            =&lt;br /&gt;
}}&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; عضو مرکزیت [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به سازمان مجاهدین و تبلیغ آنها بارها در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر [[سید محمود طالقانی|طالقانی]] روح راستین انقلاب ضد سلطنتی بود. از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و سال ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. به مدت ۴۷ سال درگیر مبارزه‌ی تمام‌عیار حرفه‌ای و تشکیلاتی با دیکتاتوری‌های شاه و [[ولایت فقیه]] بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://article.mojahedin.org/i/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عذرا علوی طالقانی، از سال ۱۳۶۴، عضو شورای ملی مقاومت از سال ۱۳۷۱، عضو ارشد شورای رهبری مجاهدین از سال ۱۳۷۲ و جانشین فرمانده [[ارتش آزادیبخش ملی ایران]] از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶ بود. در سال ۱۳۶۶ یکی از فرماندهان تیپ‌های رزمی زنان در ارتش آزادیبخش ملی را به‌عهده داشت و این تیپ‌ها را در سلسله [[عملیات آفتاب]]، [[عملیات چلچراغ|چلچراغ]] و [[فروغ جاویدان]] فرماندهی کرد..&amp;lt;ref&amp;gt;[https://freedomfori.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html سایت پیشتازان راه آزادی ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران پس از جنگ و اشغال عراق توسط آمریکا و ائتلاف بین‌المللی، ۱۴ سال در ستاد فرماندهی ارتش آزادیبخش قرار داشت. سرانجام روز پنجشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۲ در [[اشرف ۳]] در آلبانی بر اثر بیماری درگذشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه عذرا علوی طالقانی ==&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی آقای نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به سازمان مجاهدین و تبلیغ آنها چند بار در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضد سلطنتی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و در ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. در همین سال با یکی از کادرهای قدیمی مجاهدین به نام [[ابراهیم ذاکری]] ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری بنام زهیر بود که در سال ۲۰۰۱ در عراق در درگیری با ماموران و وابستگان به جمهوری اسلامی در عراق در [[قرارگاه اشرف]] جان‌باخت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در انتخابات دوره اول مجلس شورای ملی در سال ۱۳۵۸ در تهران، وزارت کشور جمهوری اسلامی عذرا علوی طالقانی را نفر پنجاه و سوم تهران با بیش از ۳۰۸ هزار رأی اعلام کرد. این در شرایطی بود که از تقلب و از بین بردن آرای مجاهدین به طرق گوناگون توسط وابستگان جمهوری اسلامی و کمیته‌ها و پاسداران و «اتاق تجمیع» آرای آن روزگار در وزارت کشور گزارشات متعددی در نشریات و رسانه‌های آن روزگار منتشر شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او در بخشی از مصاحبه خود با سیمای آزادی از مبارزات خود در زمان شاه می‌گوید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و اینکه [[فاطمه امینی]] و دیگران مجاهدان رزمنده الگوی او برای انتخاب مبارزه با [[ساواک]] و [[سلطنت پهلوی]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://t.me/MOJAHEDIN_ORG/158741 مصاحبه با سیمای آزادی کلیپ کانال تلگرامی مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و در آخرین سخنرانی خود از انتخاب اصلح مسئول اول سازمان مجاهدین و معاونین وی دفاع کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.youtube.com/watch?v=nDJcSOEDGMw سایت یوتیوب]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام مسعود رجوی ===&lt;br /&gt;
[[مسعود رجوی]] پس از درگذشت عذرا علوی طالقانی طی پیامی چنین گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«سردار والای دیگری از ارتش فدا و آزادی، جاودانه و رستگار شد. یکی از برجسته‌ترین زنان انقلابی معاصر ایران، فدیة مجاهدین در شب عید غدیر در آستان امیر مؤمنان و ملت ایران. با پدرش آقای نورالدین علوی طالقانی روحانی برجسته که بارها در روزگار ستم‌شاهی به زندان افتاده بود و جرمش کمک و تبلیغ برای مجاهدین بود، در زندان قصرهم‌بند بودم. یاد پدرطالقانی به خیر تا چون «ابر بگرید». خواهر سوسن از خویشاوندان نزدیک پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضدسلطنتی بود.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://ganjinehiran455mihan.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html وبلاگ گنجینه میهنی برای ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام  مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
خانم [[مریم رجوی]] طی پیامی درگذشت «یکی از درخشان‌ترین الگوهای مبارزه تاریخی و رهائیبخش زنان ایران» را به مجاهدین و ارتش آزادی و [[شورای ملی مقاومت ایران]] تسلیت گفت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://women.ncr-iran.org/fa/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C/ سایت زنان نیروی تغییر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90154</id>
		<title>عذرا علوی طالقانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7_%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=90154"/>
		<updated>2026-07-06T08:16:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
| اندازه جعبه       =&lt;br /&gt;
| عنوان             =&lt;br /&gt;
| عنوان ۲           =&lt;br /&gt;
| نام               =عذرا علوی طالقانی&lt;br /&gt;
| تصویر             =عذرا علوی طالقانی.JPG&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر      =&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر       = &lt;br /&gt;
| زادروز            = ۱۳۳۳&lt;br /&gt;
| زادگاه            =تهران &lt;br /&gt;
| مکان ناپدیدشدن    =&lt;br /&gt;
| تاریخ ناپدیدشدن   =&lt;br /&gt;
| وضعیت             =&lt;br /&gt;
| تاریخ مرگ         =۱۵ تیر ۱۴۰۲ &lt;br /&gt;
| مکان مرگ          =آلبانی&lt;br /&gt;
|عرض جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|طول جغرافیایی محل دفن=&lt;br /&gt;
|latd=|latm=|lats=|latNS=N&lt;br /&gt;
|longd=|longm=|longs=|longEW=E&lt;br /&gt;
| علت مرگ           =بیماری&lt;br /&gt;
| پیداشدن جسد       =&lt;br /&gt;
| آرامگاه           =&lt;br /&gt;
| بناهای یادبود     =&lt;br /&gt;
| محل زندگی         = ایران و عراق و آلبانی&lt;br /&gt;
| ملیت              =ایرانی&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر       =&lt;br /&gt;
| نژاد              = &lt;br /&gt;
| تابعیت            =ایران&lt;br /&gt;
| تحصیلات            =  &lt;br /&gt;
| دانشگاه           =&lt;br /&gt;
| پیشه              =&lt;br /&gt;
| سال‌های فعالیت     =&lt;br /&gt;
| کارفرما           =&lt;br /&gt;
| نهاد              =&lt;br /&gt;
| نماینده           =&lt;br /&gt;
| شناخته‌شده برای    = مردم ایران&lt;br /&gt;
| نقش‌های برجسته     = &lt;br /&gt;
| سبک               =&lt;br /&gt;
| تأثیرگذاران       =مخالفین جمهوری اسلامی&lt;br /&gt;
| تأثیرپذیرفتگان    =مردم ایران&lt;br /&gt;
| شهر خانگی         = &lt;br /&gt;
| دستمزد            =&lt;br /&gt;
| دارایی خالص       = &lt;br /&gt;
| قد                =&lt;br /&gt;
| وزن               =&lt;br /&gt;
| تلویزیون          =&lt;br /&gt;
| لقب               =&lt;br /&gt;
| دوره              =&lt;br /&gt;
| پس از             =&lt;br /&gt;
| پیش از            =&lt;br /&gt;
| حزب               =&lt;br /&gt;
| جنبش              =&lt;br /&gt;
| مخالفان           = &lt;br /&gt;
| هیئت              =&lt;br /&gt;
| دین               =اسلام&lt;br /&gt;
| مذهب              =&lt;br /&gt;
| اتهام             = &lt;br /&gt;
| مجازات            = &lt;br /&gt;
| وضعیت گناهکاری    =&lt;br /&gt;
| منصب              =&lt;br /&gt;
| مکتب              =ضد ولایت فقیه&lt;br /&gt;
| آثار              =&lt;br /&gt;
| همسر              =ابراهیم ذاکری&lt;br /&gt;
| شریک زندگی        = &lt;br /&gt;
| فرزندان           = &lt;br /&gt;
| والدین            = &lt;br /&gt;
| خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
| جوایز             =&lt;br /&gt;
| امضا              =&lt;br /&gt;
| اندازه امضا       =&lt;br /&gt;
| signature_alt     =&lt;br /&gt;
| وبگاه             =&lt;br /&gt;
| imdb_id           =&lt;br /&gt;
| Soure_id          =&lt;br /&gt;
| پانویس            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به [[سازمان مجاهدین]] و تبلیغ آنها چند بار در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر [[سید محمود طالقانی|طالقانی]] روح راستین انقلاب ضدسلطنتی بود. از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و در ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. به مدت ۴۷ سال درگیر مبارزه‌ی تمام‌عیار حرفه‌ای و تشکیلاتی با دیکتاتوری‌های شاه و [[ولایت فقیه]] بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://article.mojahedin.org/i/%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B3%D9%86-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF سایت سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;              &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عذرا علوی طالقانی، عضو مرکزیت سازمان مجاهدین خلق ایران از سال ۱۳۶۴، عضو شورای ملی مقاومت از سال ۱۳۷۱، عضو ارشد شورای رهبری و شورای مرکزی مجاهدین از سال ۱۳۷۲ و جانشین فرمانده [[ارتش آزادیبخش ملی ایران]] از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶ بود. در سال ۱۳۶۶ یکی از فرماندهان تیپ‌های رزمی زنان در ارتش آزادیبخش ملی را به‌عهده داشت و این تیپ‌ها را در سلسله [[عملیات آفتاب]]، [[عملیات چلچراغ|چلچراغ]] و [[فروغ جاویدان]] فرماندهی کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://freedomfori.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html سایت پیشتازان راه آزادی ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;              &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران پس از جنگ و اشغال عراق توسط آمریکا و ائتلاف بین‌المللی، ۱۴ سال در ستاد فرماندهی ارتش آزادیبخش قرار داشت. سرانجام روز پنجشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۲ در [[اشرف ۳|اشرف ۳ در آلبانی]] در اثر بیماری درگذشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه عذرا علوی طالقانی ==&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی،&#039;&#039;&#039; متولد ۱۳۳۳ در تهران بود. پدر وی آقای نورالدین علوی طالقانی، یک روحانی ترقیخواه بود که به خاطر کمک به سازمان مجاهدین و تبلیغ آنها چند بار در زمان شاه به زندان افتاد. وی از خویشاوندان پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضدسلطنتی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از زمان دانشجویی در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه صنعتی شریف هوادار مجاهدین شد و در ۱۳۵۵ به عضویت سازمان مجاهدین درآمد. در همین سال با یکی از کادرهای قدیمی مجاهدین به نام [[ابراهیم ذاکری]] ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری بنام زهیر بود که در سال ۲۰۰۱ در عراق در درگیری با ماموران و وابستگان به جمهوری اسلامی در عراق در [[قرارگاه اشرف]] جان‌باخت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در انتخابات دوره اول مجلس شورای ملی در سال ۱۳۵۸ در تهران، وزارت کشور جمهوری اسلامی عذرا علوی طالقانی را نفر پنجاه و سوم تهران با بیش از ۳۰۸ هزار رأی اعلام کرد. این در شرایطی بود که از تقلب و از بین بردن آرای مجاهدین به طرق گوناگون توسط وابستگان جمهوری اسلامی و کمیته‌ها و پاسداران و «اتاق تجمیع» آرای آن روزگار در وزارت کشور گزارشات متعددی در نشریات و رسانه‌های آن روزگار منتشر شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او در بخشی از مصاحبه خود با سیمای آزادی از مبارزات خود در زمان شاه می‌گوید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و اینکه [[فاطمه امینی]] و دیگران مجاهدان رزمنده الگوی او برای انتخاب مبارزه با [[ساواک]] و [[سلطنت پهلوی]] بودند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://t.me/MOJAHEDIN_ORG/158741 مصاحبه با سیمای آزادی کلیپ کانال تلگرامی مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و در آخرین سخنرانی خود از انتخاب اصلح مسئول اول سازمان مجاهدین و معاونین وی دفاع کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.youtube.com/watch?v=nDJcSOEDGMw سایت یوتیوب]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام مسعود رجوی ===&lt;br /&gt;
[[مسعود رجوی]] پس از درگذشت عذرا علوی طالقانی طی پیامی چنین گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«سردار والای دیگری از ارتش فدا و آزادی، جاودانه و رستگار شد. یکی از برجسته‌ترین زنان انقلابی معاصر ایران، فدیة مجاهدین در شب عید غدیر در آستان امیر مؤمنان و ملت ایران. با پدرش آقای نورالدین علوی طالقانی روحانی برجسته که بارها در روزگار ستم‌شاهی به زندان افتاده بود و جرمش کمک و تبلیغ برای مجاهدین بود، در زندان قصرهم‌بند بودم. یاد پدرطالقانی به خیر تا چون «ابر بگرید». خواهر سوسن از خویشاوندان نزدیک پدر طالقانی روح راستین انقلاب ضدسلطنتی بود.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://ganjinehiran455mihan.blogspot.com/2023/07/blog-post_8.html وبلاگ گنجینه میهنی برای ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پیام  مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
خانم [[مریم رجوی]] طی پیامی درگذشت «یکی از درخشان‌ترین الگوهای مبارزه تاریخی و رهائیبخش زنان ایران» را به مجاهدین و ارتش آزادی و [[شورای ملی مقاومت ایران]] تسلیت گفت.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://women.ncr-iran.org/fa/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%D8%B0%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C/ سایت زنان نیروی تغییر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B5_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90142</id>
		<title>۱۵ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B5_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90142"/>
		<updated>2026-07-05T15:21:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۵ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۸ روز گذشته و به پایان آن ۲۵۷ روز (در سال عادی) یا ۲۵۸ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۷ - تصویب قرارداد الحاق ایران به سازمان یونسکو&lt;br /&gt;
* ۱۳۳۰ - فراخوانی نمایندگان ایران از تل‌آویو توسط دولت [[دکتر محمد مصدق|&#039;&#039;&#039;دکتر محمد مصدق&#039;&#039;&#039;]] که در عمل باعث قطع روابط دیپلماتیک بین ایران و اسرائیل شد. این عمل که در ظاهر به دلیل «مشکلات مالی» انجام شده بود، باعث تقویت روابط ایران و اعراب و محبوبیت بیشتر مصدق در مصر شد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۳۶ - روز محاصره و دستگیری [[خسرو روزبه|&#039;&#039;&#039;خسرو روزبه،&#039;&#039;&#039;]] مخفيگاه خسرو روزبه سرگرد كمونيست ارتش كه مدتها فراری بود در خيابان سيروس كشف و به محاصره ماموران درآمد. وی هنگام فرار از طريق تير برق بر زمين افتاد، مجروح گرديد، دستگير و بعدا اعدام شد. مردم او را به دليل فرارهای مکرر از دست ماموران، «اعجوبه زمان» می‌خواندند.&lt;br /&gt;
۶ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۴۱۵ - یان هوس، استاد دانشگاه پراگ، مصلح دینی، مردم پراگ را به قیام علیه سلطهُ آلمانی‌ها و کلیسای کاتولیک برانگیخت، به اتهام الحاد به دستور کلیسای کاتولیک در آتش سوزانده شد. &lt;br /&gt;
* ۱۴۸۳ - ریچارد سوم به عنوان پادشاه انگلستان تاج‌گذاری کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۵۳۵ - تامس مور به اتهام خیانت به هنری هشتم پادشاه انگلستان اعدام شد.&lt;br /&gt;
* ۱۶۰۹ - امپراتوری بوهم، آزادی مذهب شهروندان خود را به‌رسمیت شناخت.&lt;br /&gt;
* ۱۸۰۸ - ژوزف بناپارت برادر [[ناپلئون بناپارت|&#039;&#039;&#039;ناپلئون بناپارت&#039;&#039;&#039;]] به عنوان پادشاه اسپانیا تاجگذاری کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۵۴ - اولین کنوانسیون حزب جمهوری خواه ایالات متحده در جکسون، میشیگان برگزار شد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۵ - لویی پاستور، زیست‌شناس فرانسوی واکسن هاری خود را با موفقیت بر روی جوزف  مِیستر، پسر بچه ۹ ساله ای که در اثر گازگرفتگی توسط یک سگ هار مبتلا به این بیماری شده بود، آزمایش کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۷ - در جنگ جهانی اول، نیروهای عرب تحت فرمان لورنس عربستان و عوده ابو تایه، عقبه را طی یک خیزش بزرگ عربی فتح کردند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۷ - اتحاد جماهیر شوروی تولید انبوه کلاشینکف AK-47 را آغاز کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۴ - مالاوی استقلال خود را از بریتانیا اعلام کرد و به جمهوری تبدیل شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۸ - انفجار و در پی آن آتش‌گرفتن نفت و گاز، سکوی پایپر آلفا را منهدم کرد و باعث کشته‌شدن ۱۶۷ نفر شد که در این حادثه، تنها ۶۱ نفر جان سالم به‌در بردند. این فاجعه، از نظر تعداد کشته‌ها و خسارت صنعتی، بزرگ‌ترین حادثۀ نفتی در دریا در طول تاریخ نام گرفت.&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۵ - نیروی‌های صرب تحت فرماندهی راتکو ملادیچ، یورش خود را به‌شهر سربرنیتسا آغاز کردند که به‌کشته‌شدن ۸ هزار بوسنیاییِ مسلمان منجر شد. پطرس غالی، دبیرکل وقت سازمان ملل متحد، این حادثه را بزرگ‌ترین جنایت در خاک اروپا، پس از جنگ دوم جهانی خواند.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۶ - گزارش چیلکات پس از ۷ سال منتشر شد و بالاخره مشخص گردید که جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ بر اساس اطلاعات ناکافی بوده و ورود بریتانیا به آن لزومی نداشته‌ است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۲ - هوشنگ‌ کاظمی، طراح گرافیک، نقاش و مؤسس دانشگاه هنر. وی را ‹پدر گرافیک ایران› می‌نامند.&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۲ - رضا داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم ایران&lt;br /&gt;
۶ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۲۶۵ - دانته اليگيری، اديب و شاعر ايتاليایی&lt;br /&gt;
* ۱۷۹۶ - نیکلای اول، امپراتور روسیه و همچنین پادشاه لهستان که جنگ ایران و روس که به‌عهدنامۀ ترکمانچای انجامید، در زمان او به‌وقوع پیوست.&lt;br /&gt;
* ۱۸۳۲ - فردیناند ماکسیمیلیان یوزف، آرشیدوک اتریش و تنها حکمران امپراتوری دوم مکزیک&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۷ - مارک شاگال، نقاش و شاعر بلاروسی&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۷ - فریدا کالو، نقاش مکزیکی&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۱ - نانسی ریگان، بازیگر و فعال آمریکایی، چهل و دومین بانوی اول ایالات متحده&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۳ - وویچخ ویتولد یاروزلسکی، سیاست‌مدار و نخستین رئیس‌جمهور لهستان، نخست‌وزیر و وزیر دفاع ملی جمهوری مردمی لهستان و دبیر حزب متحد کارگری لهستان و یکی از بحث‌انگیزترین چهره‌های سیاسی تاریخ معاصر لهستان&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۵ - دالایی لامای چهاردهم، برنده جایزه صلح نوبل&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۴۰ - نورسلطان آبیشولی نظربایف، رئیس‌جمهور قزاقستان که از تاریخ ۲۴ آوریل ۱۹۹۰م تا زمان استعفایش در روز ۱۹ مارس ۲۰۱۹م بوده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۴۶ - جرج واکر بوش (بوش پسر)، چهل‌و‌سومین رئیس‌جمهور ایالات متحدۀ آمریکا از حزب جمهوری‌خواه که برخی از مهم‌ترین وقایع قرن ۲۱م، از جمله حوادث ۱۱ سپتامبر، جنگ افغانستان و جنگ عراق در دوران ۸ سالۀ زمامداری او رخ داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۵۲ - هیلاری مری منتل، نویسنده و منتقد ادبی انگلیسی و اولین زنی که جایزۀ بوکر را ۲ بار دریافت کرد. روزنامۀ بریتانیایی گاردین، او را «یکی از برجسته‌ترین نویسندگان زنده و معاصر بریتانیا» معرفی کرده‌ است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۹ - مجید محسنی، کارگردان، نویسنده و بازیگر&lt;br /&gt;
* ۱۴۰۰ - [[مسعود فرشچی|&#039;&#039;&#039;امیرمسعود میرفرشچی،&#039;&#039;&#039;]] مجری، کارگردان، طنزپرداز برنامه مشهور طنز سیاسی پیک شادی، از اعضای باسابقه‌ی [[سازمان مجاهدین خلق ایران|&#039;&#039;&#039;سازمان مجاهدین خلق ایران&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۴۰۲ - [[عذرا علوی طالقانی|&#039;&#039;&#039;عذرا علوی طالقانی&#039;&#039;&#039;]]، عضو مرکزیت سازمان مجاهدین خلق ایران از سال ۱۳۶۴، عضو [[شورای ملی مقاومت|&#039;&#039;&#039;شورای ملی مقاومت&#039;&#039;&#039;]] از سال ۱۳۷۱، عضو ارشد [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران|&#039;&#039;&#039;شورای رهبری&#039;&#039;&#039;]] و شورای مرکزی مجاهدین از سال ۱۳۷۲ و جانشین فرمانده [[ارتش آزادیبخش ملی ایران|&#039;&#039;&#039;ارتش آزادیبخش ملی ایران&#039;&#039;&#039;]] از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶ بود. در سال ۱۳۶۶ یکی از فرماندهان تیپ‌های رزمی زنان در ارتش آزادیبخش ملی را به‌عهده داشت و این تیپ‌ها را در سلسله &#039;&#039;&#039;[[عملیات آفتاب]]، [[عملیات چلچراغ|چلچراغ]] و [[فروغ جاویدان]]&#039;&#039;&#039; فرماندهی کرد. &lt;br /&gt;
۶ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۵۳۵ - تامس مور، به اتهام خیانت به هنری هشتم پادشاه انگلستان اعدام شد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۵۴ - جورج زیمون اهم، فیزیکدان آلمانی&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۲ - ویلیام فاکنر، نویسنده آمریکایی برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۱ - لوئی آرمسترانگ، خواننده و نوازنده شیپور آمریکای&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۲ - بن ماهاراجا مور، حقوق‌دان، نویسنده، فیلسوف اجتماعی، سیاست‌مدار انگلیسی&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۵ - عزیز نسین، نویسنده و شاعر ترک&lt;br /&gt;
* ۲۰۲۰ - انیو موریکونه، آهنگساز، ارکسترتور، رهبر ارکستر و نوازنده شیپور ایتالیایی&lt;br /&gt;
*&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;br /&gt;
{{گاه‌شماری-خرد}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:روزهای تیر]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B4_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90137</id>
		<title>۱۴ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B4_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90137"/>
		<updated>2026-07-04T10:03:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۴ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۷ روز گذشته و به پایان آن ۲۵۸ روز (در سال عادی) یا ۲۶۰ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۳۵ - اولین خط اتوبوسرانی شرکت واحد در تهران با ۸۰ دستگاه اتوبوس با بلیت یک ریالی در مسیر بازار تا میدان فوزیه آغاز به کار کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۹ - دستور ایالات متحده آمریکا بر مسدود کردن دارایی‌های ایران&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۱ - ربودن دیپلمات‌های ایرانی در لبنان، توسط یک گروه شبه‌نظامی مسیحی لبنانی (فالانژها) از جمله احمد متوسلیان&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۷۴ - تهاجم سپاه به [[قرارگاه اشرف|&#039;&#039;&#039;قرارگاه اشرف&#039;&#039;&#039;]] پایگاه [[سازمان مجاهدین خلق ایران|&#039;&#039;&#039;سازمان مجاهدین خلق ایران&#039;&#039;&#039;]] با موشک‌های ۱۰۷ میلیمتری&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۷ - شلیک مجدد موشک به [[قرارگاه اشرف]] پایگاه سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۵ - شلیک پنجاه موشک کاتیوشا به [[کمپ لیبرتی|&#039;&#039;&#039;کمپ لیبرتی&#039;&#039;&#039;]]&#039;&#039;&#039;،&#039;&#039;&#039; آخرین پایگاه سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;br /&gt;
۵ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۶۴۰ - نبرد هلیاپولیس، (معرکه عین شمس) با پیروزی قاطع اعراب مسلمان به فرماندهی عمرو بن عاص بر قوای امپراتوری روم شرقی بر سر مالکیت مصر به پایان رسید.&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۴ - پلیس در سانفرانسیسکو به سمت ساحل‌نشینان اعتصاب‌کننده آتش گشود. این روز به &amp;quot;پنجشنبه خونین&amp;quot; معروف است.&lt;br /&gt;
* ۱۹۵۱ - اختراع ترانزیستور توسط ویلیام شاکلی&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۲ - پس از یک جنگ ۸ ساله با فرانسه، الجزایر استقلال خود را اعلام کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۷ - سرنگونی دولت ذوالفقار علي بوتو، نخست‌وزير پاكستان طی يك كودتای خونين توسط ژنرال ضیاء‌الحق&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۸۸ - محمد قریب، از نخستین پزشکان متخصص طب اطفال و بنیان‌گذار دانش نوین پزشکی کودکان در ایران&lt;br /&gt;
* ۱۲۹۵ - [[صادق چوبک|&#039;&#039;&#039;صادق چوبک،&#039;&#039;&#039;]] نویسنده مشهور ایرانی&lt;br /&gt;
*&lt;br /&gt;
۵ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۷۹۳ - پاول ایوانویچ پستل، از انقلابیون روس و نظریه‌پرداز دکابریست‌ها&lt;br /&gt;
* ۱۸۲۰ - ویلیام جان مک‌کورن رانکین در سال م؛ مهندس عمران، فیزیک‌دان و ریاضی‌دان اسکاتلندی که به‌همراه رودلف کلاوزیوس و ویلیام تامسون، از نظریه‌پردازان علم ترمودینامیک، با تمرکز روی ۳ قانون اول ترمودینامیک بود.&lt;br /&gt;
* ۱۸۵۳ - سسیل رودز، بازرگان و سیاست‌مدار انگلیسی در جنوب آفریقا که یکی از مشهورترین حامیان سیاست‌های استعمارگرانۀ انگلیس به‌شمار می‌رفت.&lt;br /&gt;
* ۱۸۵۷ - کلارا، ( ژوزفین) زتکین، از اعضای رهبری حزب سوسیال دموکرات آلمان، کمونیست، روزنامه‌نگار، نویسنده، از بنیانگذاران هشت مارس  به عنوان روز زن&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۹ - ژان کوکتو، شاعر، نویسنده، فیلمساز و کارگردان فرانسوی&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۱ - پارک این چون، کارآفرین کره‌ای که در سال ۱۹۷۰م گروه شرکت‌های کومهو (شرکت صنایع شیمیایی کره‌ای چندملیتی با تولید مواد شیمیایی، لاستیک و محصولات پتروشیمی) را تأسیس کرد. وی بنیان‌گذار شمار بسیاری شرکت صنعتی دیگر نیز بود، که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها عبارتند از؛ کومهو آسیانا گروپ، کومهو تایر و آسیانا ایرلاینز&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۶ - استاد &amp;quot;ميرزا طاهر خوشنويس تبريزی، خطاط مشهور&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۵ - عباس کیارستمی، کارگردان، فیلمنامه‌نویس، تدوینگر، تهیه‌کننده، عکاس، گرافیست و کارگردان هنری بین‌المللی&lt;br /&gt;
*&lt;br /&gt;
۵ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۳۳ - ژوزف نیسه فورني‏پس، مخترع دوربين عكاسی&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۵ - اتو اسکورتزنی، سرهنگ‌دوم وافن اس‌اس و معروف‌ترین و ماهرترین تکاور حاضر در جنگ جهانی دوم که عملیات بلوط برای آزادسازی موسولینی را در سال ۱۹۴۳م به‌دستور هیتلر با موفقیت کامل انجام داد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
* روز قلم در ایران&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;br /&gt;
{{گاه‌شماری-خرد}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:روزهای تیر]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B3_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90130</id>
		<title>۱۳ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B3_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90130"/>
		<updated>2026-07-03T06:02:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۳ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۶ روز گذشته و به پایان آن ۲۵۹ روز (در سال عادی) یا ۲۶۰ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
۴ ژوئیه&lt;br /&gt;
* ۱۷۷۶ - اعلامیه استقلال ایالات متحده توسط دومین کنگره قاره‌ای تصویب شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۲ - محاصره ۲۵۰ روزه بندر سواستوپول، بزرگترین شهر شبه جزیره کریمه در ساحل دریای سیاه در جریان جنگ جهانی دوم با پیروزی قوای محور به رهبری نیروهای آلمانی و شکست مدافعان ارتش سرخ به پایان رسید.&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۳ - در جریان نبرد کورسک بزرگ‌ترین نبرد تانک‌ها در تاریخ، در مدتی نسبتاً کوتاه دو هزار و نهصد تانک از میان رفت، ۲۳۸ هزار سرباز کشته و هفتصد هزار تن دیگر زخمی و از صحنه نبرد خارج شدند و [[آدولف هیتلر|&#039;&#039;&#039;آدولف هیتلر&#039;&#039;&#039;]] برای نخستین‌بار ناچار شد دستور عقب‌نشینی بدهد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۳ - در اثر سقوط یک فروند هواپیمای بی- ۲۴ نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در دریا بلافاصله پس از برخاستن از زمین در جبل الطارق، ۱۶ تن از جمله ولادیسلاو سیکورسکی، نخست‌وزیر دولت در تبعید لهستان و فرمانده ارتش این کشور کشته شدند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۶ - فیلیپین به استقلال کامل از ایالات متحده دست یافت.&lt;br /&gt;
* ۱۹۵۰ - دولت آمریکا، رادیوی اروپای آزاد را بکار انداخت که یک ابراز جنگ سرد بود.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۶ - آزادی اطلاعات توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده لیندون بی جانسون Lyndon B. Johnson به قانون تبدیل شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۶ - طی یک عملیات کوماندوهای اسرائیلی همه گروگان‌ها جز چهار نفر را از دست مبارزان فلسطینی که از خطوط هوایی ایرفرانس ربوده شده بودند، در فرودگاه انتبه اوگاندا رها کردند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۷ - کلاوس باربی معروف به قصاب لیون، از رهبران حزب نازی و از سران گشتاپو در طول جنگ جهانی دوم به جنایت علیه بشریت متهم شناخته شد و به حبس ابد محکوم گردید.&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۴ - با تصرف کیگالی، پایتخت رواندا توسط قوای جبهه وطن‌پرست رواندا [[نسل‌کشی]] در این شهر به پایان رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۳۱ - حسن رشدیه، از پیشگامان نهضت فرهنگی ایران&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۳ - فرشید مثقالی، مجسمه‌ساز، گرافیست و تصویرگر کتاب کودک، اولین و تنها ایرانی برنده جایزه هانس کریستیان آندرسن&lt;br /&gt;
* ۱۳۴۴ - رزی ملک یونان، بازیگر، کارگردان، نویسنده، هنرمند و فعال حقوق بشر آشوری‌تبار&lt;br /&gt;
۴ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۷۹۰ - کلنل سر جرج اورست، نقشه‌بردار و جغرافی‌دان اهل ولز که منصب سر نقشه‌بردار کل هند را از سال ۱۸۳۰م تا ۱۸۴۳م بر عهده داشت. انجمن سلطنتی جغرافیا در سال ۱۸۶۵م کوه اورست را در زبان انگلیسی علیرغم میل او به‌افتخار او نام‌گذاری کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۰۷ - جوزپه گاریبالدی، ميهن‌پرست و آزادي‏خواه معروف ايتاليايی، از مبارزان اصلی میهنی در جنگ استقلال ایتالیا بر ضد اتریشی‌ها&lt;br /&gt;
* ۱۸۲۶ - توماس جفرسون، متفكر و رئيس‌جمهور امريكا &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۰ - دکتر [[محمد معین|&#039;&#039;&#039;محمد معین،&#039;&#039;&#039;]] لغت‌شناس و پژوهشگر زبان فارسی&lt;br /&gt;
* ۱۳۷۴ - کریم سنجابی، از رهبران [[جبهه ملی ایران|&#039;&#039;&#039;جبهه ملی&#039;&#039;&#039;]] و حزب ایران، وزیر فرهنگ دولت [[دکتر محمد مصدق|&#039;&#039;&#039;دکتر محمد مصدق&#039;&#039;&#039;]] و وزیر خارجه دولت مهندس &#039;&#039;&#039;[[مهدی بازرگان]]&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
* ۱۳۷۷ - [[صادق چوبک|&#039;&#039;&#039;صادق چوبک،&#039;&#039;&#039;]] نویسنده مشهور ایرانی&lt;br /&gt;
۴ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۴۸ - فرانسوا شاتوبریان، نویسنده فرانسوی&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۸ - تئودور اشتورم، نویسنده&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۴ - ماری کوری، فیزیکدان و شیمی‌دان فرانسوی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۰ - محمدحسین فضل‌الله، مرجع تقلید و یکی از رهبران حزب‌الله لبنان&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۵ - ویلیام کنراد گیبونز، مورخ، نویسنده و مدرس آمریکایی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* جشن تیرگان: روز کمان کشیدن آرش کمانگیر و پرتاب تیر از فراز البرز&lt;br /&gt;
* روز استقلال در آمریکا&lt;br /&gt;
* روز جهانی تعاونی‌ها&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;br /&gt;
{{گاه‌شماری-خرد}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:روزهای تیر]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B2_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90129</id>
		<title>۱۲ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B2_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90129"/>
		<updated>2026-07-02T16:56:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* درگذشت‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
۱۲ تیر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۵ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۰ روز (در سال عادی) یا ۲۶۱ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۲ - آزادی [[مریم رجوی|&#039;&#039;&#039;مریم رجوی&#039;&#039;&#039;]] از زندان فرانسه و بازگشت او به اورسوراواز پس از ماجرای [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳|&#039;&#039;&#039;کودتای ۱۷ ژوئن&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۳ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۴ - قوای ارتش سرخ شوروی، مینسک را از اشغال آلمان نازی خارج کردند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۴ - با قانون‌شدن لایحۀ تعمیم حقوق مدنی در آمریکا، جداکردن سیاهان از سفیدها در اماکن عمومی این کشور ممنوع شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۸ - با احداث پل سلطان محمد فاتح، دومین راه ارتباطی بین قاره‌های اروپا و آسیا بر روی تنگۀ بُسفُر ایجاد شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۸ - ساقط‌شدن هواپیمای پرواز ۶۵۵ خطوط هوایی ایران‌ایر توسط ناو آمریکایی یواس‌اس وینسنس،  و کشته شدن همۀ ۲۹۰ سرنشین هواپیما (از جمله ۶۶ کودک زیر ۱۲ سال)&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۳ - کودتای ارتش مصر به رهبری عبدالفتاح السیسی علیه دولت محمد مرسی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۴ - رضا فاضلی، بازیگر و فعال سیاسی ملی‌گرا&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۶ - کورس سرهنگ‌زاده، خواننده&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۲ - حسن ناهید، نوازنده نی&lt;br /&gt;
۳ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۳ - فرانتس کافکا، از بزرگ‌ترین نویسندگان آلمانی‌زبان در سدۀ ۲۰م که آثار او در زمرۀ تأثیرگذارترین آثار در ادبیات غرب به‌شمار می‌آیند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۱ - جولین پاول آسانژ، روزنامه‌نگار، برنامه‌نویس رایانه، کنش‌گر اینترنت و از بنیان‌گذاران وب‌گاه ویکی‌لیکس و سردبیر استرالیایی آن که هدف ویکی‌لیکس به‌عنوان یک رسانۀ اینترنتی افشاگر برای اخبار سیاسی و اجتماعی، ایجاد شفافیت در عملکرد دولت‌ها است.= &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
* ۲۱۸ - مازیار آخرین فرمانروای کارنوندیان، فرمانروای طبرستان که پس از خیانت برادرش کوهیار دستگیر و به سامرا منتقل شده بود، پس از شکنجهٔ بسیار به دست معتصم، خلیفهٔ عباسی کشته شد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۳ - قتل [[میرزاده عشقی|&#039;&#039;&#039;میرزاده عشقی&#039;&#039;&#039;]] شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار به دست مأموران &#039;&#039;&#039;[[رضاخان]]&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
* ۱۳۴۹ - عبدالحسین امینی معروف به علامه امینی، نویسنده کتاب الغدیر&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۸ - زین‌العابدین رهنما، نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار، پژوهشگر و سیاستمدار دوره‌های قاجار و پهلوی&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - جمشید شیبانی، خواننده ترانه &amp;quot;سیمین‌بری&amp;quot; آهنگساز، کارگردان، تهیه‌کننده و ترانه‌سرای موسیقی پاپ و تلفیقی ایران&lt;br /&gt;
۳ ژوئیه&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۴ - تئودور هرتسل، روزنامه‌نگار، فعال سیاسی و نویسندۀ یهودی‌الاصل اتریشی که جنبش سیاسی صهیونیسم را پایه نهاد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۱ - ارنست هولتسر، مهندس آلمانی و از عکاسان پیشگام نیمۀ دوم قرن ۱۹م&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۵ - آندره گوستاو سیتروئن، صنعت‌کار فرانسوی نام‌آور که او بیشتر برای خودرویی که به‌نامش سیتروئن است شناخته می‌شود. او طراح چرخ مارپیچی دوبل بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
روز جهانی بدون کیسه پلاستیکی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روز نافرمانی مدنی{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B2_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90128</id>
		<title>۱۲ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B2_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90128"/>
		<updated>2026-07-02T16:54:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
۱۲ تیر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۵ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۰ روز (در سال عادی) یا ۲۶۱ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۲ - آزادی [[مریم رجوی|&#039;&#039;&#039;مریم رجوی&#039;&#039;&#039;]] از زندان فرانسه و بازگشت او به اورسوراواز پس از ماجرای [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳|&#039;&#039;&#039;کودتای ۱۷ ژوئن&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۳ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۴ - قوای ارتش سرخ شوروی، مینسک را از اشغال آلمان نازی خارج کردند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۴ - با قانون‌شدن لایحۀ تعمیم حقوق مدنی در آمریکا، جداکردن سیاهان از سفیدها در اماکن عمومی این کشور ممنوع شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۸ - با احداث پل سلطان محمد فاتح، دومین راه ارتباطی بین قاره‌های اروپا و آسیا بر روی تنگۀ بُسفُر ایجاد شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۸ - ساقط‌شدن هواپیمای پرواز ۶۵۵ خطوط هوایی ایران‌ایر توسط ناو آمریکایی یواس‌اس وینسنس،  و کشته شدن همۀ ۲۹۰ سرنشین هواپیما (از جمله ۶۶ کودک زیر ۱۲ سال)&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۳ - کودتای ارتش مصر به رهبری عبدالفتاح السیسی علیه دولت محمد مرسی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۴ - رضا فاضلی، بازیگر و فعال سیاسی ملی‌گرا&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۶ - کورس سرهنگ‌زاده، خواننده&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۲ - حسن ناهید، نوازنده نی&lt;br /&gt;
۳ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۳ - فرانتس کافکا، از بزرگ‌ترین نویسندگان آلمانی‌زبان در سدۀ ۲۰م که آثار او در زمرۀ تأثیرگذارترین آثار در ادبیات غرب به‌شمار می‌آیند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۱ - جولین پاول آسانژ، روزنامه‌نگار، برنامه‌نویس رایانه، کنش‌گر اینترنت و از بنیان‌گذاران وب‌گاه ویکی‌لیکس و سردبیر استرالیایی آن که هدف ویکی‌لیکس به‌عنوان یک رسانۀ اینترنتی افشاگر برای اخبار سیاسی و اجتماعی، ایجاد شفافیت در عملکرد دولت‌ها است.= &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
* ۲۱۸ - مازیار آخرین فرمانروای کارنوندیان، فرمانروای طبرستان که پس از خیانت برادرش کوهیار دستگیر و به سامرا منتقل شده بود، پس از شکنجهٔ بسیار به دست معتصم، خلیفهٔ عباسی کشته شد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۳ - قتل [[میرزاده عشقی|&#039;&#039;&#039;میرزاده عشقی&#039;&#039;&#039;]] شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار به دست مأموران &#039;&#039;&#039;[[رضاخان]]&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
* ۱۳۴۹ - عبدالحسین امینی معروف به علامه امینی، نویسنده کتاب الغدیر&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۸ - زین‌العابدین رهنما، نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار، پژوهشگر و سیاستمدار دوره‌های قاجار و پهلوی&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - جمشید شیبانی، خواننده ترانه &amp;quot;سیمین‌بری&amp;quot; آهنگساز، کارگردان، تهیه‌کننده و ترانه‌سرای موسیقی پاپ و تلفیقی ایران&lt;br /&gt;
۳ ژوئیه&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۴ - تئودور هرتسل، روزنامه‌نگار، فعال سیاسی و نویسندۀ یهودی‌الاصل اتریشی که جنبش سیاسی صهیونیسم را پایه نهاد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۱ - ارنست هولتسر، مهندس آلمانی و از عکاسان پیشگام نیمۀ دوم قرن ۱۹م&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۵ - آندره گوستاو سیتروئن، صنعت‌کار فرانسوی نام‌آور که او بیشتر برای خودرویی که به‌نامش سیتروئن است شناخته می‌شود. او طراح چرخ مارپیچی دوبل بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=90127</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=90127"/>
		<updated>2026-07-02T16:53:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* انقلابیون */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولکساندرا ماتویچوک]]&lt;br /&gt;
# [[وُله سوینکا]]&lt;br /&gt;
# [[جی.ام. کوتسی]]&lt;br /&gt;
# [[الفریده یلینک]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C&amp;diff=90126</id>
		<title>مریم رجوی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C&amp;diff=90126"/>
		<updated>2026-07-02T16:44:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* دستگیری مریم رجوی در کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳ */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات سیاست‌مدار&lt;br /&gt;
| نام              = مریم رجوی(مریم عضدانلو)&lt;br /&gt;
| تصویر            = مریم رجوی.jpg&lt;br /&gt;
| معروف به         = مریم رجوی&lt;br /&gt;
| زادروز           =۱۳ آذر ۱۳۳۲ &lt;br /&gt;
| شهر تولد         = تهران&lt;br /&gt;
| کشور تولد        = ایران&lt;br /&gt;
| نام همسر         = مهدی ابریشمچی(۱۳۵۸-۱۳۶۴)مسعود رجوی(۱۳۶۴ تا کنون)&lt;br /&gt;
| فرزندان          = اشرف ابریشمچی&lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس = محمود عضدانلو (برادر)از مسئولین سازمان مجاهدین خلق ایران-نرگس (خواهر)اعدام شده در زمان شاه-معصومه(خواهر)اعدام شده در زمان جمهوری اسلامی&lt;br /&gt;
| تحصیلات           = مهندس متالوژی&lt;br /&gt;
| دین              = اسلام&lt;br /&gt;
| حزب سیاسی        = رئیس جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران&lt;br /&gt;
| سمت              = رئیس جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران&lt;br /&gt;
| پست‌های قبلی      = از مسئولین سازمان مجاهدین خلق ایران&lt;br /&gt;
| فعالیت‌ها         = ۱۳۵۶ تاکنون&lt;br /&gt;
| وب‌گاه رسمی       = https://www.maryam-rajavi.com/&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
مریم رجوی، (زاده ۱۳ آذر ۱۳۳۲ خورشیدی در تهران) با نام خانوادگی مریم عضدانلو، رئیس‌جمهوری برگزیده‌ی [[شورای ملی مقاومت ایران]] است که سال‌هاست رهبری یک مبارزه‌ی فعال علیه حکومت [[ولایت فقیه]] را بر عهده دارد. مریم رجوی درسال ۱۳۵۶ به عضویت [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] درآمد. او تا سال ۱۳۵۷به عنوان یکی از مسئولان جنبش دانشجوییِ وابسته به مجاهدین، علیه رژیم شاه فعالیت کرد.                                    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی پس از پیروزی [[انقلاب ضدسلطنتی]] در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ در جریان اولین انتخابات مجلس شورا در سال ۱۳۵۸ از سوی مجاهدین خلق ایران به‌عنوان یکی از کاندیداهای مجاهدین برای نمایندگی مردم تهران در مجلس شورا معرفی شد. مریم رجوی از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۰ از مسئولان بخش اجتماعی سازمان مجاهدین خلق ایران بود.                                    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با شروع سرکوب رسمی مجاهدین توسط ارگان‌های نظامی حکومت [[روح‌الله خمینی]]، مریم رجوی به زندگی مخفی روی آورد و سپس از ایران خارج شد.                                   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در سال ۱۳۶۳ از سوی سازمان مجاهدین خلق ایران در موضع همردیف مسئول اول سازمان مجاهدین خلق قرار گرفت. در همین زمان مریم رجوی پس از طلاق از همسر خود، مهدی ابریشمچی، از اعضای با سابقه سازمان مجاهدین خلق، در سال ۱۳۶۴ با مسعود رجوی ازدواج کرد.                                     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همردیفی و به دنبال آن، مسئله طلاق و ازدواج، موضوع یک تحول درونی در سازمان مجاهدین خلق قرار گرفت که مجاهدین از آن به عنوان انقلاب ایدئولوژیک نام می‌برند.                                    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۳۶۶ با تأسیس ارتش آزادیبخش ملی ایران، مریم رجوی مسئولیت جانشینی فرمانده کل ارتش آزادیبخش ملی را عهده‌دار شد و در مرداد سال ۱۳۶۷ در عملیات «فروغ جاویدان» فرمان پیشروی به داخل خاک ایران و فرمان آتش علیه نیروهای نظامی حکومت ایران را به ارتش آزادیبخش ملی صادر کرد.                                      &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این عملیات، ارتش آزادیبخش توانست از مرز ایران و عراق تا دروازه‌های شهر کرمانشاه پیشروی کند. بعد از این حمله، مریم رجوی تصمیم به دگرگونی در ارتش آزادیبخش گرفت و توانست ظرف ۴ سال ارتش آزادیبخش ملی ایران را از یک نیروی پیاده‌نظام به یک ارتش زرهی ـ مکانیزه تغییر دهد.                                      &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در سال ۱۳۶۸ پس از اینکه از سوی مسعود رجوی مسئول شورای ملی مقاومت ایران، در موضع مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران قرار گرفت، همزمان با ایجاد تحولات اساسی در ارتش آزادیبخش ملی که این ارتش را مکانیزه و به یک ارتش زرهی تبدیل نمود، تصمیم به تحول و پالایش در اذهان اعضای این ارتش گرفت که به گفته اعضای مجاهدین، به درک ژرف‌تر آنان از مقوله مبارزه و فداکاری در راه آزادی مردم، منتهی شد.                                     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق این انقلاب درونی، هر عضو متأهل سازمان آگاهانه و آزادانه از همسر خود جدا شد و اعضای مجرد هم اذهان خود را از مسئله ازدواج رها ساختند، تا فارغ از هر نوع وابستگی، با عشق به آنچه که مجاهدین به آن «آرمان آزادی مردم ایران» می‌گویند، همه نیروی خود را صرف مبارزه تمام عیار با حکومت ولایت فقیه ایران کنند.                                     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تحولی که به گفته مجاهدین، آزمایش صداقت و خلوص انقلاب تک تک اعضا را طی سه دهه گذشته بطور جمعی به منصه ظهور رساند و مجاهدین ماندگاری‌شان را در زیر شدیدترین ضربات حکومت، از بهترین نشانه‌های صحت و درستی این انقلاب درونی می‌دانند.                                     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به این ترتیب، به گفته مجاهدین، در این سال مریم رجوی انقلاب ایدئولوژیک درونی را که از این پیشتر در سال ۱۳۶۴ در مجاهدین شروع شده بود، به یک مدار بالاتر ارتقاء داد و آن را به تمام سطوح سازمان مجاهدین تعمیم و توسعه داد و بانی یک انقلاب درونی سراسری شد که مجاهدین از آن به‌مثابه پاکیزه و خالص کردن صفوف خود از هر نوع وابستگی محدود کننده در جهت مبارزه تمام عیار با حکومت ایران، یاد می‌کنند.                                    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۳۷۲ شورای ملی مقاومت ایران که ائتلافی فراگیر از سازمان‌ها و شخصیت‌های اپوزیسیون ایران است در اجلاس سالانه خود، مریم رجوی را به‌عنوان رئیس‌جمهور برای دوران انتقال حاکمیت به مردم ایران برگزید و او از مناصب خود در سازمان مجاهدین خلق و ارتش آزادیبخش ملی ایران استعفا داد.                                   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳ برابر با ۲۷ خرداد ۱۳۸۲ در یک یورش ناگهانی توسط ۱۳۸۰ نفر از نیروهای پلیس فرانسه به مقر شورای ملی مقاومت ایران در اورسورآواز، مریم رجوی به همراه ۱۶۵ تن از مسئولین مقاومت ایران و پناهندگان ایرانی عضو مقاومت از جمله افراد ساکن در اور سورواز، از سوی دولت فرانسه به اتهام تروریسم دستگیر و در بازداشتگاهی در پاریس زندانی شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با انتشار کتابی به قلم ژان کلود موریس سردبیر وقت هفته نامه معروف فرانسوی به‌نام ژورنال دودیمانش، پشت پرده زد و بند جمهوری اسلامی و دولت شیراک برای حمله ۱۷ژوئن ۲۰۰۳ علیه دفتر شورای ملی مقاومت ایران برملاشد. ۳۰صفحه از این کتاب ۳۰۰صفحه‌یی، به سیاست دولت شیراک در قبال جمهوری اسلامی  و زد و بند وتبادل اطلاعات و هماهنگی با وزارت اطلاعات و سفارت جمهوری اسلامی درفرانسه برای اجرای حمله ۱۷ژوئن ۲۰۰۳ اختصاص دارد. &amp;lt;ref&amp;gt;ایران آزاد فردا- معرفی کتاب: اگر تکرار کنید، تکذیب خواهم کردم- به قلم «ژان کلود موریس»&amp;lt;/ref&amp;gt;                                   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی ۱۷ روز بعد با حکم قضاییه فرانسه و به دلیل فقدان دلیل و نبود هیچ سندی و  اثبات نشدن اتهامات وارده؛ در ۳ ژوئیه ۲۰۰۳ از زندان آزاد شد. پیش و بعد از او هم در یک فاصله کوتاه زمانی سایر دستگیر شدگان آزاد شدند.                                    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یک دهه بعد در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۴ قاضی تحقیق ضد تروریسم دادسرای پاریس با صدور دستور منع تعقیب در پرونده ۱۷ ژوئن که با اتهام تروریسم و تأمین مالی تروریسم شروع شده و در قدم‌های بعد در فقدان هرگونه سند در مورد تروریسم به اتهام‌های مالی مانند پولشویی و تقلب تبدیل شده بود، با تصریح بر اینکه هیچ دلیلی برای اتهام‌های مالی و هیچ نشانه‌ای مبنی بر پولشویی، تقلب، جعل و… در این پرونده دیده نمی‌شود، پرونده ۱۷ ژوئن را که از ۱۱ سال پیش علیه مریم رجوی، [[مجاهدین خلق ایران]] و شورای ملی مقاومت ایران گشوده شده بود، برای همیشه مختومه اعلام کرد.                                   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی بعد از خروج از زندان طی چند سال یک کارزار گسترده و همه‌جانبه را برای خروج نام سازمان مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت ایران از لیست سازمان‌های تروریستی در آمریکا و اروپا هدایت کرد که در نهایت منجر به حذف نام سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت ایران از همه لیست‌های تروریستی گردید.                                   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی برای اولین بار پس از گذشت ۲۹ سال از آنچه که مجاهدین از آن به عنوان قتل‌عام ۳۰ هزار زندانی سیاسی در سال ۱۳۶۷ توسط حکومت ایران، یاد می‌کنند، یک جنبش جهانی به نام جنبش دادخواهی خون قتل‌عام شدگان سال ۶۷ ایجاد کرد که به طرح مجدد این موضوع در میان نسل جوان جامعه ایران و تصویب قطعنامه دو حزبی شمارهٴ ۱۸۸کنگرهٴ آمریکا در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۱۷ (۲۲ خرداد ۱۳۹۶) در محکومیت [[قتل‌عام ۶۷|قتل‌عام ۳۰هزار زندانی سیاسی]] در سال ۶۷ منجر شد. &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مجاهد - انتشار قطعنامه دو حزبی شمارهٴ ۱۸۸کنگرهٴ آمریکا در محکومیت قتل‌عام ۳۰هزار زندانی سیاسی در سال ۶۷&amp;lt;/ref&amp;gt;                                   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی هر ساله گردهمایی و کنوانسیون ایرانیان را در پاریس برگزار می‌کند که به گفته وی برای متحد کردن صفوف مردم در مبارزه علیه حکومت ایران می‌باشد. اولین گردهمایی بزرگ ایرانیان پس از واقعه ۱۷ژوئن ۲۰۰۳ در اولین سالگرد این حمله در ژوئن ۲۰۰۴ (خرداد ۱۳۸۳) برگزار شد و تا امروز این گردهمایی هر ساله در سالگرد حمله ۱۷ ژوئن در پاریس برگزار می‌گردد. به گزارش رسانه‌ها و خبرگزاری‌های بین‌المللی در این گردهمایی‌ها بیش از صد هزار نفر شرکت می‌کنند.                                    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آخرین گردهمایی در روز ۳۰ ژوئن ۲۰۱۸ برابر با ۹ تیر ۱۳۹۷ بنا به گزارش روزنامه واشینگتن تایمز با حضور بیش از یکصد هزار پناهنده ایرانی و با شرکت شماری از شخصیت‌های برجسته سیاسی در ویلپنت پاریس برگزار شد &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مجاهد- برخی انعکاسات از گردهمایی بزرگ مقاومت در پاریس&amp;lt;/ref&amp;gt; و طی آن مریم رجوی از عزم خود برای سرنگونی حکومت ایران سخن گفت.                                   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در حال حاضر در موضع رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران برای دوران انتقال حاکمیت به مردم ایران کارزارهای بین المللی علیه حکومت ولایت فقیه را هدایت می‌کند. خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی، بسته شدن پرونده حمله ۱۷ ژوئن و تأمین حفاظت و انتقال مجاهدین به خارج از عراق، از جمله این کارزارهاست.                                   &lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه مریم رجوی ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خانواده مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:محمود عضدانلو.png|جایگزین=محمود عضدانلو|بندانگشتی|محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
مریم رجوی چهارمین فرزند از یک خانواده هشت نفره با سه خواهر و دو برادر است. یکی از برادران مریم رجوی به‌نام محمود عضدانلو، از اعضای باسابقه سازمان مجاهدین خلق، در دوران حکومت سلطنتی شاه یک زندانی سیاسی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او در سال ۱۳۵۲ توسط مأموران ساواک به جرم مبارزه علیه حکومت شاه دستگیر و زندانی شد. محمود عضدانلو در حال حاضر در  شمار مسئولین سازمان مجاهدین خلق ایران قرار دارد. &lt;br /&gt;
[[پرونده:محسن عضدانلو.jpg|جایگزین=محسن عضدانلو برادر مریم رجوی|بندانگشتی|&#039;&#039;&#039;محسن عضدانلو برادر مریم رجوی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
برادر دیگر او به‌نام [[محسن عضدانلو]] مهندس شیمی، فعال سیاسی و از اعضای [[شورای ملی مقاومت ایران]] بود که در ۲۳ مرداد ۱۴۰۴ در سن ۸۳ سالگی بر اثر بیماری در بیمارستانی در شهر کلن آلمان درگذشت.  &lt;br /&gt;
[[پرونده:نرگس ۲عضدانلو.jpg|جایگزین=نرگس عضدانلو خواهر بزرگتر مریم رجوی|بندانگشتی|&#039;&#039;&#039;نرگس عضدانلو خواهر بزرگتر مریم رجوی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:معصومه عضدانلو ۲.jpg|جایگزین=معصومه عضدانلو خواهر کوچکتر مریم رجوی|بندانگشتی|&#039;&#039;&#039;معصومه عضدانلو خواهر کوچکتر مریم رجوی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
خواهر بزرگتر مریم رجوی به نام نرگس که او نیز علیه حکومت شاه مبارزه می‌کرد در سال ۱۳۵۵ به‌دست مأموران ساواک شاه در درگیری خیابانی کشته شد.  &lt;br /&gt;
خواهر کوچکتر مریم رجوی به‌نام [[معصومه عضدانلو]]، دانشجوی مهندسی به مبارزه با حکومت کنونی [[ولایت فقیه]] برخاست. معصومه عضدانلو روز ۱۳ فروردین ۱۳۶۱ در حمله مأموران [[سپاه پاسداران]] به‌محلی که وی و همسرش، مسعود ایزدخواه، در آنجا مستقر بودند، دستگیر گردید ولی روزنامه‌های حکومتی همانروز اعلام کردند که معصومه هم کشته شده است.      &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
درجریان این حمله، همسر معصومه به‌قتل رسید و معصومه عضدانلو به‌دلیل اصابت ۴ گلوله به‌ناحیه فک و دست بیهوش شد و توسط مأموران سپاه پاسداران در زندان اوین زندانی شد.     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا به گفته یاران و هم‌بندان وی، با ورود معصومه عضدانلو به [[زندان اوین]]، بازجویان زندان تحت ریاست [[اسدالله لاجوردی]]، دادستان وقت تهران، [[شکنجه]] را بر روی او آغاز کردند. این در شرایطی بود که معصومه که باردار و به‌شدت مجروح بود گلوله‌ای که در ناحیه گردن و نزدیک نخاع او باقی مانده بود، وی را بسختی آزار می‌داد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌گفته یاران و همبندان وی در زندان، بر اثر شدت شکنجه بر روی معصومه عضدانلو جنین چند ماهه وی سقط شد و او زیر فشار شکنجه‌گران برای مصاحبه که بر اصول خود ایستاده بود و نام «مسعود رجوی» را تکرار می‌کرد، پس از ۶ ماه توسط حکومت روح‌الله [[خمینی]] اعدام گردید. &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مجاهد- به بچه‌ها بگوئید سینه معصومه تا آخر رازدار بود&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کودکی مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
مریم رجوی در سال ۱۳۳۲ درجنوب شهر تهران منطقه خانی‌آباد در محله‌ی وزیر نظام، کوچة شهاب‌الدوله پلاک ۱۷ متولد شد. خانواده او به‌لحاظ سطح زندگی از قشر متوسط محسوب می‌شدند. مریم رجوی دوران تحصیلات ابتدایی را در تهران در دبستان دخترانه استخر گذراند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ده ساله بود که از پنجرة خانه برای اولین بار شاهد شلیک نیروهای گارد شاهنشاهی به روی مردم معترض و سرکوب [[تظاهرات ۱۵ خرداد]] سال ۱۳۴۲ توسط حکومت شاه بود. این صحنه در ذهن او نقش بست و ۷ سال بعد این موضوع از جمله انگیزه‌هایی شد که او را به صحنه سیاست و مبارزه کشاند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نوجوانی مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
مریم رجوی پس از گذراندن دوره دبستان در ادامه به دبیرستان مشهور هدف در تهران رفت و تحصیلات متوسطه را در این مدرسه به اتمام رساند. مریم رجوی در سال ۱۳۴۹ در حالیکه دانش‌آموز کلاس چهارم دبیرستان بود، از طریق برادرش، محمود عضدانلو، با سازمان مجاهدین خلق ایران آشنا شد.    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این آشنایی توأم با پیشینه‌ای از انگیزه‌های شخصی وی برای مبارزه با ظلم که از تجربه‌های روزمره او در محیط جامعه حاصل شده بود، شرایطی فراهم آورد تا وی هر چه بیشتر به سیاست روی آورد و به مبارزه با ظلم و ستم برخیزد. مریم رجوی از دوره نوجوانی و جوانی با درد و رنج مردم و ستمی که از دید او از جانب حکومت شاه به آنها می‌شد، آشنا شد و همین آشنایی، انگیزه‌ای برای ورود او به سیاست شد و در قدم بعد به سازمان مجاهدین خلق ایران پیوست و یک زندگی مبارزاتی را برگزید.   &lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی در سال‌های دهه ۵۰.JPG|جایگزین=مریم رجوی در سال‌های دهه ۵۰ و دوران دانشجویی و عضویت در سازمان مجاهدین خلق ایران|بندانگشتی|مریم رجوی در سال‌های دهه ۵۰ و دوران دانشجویی و عضویت در سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جوانی مریم رجوی  ===&lt;br /&gt;
مریم رجوی در زمانی که فرهنگ و مناسبات جامعه و روابط حکومتی هنوز فرصت محدودی برای طی مدارج دانشگاهی برای زنان قائل بود، تصمیم به طی تحصیلات عالیه در سطح کارشناسی گرفت و در این راستا وارد دانشگاه صنعتی شریف شد و در رشته مهندسی متالوژی از این دانشگاه فارغ‌التحصیل گشت. او با ورود به دانشگاه صنعتی شریف، فعالیت سیاسی خود علیه حکومت شاه را گسترش داد.     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محیط دانشجویی در زمان حکومت سلطنتی در دهه پنجاه از جهت اعتراضات و اعتصابات دانشجویی مشهور و زبانزد بود. مریم رجوی در همین محیط توانست با دختران مبارز که مخالف رژیم شاه بودند، یک گروه تشکیل دهد. کار این گروه جمع‌آوری اخبار رادیوهای حامی انقلاب مردم ایران و انتشار آنها بود.    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عضویت مریم رجوی در سازمان مجاهدین خلق ==&lt;br /&gt;
مریم رجوی پس از ورود به دانشگاه از طریق برادرش محمود، رهنمودهای سازمان را در زمینة کوهنوردی، شهرگردی، کارگری در کارخانجات که بخشی از پروسة ورود به مبارزة حرفه‌یی بود به کار می‌بست و همزمان با بهره‌گیری از کتاب‌های سازمانی که به صورت مخفی از سوی سازمان مجاهدین چاپ و منتشر می‌شد، دانش تئوریک خود را ارتقا می‌داد.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در دوره تحصیل در دانشگاه صنعتی شریف در تمرکز و سازماندهی دختران دانشجو در فعالیت‌های کوهنوردی، ورزش، مطالعات سیاسی، اعتصابات و بیرون کشیدن آنها از جریان‌های انحرافی چپ‌نما و راست و هدایت آنها در خطوط مجاهدین، نقش خود را ایفا کرد.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی بعد از دستگیری برادرش، محمود عضدانلو، در سال ۱۳۵۲ مجدداً از کانال دیگری با سازمان مجاهدین خلق در ارتباط قرار گرفت و از آن تاریخ به عنوان یک کانال ارتباطی فعال بین داخل و خارج زندان به فعالیت خود ادامه داد. او در این ایام به خانواده‌های زندانیان سیاسی که از حکومت شاه آسیب دیده بودند کمک مادی و معنوی می‌رساند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در آن سال‌ها با مجاهدین شهیید علیرضا الفت و حسن نصیر زاده رابطه فعال سیاسی – صنفی داشت. علاوه بر این درجریان ملاقات با برادرش توانسته بود رابطه نزدیکی با خانواده‌های شهدای مجاهدین و سایر زندانیان سیاسی برقرار کند. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;نشریه مجاهد- شماره ۲۶- با سوابق انقلابی کاندیداهای مجاهدین خلق ایران آشنا شویم&amp;lt;/ref&amp;gt; مریم رجوی سرانجام پس از احراز صلاحیت‌های مکفی برای ورود به سازمان، در سال ۱۳۵۶ به عضویت سازمان مجاهدین خلق ایران درآمد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضع مریم رجوی در ضربه اپورتونیستی ۱۳۵۴ ===&lt;br /&gt;
درسال ۱۳۵۴سازمان مجاهدین خلق با تغییر ایدئولوژی تعدادی از اعضای خود از اسلام به مارکسیسم مواجه شد. اعضایی که ظاهراً تغییر ایدئولوژی داده بودند، در ادامه این روند به ترور و قتل اعضایی که همچنان بر ایدئولوژی بنیانگذاران سازمان یعنی به ایدئولوژی اسلام تأکید و پافشاری می‌کردند، مبادرت ورزیدند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ترور [[مجید شریف واقفی]]، از اعضای وفادار به ایدئولوژی سازمان و سوزاندن جسد او برای جلوگیری از شناسایی آن توسط [[ساواک]] شاه، از جمله اعمالی بود که اعضای تغییر ایدئولوژی داده مرتکب آن شدند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اعضای قدیمی‌تر سازمان با هدایت مسعود رجوی که همگی در زندان بوده و به ایدئولوژی اسلام وفادار بودند، از این جریان به عنوان یک جریان فرصت‌طلبانه خائنانه نام بردند و به آن نام «[[ضربه اپورتونیست‌های چپ‌نما به سازمان مجاهدین|ضربه و کودتای اپورتونیستی]]» اطلاق کردند و افراد این گروه را «اپورتونیست چپ‌نما» نامیدند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در چنین فضایی مریم رجوی که هنوز به عضویت رسمی سازمان مجاهدین خلق درنیامده بود، علیرغم کوشش‌های بسیار اپورتونیست‌ها که از کانال های مختلف برای جذب او تلاش می‌کردند، به‌سوی این جریان کشیده نشد و بر موضع خود در برابر آنان پافشاری کرد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او جزء آن دسته از افراد معدودی بود که در اثر ضربه جریان اپوتونیستی به مواضع انحرافی دچار نشد و از سوی دیگر در دافعه از این جریان، هیچگاه به تفکرات ارتجاعی و استنباطات راستگرایانه گرایش پیدا نکرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اعضای وفادار به سازمان مجاهدین تأسیس شده توسط بنیانگذاران، با هدایت مسعود رجوی در زندان، در آن شرایط در جهت خنثی کردن آثار ضربه اپوتونیستی و شکل‌گیری انسجام درونی، آموزش‌های سیاسی ایدئولوژیک را در داخل سازمان آغاز کردند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در آن دوره با وجود شرایط پلیسی و طاقت‌فرسای حاکم بر جامعه، سازمان مجاهدین خلق توانست در اثز این آموزش‌ها از یک قوام نسبی برخوردار شود و چون دستاوردهای ایدئؤلوژیک سازمان نیاز به تکثیر و گسترش داشت، مریم رجوی دراین زمینه در بیرون از زندان به کمک مجاهدین درون زندان شتافت و به نشر و انتشار جزوات و کتاب‌ها و مواضع مجاهدین پرداخت. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی پس از عضویت در سازمان مجاهدین ===&lt;br /&gt;
پس از عضویت مریم رجوی در سازمان مجاهدین خلق درسال ۱۳۵۶ از آنجا که سازمان مجاهدین هنوز با آثار ضربه آن دسته از اعضا که تغییر ایدئولوژی داده بودند، قرار داشت و به‌لحاظ مادی و معنوی از کمبود امکاناتی مانند خانه و ماشین رنج می‌برد؛ و از آنجا که تور گسترده پلیسی حکومت شاه از تحرک سازمان‌ها و نیروهای مخالف حکومت سلطنتی به مقدار قابل ملاحظه‌ای کاسته بود، مریم رجوی در چنین شرایطی امکانات مادی برای سازمان تهیه کرد و از طرف دیگر با اجرای قرارهایی که باعث رد گم کردن و فرار انقلابیون از چنگال پلیس می‌شد، به سازمان یاری رساند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی به علت ارتباط فعالی که با دانشجویان داشت در جمع آوری اخبار دانشجویی و انتقال آنها به سازمان نقش عمده‌ای را ایفا کرد و خطوط سازمان را در رابطه با محیط‌های دانشگاهی پیاده نمود. مأموریت سازمانی دیگر مریم رجوی درسال ۱۳۵۶ ارتباط گرفتن با گروه‌هایی بود که بعد از ضربه ۱۳۵۴ شکل گرفته بودند. ارتباط با این گروه‌ها به علت فضای عدم اعتمادی که پس از ضربه و نیز در اثر تبلیغات حکومت شاه بوجود آمده بود، بسیار مشکل بود. با اینحال مریم رجوی با این گروه‌ها علیرغم مشکلات فراوانش تماس گرفت و در ارائه آخرین آموزش‌ها و خطوط سازمان به آنها تلاش کرد. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی بعد از اعلام خبر کشته شدن خواهر بزرگترش، نرگس، در درگیری سال ۱۳۵۵ که احتمال یورش ساواک و دستگیری مریم و محمود می‌رفت، برای مدتی به زندگی مخفی روی آورد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی در انقلاب ضد سلطنتی ۱۳۵۷  ===&lt;br /&gt;
مریم رجوی در جریان انقلاب سال ۱۳۵۷ به عنوان یک عضو فعال سازمان مجاهدین خلق ایران طیف وسیعی از دانشجویان را وارد مبارزه علیه حکومت سلطنتی کرد و آنها را در جریان انقلاب ضدسلطنتی سازمان داد. او به دلیل اینکه از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ مسئول تشکل دانشجویی وابسته به مجاهدین بود، &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جریان قیام سال ۱۳۵۷ توانست همراه با شمار دیگری از اعضای سازمان مجاهدین خلق، نخستین تشکل دانشجویی مجاهدین به نام «انجمن دانشجویان مسلمان دانشگاه صنعتی شریف» را تأسیس نماید تا در مدار جدیدی مبارزات دانشجویی را به پیش ببرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در مقطع مبارزات ضد سلطنتی یکی ازمسئولیت‌ها وکارهایی که روزانه انجام می‌داد ریز نویس‌های منتقل شده از زندان را علیرغم فشار جسمی که برایش داشت با شور و شوق درشت‌نویسی می‌کرد که برای استفاده به سازمان تحویل داده می‌شد. مریم رجوی همچنین در راه‌پیمایی‌های مختلفی که مجاهدین هدایت و یا در آن نقش تعیین‌کننده داشتند، حضور فعال داشت و همراه با معصومه و محمود در برنامه‌های شبانه از پشت بام‌ها شعارهای مجاهدین را هدایت و ترویج می‌کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی پس از سرنگونی حکومت سلطنتی شاه  ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی از مسئولان بخش اجتماعی سازمان مجاهدین ===&lt;br /&gt;
بعد از پیروزی [[انقلاب ضد سلطنتی]] در سال ۱۳۵۷ و روی کار آمدن حکومت روح‌الله خمینی، دوران مبارزات سیاسی، علنی و افشاگرانه سازمان مجاهدین با این حکومت شروع شد که مجاهدین از آن به عنوان «[[فاز سیاسی]]» نام می‌برند. در این دوره مریم رجوی از مسئولان بخش اجتماعی سازمان مجاهدین خلق ایران بود. او همچنین از نخستین مسئولان شاخة دانش‌آموزی و از سازمان دهندگان دختران میلیشیای دانش‌آموزی بود و سرپرستی اردوهای آموزش و سازندگی آنان در روستا را به عهده داشت.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی دراین ارودها آنها را طی آموزش و تجربه با دردها ومحنت های مردم ستمدیده  روستایی آشنا می‌کرد و درعین حال مسئولیت آنها را در تلاش به خاطر رهایی‌شان از زیر بار ستم یادآور می‌شد. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; آخرین مسئولیت مریم رجوی در بخش اجتماعی، آموزش و سازماندهی نیروهای انجمن‌های محلات تهران بود. پس از کشتار هواداران مجاهدین در شهرهای مختلف ایران توسط دسته‌های چماقدار تحت حمایت حکومت، در [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰|تظاهراتی که در ۷ اردیبهشت ۱۳۶۰]] در تهران در اعتراض به این کشتار برگزار شد. &amp;lt;ref&amp;gt;نشریه مجاهد- شماره ۱۱۸- موج اعتراض گسترده علیه کشتار مجاهدین&amp;lt;/ref&amp;gt;   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهدین از آن به‌عنوان [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰|تظاهرات مادران]] یاد می‌کنند، مریم رجوی مسئولیت سازماندهی هستة مرکزی این تظاهرات (مادران تهران) را به عهده داشت. همچنین کمتر از دو ماه بعد در تظاهرات بزرگ نیم میلیون نفر از مردم تهران در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، &amp;lt;ref&amp;gt;نشریه مجاهد- شماره ۱۲۷- راهپیمایی بیش از ۵۰۰هزار نفر از مردم قهرمان تهران&amp;lt;/ref&amp;gt; مریم رجوی عهده‌دار سازماندهی بخش عمدة نیروهای محلات تهران بود.  &lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی-کاندیدای مجاهدین در انتخابات مجلس.jpg|جایگزین=مریم رجوی-کاندیدای مجاهدین در انتخابات مجلس|بندانگشتی|مریم رجوی-کاندیدای مجاهدین در انتخابات مجلس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی کاندیدای مجاهدین برای نمایندگی در مجلس ===&lt;br /&gt;
با شروع فعالیت‌های انتخاباتی برای نمایندگی مجلس در حکومت نو بنیاد جمهوری اسلامی، مریم رجوی از سوی مجاهدین خلق برای نخستین انتخابات مجلس شورا در سال ۱۳۵۸ نامزد نمایندگی از حوزه تهران شد. انتخاباتی که در آن به گفته مجاهدین، با تقلب‌های گسترده حکومتی همراه بود و هیچ‌یک از اعضای اپوزیسیون در اثر این تقلبات به مجلس راه نیافتند. &amp;lt;ref&amp;gt;نشریه مجاهد- فوق‌العاده شماره ۹ انتخابات&amp;lt;/ref&amp;gt; با این همه، مریم رجوی بیش از ۲۵۰ هزار رأی را به‌خود اختصاص داد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ ===&lt;br /&gt;
با سقوط حکومت سلطنتی در روز  ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و روی کار آمدن حکومت مبتنی بر ولایت فقیه از این روز تا روز ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ بیش از ۷۰ نفر از اعضا و هواداران سازمان مجاهدین خلق توسط دسته‌های چماقدار تحت حمایت دولت و با شلیک مأموران سپاه پاسداران به قتل رسیدند.       &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اعتراض به این کشتارها و در اعتراض به محدود شدن آزادی‌ها و به تعبیر مجاهدین خشک شدن آخرین قطرات آزادی توسط حکومت، سازمان مجاهدین تصمیم به برگزاری یک [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰|تظاهرات بزرگ در روز ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]] گرفت. به این ترتیب ساعت ۴ بعدازظهر روز شنبه ۳۰خرداد یک راه‌پیمایی بزرگ که به‌طور علنی اعلام نشده بود، در تهران شکل گرفت. جمعیت که طی مدت کوتاهی شمار آن به نیم میلیون نفر رسید از هر سو به سمت تقاطع خیابان مصدق (ولیعصر) و خیابان انقلاب سرازیر شد.       &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به فاصله کمتر از نیم ساعت حوالی میدان ولی‌عصر چماقداران تحت حمایت دولت به جمعیت معترض حمله کردند. اما در مواجهه با جمعیت انبوه، دیگر کاری از دست تیم‌های چماقدار ساخته نبود و روح‌الله خمینی با فرمان شلیک مستقیم به مقابله با این تظاهرات برخاست.      &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به این ترتیب از فردای ۳۰خرداد ۱۳۶۰ دوران جدیدی شروع شد. نیروهای اپوزیسیون و در رأس آنها مجاهدین خلق، در معرض شدیدترین سرکوب حکومتی قرار گرفتند و مبارزه آنها شکل مخفی و زیرزمینی به خود گرفت. مریم رجوی نیز مانند بقیة کادرها و مسئولان مجاهدین به زندگی مخفی روی آورد و در خانه‌های تیمی مستقر شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در این دوران تا چند روز قبل از به‌قتل رسیدن [[اشرف رجوی]] (همسر مسعود رجوی) در ۱۹ بهمن ۱۳۶۰ که در تهاجم پاسداران به همراه [[موسی خیابانی]]، نفر شماره ۲ سازمان، در تهران به‌قتل رسید، با اشرف رجوی در یک پایگاه زندگی می‌کرد. در روز ۱۹ بهمن۶۰ به دنبال قتل موسی خیابانی و اشرف رجوی توسط مأموران [[سپاه پاسداران]]، محل استقرار مریم رجوی نیز مورد تهاجم سپاه پاسداران قرار گرفت و در اثر این حمله تمامی مجاهدین درون پایگاه کشته شدند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در زمان حمله در حال انجام مأموریت دیگری بود و در آن پایگاه حضور نداشت. او در سخنرانی خود به تاریخ ۱۹ بهمن ۱۳۹۵ در این باره می‌گوید: «در روز ۱۹ بهمن من در پایگاهی در یکی از خیابان‌های تهران بودم. در آن موقع، ۲۴ ساعته به‌وسیله صامت پیام‌های بی‌سیمی مراکز سپاه و کمیته را گوش می‌کردیم که از تحرکات آن‌ها با خبر بشویم و حملات‌شان را خنثی کنیم، ولی از چند ساعت قبل از حمله، سکوت بی‌سیمی برقرار کرده بودند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معلوم بود که دست‌اندرکار حمله‌یی هستند که تمام دستگاه‌شان پشت آن است. حمله را از شب قبل، با ایجاد چند حلقه محاصره در اطراف پایگاه موسی و اشرف تدارک دیده بودند و در نیمه‌های شب حمله رژیم شروع شد. به‌فاصله کمی پایگاه‌های مختلف مطلع شدند که خانه موسی زیرضربه قرار گرفته است. بلافاصله نقل و انتقال‌ها را شروع کردیم. باید خانه‌ها و پایگاه‌هایی که احتمال می‌رفت رژیم از آن‌ها سرنخی داشته باشد، تخلیه می‌شد تا ضربه گسترده نشود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌هر حال تا حوالی ظهر بخش زیادی از بدنه تشکیلات ما در تهران از شهادت موسی و اشرف با خبر شده بودند، ولی بیرون از ما هنوز کسی اطلاع نداشت. تا این‌که شب رادیو و تلویزیون رژیم خبر را پخش کردند». &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مریم رجوی- پیام حماسه ۱۹ بهمن سال ۶۰ و شهادت اشرف و موسی&amp;lt;/ref&amp;gt; بعد از شهادت اشرف رجوی و موسی خیابانی، مریم رجوی در شرایط پلیسی ـ نظامی سال‌های ۶۰ و ۶۱ در بخش‌های مختلفی از سازمان مجاهدین به مبارزه خود ادامه داد و در سال ۱۳۶۱ با کسب پناهندگی سیاسی از دولت فرانسه به پاریس و به مقر [[شورای ملی مقاومت ایران]] اعزام گردید و به مسئولیت‌های خود در مبارزه با حکومت ادامه داد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی همردیف مسئول اول سازمان مجاهدین ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جمعبندی دفتر سیاسی و کمیته مرکزی مجاهدین ===&lt;br /&gt;
در تاریخ معاصر ایران، شرکت زنان پیشتاز در جنبش آزادیخواهی و نقش زنان مبارز در نبرد با حکومت‌های مستبد، چشمگیر است. با روی کار آمدن حکومت روح‌الله خمینی، حضور زنان در عرصه مبارزه با حکومت وی بیش از پیش افزایش یافت. در این دوره ده‌ها هزار زن از احزاب و سازمان‌های مختلف بویژه از سازمان مجاهدین در رویارویی با حکومت ولایت فقیه جان باختند. نزدیک به یک سوم از صد و بیست هزار نفری که در مخالفت با حکومت به قتل رسیدند، از زنان هستند. همچنین رقم بالای زندانیان سیاسی زن در درون زندان‌های حکومت، حضور گسترده زنان در مبارزه با این حکومت را تأیید می‌کند. &amp;lt;ref&amp;gt;العربیه- آمار وارقام زنان زندانی سیاسی درزندانهای مختلف ایران (سال٩٥)&amp;lt;/ref&amp;gt;   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهدین به این درک رسیدند که با توجه به خصلت اصلی و بارز جمهوری اسلامی و اندیشه روح‌الله خمینی که «زن ستیزی» است، آنها که چنگ در چنگ با این حکومت مبارزه می‌کنند، باید در این رابطه در نقطه مقابل اندیشه خمینی قرار داشته و هیچ وجه اشتراکی با وی نداشته باشند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سرانجام سازمان مجاهدین در جمعبندی چهارمین سالگرد مقاومت خود در برابر حکومت در پاییز ۱۳۶۳ به گفته مریم رجوی با این سؤال کلیدی رو به رو شد که: «چرا در سازمان مجاهدین خلق ایران (به عنوان سازمان محوری مقاومت)، سطح مسئولیت زنان سه مدار پایین‌تر از مردان باقی مانده است؟ یعنی در حالی که زنان به طور گسترده در تمامی صحنه‌های مقاومت حضور دارند و همچنین با توجه به اینکه مجاهدین به برابری زن و مرد به عنوان یک ارزش آرمانی معتقدند و در عمل هم به ظاهر هیچ مانع و محدودیتی برای ارتقای زنان وجود ندارد، &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس چرا زنان ما در چنین حدی متوقف شده‌اند؟ مریم رجوی در اینباره می‌گوید: «در بررسی این مسأله و در پی یافتن راه حلی برای آن به یک راه حل جدید رسیدیم...مسعود، راه حل را از بالا و به صورت شرکت زن در رهبری می‌دانست و عده‌ای با او هم‌عقیده بودند. برخی هم، همچنان راه حل را از پایین و در شرکت بیشتر زنان در امور اجرایی می‌جستند... راه حلی که در برابر ما قرار داشت، در یک کلام راه‌گشایی به صورت جهش کیفی از طریق شرکت زن در رهبری بود. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سازمان مجاهدین پس از درک چنین ضرورتی، بلافاصله این سؤال مطرح شد که آیا زنی که چنین مسئولیتی را به‌عهده بگیرد وجود دارد یا نه؟ در همین راستا بود که مریم رجوی به عنوان یکی از اعضای ذیصلاح در میان زنان این سازمان به عنوان همردیف مسئول اول انتخاب شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی تئوریسین «نقطه خارج از خود»   ===&lt;br /&gt;
مریم رجوی در مورد پروسه عهده‌دار شدن مسئولیت «همردیفی» و بروز یک ایده و اندیشه نو در درون خود، می‌گوید: «وقتی مرا کاندیدای بهعهده گرفتن این مسئولیت کردند، سنگینی مسئولیت و تصمیمگیری در مورد آن برایم بسیار سخت و طاقت‌فرسا بود. آنهم سازمانی که چنگ در چنگ با مهیب‌ترین استبداد مذهبی حاکم بود. ولی یک چیز تردیدهایم را از بین می‌برد: اینکه به طور واقعی می‌دیدم که خارج از ذهن خودم و به خاطر الزامات جنبش مقاومت، می‌بایست این قدم برداشته شود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یعنی برای پیش رفتن، باید به این ضرورت پاسخ می‌دادیم. انگیزش حرکت بر اساس ضرورت خارج از خود فرد، در آن زمان جرقه اندیشة جدیدی را در ذهن من مشتعل کرد. اینکه اگر من از خودم شروع کنم جواب سخت است ولی اگر از واقعیت بیرون و مسئولیتی که هست شروع کنم، دیگر باید برغم همه سختی آن، جواب مثبت داد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بعدها در طول تجربة رویارویی با اندیشة مبتنی بر تبعیض جنسی و مردسالار به عنوان ایدئولوژی حاکم در طول تاریخ، به ما ثابت شد که رهایی از اسارت چه برای زنان و چه برای مردان جز با دینامیسم خارج از خود و انگیزش‌های نوین انسانی میسر نیست. علاوه براین، در جریان نشست‌های چندماهه، حس کرده بودم که رهایی زنان و آزاد شدن انرژی‌شان و رهایی خودم در گرو پذیرش همین مسئولیت است. در عمل چیزی اتفاق افتاد که هیچکدام از ما نمی‌توانستیم آن را حدس بزنیم». &amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;مریم رجوی- کتاب اسلام، زنان و برابری&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در پاسخ به ضرورت نتیجه‌گیری به عمل آمده در جمعبندی پائیز ۱۳۶۳ دفتر سیاسی و کمیته مرکزی مجاهدین مسعود رجوی طی پیامی مریم رجوی را به عنوان همردیف مسئول اول معرفی کرد. در قسمتی از این پیام چنین آمده بود: «در میان عموم خواهران رزمنده و قهرمان ما، خواهر مجاهد مریم عضدانلو، پس از اشرف شهید، ذیصلاح‌ترین آنها بوده و سه سال پس از شهادت اشرف، در پی ۱۴ سال مبارزه و حیات رهایی‌بخش انقلابی و توحیدی در راستا و در رابطه با سازمان مجاهدین خلق ایران به عنوان همردیف مسئول اول سازمان برگزیده شده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی این دوران و به ویژه از ۳۰ خرداد سال۶۰ به این سو، وی مدارج و مراحل خطیر مربوط به ارتقاء ایدئولوژیکی و تشکیلاتی خود را با آزمایشات متعدد و با سرفرازی و موفقیت از سر گذرانده و لذا اکنون در بیستمین سال حیات خونین و پرافتخار سازمان مجاهدین خلق ایران، برای نخستین بار رسماً جایگاه ایدئولوژیکی و تشکیلاتی شایسته برای ذیصلاح‌ترین و بالاترین زن انقلابی مجاهد خلق را احراز می‌کند؛ جایگاهی که عاری از تلقی‌های سوداگرانة سیاسی و اجتماعی برای ذیصلاح‌ترین زن تشکیلاتی‌مان به رسمیت شناخته شد و تعادل عقیدتی و تشکیلاتی و اجتماعی بسیار عالی‌تری را برای همة ما (چه زن و چه مرد) تأمین می‌کند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جایگاهی که در پرتو ایدئولوژی انقلابی و توحیدی خود از صدر محور انقلاب و ترقی به آن راه برده‌ایم و مشخصا بر تساوی و یگانگی ماهوی زن و مرد تأکید می‌کند». &amp;lt;ref&amp;gt;نشریه مجاهد- شماره ۲۳۵&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بعد از معرفی مریم رجوی به عنوان همردیف رهبری، دفتر سیاسی و کمیته مرکزی، طی اطلاعیه‌یی تشکیل رهبری نوین سازمان مجاهدین و انقلاب نوین مردم ایران را اعلام و معرفی کرد. در بخشی از این اطلاعیه آمده است: «این سرآغاز یک تحول کیفی در اندیشه و مناسبات درونی مجاهدین و ورود زنان مجاهد به سطح رهبری به‌منظور آزاد کردن و استخراج حداکثر پتانسیل برای سرنگونی رژیم آخوندی بود؛ تحولی که با عنوان انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین نامیده می‌شود». &amp;lt;ref&amp;gt;اطلاعیه دفتر سیاسی و کمیته مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران- ۱۹ اسفند ۱۳۶۳&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== طلاق مریم رجوی  ===&lt;br /&gt;
در تاریخ مبارزات احزاب و سازمان‌های پیشگام در امر مبارزه در طول تاریخ و به‌ویژه در تاریخ معاصر ایران و کشورهای تحت ستم، در اغلب سازمان‌های چریکی، لاجرم به‌دلیل تقابل زندگی خانوادگی و مبارزه برای آزادی، موضوع ازدواج و تشکیل خانواده پیوسته امری نکوهیده و بازدارنده محسوب می‌شد و اگر هم در بین اعضاء وجود داشت، بسیار کم و نادر بود. بخصوص که زنان نیز تنها بصورت تک‌نمود در این احزاب و سازمان‌ها حضور داشتند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌همین دلیل در شرایطی که سازمان مجاهدین با طیف گسترده‌ای از زنان در صفوف خود مواجه بود، باید موضوع تقابل زندگی خصوصی و خانوادگی با یک مبارزه حرفه‌ای چریکی و البته سخت و دشوار را حل می‌کرد. به همین دلیل به دنبال اعلام همردیفی در سازمان مجاهدین، مریم رجوی گام بعدی را برداشت؛ گامی که به گفته خودش تصمیم آن برای او بسیار دشوار و سنگین بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او که دارای همسر و فرزند بود، زندگی شخصی و خانواده خود را با مداری از مسئولیت که در آن قرار گرفته بود، در تعارض می‌دید. به گفته مریم رجوی، در حالی‌که در ایران هزاران و میلیون‌ها خانواده و همسر و فرزند تحت ستم حکومت ایران قرار دارند، به فکر خانواده و همسر و فرزند خود بودن، شایسته مجاهدین نبوده و نمی‌توانست باشد. از قضا از عواطف بسیار بالای مجاهدین به همه خانواده‌ها و فرزندان ایران است که باید برای رهایی آنها، به گفته او، از ظلم این حکومت از همه چیز خود حتی از خانواده و همسر و فرزند گذشت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از سوی دیگر مریم رجوی که خود در جمع‌بندی دفتر سیاسی و کمیته مرکزی در مورد نقش زنان مجاهد در سازمان، حضور داشت، معتقد بود مبارزه با آثار مردسالاری و تمامی موانعی که در برابر یک زن قرار می‌گیرد، مبارزه‌ای بسیار پیچیده و عمیق است که نیاز به یک انقلاب در اندیشه دارد. از دیدگاه او بخش قابل توجهی از قوانین بنده‌ساز و منع‌کننده برای یک زن در مسیر مبارزه، زمانی عینیت می‌یابد که او خود را به عنوان یک زن - آگاهانه یا ناخودآگاه و به هر میزان - در تملک یک مرد به عنوان «شوهر» می‌بیند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به این ترتیب مریم رجوی پس از برعهده گرفتن مسئولیت «همردیفی» با طیب خاطر به‌درخواست خود و با توافق کامل با همسرش، مهدی ابریشمچی، از وی جدا شد. امری که بلافاصله مخالفت مسعود رجوی را برانگیخت. اما آن دو با توافق خودشان، بدون آنکه مسعود رجوی در جریان باشد، پیشتر تصمیم به جدایی گرفته بودند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طلاق مریم رجوی از همسرش نه یک طلاق معمول، بلکه ناظر بر این امر بود که او نقش خود به عنوان یک همسر در زندگی خانوادگی را در شرایطی که با حکومت چنگ در چنگ است، مغایر با ادامه مبارزه‌یی می‌دید که تمام توان و انرژی او را می‌طلبید. مریم رجوی درباره این طلاق گفت: «مگر می‌شود در حلقة رهبری و مسئولیت چنین سازمانی قرار گرفت و آن وقت مسائل خانوادگی و در واقع شخصی و فردی را مقدم بر مسائل جنبش قرار داد؟... &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وای بر آن زن و مرد مجاهدی که مقدم بر هر چیز به فکر خود و خانواده و همسر و بچهٔ خود باشد؛ به خصوص در شرایطی که ۵۰ هزار شهید و ۱۴۰ هزار زندانی داریم. در شرایطی که انبوهی خانواده‌های بی‌سرپرست و زن‌های بی‌شوهر و شوهران بی‌زن و بچه‌های یتیم داریم... آیا سازمانی با این میزان از مسئولیت تاریخی و اجتماعی و سیاسی و با کاروان بیکران اسیران و شهیدانش می‌تواند در حلقة رهبری‌اش چنین مسائلی را بهانه نموده و به ضرورت‌های جدی انقلاب پاسخ نگوید؟... &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آن روز که مسعود، اشرف [همسر خود] و فرزند خود را گذاشت و به دنبال مسئولیتش شتافت، اگر مسأله مقدم برای او، زن و بچة خودش می‌بود، [آیا او] مرتبت رهبری می‌داشت؟» &amp;lt;ref&amp;gt;مریم رجوی - سخنرانی در مراسم بزرگداشت ۳۰ خرداد- اورسوراواز ۳۰ خرداد ۱۳۶۴&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در واقع گذشتن از علایق و دلبستگی‌ها برای هدف و آرمانی والاتر، نه تنها در امر مبارزه موضوع جدیدی نبوده و نیست، بلکه در پهنه‌های دیگر زندگی هم این مسائل همواره وجود داشته است. به‌عنوان مثال کسانی که به‌خاطر هدفی که در سر دارند برای تحصیل و کسب مدارج عالی، خانواده خود را ترک می‌کنند و راهی دیار و کشور دیگری می‌شوند، در واقع از خانه و خانواده خود می‌گذرند تا هدف خود را محقق کنند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یا کسانی که به‌خاطر دلبستگی به شغل دلخواه و برای کسب درآمد، خانواده خود را ترک کرده و گاه تا سال‌ها به شهر و کشور دیگری می‌روند، در واقع برای هدفی دیگر از خانواده خود می‌گذرند؛ و نیز چه بسیار آزادیخواهانی که در طول تاریخ از تحصیل، شغل، رفاه و زندگی آسوده و خانواده خود گذشتند و برای تحقق آزادی به مبارزه و سختی‌های آن روی آوردند و در این راه چه بسا جان باختند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنابراین آنچه که مریم رجوی در درخواست طلاق از همسرش به خاطر هدف و آرمانی والاتر، انجام داد، به گفته مجاهدین، بالاتر و فراتر از فداکاری و گذشت‌های مرسوم زمانه بود. یک سنت شکنی و یک گذشت و فداکاری برای تحقق بخشیدن به آرمانی والا یعنی آزادی مردم. بخصوص که اینکار از سوی یک «زن» - و نه یک «مرد» - صورت می‌گرفت. مریم رجوی در حالی از همسر سابقش مهدی ابریشمچی طلاق گرفت که یک دختر دارد که نامش اشرف است و در حال حاضر از اعضای شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق می‌باشد.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به این ترتیب مریم رجوی که تا آن موقع از سوی مجاهدین ذیصلاح‌ترین فرد برای احراز مسئولیت همردیفی شناخته شده بود، با این عمل جسارت‌آمیزش در طلاق از همسر، هر چه بیشتر صداقت و صلاحیت خود را در امر رهبری مبارزه نشان داد.  &lt;br /&gt;
[[پرونده:ازدواج مریم و مسعود رجوی -اورسورواز.jpg|جایگزین=ازدواج مریم و مسعود رجوی -اورسورواز|بندانگشتی|ازدواج مریم و مسعود رجوی -اورسورواز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ازدواج مریم رجوی ===&lt;br /&gt;
با قرار گرفتن مریم رجوی در مسئولیت سنگین همردیفی، که ایده طلاق از همسرش را به دنبال داشت، او بار دیگر دست به یک سنت شکنی جدید زد. وی در اقدامی عجیب و متهورانه به رغم اتهاماتی که می‌دانست نثار او خواهد شد، از مسعود رجوی رهبر مقاومت ایران و مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران، تقاضای ازدواج کرد و این ازدواج در ۳۰ خرداد ۱۳۶۴ انجام پذیرفت.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این ازدواج یک ازدواج معمول و مرسوم در چارچوب روابط زناشویی نبود. چرا که هدف از آن از دیدگاه مریم رجوی شکستن ساختارها و سنت‌های ارتجاعی و مردسالارانه توصیف شده بود.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسعود رجوی در آن زمان و بطور خاص بخاطر نقش بلاجایگزینش در دوران مبارزه با حکومت شاه و سپس نقش مؤثرش در مبارزه سیاسی مسالمت‌آمیز با حکومت روح‌الله خمینی و نقش رهبری‌کننده‌اش در نبرد با حکومت ولایت فقیه، برای مجاهدین به یک رهبر کاریزماتیک و به سمبلی از آرمان‌های مجاهدین تبدیل شده بود. مریم رجوی معتقد بود این حرکت نمادین و در عین حال سنت‌شکنانه او برای تمامی زنان و مردان مجاهدین این پیام را دارد که یک عضو مجاهدین زمانی که در صف مبارزه برای تحقق آرمان آزادی قرار می‌گیرد، باید آرمانش را که در راهبر عقیدتی‌اش سمبلیزه می‌شود، در کانون عواطف خود قرار دهد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او با این حرکت به تمامی زوج‌هایی که در آن زمان در مجاهدین حضور داشتند شوکی وارد کرد که نشان می‌داد اولویت برای اعضاء مجاهدین نه زندگی خصوصی و خانوادگی بلکه آرمان و اهداف مبارزه‌ای است که بدان خاطر از خانواده و زندگی معمول خود گذشته‌اند. این امر بخصوص برای زنانی که خود را در چارچوب زندگی خانوادگی محدود و محصور به همسر می‌دیدند، یک سنت‌شکنی و یک خرق عادت رو به جلو و نشانه‌ای راهگشا در جهت کسب هویت مستقل مبارزاتی آنها به‌شمار می‌رفت.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نظر مجاهدین مریم رجوی می‌خواست استقلال هویتی یک زن و جوهرهٔ حقیقی یک مرد را به نسل گسترده‌یی از زنان و مردان اعلام کند. از دیدگاه او این نسل از زنان و مردان در ارتباط خود با یکدیگر، یا باید مطیع قوانین مردسالار حاکم بر جامعه باشند- که مریم رجوی آنرا مانع شکل‌گیری شخصیت مبارزاتی آنها می‌دید - و یا هویت مستقل در ارتباط با هدف و آرمان خود داشته باشند. او با درخواست ازدواج از مسعود رجوی به عنوان رهبری که آرمان‌ها و اهداف سازمان مجاهدین را نمایندگی می‌کرد، نشان داد که یک زن خود انتخاب می‌کند کدام مسیر، کدام آرمان و کدام هدف را برگزیند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نظر مجاهدین، وی با این حرکت سنت‌شکنانه که منجر به واکنش‌های بسیاری علیه او شد به همه اعضاء مجاهدین نشان داد که سمت گیری آنها در شرایط پیچیده‌ی مبارزه، به جای یک زندگی معمول که بطور مشخص برای زنان متضمن قید و بندهای زندگی خانوادگی است، همچنان باید در جهت آرمان آزادیخواهانه و رهبری عقیدتی باشد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی که این حرکت را برای ادامه یافتن حیات مبارزاتی سازمان مجاهدین خلق ایران ضروری می‌دانست، در مورد دشواری چنین اقدامی که حدس می‌زد واکنش‌های بسیاری را برخواهد انگیخت گفته بود: «این دوران کوتاه [همردیفی و طلاق و ازدواج] بر من سی سال گذشت!» &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سخنان مسعود رجوی در مورد «طلاق و ازدواج» ===&lt;br /&gt;
در مراسم تحویل سال نو ۱۳۶۴ مسعود رجوی طی سخنانی در مورد این تحول در سازمان مجاهدین خلق گفت: «… داستان یک انقلاب جدید در صفوف مجاهدین است... کارهای شگفت‌انگیز و حتی به قول بعضی‌ها &amp;quot;دیوانه‌وار&amp;quot; و دقیقاً ضدمصلحت و ضدسیاست در مجاهدین بسیار دیده شده است... حالا امروز باز هم حرکت دیگری در پیش داریم و بازهم طبق معمول، همان بهانه‌ها و برچسب‌ها. در دنیای سیاست‌پیشگی، هرکس الفبا بداند، از نظرش این طلاق و ازدواج خیلی ابلهانه! و دیوانه‌وار! است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این دنیا هیچ آدم عاقلی! از این ریسک‌ها نمی‌پذیرد، آن هم چنین ریسک بزرگی را. اما همه می‌دانند که کار و کاروان مجاهدین دربرابر دشمن ضدبشری پیوسته از میان جنگل ریسک و شگفتی عبورکرده است… می‌بایست پیوسته صفوف درونی خودمان را پولادین‌تر بکنیم؛ می‌بایستی به استقبال آزمایشات جدید برویم؛ می‌بایستی سراپای وجود خود و سازمان و طیف هوادارانمان را عمیقاً بتکانیم... این چنین است که امروز هم شاید تعجب کرده باشید و خشکتان زده باشد که یعنی چه؟ یعنی یک مرتبه آب جوش صد درجه را با فشار قوی و بدون وقفه روی سرتان سرازیر کنند، آیا می‌توانید تحمل کنید؟ واویلا که پای زن و طلاق و ازدواج هم در این آزمایش اخیر در کار است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما، فی‌الواقع اینها بهانه است. ما پولاد آبدیده می‌خواهیم ما اشل و مدار جدیدی از توان و ظرفیت و کار می‌خواهیم، تا دورترین سمپاتیزان‌های سازمان. ما مرز صیقل یافته و نوینی بین انقلاب و ارتجاع و دگم‌های ادوار جاهلیت ترسیم می‌کنیم، در غیر این صورت قادر نخواهیم بود مسائل حال و آیندة صفوف انقلاب را حل کنیم... در یک اوج‌گیری ایدئولوژیکی جدید بر سر یکی از پیچیده ترین تضادها، که تضاد زن و مرد است، مجاهدین به آزمایش کشیده می‌شوند... &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در قدم اول در داستان همردیفی مریم، آزادشدن زن‌ها مدنظر بود، اما بدون این که قصد و غرضی از پیش در کار باشد، به همین‌جا ختم نشد، بلکه به تارک ایدئولوژیکی جدیدی رهنمون گشت. زیرا مگر زن از مرد جداست؟ تا وقتی زن، اسیر و دربند است، مرد هم اسیر و دربند است.... آزادی زن در جوهر خودش آزادی مرد هم هست، یعنی آزادی کل جامعه...» &amp;lt;ref&amp;gt;نشریة مجاهد- شماره ۲۴۱- ۲۹ اسفند ۱۳۶۳)&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سه ماه بعد در ۳۰ خرداد ۱۳۶۴ مسعود رجوی بار دیگر در مورد تحول صورت گرفته در سازمان مجاهدین که از آن به‌عنوان «انقلاب ایدئولوژیک» نام برده می‌شود؛ و تا آن زمان واکنش‌های بسیاری را در دوست و دشمن مجاهدین برانگیخته بود، گفت: «... «راستی، جوهر ایدئولوژیک انقلاب چه بود؟ آخر، رهایی زن، تازه، قدم اول بود. زدودن افکار ارتجاعی راجع به زن، قدم اول بود. پیام این انقلاب، انفجار رهایی است... &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خرج اصلی، آن گوهری است که در درون تک تک آحاد انسانی وجود دارد و وقتی که آن گوهر منفجر و بسان هستة اتم شکافته و شکسته شود، آن وقت: &amp;quot;رسد آدمی به جایی که به جز خدا نبیند&amp;quot;... پیام چیست؟ بله. من آمده‌ام تا خودم را و نسلم را و سازمانم را فدابکنم برای رهایی ایران. هزارها بار قلبم را سوراخ کردند؛ هزارها بار طناب به گردنم انداختند؛ هزارها بار بر بدنم شلاق زدند. من مجاهد خلقم؛ صدها هزارانم؛ نماینده نسل بیشمارانم. آمده‌ام خودم را فدیهٔ رهایی خلق در زنجیرم بکنم. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آی مردم ایران: مَن انصاری الی الله؟... چه کسی من &amp;quot;مجاهد خلق&amp;quot; را در مسیر خدا و خلق نصرت خواهد کرد؟ هَل مِن ناصر ینصرنی؟... نصرت و حمایت برای چی؟ برای صلح، برای آزادی، برای حاکمیت مردمی، برای گسستن زنجیرها، برای عدالت، برای به پاداشتن قسط. بله، بله، من مجاهد خلقم و آمده‌ام خلقم را از تجارب تلخ گذشته پرهیز بدهم و رها کنم. پیام این است...». &amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;نشریة مجاهد- شمارة ۲۵۳ - تیرماه ۱۳۶۴&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی در حال سخنرانی.jpg|جایگزین=مریم رجوی در حال سخنرانی|بندانگشتی|مریم رجوی در حال سخنرانی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== &#039;&#039;&#039;مریم رجوی و انتخاب هویت «رجوی» &#039;&#039;&#039; ===&lt;br /&gt;
در مراسم ازدواج مسعود و مریم رجوی در ۳۰ خرداد ۱۳۶۴، مریم رجوی در مورد انتخاب نام خانوادگی «رجوی» به جای «عضدانلو» توضیحاتی داد. انتخاب این نام برای مریم رجوی آنطور که خود می‌گوید، به دلیل یک امر آرمانی بود. او در انتخاب این نام برای خود در آن مراسم گفت: «اشاره‌یی هم می‌کنم به برگزیدن نام مریم رجوی همان‌طور که در اطلاعیة شورای مرکزی سازمان یادآوری شده بود، انتخاب این نام به این دلیل نیست که ما معتقدیم زن باید فامیل همسرش را بگیرد. من [نام] رجوی را از همسرم نگرفته‌ام. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این نام در واقع شاخص تولد نوین من در این انقلاب در مدار رهبری‌اش بود. نام را نه از شوهر آینده‌ام که از همة دختران و زنان و مردان مجاهدی گرفتم که با نام «رجوی» جان و خانمان و عزیزان را بدرود گفتند، حق آنها را گرفتم. البته من هم مثل سایر خواهران و برادرانم به وسیلة خود مسعود متولد شدم. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آنهم در سطح رهبری؛ پس نام فامیلم به طور ایدئولوژیک و محتوایی تغییر کرد. آن را نه از شناسنامة شوهر آینده بلکه از شناسنامه جنبش زنان مجاهد و مقاومت انقلابی کشورم گرفتم و در شناسنامه وارد کردم». &amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران ==&lt;br /&gt;
مریم رجوی در ۲۶مهر ۱۳۶۸ به عنوان مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران انتخاب و معرفی شد. از نظر مجاهدین قرار گرفتن مریم رجوی در موضع همردیف مسئول اول به مدت ۴ سال آثار رهایی‌بخش خود را در سازمان اثبات کرده بود. از این رو مریم رجوی به‌دلیل صلاحیت‌هایی ایدئولوژیکی و تشکیلاتی و به‌خاطر توان مدیریتی بالا که در موضع همردیف مسئول اول از خود بارز کرده بود، در جایگاه مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران قرار گرفت.        &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در قسمتی از معرفی‌نامة مسعود رجوی برای معرفی مریم رجوی به عنوان مسئول اول جدید چنین آمده است: «با قرارگرفتن مریم در موضع مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران، انقلاب ایدئولوژیک درونی سازمان به اوج بلوغ و کمال شایستة خود می‌رسد و سرچشمة خیرات و برکات بسا عظیم‌تری برای مجاهدین و خلق محبوبشان می‌گردد. بگذار قید و بندهای استثماری تماماً در هم بشکند و نسیم جامعة بی‌طبقة توحیدی که در دل و بر مزار هر مجاهد خلق حک شده به هر سو بوزد و فضای عطرآگین رهایی را بشارت دهد».        &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی با عهده‌دار شدن مسئولیت سازمان مجاهدین خلق ایران به اقدامات و دگرگونی‌های زیادی در این سازمان دست زد، اما در بین همه آنها دو کار او بیش از بقیه کارها برای سازمان سرنوشت‌ساز بود. یکی در عرصه آموزش و تربیت کادرها که به‌اختصار از آن به‌عنوان «انقلاب ایدئولوژیک» نام برده می‌شود و به گفته مجاهدین سبب ماندگاری و شکوفایی سازمان در طی سه‌دهه تا کنون شد؛ و دیگری تبدیل ارتش آزادیبخش ملی ایران از یک نیروی پیاده به یک ارتش زرهی-مکانیزه، که به گفته مجاهدین به دلیل عملیاتش در سال‌های پایانی دهه ۶۰ خورشیدی و به‌طور خاص با عملیاتی که به اسم عملیات چلچراغ معروف شد و در آن عملیات ، سبب پایان جنگ خانمان‌سوز و هشت‌ساله ایران و عراق شد و حکومت ایران به‌ناچار تن به آتش‌بس داد و روح‌الله خمینی با بیان اینکه «جام زهر را نوشیده است» قطعنامه ۵۹۸ ملل متحد را پذیرفت.       &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی واضع انقلاب ایدئولوژیک ===&lt;br /&gt;
«همردیفی» و به دنبال آن «طلاق و ازدواج» و تحولات بعدی آن در درون سازمان مجاهدین به‌عنوان «انقلاب ایدئولوژیک» نام گرفت. از نظر مجاهدین، مریم رجوی در آن بطور نمادین نشان داده است که زندگی خصوصی و ازدواج به معنی قرار دادن دیگری در کانون عواطف فردی در صورتی که خارج از سمت‌گیری مبارزاتی باشد، به‌صورت یک مانع در مبارزهٔ تمام عیار و حرفه‌ای عمل خواهد کرد.             &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه مریم رجوی بخاطر این ایده جدید و این حرکت نوین مورد اتهامات بسیاری قرار گرفت، اما او این تحول و انقلاب درونی را لازمهٔ بقا و ادامه حرکت سازمان مجاهدین خلق می‌دانست. از سوی دیگر انقلاب ایدئولوژیک که مجاهدین آنرا رمز تداوم بقاء خود در شرایط سرسخت مبارزه می‌دانند، اگر چه به نظر برای مجاهدین دستاوردهای بزرگی در ایجاد انگیزه و روحیه جلو برنده مبارزاتی داشت، اما به گفته مجاهدین برای شخص مریم رجوی - کما اینکه برای مسعود رجوی - جز سیل سهمگینی از اتهامات و ناسزاهایی که تا کنون  ادامه دارد، در پی نداشته است.             &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما او به گفتهٔ مجاهدین عزم جزم کرده بود که این مسیر را با تمام قوا ادامه دهد. وقتی مریم رجوی در به‌عنوان مسئول اول سازمان مجاهدین خلق انتخاب شد، او یک گام سرنوشت‌ساز دیگر برداشت که از نظر اعضاء مجاهدین، آنها را چند مدار کیفی در مبارزه با حکومت ایران جهش داد. در این سال مریم رجوی آنچه را که در موضوع «طلاق و ازدواج» در سال ۱۳۶۴ انجام داده بود، به همه مجاهدین بسط و گسترش داد.             &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به این ترتیب در سازمان مجاهدین خلق تصمیم شگفت‌انگیز مریم رجوی برای کنار گذاشتن خانه و خانواده و همسر و فرزند و انتخاب و پیوند با رهبری آرمانی، به سنتی انقلابی در سازمان مجاهدین تبدیل شد. مجاهدین می‌گویند اگرچه آن روز در سال ۱۳۶۴ این حرکت سمبلیک مریم رجوی آنچنان که باید حتی از سوی آنها درک نگردید، اما چند سال بعد، در کوره عمل مبارزاتی و در شرایط پیچیده همراه با ضربات کمرشکن و کشنده حکومت ایران و حامیان بین‌المللی‌اش به مجاهدین، آنها در مقاومت و ایستادگی خود در برابر آن ضربات، به اصالت این انقلاب پی بردند.             &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نظر مجاهدین این انقلاب حرکتی برای شکستن حصارهای ایدئولوژی جنسیت و گامی به سوی ایدئولوژی توحیدی (برابری زن و مرد) بود که در یک «طلاق و ازدواج» سمبلیزه می‌شد. اما مجاهدین اعم از زن و مرد در گام‌های بعدی دریافتند که اگر در قید و بند همسر و فرزند و خانه و خانواده باشند نمی‌توانند به گفته آنها در نبرد با مهیب‌ترین استبداد مذهبی تاریخ ایران، جانانه گام بردارند. مجاهدین معتقدند، همواره «نگاه به پشت» و «مشروط بودن به دیگری» باعث می‌شود تا در لحظة ضرور از فدا و فداکاری برای آرمان آزادی مردم دریغ گردد.             &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===== مریم رجوی خالق «دو دستگاه» =====&lt;br /&gt;
از سال ۱۳۶۸ به بعد همهٔ مجاهدین پس از شناخت و آگاهی از موانع مبارزهٔ دائمأ پیچیده شونده با حکومت ولایت فقیه و با درک گذشت و فداکاری مریم رجوی در قضیه «طلاق و ازدواج» و با الگو قرار دادن جسارت او برای تحقق آرمان‌شان، مرحله به مرحله آگاهانه و آزادانه همان مسیری را در پیش گرفتند که مریم رجوی در سال ۱۳۶۴ آن را گشوده بود. مریم رجوی در سال ۱۳۶۸ و سال‌های بعد به‌گفته مجاهدین با یک کار عظیم آموزشی در برگزاری کلاس‌های درس  انقلاب ایدئولوژیک توانست مجاهدین را در امر مبارزه هر چه بیشتر آماده و تراز شرایط جدید کند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او با برشماری موانع پیچیدهٔ مبارزه و با تشریح علمی و آکادمیک گوهر وجودی انسان در توانایی بیکرانش برای مسئولیت پذیری در مسیر نیل به آرمان آزادی مردم؛ و با آموزش و تعلیم پدیدهٔ «نقطهٔ خارج از خود» در جهت وصل به آن برای غلبه بر موانع مبارزه؛ و با تبیین پدیدهٔ «دو دستگاه» به‌عنوان ابزاری کارآمد برای ارزیابی و سنجش راه و مسیر درست، مجاهدین را به‌لحاظ ذهنی با تئوری انقلاب و ابعاد آن آشنا کرد و به اشراف رساند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سپس تمام اعضای مجاهدین برای پاسخ به شرایط جدید مبارزه و برای ماندگاری به‌عنوان یک مبارز و مجاهد در مسیر مبارزه با حکومت ولایت فقیه ایران، آزادانه و با طیب خاطر وارد این مرحله از انقلاب ایدئولوژیک شدند. اعضاء با فهم مانع «همسر» در مسیر مبارزهٔ حرفه‌ای و دشوار خود با حکومت ولایت فقیه ایران؛ و با درک این سد و راهبند بزرگ و اشراف به روابط استثماری مردسالار حاکم بر آن، آگاهانه و با صداقت اقدام به جدایی و طلاق از همسران‌شان کردند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اعضای متأهل با توافق کامل از همسران‌شان جدا شدند و اعضای مجرد نیز اذهان خود را از مسئله ازدواج آزاد و رها ساختند، تا فارغ از هر نوع وابستگی، با عشق به آنچه که مجاهدین به آن «آرمان آزادی مردم ایران» می‌گویند، همه نیروی خود را صرف مبارزه تمام عیار با حکومت ولایت فقیه ایران کنند. تعدادی هم که توان این گذشت و فداکاری را در این مرحله از مبارزه نداشتند، از سازمان خارج شده و راه خود را برای یک زندگی عادی در پیش گرفتند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در میان این افراد تعدادی هم به ورطه خیانت کشیده شدند و از گذشته خود ندامت کردند. برخی نیز در مقطعی به همکاری با حکومت ایران علیه سازمان مجاهدین پرداختند و برخی از میان آنها هم این همکاری را ادامه دادند و  کارمند رسمی و مزدبگیر حکومت و مأمور وزارت اطلاعات دولت ایران شدند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نظر مجاهدین، طلاق همگانی و جمعی همه مجاهدین که در تاریخ یک فداکاری منحصر به‌فرد محسوب می‌شود و به آنها انگیزه و توان عظیمی در ادامه و پیشبرد مسیر مبارزه داد، جز با راهگشایی و فداکاری عظیم مریم رجوی امکانپذیر و میسر نبود. چرا که اقدامات و راهگشایی‌های مریم رجوی فقط به مسئله «طلاق و ازدواج» که در نوع خود بن‌بست شکن بود، ختم نشد. از نظر مجاهدین یکی از تعالیم راهگشا و ماندگار مریم رجوی در سال ۱۳۶۸ خلق ایدهٔ معروف «دو دستگاه» بود که در سال‌های بعد با تلاش و کوشش بی‌وقفه و خستگی ناپذیر مریم رجوی، در جریان مبارزه و عمل روزمره مجاهدین و در مناسبات و تنظیم‌رابطه‌های لحظه‌مرهٔ آنها با یکدیگر، هر چه بیشتر عمق و تکامل پیدا کرد.     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ریشهٔ دو دستگاه به دو جریان فکری در طول تاریخ برمی‌گردد. در یک سو  نیروهای استثمار کننده و در طرف دیگر نیروهای استثمار شونده. این دو نیرو در طول تاریخ در حال نبرد و ستیز با یکدیگر هستند. لنین نیز درباره این دو جریان می‌گوید: «در این نبرد عظیم دو جهان در مقابل یکدیگر می ایستند: یکی جهانِ استثمار و بردگی و دیگری جهانِ آزادی و برادری». هر یک از این دو نیرو، فرهنگ، ارزش‌ها و دستگاه فکری خود را تبلیغ و ترویج می‌کنند.     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌عنوان مثال در یکی «زن» به‌مثابهٔ یک کالا تلقی می‌شود که پس باید مورد تملک مرد قرار گیرد؛ و در دستگاه دیگر، «زن» انسانی است برابر با مرد در همهٔ زمینه‌ها. یا فی‌المثل در یکی، فرد فقط به‌عنوان یک فرد مطرح است با ضعف‌ها، خطاها، اشکالات یا توانمندی‌های فرد، که در این دستگاه فرد هر چه بیشتر در لاک و دهلیز فردی خود می‌رود؛ از ضعف‌ها و ناتوانی‌های خود مأیوس و درمانده می‌شود، یا در سوی دیگر از توان و کرده‌های خود غره و مغرور می‌گردد؛ در حالیکه در آن دیگری، فرد در رابطه با جمع معنی و مفهوم پیدا می‌کند.     &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این دستگاه یک فرد قدرت و توان خود را از نقطه بیرون از خود و از جمع می‌گیرد و خطاها و ضعف‌های یک فرد هم در درون جمع و در یک کنش واکنش متقابل و فعال، برطرف و جبران می‌گردد. همان رابطه فرد و جمعی که سعدی شیرازی، شاعر مشهور ایرانی آن را در شعر معروف خود چنین توصیف می‌کند: بنی آدم اعضای یک پیکرند، که در آفرینش ز یک گوهرند، چو عضوی به‌درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار.    &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در نظریهٔ «دو دستگاه» خود دو رویکرد انسان به پدیده‌ها را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد. بطور خلاصه در این تئوری انسان در یک دستگاه- مثلاً دستگاه سمت راست- فقط توان فرد خودش را در انجام کارها و مسئولیت‌ها می‌بیند، در حالیکه در دستگاه دیگر- دستگاه سمت چپ- انسان عملکرد و توان انجام کار خود را در رابطه با یک جمع می‌بیند. در اینجا دیگر توان یک فرد مطرح نیست، بلکه توان و نیروی کلیه نفرات آن جمع است که به هم گره خورده و در یکدیگر ضرب می‌شوند و به توان می‌رسند.      &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
چنین جمع متحد و یکپارچه‌ای برای نیروهای ستمکار و استثمارگر خوشایند نیست و به همین دلیل دستگاه سمت راست مبلغ فردگرایی است تا از آن درون‌گرایی را ترویج کند. چنین فردی که پیوسته در پیله و لاک خود قرار دارد و درون خود سیر می‌کند، هیچگاه برای نیروهای حاکم غارتگر یک تهدید محسوب نمی‌شود.     &lt;br /&gt;
==== &#039;&#039;&#039;تئوری مریم رجوی در هژمونی زنان&#039;&#039;&#039; ====&lt;br /&gt;
یکی آثار انقلاب ایدئولوژیک مریم رجوی هژمونی زنان مجاهد در سازمان مجاهدین است. اکثر فرماندهان ارشد ارتش آزادیبخش ملی، از زنان هستند. بیش از ۵۲ درصد از اعضای شورای ملی مقاومت ایران، پارلمان در تبعید مقاومت، که بیش از ۵۰۰ عضو دارد زنان هستند. شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران تماماً متشکل از زنان مجاهد است. به گفته مجاهدین، آنها یک هژمونی یکدست و تمام عیار را در سازمانی که جدی‌ترین مسئولیت‌های مقاومت را عهده‌دار است به شایستگی اعمال می‌کنند و یک تجربه طولانی پشت سردارند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در بیان و تشریح تئوری هژمومی زنان در کتابش به نام «زنان، نیروی تغییر» می‌گوید: «ما از یک رهبری صحبت می‌کنیم که محصول عنصر شکوفا شدة انسانی است و خودش نیز بر روابط انسانی متمرکز است. این شورش بزرگی است علیه مردسالاری و فرهنگ عقب‌مانده‌یی که باید نفی شود. به همین دلیل وقتی در جنبش مقاومت، زنان مواضع رهبری‌کننده را برعهده گرفتند، این تغییر برای ما فقط یک جابه جایی مدیریتی نبود، بلکه فراتر از آن هدف، نفی ساز و کار مبتنی بر تبعیض جنسی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
چنین نبود که مردان پست‌هایشان را ترک کنند تا زنان در همان پست‌ها جایگزین شوند و همان مناسبات را با همان شیوه‌ها اداره کنند. چنین نبود که زنان پا در جای پای مردان بگذارند یا در کلوپ مردان پذیرفته شوند. خیر، اصل موضوع این بوده و هست که روابط کهنه مبتنی بر بینش مردسالاری کنار زده شود و جای خود را به روابط انسانی بدهد. حضور زنان در رهبری، مردان را حذف نکرد و سبب انفعال یا افت آنها نشد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به عکس، آنها را از بندهای فرهنگ مردسالار که بر ذهن‌ها، اراده‌ها و عاطفه‌هایشان پیچیده شده بود، رها کرد. آنها تجربه‌های خود را به زنان منتقل کردند و از آنان که افق‌های تازه‌یی را گشوده بودند، بسیاری چیزها را آموختند. پس ما به رهبری زنان اینگونه نگاه میکنیم: یک آرمان پیشرو انسانی. مجاهدین به این کشف مهم رسیدند که اگر بخواهند در مقابل استبداد مذهبی بایستند، باید با تمامی آثار ایدئولوژیک و فرهنگی بنیادگرایی مبارزه کنند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در یک کلام، ما دیدیم که زدودن اندیشة جنسیت‌گرایی انرژی عظیمی از درون این مقاومت آزاد می‌کند و دینامیسم شگفتی برای جهش به جلو فراهم می‌کند که سرچشمة توانایی‌هاست. این دگرگونی، اشاره می‌کنم: اولین تغییر، حضور فعال زنان در رهبری جنبش مقاومت و مواضع تصمیم‌گیری در سطوح مختلف بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پروسه‌ی طولانی مبارزات زنان، زمینه‌ساز این تحول بود. اما نقطه عزیمت آن ضرورت سرنگونی ملایان بود. جان باختن هزاران زن مجاهد خلق در مبارزه با این رژیم در دهة ۱۳۶۰ گواهی داد که همین زنان شایسته رهبری هستند و بدون نقش آنها، جنبش مقاومت راه به جلو باز نخواهد کرد». &amp;lt;ref&amp;gt;مریم رجوی - کتاب «زنان، نیروی تغییر»&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فهیمه اروانی، مسئول اول اسبق سازمان مجاهدین خلق ایران، مسئول بخش تبلیغات سازمان مجاهدین و از فرماندهان عالیرتبه این سازمان، در هنگامی که در سال ۱۳۷۰ در موضع جانشین مسئول اول سازمان قرار داشت، درباره این موضوع گفت: «انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین و پیام مریم رهایی مستقیماً در ارتباط با سرنگونی دشمن ضدبشری است و پیام رهائیبخش آن هم زن و هم مرد را در بر می‌گیرد. برای خواهر مریم، بحث اصلی بحث زن و مرد نیست. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بحث اصلی سرنگونی رژیم است و بحث انسان‌هایی است که باید این کار را بکنند و بعد هم نیروی سازندگی کشورشان باشند. خواهر مریم فقط راهگشان زنان نیست. پیام رهایی او هم برای زن و هم برای مرد است...». &amp;lt;ref&amp;gt;فهیمه اروانی - نشریه مجاهد، شماره ۲۹۴&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ورود زنان مجاهد در عرصه‌های تصمیم‌گیری ====&lt;br /&gt;
 مریم رجوی براساس اعتقاد عمیق خود به جنبش برابری زن و مرد و قرار گرفتن زنان در نقش‌های کلیدی، از همان ابتدا خود را وقف این آرمان کرد. براساس دیدگاه روشن او شکستن طلسم نابرابری، بدون یک جهش ممکن نبود. بنابراین او در یک تحول ساختارشکن، برای زنان راه مسئولیت‌پذیری و کسب تخصص‌ها و توانمندی‌ها در همه زمینه‌ها را باز کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زیرا ایمان داشت حضور زنان در رهبری، عامل ماندگاری و هم دینامیسم شکوفایی سیاسی و فرهنگی جنبش مقاومت است. او اعتقاد دارد وقتی زنان در مواضع تصمیم‌گیرنده قرار گیرند، یک بستر واقعی برای مبارزة عمیق با بقایای فرهنگ مردسالار در افکار و مناسبات تمام جنبش، اعم از زن و مرد فراهم می‌شود و صفوف مقاومت پالایش می‌گردد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اثر آموزه‌های مریم رجوی سازمان مجاهدین دچار تغییرات جهش‌آسا گردید. مریم رجوی در ۱۴مرداد۱۳۷۲ برای نخستین بار یک ترکیب ۲۴نفره از زنان مجاهد را به عنوان اعضا و معاونان «شورای رهبری» معرفی کرد. این زنان ذیصلاح، عهده‌دار مسئولیت‌های کلیدی سازمان مجاهدین خلق ایران و ارتش آزادیبخش ملی شدند. همچنین پس از قرار گرفتن فهمیه اروانی در موضع مسئول اول سازمان، انتخاب مسئول اول به یک سنت ترقیخواهانه تبدیل شد که هر دو سال یک بار، مسئول اول جدیدی انتخاب و معرفی می‌گردد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== مراحل و بندهای تکمیلی انقلاب ایدئولوژیک ====&lt;br /&gt;
روند تحول و دگرگونی که با همردیفی و «طلاق و ازدواج» شروع شد و در مجاهدین به انقلاب ایدئولوژیک معروف گردید، در طی مسیر تکاملی خود دارای مراحل و بندهای دیگری شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به این معنی که در ادامه انقلاب ایدئولوژیک که با جنگ علیه هر نوع نگاه کالایی به «زن» و با مبارزه علیه دیدگاه استثماری جنسیت چه در «زن» و چه در «مرد» شروع شده بود، مریم رجوی در قدم بعد آن را به جنگ علیه دیدگاه استثماری فردیت و مبارزه با خودخواهی، حسادت، کرسی‌طلبی و هژمونی‌خواهی، تعمیم و توسعه داد و به گفته مجاهدین، آنها را گام به گام رهاتر، خالص‌تر و پر انرژی‌تر برای مبارزهٔ تمام عیار با دولت حاکم بر ایران کرد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس این تحول و دگرگونی اندیشه که مریم رجوی آن را تئوریزه کرد، به دلیل خصیصه دوگانهٔ انسان در دو مسیر ترقی و رهایی یا تنزل و بندگی، موضوع فردیت فرو برنده که از نظر مریم رجوی در ویژگی «کرسی‌خواهی» سیری‌ناپذیر و «هژمونی‌طلبی» بی حد و مرز متبلور می‌شود، هدف قرار گرفت تا مجاهدین از چنین بینش استثماری رها و آزاد گردند و به جای آن روحیه فداکاری، از خود گذشتگی، پرداخت بی‌چشمداشت، تواضع، فروتنی و ارزش‌هایی چون بیان به جمع برای یگانگی، شنیدن دیگران و کار تیمی و جمعی و در مناسبات درونی جایگزین گردد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهدین ایستادگی، حیات و شکوفایی سازمان خود را در بیش از ۴۰ سال مبارزه با حکومت ولایت فقیه، مدیون و مرهون همین انقلاب ایدئولوژیک که مریم رجوی واضع آن بود، می‌دانند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
معرفی، تفسیر و تشریح نظریهٔ «[[انقلاب ایدئولوژیک]]» مریم رجوی و مراحل و بندهای آن، موضوع یک مطلب جداگانه است که منفک از این مقاله مورد تحریر قرار خواهد گرفت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی جانشین فرمانده کل ارتش آزادیبخش ملی ایران ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جمعبندی عملیات فروغ جاویدان ===&lt;br /&gt;
با تأسیس ارتش آزادیبخش ملی ایران در روز ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ توسط مسعود رجوی که آنرا «بازوی استوار و پراقتدار خلق قهرمان ایران» توصیف کرده بود، مریم رجوی جانشین فرمانده کل ارتش آزادیخش شد. بعد از جمعبندی عملیاتی که مجاهدین به‌عنوان «[[عملیات فروغ جاویدان]]» از آن نام می‌برند و در این عملیات ارتش آزادیبخش ملی توانست در عمق خاک ایران تا دروازه‌های شهر کرمانشاه پیشروی کند،  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی به عنوان جانشین فرماندهی کل، [[ارتش آزادیبخش ملی ایران]] را در معرض یک تحول کیفی و ساختاری قرار داد. مجاهدین این تحول را در محورهای زیر خلاصه می‌کنند: دگرگونی در جنگ‌افزارهای یکان‌های رزمی و تبدیل ارتش آزادیبخش از یک ارتش پیاده به یک ارتش زرهی. تکامل و ارتقا سیستم فرماندهی. ارتقا کیفی سطح آموزش و مهارت رزمندگان و تکامل مناسبات جمعی. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== تجدید سازمان ارتش آزدایبخش ملی به دست مریم رجوی ====&lt;br /&gt;
مهوش سپهری، مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران - شهریور ۱۳۷۶ تا شهریور ۱۳۷۸ - و به گفته مجاهدین، از مسئولین عالیرتبه سازمان، در توصیف این دوران چنین می‌گوید: «ارتش آزادیبخش بعد از فروغ جاویدان زیر نظر مریم رجوی ـکه در آن زمان جانشین فرمانده کل بودندـ  وارد تجدید سازمان یکان‌ها و دگرگونی جنگ‌افزار آنها شد. طی یک برنامة فشرده، کلیة رزمندگان و فرماندهان آموزش‌های تکنیکی و تاکتیکی را در تمام سطوح فراگرفتند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در یکان‌های پشتیبانی رزمی شامل توپخانه، پدافند هوایی، مهندسی رزمی و مخابرات نیز تحول اساسی به‌وجود آمد. یکان‌های پشتیبانی خدماتی مثل یکان‌های آماد و ترابری، تعمیر و نگهداری و خدمات پزشکی شکل گرفتند. تمام آموزش‌های تکنیکی، سرویس و نگهداری و تعمیرات و هم‌چنین کلیة آموزش‌های تاکتیکی در تمامی سطوح فرماندهی پیاده شدند. رسته‌های توپخانه و پدافند هوایی، مهندسی رزمی، مخابرات و پشتیبانی خدماتی کلیة آموزشهای تکنیکی و تاکتیکی مربوط به‌خودشان را گذراندند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ارگان‌های ستادی همزمان با تکمیل آموزش‌ها برای ادارة عملیات سرنگونی تکمیل شدند. واحدهای هوانیروز تشکیل شدند. همة اینها، اضافه بر ارتقا سیستم فرماندهی که اشاره کردم، براساس تجربة فروغ جاویدان و بر پایة دانش نظامی کلاسیک شکل گرفت و در تمرین‌ها و مانورهای نظامی متعدد آزمایش شد». &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== رژه ارتش آزادیبخش ملی ===&lt;br /&gt;
با پایان گرفتن عملیات مروارید در فروردین سال ۱۳۷۰، ارتش آزادیبخش ملی آماده‌سازی خود را برای انجام یک رژه بزرگ زیر نظر مریم رجوی به‌عنوان جانشین فرمانده کل ارتش آزادیخش، شروع کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عملیات مروارید که مجاهدین از آن به‌عنوان «عملیات تدافعی مروارید» نام می‌برند، عملیاتی است که در آن نیروهای نظامی ایران قصد داشتند با استفاده از فضای به‌وجود آمده از حمله ائتلاف به رهبری آمریکا به کشور عراق، به مجاهدین و ارتش آزادیبخش ملی حمله کرده و آنان را از بین ببرند، اما به مقصود خود نرسیده و طبق اسناد به‌دست آمده از درون حکومت که بعدها مجاهدین آنرا افشا کردند، فرماندهان سپاه پاسداران گفته بودند: «در حمله به ارتش آزادیبخش می‌خواستیم از دیواری بلندتر از قد خودمان بالا برویم». &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بعد از پیروزی ارتش آزادیبخش ملی در دفع تهاجم نیروهای نظامی ایران، رژة ارتش آزادیبخش ملی ایران در مهرماه همان سال برگزار شد و طی آن این ارتش با همه رسته‌های خود به یک رژه ۵ ساعته در شهر اشرف مبادرت نمود. این رژه با شرکت یکان‌های نمونه اعم از پیاده، زرهی، سوار‌زرهی، توپخانه، مهندسی، پشتیبانی، واحدهای دفاع ضدهوایی و نیز یکان نمونة هوایی انجام شد. رژة ارتشی که مریم رجوی ساختارش را دگرگون کرده بود به قول خبرگزاری رویتر، «در مقایسه با استانداردهای گروه‌های مقاومت در جهان، یک نمایش خیره‌کننده از قدرت بود» و برخی خبرگزاری‌ها آن را منظم‌ترین ارتش نامنظم جهان توصیف کردند». &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی رئیس جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:اعلام ریاست جمهوری و بوسیدن پرچم ـ تکی ـ خواهر مریم.jpg|alt=مریم رجوی -اعلام ریاست جمهوری|بندانگشتی|مریم رجوی -اعلام ریاست جمهوری]]&lt;br /&gt;
 در سال۱۳۷۲ شورای ملی مقاومت ایران که متشکل از سازمان‌ها و شخصیت‌های برجسته اپوزیسیون ایران است در اجلاس سالانه خود، مریم رجوی را به‌عنوان رئیس جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت برای دوران انتقال حاکمیت به مردم ایران برگزید. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طبق مصوبات شورای ملی مقاومت، دوران انتقالی، دوره کوتاه‌مدتی است که در آن رژیم ولایت فقیه سرنگون شده و تا استقرار نهادهای دموکراتیک دولت جدید، یک خلأ قدرت در کشور وجود دارد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عمر این دولت موقت طبق مصوبات شورای ملی مقاومت، فقط ۶ماه است. در این ۶ماه دولت موقت باید کارهای زیر را انجام دهد:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱ـ ادارهٔ کشوری بر جای مانده از نظام ولایت فقیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲ـ برگزاری یک انتخابات آزاد برای تعیین مجلس مؤسسان، مرکب از نمایندگان منتخب مردم؛ تا این مجلس قانون اساسی و نوع حکومت آینده را مشخص کرده و آن را به رفراندم بگذارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«پس از تشکیل این مجلس، وظیفه شورای ملی مقاومت و موجودیت آن خاتمه می‌یابد و دولت موقت استعفای خود را به مجلس مؤسسان تقدیم می‌کند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«دوره ریاست‌جمهوری مریم رجوی نیز «پس از تصویب قانون اساسی جمهوری جدید در مجلس مؤسسان و قانونگذاری ملی و انتخاب رئیس‌جمهوری جدید ایران پایان می‌پذیرد».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در واقع این دولت موقت و رئیس‌جمهور دوران انتقال آن، نقشی جز زمینه‌سازی برای استقرار دولت منتخب و برآمده از رأی مردم ایران را ندارند. در نهایت، این مردم ایران هستند که مجلس مؤسسان، قانون اساسی و نوع حکومت آینده را انتخاب می‌کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مصوبة شورای ملی مقاومت ایران، توسط مسئول شورا (مسعود رجوی) در اجلاسیة آن قرائت شد: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مصوبه مورخ ۶ شهریور ۱۳۷۲ شورای ملی مقاومت ایران ===&lt;br /&gt;
ماده ۷ اصلاحی، منضم، به فصل اول برنامه دولت موقت جمهوری دموکراتیک اسلامی ایران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مصوبه به اتفاق آراء اعضاء حاضر در اجلاسیه شورا، تصویب شد. مقام ریاست‌جمهوری دموکراتیک اسلامی ایران برعهده خانم مریم رجوی خواهد بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱ـ تعیین زمان مناسب اعلام این مصوبه برعهده مسئول شوراست. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲ـ  به‌محض تصدی ریاست‌جمهوری در ایران خانم مریم رجوی از کلیه مسئولیت‌های سازمانی خود، استعفا خواهد کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 ۳ ـ دوره ریاست‌جمهوری ایشان، پس از تصویب ریاست‌جمهوری جدید، در مجلس مؤسسان، و قانونگذاری ملی و انتخاب رئیس‌جمهوری جدید ایران پایان می‌یابد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اطلاعیه مسئول شورای ملی مقاومت ====&lt;br /&gt;
در اطلاعیة مسئول شورا پیرامون انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور برگزیدة شورای ملی مقاومت چنین آمده بود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«بنام خدا، بنام ایران و بنام آزادی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ملت بزرگ ایران&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کمال شعف و افتخار،مصوبة شورای ملی مقاومت در بارة انتخاب خانم مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور آیندة کشور را به استحضار می‌رسانم. این یک انتخاب اصلح تاریخی از سوی مقاومت کبیر ملی و میهنی برای سعادت ملت ایران است. انتخابی ظفرنون و بس خجسته و پر میمنت که سرنگونی دشمن ضدبشری را تسریع، ارواح طیبة شهیدان را شاد،چشم‌ها و دلهای رزم‌آوران را روشن و آزادی وآبادی ایران فردا را تضمین می‌کند. بر مردم و تاریخ ایران، بر سرزمین شیر و خورشید، بر مقاومت ایران و بر ارتش آزادی گرامی و فرخنده و مبارک باد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مسعود رجوی]]، مسئول شورای ملی مقاومت - ۳۰مهر ۱۳۷۲&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی در مقابل بنیادگرایی ==&lt;br /&gt;
مریم رجوی در طول تصدی موضع خود به عنوان پرزیدنت شورای ملی مقاومت ایران به یک شخصیت ضد بنیادگرایی اسلامی تبدیل شده است. وی در سال ۱۳۷۳ طی یک سخنرانی در شهرداری اسلو، نسبت به خطر اختاپوس استبداد مذهبی و بنیادگرایی اسلامی که به گفته وی قلبش در تهران می‌تپد، هشدار داد و گفت: «بنیادگرایی به نخستین تهدید صلح در منطقه و جهان تبدیل شده است» و «آخوندهای حاکم بر ایران با سوءاستفاده از باورهای مذهبی بیش از یک‌میلیارد مسلمان، به توسعه‌طلبی و صدور بحران و تنش می‌پردازند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی در تیرماه ۱۳۷۵ در کنفرانس زنان، صدای سرکوب‌شدگان، در ارلزکورت لندن گفت: «مسئله زنان و جنبش برابری، با مبارزه علیه ارتجاع و بنیادگرایی پیوند می‌خورد، چرا که زنان نه فقط پیشتاز جنبش برابری، بلکه هم‌چنین نیروی اصلی توسعه، صلح و عدالت اجتماعی‌اند... به‌نظر من، بشریت تنها در صورتی از شر پدیده شوم ارتجاع و بنیادگرایی خلاص می‌شود که زنان نقش پیشتاز خود را در این کارزار جهانی به‌عهده بگیرند و با استفاده از تمامی اشکال مبارزه دموکراتیک، راه را بر هرگونه مماشات و سازش با آخوندهای زن‌ستیز و ضدبشر ببندند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در مقالة رژیم ایران، داعش- انحراف از اسلام  که در روزنامة ورلد پالیسی درج شده ـ می‌نویسد: «این نوع از افراطی‌گری که ما امروز با آن مواجه هستیم، ترکیبی از بربریت قرون وسطایی و فاشیسم مدرن امروزی است. این یک جهان بینی است که از تحمل سیاسی اجتناب می‌ورزد و زن‌ستیزی و خشونت را ترویج می‌نماید و البته خشونت را پرستش می‌کند. این دیدگاه خاص، سعی در جاری نمودن شریعت و مجازات‌های فوق‌العاده سخت و شدید آن می‌نماید. این دیدگاه، هرگز و هیچ‌گونه ربطی به اسلام نداشته و به‌روشنی در جهان مدرن امروز، جایی برای یک چنین جهان بینی وجود ندارد». &amp;lt;ref&amp;gt;مریم رجوی- رژیم ایران، داعش-انحراف از اسلام، روزنامة ورلد پالیسی ۲۵ آذر۱۳۹۴ - ۱۶ دسامبر ۲۰۱۵&lt;br /&gt;
&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در مراسم گرامیداشت سالگرد روز جهانی زن، در۱۶ اسفند ۱۳۹۳ طی یک سخنرانی گفت: «ظهور بنیادگرایی ناشی از عوامل متعددی، از جمله شرایط اجتماعی و تاریخی و سیاست‌های بین‌المللی است. وقایع بزرگ قرن بیستم نیز هر کدام در شکل‌گیری بنیادگرایی یا تشدید آن تأثیر داشته؛ اما هیچ‌کدام به اندازه به حاکمیت‌رسیدن آخوندهای مرتجع در ایران تعیین‌کننده نبوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌خصوص که این رژیم، برای نخستین بار یک الگوی حکومتی برای گروه‌های بنیادگرا ارائه کرد. گروه‌هایی که اکنون منشأ ترور و جنگ در منطقه و سایر نقاط جهان شده‌اند. ولی آیا چنان‌که برخی می‌گویند بنیادگرایی، صف‌آرایی جهان اسلام در برابر غرب و مشخصاً رویارویی اسلام با مسیحیت و یهودیت است؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خیر، واقعیت این است که اصل دعوا، نه میان اسلام و مسیحیت، نه میان اسلام و غرب و نه بین شیعه و سُنی. بلکه دعوا میان آزادی با اسارت و استبداد است. میان برابری با ظلم و تبعیض و زن ستیزی است. و راستی چرا بنیادگرایی بیش از همه کینه و خشونت خود را متوجه زنان کرده و می‌کند؟ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اولا - بنا به طینت عقب‌مانده‌اش، زن‌ستیز است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ثانیا - چه در تجربه سال ۵۷ در ایران، چه در تجربه سایر کشورهای منطقه، با موج عظیمی از آزادیخواهی و برابری طلبی که در محور آن رهایی زنان قرار داشت، مواجه بوده و هست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌همین دلیل است که بنیادگرایی در کانون خود، دشمنی با زنان را قرار داده و از طریق سرکوب زنان، کل جامعه را سرکوب و مرعوب می‌کند». &amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;سایت مجاهد - مریم رجوی کیست؟&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی مبتکر راه‌حل سوم ==&lt;br /&gt;
مریم رجوی در مقابل رفتار و تعامل دولت‌های جهان با حکومت ایران که در نهایت به دو نوع رفتار منتهی می‌شود، مبتکر راه‌حل دیگری شد که به «راه‌حل سوم» معروف است. او طی یک سخنرانی در مقر پارلمان اروپا در استراسبورگ، به ارائه «[[راه حل سوم]]» خود پرداخت و گفت: «در پاسخ به بحران ایران، معمولاً از دو گزینه صحبت می‌شود. یکی سازش با رژیم آخوندی با هدف مهار یا تغییر تدریجی، که این سیاست، در دو دهه گذشته، توسط کشورهای غربی دنبال شده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گزینة دیگر، سرنگونی ملایان از طریق جنگ خارجی است مانند آنچه در عراق روی داد و هیچ‌کس خواستار تکرار آن در ایران نیست. اما من امروز آمده‌ام بگویم یک راه حل سوم وجود دارد: تغییر توسط مردم و مقاومت ایران. اگر موانع خارجی برداشته شود، مردم و مقاومت ایران، توانایی و آمادگی این تغییر را دارند و این تنها راه جلوگیری از جنگ خارجی است. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خروج مجاهدین از لیست تروریستی با هدایت مریم رجوی ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی در یکی ازسخنرانیها.jpg|جایگزین=مریم رجوی در یکی ازسخنرانیها|بندانگشتی|مریم رجوی در یکی ازسخنرانیها]]&lt;br /&gt;
روز ۸ اکتبر ۱۹۹۷ (۱۶ مهر ۱۳۷۶) دولت وقت آمریکا به‌ریاست بیل کلینتون رسماً سازمان مجاهدین خلق ایران را به‌عنوان یک سازمان تروریستی خارجی نامگذاری نمود. از این پس سازمان مجاهدین با هدایت و رهبری مریم رجوی وارد یک کارزار همه‌جانبه بین‌المللی شد تا به گفته مریم رجوی این برچسب را که فقط جهت استمالت و برای مماشات با دولت محمد خاتمی بر مجاهدین زده شده بود، از میان بردارد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته مجاهدین در ادامه همین سیاست استمالت از حکومت ایران از سوی غرب بود که برخی از دولت‌های اروپایی مانند  انگلستان و در قدم بعد اتحادیه اروپا و شماری از کشورهای غربی، نام سازمان مجاهدین خلق را وارد لیست‌های تروریستی خود کردند. این نامگذاری در بمباران سازمان مجاهدین خلق ایران در مارس و آوریل ۲۰۰۳ از سوی نیروهای ائتلاف مورد دستاویز قرار گرفت. جک استراو هماهنگ‌کننده خواسته‌های حکومت ایران با نیروهای ائتلاف در جنگ عراق برای بمباران مجاهدین بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روزنامه دیلی استار در اینباره نوشت: «... جک استراو به [کمال] خرازی (وزیر خارجه‌ی وقت حکومت ایران) گفت قرارگاه‌های مجاهدین اهداف مشروع نظامی محسوب خواهند شد و توسط نیروهای ائتلاف بمباران می‌گردد». &amp;lt;ref&amp;gt;روزنامه دیلی استار- ۲آوریل ۲۰۰۳&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین وال استریت ژورنال درباره بمباران و هدف قرار دادن مجاهدین خلق در جریان حمله نیروهای ائتلاف به عراق نوشت: «یک روز پس از وارد شدن نام سازمان مجاهدین در لیست تروریستی از سوی دولت آمریکا، یک مقام ارشد دولت کلینتون به روزنامه لس‌آنجلس تایمز گفت: «انگیزه نامگذاری مجاهدین خلق ارسال یک علامت حسن نیت به تهران و رئیس‌جمهور جدید آن، محمد خاتمی، بود». &amp;lt;ref&amp;gt;روزنامه لس‌آنجلس تایمز (چاپ آمریکا)- ۹ اکتبر ۱۹۹۷&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وقتی در سال ۱۳۷۸ (۱۹۹۹میلادی) وزارت‌خارجه آمریکا برچسب تروریستی را علاوه بر سازمان مجاهدین خلق ایران، به شورای ملی مقاومت ایران نیز توسعه داد، در اکتبر همین سال مارتین ایندیک، مدیرکل وقت وزارت‌خارجه آمریکا، درباره نامگذاری شورای ملی مقاومت در لیست تروریستی گفت: «... نامگذاری شورای ملی مقاومت ایران به‌درخواست رژیم ایران صورت گرفته است...». &amp;lt;ref&amp;gt;خبرگزاری رویتر- ۱۴ اکتبر ۱۹۹۹&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سه سال بعد در سپتامبر سال ۲۰۰۲ (شهریور ۱۳۸۱) مارتین ایندیک، مدیرکل وقت وزارت‌خارجه آمریکا گفت: «... علاقه‌یی در کاخ سفید وجود داشت که باب گفتگو با دولت ایران باز شود. یکی از راه‌هایی که مقامات ارشد دولتی پیش روی خود یافتند، سرکوب مجاهدین بود. سازمانی که (رژیم) ایران بوضوح آن را به‌عنوان یک تهدید برای خود می‌پنداشت... نامگذاری تروریستی مجاهدین بخشی از سیاست نزدیکی کلینتون با تهران بود». &amp;lt;ref&amp;gt;مجلهٴ نیوزویک- ۲۶سپتامبر ۲۰۰۲&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روزنامه وال استریت ژورنال درباره زد و بند حکومت ایران با دولت آمریکا جهت وارد کردن نام سازمان مجاهدین در لیست تروریستی نوشت: «به گفته‌ی مارتین ایندیک در سال ۱۹۹۷وزارت امور خارجه آمریکا سازمان مجاهدین خلق ایران را به لیست سازمان‌های تروریستی جهانی اضافه کرد تا «یک علامت» در رابطه با علاقه‌ی آمریکا برای معامله با رفرمیست‌های رژیم تهران بفرستد... او می‌گوید که دولت محمد خاتمی این را به‌عنوان &amp;quot;یک دستاورد بسیار بزرگ&amp;quot; تلقی می‌کرد». &amp;lt;ref&amp;gt;روزنامه وال استریت ژورنال- ۲۹نوامبر ۲۰۰۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با هدایت مریم رجوی در یک کارزار عظیم جهانی برای خروج نام مجاهدین از لیست‌های تروریستی در اروپا و آمریکا و افشای بند و بست‌های پنهانی برای مماشات با حکومت ایران، که مجاهدین از آن به‌عنوان یک کار فشره شبانه‌روزی طاقت‌فرسا نام می‌برند، سرانجام نام مجاهدین از لیست سازمان‌های ممنوعه در انگلستان در سال۱۳۸۷، از لیست تروریستی اتحادیه اروپا در سال ۱۳۸۸، رفع اتهام تروریستی در پرونده ۱۷ژوئن توسط قاضی تحقیق ارشد فرانسه عملی گردید و درنهایت پس از ۱۵ سال در مهرماه سال۱۳۹۱ نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا نیز حذف شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهدین در این رابطه می‌گویند: «گرچه قرار گرفتن نام سازمان مجاهدین در لیست تروریستی آمریکا بهای بسیار گزافی را از مردم و مقاومت ایران گرفت، اما مقاومت سرفراز ایران به یمن رهبری پاکباز و بی‌نظیر خود و با کار طاقت‌فرسای تک‌تک اعضا و هوادارانش توانست با کارزاری سترگ، طولانی و خستگی‌ناپذیر وجدانهای جهانی را بیدار کرده و توطئه رژیم آخوندی و علی خامنه‌ای را در هم شکسته و الهام‌بخش آزادیخواهان در هر کجای جهان شود». &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مجاهد- ۲ مهر ۱۳۹۶- حذف نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:عشق شعله ور آزادی -ندا حسنی.jpg|جایگزین=عشق شعله‌ور آزادی -ندا حسنی|بندانگشتی|عشق شعله‌ور آزادی -ندا حسنی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دستگیری مریم رجوی در کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳ ==&lt;br /&gt;
در ساعت ۶ صبح ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳ برابر با ۲۷ خرداد ۱۳۸۲ در یک حمله گسترده زمینی که در تاریخ ۳۰سال گذشته فرانسه سابقه نداشت، بزرگترین تهاجم پلیس، نیروهای امنیتی و ژاندارمری فرانسه به بزرگترین و قدیمی‌ترین جنبش مقاومت در برابر جمهوری اسلامی ایران در اورسوراواز صورت گرفت و طی آن مریم رجوی به‌عنوان رئیس جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]] دستگیر شد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این روز ۱۶سرویس فرانسوی با ۱۳۸۰مأمور پلیس، همراه با انبوه مأموران اطلاعات، ۱۳خانهٴ پناهندگان سیاسی و خانواده‌های مقاومت ایران را مورد حمله قرار دادند و مریم رجوی را به همراه ۱۶۵نفر از اعضای مقاومت و مجاهدین دستگیر کردند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تمرکز حمله بر روی اقامتگاه مریم رجوی در اُوِر سور اواز (به فرانسوی: Auvers-sur-Oise)  و ۳ خانه مجاور آن بود. هلیکوپترها از هوا و قایق‌های مسلح از رودخانه «آواز» در کنار اقامتگاه آمادهٴورود به صحنه بودند. در اعتراض به دستگیری مریم رجوی تنها طی سه روز، ۱۶تن از ایرانیان در شهرهای مختلف اروپا دست به خودسوزی زدند. دو تن از مجاهدین صدیقه مجاوری و ندا حسنی بر اثر خودسوزی به‌شهات می‌رسند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خبرهای مربوط به خودسوزی پناهندگان ایرانی در صدر خبرهای فرانسه و اروپا بود و افکار عمومی را به‌شدت منقلب کرد. مریم رجوی از زندان پیام می‌دهد و تمنا می‌کند کسی به خودسوزی مبادرت نکند. او از این شکایت دارد که چرا پس از اولین نمونه، مقامات فرانسوی نگذاشتند او با چند نفر و حتی با نزدیکترین افراد خانواده‌اش ملاقات کند و این پیام را به مجاهدین و دیگر هموطنانش بدهد. عصر روز جمعه ۶تیر، صدها تن از مردم و جوانان در تهران با برگزاری یک تجمع در مقابل پارک ملت در تهران خواهان آزادی فوری مریم رجوی شدند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مأموران وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی با محاصره کامل پارک و بستن خیابان ولی عصر از تقاطع نیایش، تلاش کردند جمعیت را متفرق کنند، اما با مقاومت شدید جوانان مواجه شدند و تجمع تا حوالی ساعت ۱۰شب ادامه می‌یابد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روز دوشنبه ۳۰ژوئن ۲۰۰۳- (۹تیر ۱۳۸۲) صدها تن از هواداران مقاومت و خانواده‌های شهیدان و زندانیان سیاسی مقاومت ایران با در دست‌داشتن پلاکاردهایی با شعار آزادی مریم رجوی طی چند تظاهرات و درگیری با نیروهای حکومت ایران در مقابل سفارت فرانسه و در سایر نقاط تهران، دست به اعتراض و تظاهرات زدند. گروهی از این تظاهر کنندگان توسط پاسداران حکومت ایران دستگیر و روانه زندان شدند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خبرگزاری فرانسه گزارش داد: از ژاندارمری خبر رسید، چهارصد نفر هفتمین شب را در اورسور آواز سپری کردند و سه تن از اعتصاب غذا کنندگان بستری شدند. &amp;lt;ref&amp;gt;خبرگزاری فرانسه - ۴ تیر ۱۳۸۲ - ۲۵ ژوئن ۲۰۰۳&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شاهین قبادی عضو کمیسیون خارجی شورای ملی مقاومت روز ۴تیر ۱۳۸۲به خبرنگاران گفت تعداد اعتصاب غذا کنندگان در اعتراض به باز داشت مریم رجوی به ۱۷۰نفر رسیده است. وی گفت: «اعتصاب غذا کنندگان مصمم هستند آن‌قدر به اعتصاب خود ادامه دهند تا مریم رجوی آزاد شود».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تلویزیون الجزیره گزارش داد: «هواداران سازمان مجاهدین خلق تعهد کردند، به اعتصاب غذا تا حد مرگ ادامه دهند تا فرانسه مریم رجوی رهبر سازمان را آزاد کند». &amp;lt;ref&amp;gt;تلویزیون الجزیره - ۴ تیر ۱۳۸۲- ۲۵ ژوئن ۲۰۰۳&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به دنبال این واقعه بسیاری از شخصیت‌های فرانسوی، اروپایی و آمریکایی نسبت به این اقدام دولت فرانسه اعتراض و آنرا به‌شدت محکوم کردند و خواستار آزادی بلادرنگ مریم رجوی شدند. از فرانسه دانیل میتران، همسر رئیس‌جمهور فقید فرانسه و رئیس بنیاد فرانس لیبرته، فرانسوا اولاند (رئیس‌جمهور سابق و دبیر اول وقت حزب سوسیالیست فرانسه) از جمله محکوم کنندگان این واقعه بودند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۷روز بعد از این واقعه مریم رجوی از زندان آزاد شد اما این پرونده با اتهاماتی همچون تروریسم و تأمین مالی تروریسم و اتهام‌هایی مالی مانند پولشویی و تقلب همچنان گشوده ماند. پس از آزادی مریم رجوی از زندان، او هدایت و رهبری یک کارزار گسترده بین‌المللی برای رفع اتهام و بستن این پرونده را به‌عهده گرفت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته مجاهدین، به زودی معلوم شد که این تهاجم پلیس و دستگیری مریم رجوی پرزیدنت شورای ملی مقاومت ایران، نتیجه یک بند و بست ننگین بین دولت وقت فرانسه به رهبری ژاک شیراک و دولت ایران بوده است. در همین رابطه سایت فرانسوی «لیده دوو ژوور» نوشت: «در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۰۳، چند روز بعد از دستگیری‌های گسترده در اورسوراواز، شرکت توتال قراردادی به‌مبلغ ۲ میلیارد دلار برای استخراج منابع نفتی را به‌نام خود به‌ثبت رساند؛ بنابراین، روابط عاشقانه میان دو دولت ایران و فرانسه ۱۰ سال به‌طول انجامید؛ به بهای چند مانور پست فطرتانه برای حفظ شرکت توتال در کشور آخوندها». &amp;lt;ref&amp;gt;سایت فرانسوی «لیده دوو ژوور»- ۲ می ۲۰۰۷&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۶سال بعد رسوایی معامله با حکومت ایران به جایی رسید که در دسامبر ۲۰۰۹ شرکت توتال همکاری با حکومت ایران در میدان گازی پارس جنوبی را متوقف کرد. کریستوفر دومارژی، مدیر عامل این شرکت، به کثیف بودن رابطه با حکومت ایران اعتراف کرد و در روز ۱۴آذر ۱۳۸۸ در مصاحبه با تایمز مالی گفت: «در صورت همکاری با رژیم ایران، جهانیان می‌گویند توتال برای پول حاضر است دست به هر کاری بزند. &amp;lt;ref&amp;gt;وال استریت ژورنال- ۵ دسامبر ۲۰۰۹&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب ژان کلود موریس دربارهٔ حمله ۱۷ ژوئن ===&lt;br /&gt;
با انتشار کتاب «اگر تکرار کنید، تکذیب خواهم کرد!» به قلم «ژان کلود موریس» سردبیر وقت هفته‌نامه فرانسوی «ژورنال دودیمانش»، پشت پرده زد و بند جمهوری اسلامی ایران و دولت وقت فرانسه به ریاست ژاک شیراک، برای حمله ۱۷ژوئن ۲۰۰۳، علیه دفتر شورای ملی مقاومت ایران و دستگیری مریم رجوی برملا شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ژان کلود موریس که شخصاً شاهد گفتگوی «دومینیک دو ویلپن»، وزیرخارجه دولت شیراک و کمال خرازی وزیرخارجه حکومت ایران بوده‌است، سخنان رد و بدل شده بین طرفین در تهران را، برای انجام عملیات تهاجم علیه مقاومت ایران در اورسوراواز، در کتاب خود بازگو می‌کند. عنوان این کتاب که توسط انتشارات «پلون» منتشر شده‌است، عبارت کوتاهی از ژاک شیراک است که خطاب به نویسنده کتاب می‌گوید: «اگر تکرار کنید، تکذیب خواهم کرد!». &amp;lt;ref&amp;gt;ایران پدیا- کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بسته شدن پرونده ۱۷ ژوئن ===&lt;br /&gt;
سرانجام با هدایت مریم رجوی در یک کارزار گسترده بین‌المللی روز سه شنبه ۲۵ شهریور ۱۳۹۳ (۱۶ سپتامبر ۲۰۱۴) قاضی تحقیق ضد تروریسم دادسرای پاریس با صدور دستور منع تعقیب در پرونده ۱۷ ژوئن که با اتهام تروریسم و تأمین مالی تروریسم شروع شده و در قدم‌های بعد در فقدان هرگونه سند در مورد تروریسم به اتهام‌های مالی مانند پولشویی و تقلب تبدیل شده بود، &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با تصریح بر اینکه هیچ دلیلی برای اتهام‌های مالی و هیچ نشانه‌ای مبنی بر پولشویی، تقلب، جعل و… در این پرونده دیده نمی‌شود، پرونده ۱۷ ژوئن را که از ۱۱ سال پیش علیه مریم رجوی، [[مجاهدین خلق ایران]] و مقاومت ایران گشوده شده بود، برای همیشه مختومه اعلام کرد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی در گردهمایی ایرانیان-پاریس ۲۰۱۸.png|جایگزین=مریم رجوی در میان شخصیت‌های سیاسی عالیرتبه شرکت کننده در گردهمایی صدهزار نفره ایرانیان در ویلپنت پاریس ۲۰۱۸|بندانگشتی|600x600پیکسل|مریم رجوی در میان شخصیت‌های سیاسی عالیرتبه شرکت کننده در گردهمایی صدهزار نفره ایرانیان در ویلپنت پاریس ۲۰۱۸]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی در گردهمایی‌های سالانه مقاومت ایران ==&lt;br /&gt;
پس از واقعه ۱۷ژوئن ۲۰۰۳ مریم رجوی با اتکا به ریشه‌ها و پایه‌های سیاسی و اجتماعی توانسته است همه ساله در سالگرد واقعه ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳ اجتماع بزرگ ایرانیان را گردآورد. این گردهمایی همزمان با سالروز ۳۰خرداد، بنا به گفته مجاهدین، شروع مقاومت انقلابی در برابر فاشیسم مذهبی و روز شهیدان است و در فرهنگ و ادبیات مقاومت ایران، «کهکشان» نام دارد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حضور گسترده برجسته‌ترین چهره‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی از چهارگوشه جهان، در سلسله گردهمایی‌های بزرگ ایرانیان (کهکشان) به گفته مجاهدین به سد سیاسی محکمی برای پشتیبانی و حمایت از پایداری پر شکوه آنها در مقابل حملات و توطئه‌های حکومت ایران در اشرف و لیبرتی تبدیل شد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تصاویری که به‌وضوح و روشنی نشان می‌دهد مقاومت ایرانیان در برابر به گفته مجاهدین خونخوارترین و عقب‌مانده‌ترین نظام سیاسی در جهان معاصر هر روز در مسیر رشد و اعتلا گام می‌زند و به تکیه‌گاهی الهام‌بخش برای توده‌های تحت ستم فاشیسم مذهبی در ایران تبدیل شده است. سخنرانی‌های مریم رجوی در این گردهمایی‌ها فشرده‌یی از اصلی‌ترین مواضع و خطوط مقاومت ایران در مراحل مختلف از حیات مقاومت ایران از سال ۱۳۸۳به این سو است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اولین سالگرد حمله به مقاومت ایران و رئیس‌جمهور برگزیده‌اش مریم رجوی، دانیل میتران چهره نامدار مقاومت ضدفاشیستی فرانسویان و یکی از نمادین‌ترین قطب‌های اخلاقی فرانسه، پیام گرمی در حمایت از مقاومت ایران، به هزاران ایرانی شرکت کننده در مراسم فرستاد و همبستگی خود را با مردم ایران اعلام کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این مراسم مریم رجوی ضمن افشای اتهامات آخوندساخته و زدوبند مماشاتگران با فاشیسم مذهبی گفت: «هم‌چنان‌که ویلیام بوردون (حقوقدان سرشناس فرانسوی) گفته است: «چنان‌چه مجاهدین موفق به عقب راندن عنصر سیاسی به نفع عنصر حقوقی شوند، نه تنها خود برنده خواهند شد بلکه بشریت را هم به پیروزی خواهند رساند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی در کارزار بین‌المللی دفاع از اعضای مقاومت در اشرف و لیبرتی ==&lt;br /&gt;
در سال ۱۳۸۸(۲۰۰۹) دولت آمریکا حفاظت و امنیت بیش از ۳۰۰۰ تن از اعضای مقاومت و سازمان مجاهدین در اشرف را به دولت عراق منتقل کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بنا به گفته مجاهدین به‌دستور حکومت ایران نیروهای نظامی عراق تحت فرماندهی نوری مالکی، نخست وزیر و فرمانده کل قوا در عراق در مرداد ۱۳۸۸ (ژوئیه ۲۰۰۹) و متعاقباً در فروردین ۱۳۹۰ (آوریل ۲۰۱۱) و شهریور۱۳۹۲ (سپتامبر ۲۰۱۳ ) با سه رشته تهاجم اشرف را مورد حمله قرار دادند که بیش از صد نفر از مجاهدین کشته و بیش از هزار تن از آنها مجروح و مصدوم شدند. متعاقباً مجاهدان اشرف، تحت نظارت ملل‌متحد به کمپ لیبرتی منتقل شدند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما در لیبرتی هم هدف چند رشته تهاجم موشکی قرار گرفتند که ده‌ها نفر دیگر کشته و تعداد بیشتری مجروح گردیدند. به گفته مجاهدین هدف حکومت ایران و عوامل دست‌نشانده آن در عراق، نابودی کلیه اعضای مقاومت بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی یک کارزار بین‌المللی در دفاع از اعضای مقاومت در اشرف و لیبرتی را هدایت کرد که از جمله منجر به صدور صدها بیانیه از سوی سازمان‌های مدافع حقوق‌بشر، گزارش‌ها و بیانیه‌های متعدد از سوی ارگان‌های وابسته به سازمان‌ملل، بیانیه‌های هزاران پارلمانتر در سراسر جهان و همچنین تصویب قطعنامه‌هایی در پارلمان‌ها و مجامع بین‌المللی گردید.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تلاش‌ها در آمریکا منجر به تصویب قانونی در دفاع از امنیت ساکنان لیبرتی در سال ۱۳۹۴(۲۰۱۵) شد. در نتیجه همین تلاش‌ها وکارزارهای بی‌وقفه سیاسی و بین‌المللی، نهایتاً انتقال امن جمعی و سازمانی مجاهدان اشرفی از عراق به کشور آلبانی و سایر کشورهای اروپایی در تاریخ ۱۶شهریور۱۳۹۴(۶سپتامبر ۲۰۱۶) با موفقیت به پایان رسید و توطئه‌ها و طرح‌های حکومت ایران برای نابودی و متلاشی‌کردن مجاهدین در قرارگاه لیبرتی درهم شکست. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی پایه‌گذار جنبش دادخواهی قتل‌عام شدگان سال ۶۷ ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی-گرامیداشت قتل عام ۶۷.jpg|جایگزین=مریم رجوی-گرامیداشت قتل‌عام ۶۷|بندانگشتی|مریم رجوی-گرامیداشت قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۶۷ واقعه‌ای است که طی آن به گفته مجاهدین حکومت ایران بیش از ۳۰هزار زندانی سیاسی را که اکثر آنها از مجاهدین بودند؛ و همگی حکم حبس گرفته و برخی حتی در روزهای پایانی حکم خود و در شرف آزادی از زندان بودند، بنا بر فتوای [[روح‌الله خمینی]]، اعدام و به دار آویخته شدند.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سایت وابسته به [[سپاه قدس]] پاسداران به‌نام تسنیم بعد از ۲۹سال در تاریخ ۱۷مرداد ۹۶، فتوا (و به گفته مجاهدین) فرمان قتل‌عام خمینی را با دستخط خودش منتشر کرد.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این سایت همچنین در تاریخ ۷ شهریور ۱۳۹۵ به گوشه‌ای از فتوای خمینی در مورد مجاهدین زندانی که این سایت از آنان به‌عنوان منافقین نام برده است، اشاره کرد و نوشت: «امام با نوشتن نامه‌ای رسماً محارب بودن سازمان منافقین را اعلام کرد و دستور اعدام منافقینی را که همچنان بر سر موضع حمایت از این سازمان و دشمنی با جمهوری اسلامی هستند صادر کرد.   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در بخشی از این نامه آمده است: «... کسانی که در زندان‌های سراسر کشور بر سر موضع نفاق خود پافشاری کرده و می‌کنند محارب و محکوم به اعدام می‌باشند...». افشاگری‌های حسینعلی منتظری، قائم مقام روح‌الله خمینی و انتشار نامه‌های وی به خمینی و همچنین انتشار فایل صوتی جلسه دیدار اعضای هیئت مجری فتوای خمینی با منتظری، بیش از پیش بر اعدام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ صحه گذاشت.  &lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی-بزرگداشت قتل عام ۶۷.jpg|جایگزین=مریم رجوی-بزرگداشت قتل‌عام ۶۷|بندانگشتی|مریم رجوی-بزرگداشت قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
مریم رجوی در مرداد سال ۱۳۹۵ (اوت ۲۰۱۶)، طی فراخوانی به مردم ایران و اعضا و هواداران مقاومت، جنبش دادخواهی شهیدان قتل‌عام سال ۶۷ را اعلام کرد. از جمله خواست‌های جنبش دادخواهی، محاکمه تمامی آمران و عاملان قتل‌عام ۶۷، انتشار اسامی و مشخصات و محل دفن کلیه قتل‌عام شدگان و افشای هویت همه دست‌اندرکاران و تصمیم گیرندگان و مجریان این کشتار بود.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی در بیست و هشتمین سالگرد قتل‌عام زندانیان سیاسی در مرداد ۱۳۹۵ ضمن فراخوان به جنبش دادخواهی قتل‌عام شدگان سال ۶۷ گفت: اکنون زمان آن است که بر سر قتل‌عام زندانیان سیاسی مجاهد و مبارز، جنبش دادخواهی را در هرجا و به‌هر شیوه ممکن گسترش دهیم... جنبش دادخواهی قبل از هرچیز، اعلام مجرمیت قطعی خامنه‌ای، ولی‌فقیه ارتجاع است. جنبش دادخواهی، کوشش بی‌امان هموطنان و یاران مقاومت در خارج ایران برای محاکمه بین‌المللی خامنه‌ای و سایر سران رژیم به‌جرم نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت است». &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مریم رجوی- فراخوان به جنبش دادخواهی قتل‌عام شدگان سال ۶۷&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
چند روز بعد از فراخوان مریم رجوی به جنبش دادخواهی قتل‌عام شدگان سال ۶۷ و فعال شدن جنبش دادخواهی، روز ۱۹مرداد با انتشار فایل صوتی دیدار حسینعلی منتظری با هیئت مجری حکم خمینی در سال ۶۷  پرده‌های بیشتری از این واقعه کنار رفت. وقتی از احمد منتظری پسر حسینعلی منتظری که این فایل صوتی را منتشر کرده بود، سؤال شد که چرا بعد از ۲۸سال این اسناد را علنی کردی؟ گفت: دیدم بحث اعدام زندانیان سیاسی در سال ۶۷این روزها خیلی داغ شده و زمان انتشارش فرا رسیده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جنبش دادخواهی، به زودی در داخل و خارج ایران گسترده شد و موضوع قتل‌عام زندانیان سیاسی را بعد از ۲۸سال به موضوع روز جامعه ایران در مقابل حکومت تبدیل کرد. این جنبش سران حکومت را وادار ساخت سه دهه سکوت را بشکنند و در مورد این واقعه موضع‌گیری کنند. استقبال خانواده‌های قتل‌عام شده و تلاش‌های آنان در انتشار اسامی اعدام شدگان و اسناد و مدارک این واقعه موج گسترده یی در داخل ایران برانگیخت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سطح بین‌المللی نیز، برگزاری جلسات متعدد از سوی مقاومت ایران و حقوقدانان، محکومیت‌های بین‌المللی این واقعه و فراخون برای به محاکمه کشاندن مسئولان قتل‌عام را در پی داشت. مریم رجوی یک سال بعد در بیست و نهمین سالگرد قتل‌عام زندانیان سیاسی با اشاره به این که جنبش دادخواهی، نظام قتل‌عام را به لرزه درآورده است گفت: ««سال گذشته در هفتم مرداد ماه، خانواده‌های شهیدان و زندانیان سیاسی با انتشار اطلاعیه‌یی کارزار بزرگداشت شهیدان قتل‌عام ۶۷ را به‌اطلاع همه رساندند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حالا یک سال، از آغاز جنبش دادخواهی قتل‌عام‌شدگان می‌گذرد. کارزاری که از جوشش خون شهیدان و از اراده ملت ایران برای کسب آزادی نیرو می‌گیرد، در این مدت، بارها نظام قتل‌عام را به‌لرزه درآورد... همین تلاش‌ها باعث شد که دبیرکل ملل متحد، قتل‌عام سال ۶۷ را در گزارش امسال خود مورد توجه قرار دهد». &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مریم رجوی - جنبش دادخواهی، نظام قتل‌عام را به لرزه در آورده است- پیام مریم رجوی در سالگرد قتل‌عام ۶۷&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جریان یک کنفرانس در پاریس با عنوان «وضعیت انفجاری درایران، رژیم آخوندی در محاصره بحران‌ها»، ژان فرانسوا لوگاره، شهردار منطقه ۱ پاریس و ژاک بوتو، شهردار منطقه ۲ پاریس، به نمایندگی از طرف شهرداران و منتخبان مردم فرانسه، بیانیه ۲۰۰۰تن از شهرداران را به [https://www.maryam-rajavi.com/about/biography مریم رجوی] تقدیم کردند. فرانسوا لوگاره هنگام اهدای بیانیه گفت: «با تشکر از ژاک بووتو، شهردار ناحیه ۲ پاریس. ما در مبارزات و اهدافی که از آن دفاع می‌کنیم مشترکیم.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هر دو در شهرداریهایمان، میزبان مراسمی برای قدردانی و گردهمایی و ادای شهادت بودیم برای یادآوری قتل‌عام شنیع بیگناهان در سال ۱۳۶۷ که طی آن بیش از سی هزار نفر اعدام شدند. امروز می‌خواهند این قتل‌عام را انکار کنند، به‌رغم این‌که عفو بین‌الملل آن را به عنوان جنایتی علیه بشریت به‌رسمیت شناخته. باید به کارزارمان در این رابطه ادامه دهیم. به همین دلیل به همراه ژان پیر مولر، شهردار شهر «مانی‌آن‌وکسن»، کمیته شهرداران فرانسه برای یک ایران دموکراتیک را تأسیس کردیم.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ما دولت فرانسه را فرامی‌خوانیم به اقدام نزد دادگاه بین‌المللی لاهه و سازمان ملل برای دادخواهی از این‌گونه اعمال شنیع و غیرقابل توصیف از شکنجه و وحشیگری. ما هزاران امضا را در این جزوه گردآوری کرده‌ایم؛ شما می‌توانید روی تعهد و کارزار ما حساب کنید. ما تعداد زیادی هستیم که به شما وفاداریم و اینجا هستیم تا شریک مبارزه شما باشیم. ما همیشه برای دفاع از این هدف حاضر بودیم و حاضر خواهیم بود تا زمانی که مردم ایران آزادی را بازیابند». &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مریم رجوی - اهدای بیانیه ۲۰۰۰ تن از شهرداران و منتخبان مردم فرانسه در محکومیت اعدام‌ها در ایران و حمایت از جنبش دادخواهی قتل‌عام ۶۷، به مریم رجوی&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با شروع دومین سالگرد فراخوان جنبش دادخواهی، آنتونیو گوترز، دبیرکل ملل متحد، روز دوم سپتامبر ۲۰۱۷ (۱۱شهریور ۱۳۹۶) همزمان با بیست ونهمین سالگرد قتل‌عام ۳۰هزار زندانی سیاسی، گزارش گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره وضعیت حقوق‌بشر در ایران را، همراه با یادداشتی به مجمع عمومی ملل‌متحد ارائه کرد. در چند ماده از این گزارش به قتل‌عام ۶۷ پرداخته شده است. به این ترتیب برای نخستین بار، بعد از ۲۹سال واقعه سال ۱۳۶۷ به عالی‌ترین نهاد بین‌المللی پا نهاد. &amp;lt;ref&amp;gt;سایت مجاهد- گزارش گزارشگر سازمان ملل، انعکاس بلند صدای قتل‌عام ۶۷&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== برنامه ۱۰ ماده‌ای مریم رجوی برای ایران آزاد فردا ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی-تاورنی.jpg|جایگزین=مریم رجوی-تاورنی|بندانگشتی|300x300پیکسل|مریم رجوی-تاورنی]]&lt;br /&gt;
پلاتفرم مریم رجوی برای ایران آزاد فردا، در ۱۰ماده خلاصه می‌شود. مریم رجوی این ۱۰ماده را در خلال یک سخنرانی در گردهمایی بزرگ ایرانیان به تاریخ ۱تیر۱۳۹۲در پاریس اعلام کرد. از برنامه ۱۰ماده‌ای شخصیت‌ها، پارلمانها و پارلمانترهای زیادی حمایت به‌عمل آورده‌اند. همگی بر این نکته متفق هستند که این برنامه بهترین برنامه برای یک ایران آزاد و دموکراتیک بعد از سرنگونی فاشیسم مذهبی حاکم بر میهنمان می‌باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱ـ از نظر ما آرای مردم، تنها ملاک سنجش است و بر همین اساس، خواهان یک حکومت جمهوری مبتنی بر آرای مردم هستیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲ـ ما خواهان یک نظام کثرتگرا و آزادی احزاب و اجتماعات هستیم. در ایران فردا ما به کلیه آزادی‌های فردی احترام می‌گذاریم و بر آزادی بیان و آزادی کامل رسانه‌ها و دسترسی بی‌قید و شرط همگان به فضای مجازی تأکید داریم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۳ـ ما در ایران آزاد شده فردا، از لغو حکم اعدام دفاع می‌کنیم و نسبت به آن متعهدیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۴ـ مقاومت ایران از جدایی دین و دولت، دفاع خواهد کرد. هر گونه تبعیض در مورد پیروان کلیه ادیان و مذاهب، ممنوع خواهد بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۵ـ ما به برابری کامل زنان و مردان در کلیه حقوق‌سیاسی، اجتماعی و مشارکت برابر زنان در رهبری سیاسی، معتقدیم و هر گونه اَشکال تبعیض علیه زنان، ملغی خواهد شد و آنان از حق انتخاب آزادانه پوشش، ازدواج، طلاق، تحصیل و اشتغال، برخوردار خواهند بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۶ـ ایران فردا، کشور عدالت و قانون است. ما خواهان ایجاد یک نظام قضایی مدرن، مبتنی بر احترام به اصل برائت، حق دفاع، حق دادخواهی، حق برخورداری از محاکمه علنی و استقلال کامل قضات هستیم. همچنین قانون شریعت آخوندی، در ایران فردا جایی نخواهد داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۷ـ ایران فردا کشور احترام به حقوق بشر است. ما متعهد به «بیانیه جهانی حقوق بشر» و میثاقها و کنوانسیونهای بین‌المللی از جمله: «میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی»، «کنوانسیون علیه شکنجه» و «کنوانسیون حذف کلیه اشکال تبعیض علیه زنان» می‌باشیم.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایران فردا، کشورِ برابری همه ملیت‌هاست. ما بر خودمختاری کردستان ایران که طرح آن را شورای ملی مقاومت تصویب کرده، تأکید داریم. زبان و فرهنگ هموطنان ما از هر ملیتی که هستند، در زمره سرمایه‌های انسانی تمام مردم این کشور است که باید در ایران فردا ترویج شود و گسترش پیدا کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۸ـ ما مالکیت شخصی، سرمایه‌گذاری خصوصی و بازار آزاد را به‌رسمیت می‌شناسیم و این اصل را پیشاروی خود داریم که چه در اشتغال و چه در کسب و کار، تمام مردم ایران باید از فرصت‌های برابر برخوردار باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نظر ما ایران فردا کشور حفاظت از محیط‌زیست و احیای آن خواهد بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۹ـ سیاست خارجی ما مبتنی بر همزیستی مسالمت‌آمیز، صلح و همکاریهای بین‌المللی و منطقه‌یی و احترام به منشور ملل متحد خواهد بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۰ـ ایران آزاد فردا یک کشور غیراتمی و عاری از سلاحهای کشتار جمعی خواهد بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سخنرانی‌های مریم رجوی در قامت کتاب ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:کتاب مریم رجوی-نه حجاب اجباری.png|جایگزین=«نه حجاب اجباری نه دین اجباری نه حکومت اجباری» از کتاب‌های مریم رجوی|بندانگشتی|«نه حجاب اجباری نه دین اجباری نه حکومت اجباری» از کتاب‌های مریم رجوی|226x226پیکسل]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از بین سخنرانی‌های سرفصلی و کلیدی مریم رجوی تا کنون تعدادی از آنها به کتاب تبدیل گشته و برای استفاده در معرض عموم قرار گرفته است.در زیر برخی از کتابها را مشاهده میکنید.&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی ـ نه حجاب اجباری، نه دین اجباری، نه حکومت اجباری  ===&lt;br /&gt;
منتخبی از شش سخنرانی مریم رجوی طی سال‌های ۱۳۹۳تا ۱۳۹۵در کنفرانس‌های مختلف درباره موضوع زنان و سرکوب آنان در ایران به بهانه بدحجابی است. در این کتاب مریم رجوی این موضوع را مورد بحث قرار می‌دهد که زن‌ستیزی، ویژگی ذاتی دیکتاتوری دینی حاکم است و اگر بخواهد از سرکوب و تبعیض علیه زنان دست بردارد، خود را نفی کرده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این رژیم از حجاب اجباری به‌عنوان اهرمی برای سرکوب کل جامعه استفاده می‌کند. مریم رجوی در این کتاب دیدگاه خود در مورد حجاب اجباری را بیان کرده و می‌نویسد: «تأکید می‌کنیم که هر چه بر اساس اجبار و تحمیل باشد و هر چه رأی و انتخاب آزادانه مردم را انکار کند، نه اسلام که ضداسلام است. و هر چه حقوق برابر زنان را نفی کند در اسلام جایی ندارد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ما انکار حقوق زنان را چه در لباس مذهب، چه در هر لباس دیگری تحمل نمی‌کنیم. در برابر افراطی‌گری و ارتجاع و دین‌فروشی، ما از اسلام دموکراتیک دفاع می‌کنیم. ما برآنیم که با کلمه رهایی‌بخش برابری و به‌ویژه با مشارکت فعال و برابر زنان در رهبری سیاسی، این قرن را به‌نام زنان، به عصر رهایی زنان و عصر رهایی جهان بشری تبدیل کنیم». (صفحه ۳۰)&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی-کتاب آزادی گوهر حقیقی اسلام.jpg|جایگزین=مریم رجوی-کتاب آزادی گوهر حقیقی اسلام|بندانگشتی|220x220پیکسل|مریم رجوی-کتاب آزادی گوهر حقیقی اسلام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی ـآزادی گوهر حقیقی اسلام ===&lt;br /&gt;
کتاب «آزادی گوهر حقیقی اسلام» گزیده‌هایی است از سخنرانیهای مریم رجوی. او پیوسته سوءاستفاده استبداد مذهبی از اسلام و تاریک اندیشی و تحجری را که از تفسیر ارتجاعی از آیین اسلام به‌مثابه ایدئولوژی سرکوبی و زن‌ستیزی و تروریسم سود می‌برد، افشا کرده و صدایی را نمایندگی می‌کند که مدافع اسلام اصیل یعنی اسلام دموکراتیک و بردبار است. طبیعی است که این سخنرانیها در ظرف زمانی خاص خود و برای پرداختن به موضوعات همان زمان بوده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مشخصه این مطالب، این است که حاصل رویارویی همه‌جانبه با رژیمی است که منشأ و الهام‌بخش بنیادگرایی اسلامی است. به علاوه، راهنمای عمل یک مقاومت گسترده و طولانی بوده و هست. به‌نحوی که مفاهیم، سنتها و ارزشهای اصیل اسلامی، که از صبغه‌های ارتجاعی و بهره کشانه پیراسته شده، به رهنمون روابط جمعی و طرز عمل مبارزاتی تبدیل شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی-کتاب زنان نیروی تغییر.png|جایگزین=مریم رجوی-کتاب زنان نیروی تغییر|بندانگشتی|215x215پیکسل|مریم رجوی-کتاب زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی ـ زنان نیروی تغییر ===&lt;br /&gt;
کتاب «زنان نیروی تغییر» مجموعه‌یی از برگزیده‌های سخنرانی‌های مریم رجوی، درباره مبارزه زنان ایران علیه آنچه که او به‌عنوان فاشیسم دینی نام می‌برد، است. مریم رجوی، معتقد است که زنان فراتر از کسب برابری، رسالت تغییر جوامع کنونی به سوی آزادی را بر دوش دارند و زنان نیروی تغییر جوامع امروز به‌شمار می‌روند. وی این رسالت را نه آرمانی برای افقهای دوردست زندگی بشری، بلکه نیاز و ضرورت مبرم امروز جهان می‌داند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وجوه مختلف این نظرگاه، موضوع قسمت‌هایی از سخنرانی‌های وی در سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ در جلسات فعالان زنان در پارلمان اروپا و کشورهای آلمان، فرانسه، بلژیک، نروژ و فنلاند می‌باشد که در این مجموعه گردآوری شده است. این مجموعه در عین‌حال، خواننده را با موقعیت زنان ایران و دستاورد آنان در مبارزه با حکومت [[ولایت فقیه]] آشنا می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی-کتاب ایران بدون اعدام.jpg|جایگزین=مریم رجوی-کتاب ایران بدون اعدام|بندانگشتی|143x143پیکسل|مریم رجوی-کتاب ایران بدون اعدام]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مریم رجوی ـ ایران بدون اعدام ===&lt;br /&gt;
کتاب «ایران بدون اعدام»، متن سخنرانی مریم رجوی در یک کنفرانس بین‌المللی در پاریس به‌مناسبت روز جهانی علیه اعدام در روز ۱۸مهر ۹۴است. در این سخنرانی مریم رجوی اعلام کرد: «طرح ما برای آینده، یک ایران بدون اعدام و برچیدن احکام شریعت آخوندی است». &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این جلسه شماری از شخصیت‌های بین‌المللی و اروپایی، منتخبان مردم فرانسه، فعالان حقوق‌بشری و حقوق زنان شرکت داشتند و به سخنرانی پرداختند. در این اجلاس نمایشگاهی به یاد ۱۲۰هزار تن از شهیدان مقاومت ایران، از جمله ۳۰هزار زندانی سیاسی قتل‌عام شده برپا شده بود که مورد بازدید و استقبال شرکت کنندگان قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مریم رجوی از نگاه دیگران ==&lt;br /&gt;
ریتا زوسموث، رئیس پیشین مجلس فدرال آلمان: امروز مهمترین و والاترین زن که در میان ماست و نه تنها  رهبر جامعة ایرانیان بلکه رهبر همه ماست خانم رجوی است که... هرگز تسلیم نمی‌شود. (ریتا زوسموث - سخنرانی در مراسم روز زن در آلبانی- ۱۲ اسفند ۱۳۹۵)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:دیدار مریم رجوی با آبه پیر.jpg|جایگزین=دیدار مریم رجوی با آبه پیر|بندانگشتی|200x200پیکسل|دیدار مریم رجوی با آبه پیر]]&lt;br /&gt;
آبه پیر، کشیش و روحانی نامدار و از اعضای مقاومت فرانسه معروف به وجدان بیدار فرانسه: اجازه بدهید من از تمامی زنان و مردان شجاع ایرانی، یک انسان را به‌طور ویژه برجسته کنم: مریم رجوی. او بدون ذره‌یی ترس، برای دموکراسی و حقوق‌بشر قدم برداشته‌است. او در تمام دنیا احترام و مشروعیت به‌دست آورده است و در ایران قبل از هر چیز در بین زنان، او &amp;quot;قاصد امید&amp;quot; برای یک ایران جدید و آزاد شده است. (آبه پیر- تیرماه ۱۳۷۴)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
لیندا چاوز، مدیر پیشین روابط عمومی کاخ سفید آمریکا: خیلی‌ها با سازمان و عقاید شما آشنا نیستند اما من با شما آشنا شده‌ام و... دیدم ارزش‌های شما و آرمان‌های شما که در واقع ارزش‌های حقیقی رهایی، آزادی و دموکراسی است که همة انسانها برای خود می خواهند و این در واقع بهترین تضمین کنندة صلح در سراسر جهان خواهد بود. برنامه ۱۰ماده‌ای خانم رجوی... عناصر مورد نیاز دموکراسی و آزادی است. (لیندا چاوز - سخنرانی در مراسم روز زن در آلبانی- ۱۲ اسفند ۱۳۹۵)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کاندیدا آلمیدا معاون دادستان کل پرتغال: خانم رجوی یک رهبر بزرگ و قوی است که من معتقدم با قدرت وشجاعت خود که شما را به پیروزی بر یک رژیم زن ستیز که هیچ احترامی برای حقوق بشر ندارد هدایت خواهد کرد. (کاندیدا آلمیدا - سخنرانی در مراسم روز زن در آلبانی- ۱۲ اسفند ۱۳۹۵)&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
لرد آرچر دادستان پیشین انگلستان: به خانم مریم رجوی فکر می ﻿کنم که در آیندة نزدیک دربارة کارهایی که شما انجام داده﻿ ایدکتاب ها نوشته خواهد شد. کتاب های زیادی دربارة آنچه که شما انجام دادید و کی هستید و بدانید که کاری که شما کردید بی﻿ همتاست. (سخنرانی لرد آرچر دادستان پیشین انگلستان - بروکسل، مقابل مقر اتحادیه اروپا-کنفرانس مطبوعاتی پس از خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی اتحادیه اروپا - ۸ بهمن ۱۳۸۷)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ماریو پسکانته رئیس کمیسیون سیاست﻿های اتحادیة اروپا در مجلس ایتالیا: مریم رجوی مبارزی است برای آزادی مردمش، قهرمانی در دورة مدرن, در زمان‌های دیگر که کمتر مبارزی یافت می﻿شود که به خاطر آرمانهایش بجنگد.( سخنرانی در مجلس نمایندگان ایتالیا - ۲ آبان ۱۳۸۷)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آن ماری لیزن، رئیس افتخاری سنای بلژیک: جنبش شما به صورت مثبت توانست آمریکا را در باطن وادار کند که اشتباه خود را بپذیرد، این جنبش توسط یک زن از دنیای مسلمان و ایران رهبری می شود. و این می﻿تواند زیباترین سمبل یک رابطه صلح﻿جویانه بین ایران و غرب در آینده، بین اروپا و جنبش شما و بین جنبش شما و آمریکا باشد. من می﻿گویم آفرین. آفرین به سازمان مجاهدین خلق ایران، آفرین به مریم رجوی به دلیل اینکه شخصاً یک نقش خارق‌العاده یی بازی کرد. (سخنرانی آن ماری لیزن، رئیس افتخاری سنای بلژیک- پاریس، اورسورآواز- گردهمایی پیروزی- ۸ مهر ۱۳۹۱)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بیل ریچاردسون، کاندیدای ریاست جمهوری و وزیر پیشین انرژی آمریکا: من بر این باورم که این یک جنبش جدی است چرا که دارای حمایت است، شما را دارد. دارای انگیزه است. اما بیش از هر چیز این یک هدف است. این هدفی است که بنظر من توسط طرح ده ماده ﻿ای خانم رجوی تعریف می‌شود. این طرح شامل حقوق بشر، دمکراسی، جدایی دین و دولت، باور عمیق به انسان، صلح﻿جویی، سیاست خارجی که به عقاید دیگران احترام میگذارد است. این جنبشی است که مهم‌تر از هر چیز به زنان احترام می‌گذارد. (سخنرانی در کنفرانس بین‌المللی در پاریس- ۱۴بهمن ۱۳۹۱- ۲ فوریه ۲۰۱۳)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ژان پیر برار، نماینده مجلس ملی فرانسه: مردمانی هستند که در تاریخشان شخصیت‌های فوق‌العاده دارند: نلسون ماندلا در آفریقای جنوبی، ما ژنرال دوگل را داشتیم و شما مریم رجوی را دارید و اینها شخصیت‌هایی هستند که تاریخ را تغییر می‌دهند. هنگامی که به شما نگاه می‌کنم، من همان عزم، همان ایمان در مردمش، همان شجاعت را می‌بینم، همان قاطعیت به یمن همین قاطعیت، همین ایمان به حقانیت آرمانش است که شکست ناپذیر می‌شوید، حتی در سخت‌ترین شرایط. (سخنرانی در کنفرانس بین‌المللی در پاریس- ۱۴بهمن ۱۳۹۱- ۲ فوریه ۲۰۱۳) &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[پرونده:دیدار مریم رجوی با نیوت گینگریچ و رابرت توریسلی.jpg|جایگزین=دیدار مریم رجوی با نیوت گینگریچ و رابرت توریسلی|بندانگشتی|250x250پیکسل|دیدار مریم رجوی با نیوت گینگریچ و رابرت توریسلی]]&lt;br /&gt;
نیوت گینگریچ، رئیس پیشین کنگره و کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا: شما در آستانه روشن کردن یک شعله هستید، شعله‌یی که می‌تواند روح آزادی را فروزان کند، می‌تواند بقیه جهان را قانع کند که علیه دیکتاتوری در کنار شما باشند، و این را اثبات کند که دیکتاتوری نمی‌تواند بماند. من شما را بخاطر شجاعتتان می‌ستایم. شما را بخاطر آزادگی‌تان می‌ستایم. من رهبر شما را بخاطر کار عظیمی که انجام داده است و پافشاری و شجاعت‌اش می‌ستایم. این مایة  افتخار من است که در این‌جا حضور دارم. (دیدار نیوت گینگریچ، رئیس پیشین کنگره و کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا با مریم رجوی - اورسورآواز-۴ تیر۱۳۹۱)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تونه کلام نماینده پارلمان اروپا: طی این سالیان شما به ما آموزش داده ﻿اید. ما با شما بزرگ شدیم و شما کمک کردید که ما چشمانمان را بهتر باز کنیم به همبستگی بین‌المللی اینکه آزادی یک تمامیت و غیرقابل تفکیک است. این یک درس بزرگ برای تمامی ما بوده است. شما مصر بوده﻿اید، عزم شما، و این خصیصه خاص شما که قدرشناس هستید. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در تمامی مواقع این امر بسیار انگیزاننده و متقاعدکننده بوده است. شما هرگز، آنچه که دیده می‌شود، ایمان خود را از دست نمی‌دهید. من فکر می‌کنم این یک الگوی عالی برای ما است. (تونه کلام، نماینده پارلمان اروپا- اجلاس پارلمانی درمقر پارلمان اروپا با حضور مریم رجوی -بروکسل-۳ اکتبر۲۰۱۲ -۱۲مهر۱۳۹۱)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آلخود ویدال کوادراس، نائب رئیس پارلمان اروپا: خانم رجوی و جنبش او در مرکز تهدیدات بین‌المللی قرار دارد، او با لبخندش این بار مسئولیت را با خوش خُلقی روی دوش خود حمل می‌کند و من او را تحسین می‌کنم. کسی که چنین زندگی را داشته است، باورنکردنی است که این خنده را برلب دارد. (سخنرانی [[آلخو ویدال کوادراس]]، نائب رئیس پارلمان اروپا- کنفرانس بین‌المللی مادرید با حضور مریم رجوی - بحرانها و راه حلها- ۱۹ دسامبر ۲۰۱۲ - ۲۹ آذر ۹۱)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ژان فرانسوآ لوگاره، شهردار منطقه یک پاریس: شما بطور روزمره با درایت و انسانیت برای ارزش‌های انسانی، برای حقوق بشر برای اسلام بردبار مبارزه می‌کنید. این پیامی نیست که غربیها را بی‌تفاوت باقی بگذارد.خانم رئیس جمهور می‌دانید که برای تمام جهان، جهان آزاد، شما سمبل گفتگو، درایت، تفاهم و صلح هستید. (سخنرانی ژان فرانسوآ لوگاره، شهردار منطقه یک پاریس در کنفرانس نمایندگان کنگره آمریکا و شهردار منطقه یک پاریس با حضور مریم رجوی - ۱۴ بهمن ۱۳۹۱- ۲ فوریه ۲۰۱۳)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:دیدار مریم رجوی با رودی جولیانی مشاور حقوقی دونالد ترامپ.jpg|جایگزین=دیدار مریم رجوی با رودی جولیانی مشاور حقوقی دونالد ترامپ|بندانگشتی|دیدار مریم رجوی با رودی جولیانی مشاور حقوقی دونالد ترامپ]]&lt;br /&gt;
رودی جولیانی، مشاور حقوقی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا،شهردار پیشین نیویورک و کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا: من از طریق کار با شما این را فرا گرفته‌ام، با دیدن شما تحت فشار بسیار زیاد، دیدن خانم رجوی و همه افرادی که با شما کار می‌کنند تحت فشار بسیار زیاد یاد گرفتم که در زیر فشارها کار کنم. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تحسین ما از شما خانم رجوی بی حد است. شما به ما قدرت و آن چیزی که گاه غایب است، یعنی خرد و خویشتنداری را نشان دادید، و بدون آن، ما اینجایی که الان هستیم نمی‌بودیم. به این دلیل است که من بسیار پشتگرم هستم. (رودی جولیانی- سخنرانی در کنفرانس بین‌المللی  پاریس با حضور مریم رجوی – ۲۷ آبان ۱۳۹۱ -۱۷ نوامبر۲۰۱۲)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اینگرید بتانکور گروگان فرانسوی ـ کلمبیایی و کاندیدای ریاست‌جمهوری کلمبیا: آنچه که من را بیشتر از هر چیز تحت تأثیر قرار داد و احساساتم را برانگیخت این رو البته مملو از احساس بیان می‌کنم. لبخند پیروزی مریم بود. هم‌چنان‌که آلخو [ویدال کوادراس] به‌خوبی گفت مریم رجوی رئیس‌جمهور من هم هست. رئیس‌جمهور ما. او کسی ست که قلب‌های ما رو فتح کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نریمان الرئوسان نماینده پارلمان اردن: بانوی شرق و سرلوحة عزت و افتخار مشرق زمین، تجلیل و تکریم و افتخار بر شما بانوی شرق و سرلوحة افتخار مشرق زمین و همرزمانت در این سازمان باد. شما فردای میهنتان و مردمتان را می‌سازید و برای تحقق این امر با همة راهها و امکانات شبانه روز در تلاش و کوشش هستید. و درود و رحمت و برکات خدا بر شما باد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نجات بوبکر نمایندة پارلمان فلسطین: سرور من خانم رجوی شما زنی هستید که پیوسته قادر به تغییر در طول همة زمان‌ها هستید و شما بانوی پیروزی و تغییر هستید. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=90031</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=90031"/>
		<updated>2026-07-01T19:26:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* سیاست و حکومت */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولکساندرا ماتویچوک]]&lt;br /&gt;
# [[وُله سوینکا]]&lt;br /&gt;
# [[جی.ام. کوتسی]]&lt;br /&gt;
# [[الفریده یلینک]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%D8%AA%D9%84_%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C&amp;diff=90030</id>
		<title>قتل کشیش‌های مسیحی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%82%D8%AA%D9%84_%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C&amp;diff=90030"/>
		<updated>2026-07-01T19:25:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Infobox civilian attack&lt;br /&gt;
| title = قتل کشیش‌های مسیحی&lt;br /&gt;
| image = قتل کشیش‌های مسیحی در ایران.jpg&lt;br /&gt;
| caption = &lt;br /&gt;
| location = ایران - تهران&lt;br /&gt;
| target = از راست{{سخ}}&lt;br /&gt;
کشیش مهدی دیباج اسقف{{سخ}}هائیک هوسپیان‌مهر{{سخ}}اسقف تاتائوس میکائیلیان&lt;br /&gt;
| date =  در سال ۱۳۷۲ - ۱۳۷۳&lt;br /&gt;
| time = &lt;br /&gt;
| timezone = &lt;br /&gt;
| weapons =   قتل با چاقو و مثله کردن&lt;br /&gt;
| fatalities = &lt;br /&gt;
| perp =  وزارت اطلاعات رژیم ایران&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;قتل کشیش‌های مسیحی،&#039;&#039;&#039; در ایران در دهه ۷۰، در فاصله دی‌ماه سال ۱۳۷۲ تا تیر ماه ۱۳۷۳جریان داشت. در این دوران رهبران کشیش‌های مسیحی در سلسله عملیات سازماندهی شده توسط [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|وزارت اطلاعات]] به قتل رسیدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از جمله کشیش‌های مسیحی که در این دوران به قتل رسیدند، اسقف هوسپیان مهر، کشیش مهدی دیباج و اسقف تاتائوس میکائیلیان بودند. به گفته « اکبر گنجی » عامل رژیم ایران در وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران، این کشیش‌ها به دلیل قبول نداشتن نظام سیاسی ایران و فعالیت‌هایشان برای حقوق بشر و حقوق اقلیت‌ها در ایران به دست وزارت اطلاعات به قتل رسیدند. وزارت اطلاعات قتل‌ این کشیش‌ها را به  [[سازمان مجاهدین خلق ایران|مجاهدین خلق]] نسبت داد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://mohabatnews.com/?p=27011 قتل های زنجیره ای «کشیشان مسیحی» به روایت وزیر پیشین کار جمهوری اسلامی-آژانس خبری مسیحیان ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این سلسله قتل‌ها اسقف هائیک‌ هوسپیان‌مهر از بالاترین رهبران روحانی مسیحی در ایران و رهبر شورای روحانیان کلیسای انجیلی و رئیس مجامع ربانی ایران در ۲۹ دی ۱۳۷۲، توسط وزارت اطلاعات رژیم ایران به قتل رسید.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://event.mojahedin.org/i/events/4622 ۲۹ دی سالروز قتل کشیش آزادیخواه اسقف هائیک هوسپیان مهر کشیش-سایت مجاهد]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسقف تاتائوس میکائیلیان، جانشین کشیش هوسپیان‌مهر در ۱۱ تیر ۱۳۷۳ در مسیر رفتن به دانشگاه تهران، ربوده شده و با شلیک گلوله به قتل رسید. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از آن برای بدنام کردن مجاهدین خلق، سه زن مامور وزارت اطلاعات به‌عنوان اعضای مجاهدین  در یک برنامه تلویزیونی به این قتل‌ها اعتراف کردند..&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://www.iran-efshagari.com/%d9%82%d8%aa%d9%84-%d8%b3%d9%87-%da%a9%d8%b4%db%8c%d8%b4-%d8%b4%d8%b1%db%8c%d9%81-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d9%86%d8%b3%d8%a8%d8%aa-%d8%af%d8%a7%d8%af%d9%86-%d8%a7%db%8c%d9%86/ قتل سه کشیش شریف ایرانی و نسبت دادن این توطئه جنایتکارانه به مجاهدین-سایت ایران افشاگر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سالها بعد کارگزاران جمهوری اسلامی در جنگ‌های درونی واقعیت را افشا کردند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مهدی خزعلی گفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«این سه دختر طعمه وزارت اطلاعات بودند تا چک کنند که آیا کشیش‌ها تبلیغ مسیحیت می‌کنند یا نه اما جلو چشم آن‌ها قتل صورت گرفت».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هوسپيان مهر گفته بود:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«سياست سكوت يك سياست شيطانی است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او از مدتی قبل قصد خود را مبنی بر پيوستن به [[شورای ملی مقاومت]] با عده معدودی درميان گذاشته بود، كه از ماموران وزارت اطلاعات پنهان نمانده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشیش مهدی دیباج رهبر کلیسای انجیلی در روز ۱۶ خرداد ۱۳۷۳ هنگام تردد در مسیر فرودگاه مهرآباد ربوده شد و جسد مثله شده‌ی وی در منطقه‌ای جنگلی در اطراف تهران کشف شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.iran-efshagari.com/%d9%82%d8%aa%d9%84-%da%a9%d8%b4%db%8c%d8%b4%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c-%d8%9b%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%82%d8%aa%d9%84%e2%80%8c%d8%b9%d8%a7%d9%85/ قتل کشیش‌های مسیحی ؛در ادامه قتل‌عام مجاهدین سال ۶۷]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیشینیه قتل کشیش‌های مسیحی ==&lt;br /&gt;
در طول حکومت رژیم ایران قتل کشیش‌ ها و هم‌چنین رهبران و باورمندان به دیگر عقاید همواره ادامه داشته است.&lt;br /&gt;
* نخستین کشیش قربانی پس از انقلاب ارسطو سیاح بود که در سال ۱۳۵۷ پس از انقلاب در شیراز به قتل رسید.&lt;br /&gt;
* اسقف حسن دهقانی در اصفهان در خواب هدف پنج گلوله قرار گرفت اما از این ترور جان به در برد.&lt;br /&gt;
* در سال ۱۳۵۹ پسر اسقف، بهرام دهقانی، در تهران ربوده شد و به ضرب گلوله به قتل رسید.&lt;br /&gt;
* منوچهر افغانی  از شورای کشیشان پروتستان در سال ۱۳۶۷ در اصفهان به قتل رسید.&lt;br /&gt;
* کشیش حسین سودمند در ۱۹۹۲(۱۳۷۱ شمسی) در مشهد از کلیساهای جماعت ربانی به اتهام ارتداد به اعدام محکوم شد و حلق آویز شد. این اولین بار بود که کشیشی با محاکمه در دادگاه به مرگ محکوم می‌شد و قتل به صورت پنهانی و ترور صورت نمی‌گرفت.&lt;br /&gt;
* در سال ۱۹۹۳ کشیش مهدی دیباج در ساری به اتهام ارتداد فطری به اعدام محکوم شد. مهدی دیباج در سال ۱۹۹۳ (۱۳۷۲) در دادگاهی در ساری محکوم به مرگ شد. جامعه مسیحیان ایران به ویژه کشیش هایک هوسپیان مهر برای نجات او تلاش بسیار کرد. کشیش هوسپیان، رهبر کلیساهای جماعت ربانی با راه اندازی کمپین‌های بین المللی و جلب نظر مسیحیان و افکار عمومی جهان نقش مؤثری در آزادی کشیش دیباج برعهده گرفت. سرانجام کشیش دیباج پس از ده سال حبس در ۲۴ دی ماه  ۱۳۷۳ آزاد شد.&lt;br /&gt;
* سه روز پس از آزادی دیباج، کشیش هایک هوسپیان در راه فرودگاه مهرآباد ناپدید شد. خانواده او پس از ۱۱ روز تلاش بی امان برای یافتن کشیش، سرانجام جسد مثله شده او را که با ۲۶ ضربه چاقو پاره شده بود، از سردخانه پزشکی قانونی تحویل گرفتند. قاتلان روی سینه او و درست بر روی قلبش حفره‌ای عمیق با آلتی برنده ایجاد کرده بودند. &lt;br /&gt;
* شش ماه پس از قتل کشیش هایک، کشیش تاتائوس میکائیلیان، رئیس شورای کشیشان پروتستان، پس از ترک خانه در تهران ناپدید شد و چند روز بعد پسرش برای شناسایی جسد او که با شلیک چند گلوله به سرش به قتل رسیده بود، احضار شد. قاتلان روی جنازه کشیش میکائیلیان بر تکه کاغذی نشانی جسد کشیش مهدی دیباج را قرار داده بودند.&lt;br /&gt;
* جسد مهدی دیباج، کشیش کلیساهای جماعت ربانی، که بر اثر ضربه‌های چاقو از پا درآمده بود، در جنگل‌های اطراف تهران پیدا شد.&lt;br /&gt;
* کمتر از دو سال بعد در سال ۱۳۷۵ کشیش محمد باقر یوسفی اهل کلیساهای جماعت ربانی ملقب به روانبخش در جنگل حلق آویز شد.&lt;br /&gt;
* قربان دردی تورانی، از گروه کلیساهای خانگی در آذر ۱۳۸۴ به قتل رسید. خانواده او جسد غرق در خونش را در حالی که گلویش بریده شده بود، در برابر خانه‌شان یافتند.&lt;br /&gt;
* محمد جابری از گروه کلیساهای خانگی در خرداد ۱۳۸۶ به قتل رسید.&lt;br /&gt;
* محمدعلی جعفرزاده از گروه کلیساهای خانگی در خرداد ۱۳۸۶ به قتل رسید.&lt;br /&gt;
* عباس امیری در سال ۱۳۸۷ در ملک شهر اصفهان به دست نیروهای امنیتی به قتل رسید.&lt;br /&gt;
* سه روز پس از مرگ او همسرش بر اثر جراحت‌های ناشی از شکنجه ماموران امنیتی درگذشت. عباس امیری پیش از گرویدن به مسیحیت مدت‌ها در جنگ ایران و عراق به عنوان بسیجی شرکت کرده و مجروح شده بود.&lt;br /&gt;
* و هم اکنون یوسف ندرخانی کشیش مسیحی کلیسای تبشیری به اتهام ارتداد به اعدام محکوم شده و در زندان لاکان رشت در انتظار مرگ است.&amp;lt;ref&amp;gt;[http://masiheiran.blogspot.com/p/blog-page_57.html وبلاگ مسیحیت در ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== علت قتل کشیش‌ها در ایران ==&lt;br /&gt;
علت قتل کشیش‌های مسیحی در ایران به خاطر فعالیت‌های این کشیش‌ها برای افشاگری در رابطه با نقض حقوق بشر و آزادی اقلیت‌های مذهبی، به ویژه مسیحیان در ایران بود که از طرف رژیم ایران تحمل نمی‌شد. [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|وزارت اطلاعات]] برای مهار این فعالیت‌ها از جهتی این کشیش‌ها را به قتل رساند، و از طرف دیگر می‌خواست این قتل‌ها را مانند پرونده‌ی انفجار حرم امام رضا متوجه [[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین]] کند و آن‌ها را در جهان، متهم به تروریسم کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی گزارش‌هایی که بعدها در جریان نزاع‌های باندی در ایران افشا گردید، معلوم شد که رژیم ایران می‌خواست با یک تیر دو نشان بزند؛ از یک طرف مجاهدین خلق را در اروپا و سایر نقاط جهان به تروریسم محکوم کند و از طرف دیگر خود را قربانی تروریسم مجاهدین نشان دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسقف هوسپیان مهر گزارشی از نقض آزادی‌های مذهبی توسط رژیم ایران تهیه کرده بود و در آن از نماینده کمیسیون حقوق بشر [[سازمان ملل متحد]] خواسته بود که از ایران بازدید کند. وی همچنین نامه‌ای که رژیم ایران برای تأیید وضعیت حقوق‌بشر در ایران تنظیم کرده بود را امضا نکرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اسقف هوسپيان مهر اولين هدف قتل های زنجيره ای ====&lt;br /&gt;
هایک هوْسِپیان مِهر متولد ۱۶ ديماه ۱۳۲۳، روحانی مسيحی و اسقف كليسای جماعت ربّانی و از آزادی‌خواهان ايران بود كه به خاطر فعاليت‌های آزادی‌خواهانه‌اش، «كميته ويژه رهبری» حكم قتل او را صادر کرد و مجریان آن در ۲۹ ديماه سال ۷۲ او را ربودند. وی درشمار اولين قربانیان قتل‌های زنجيره‌ای در اوایل بهمن ماه ۱۳۷۲ به قتل رسيد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
كميته ويژه رهبری به رياست حجازی و فلاحيان و معاونت امنيت او سعيد امامی در مقابل آزادی مهدی ديباج دست به این قتل زدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هوسپيان مهر در تاريخ ۲۹ دی ۱۳۷۲ - تنها چند روز پس از آزادی كشيش ديباج - ناپديد شد. در پی پخش اين خبر، [[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدين خلق ایران]] روز ۶ بهمن با انتشار اطلاعيه‌يی «خواستار تلاش بين‌المللی برای نجات جان كشيش ايرانی» شدند. ۱۲ روز بعد، در تاريخ ۱۱ بهمن ۷۲، رژيم ایران اعلام كرد كه جسد وی كه به طرز فجيعی با ضربات متعدد چاقو به قتل رسيده، كشف شده است. خبرگزاری فرانسه همان روز از تهران گزارش داد كه «خانواده هوسپيان مهر اعلام كردند كه نتوانستند جسد وی را كه به سرعت در قبرستان بهشت زهرا دفن گرديده بود، ببينند». رهبر مجاهدين خلق مسعود رجوی قتل كشيش هوسپيان مهر را قوياً محكوم نمود و آن را به رژیم ایران نسبت داد.&amp;lt;ref&amp;gt;خبرگزاری فرانسه، ۱۱ بهمن ۱۳۷۲&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هوسپيان مهر در پاسخ به كسانی كه در هراس از رژيم ایران او را به سكوت و احتياط فرامی‌خواندند گفته بود: &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«سياست سكوت يك سياست شيطانی است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او از مدتی قبل قصد خود را مبنی بر پيوستن به [[شورای ملی مقاومت ایران|شورای ملی مقاومت]] با عده معدودی درميان گذاشته بود، موضوعی كه از ماموران وزارت اطلاعات پنهان نمانده بود. يكی از ماموران رژيم ایران مدتها بعد از قتل فجيع او گفته بود: «هوسپيان مهر قصد داشت به شورای ملی مقاومت بپيوندد».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
يك نماينده كنگره آمريكا بعد از قتل هوسپيان مهر، درمجلس نمايندگان گفت:&lt;br /&gt;
[[پرونده:هائیک هوسپیان‌مهر.jpeg|جایگزین=اسقف هائیک هوسپیان‌مهر|بندانگشتی|هائیک هوسپیان‌مهر]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;blockquote&amp;gt;«اسقف هوسپيان چند روز قبل از مرگش در ژانويه گذشته شهادت خود را پيش بينی كرده بود. او در دسامبر گذشته هنگام بازگشت از كنفرانسی در پاكستان، به يكی از هم‌كيشانش گفت: «آن‌ها بدليل اين‌كه من ساكت ننشستم، مرا خواهند كشت». در ۲۰ ژانويه ۱۹۹۴ جسد اسقف هايك پيدا شد. او قبل از مرگش شكنجه شده بود. او ريسک اينكه به معتقداتش عمل كند را پذيرفته بود و بهای آنرا پرداخت».&amp;lt;ref&amp;gt;صورت‌ جلسه مجلس نمایندگان آمریکا، ۲۰ بهمن ۱۳۷۳&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;ربكا هوسپيان دختر۲۲ ساله هوسپيان در مورد قتل پدرش گفت: «من احساس آزادی نمی‌كنم كه الان حرف بزنم». (نيويورك تايمز ۱۷ بهمن) &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسقف هوسپيان مهر قبل از قتل به خبرنگار يك روزنامه هلندی گفته بود: «ما در حاشيه سركوب غيرقابل تصوری از طرف دولت هستيم». (ان.ار.سی ۱۳۷۴/۱۰/۱۶)&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.hambastegimeli.com/%DA%AF%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7/47350-%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%B3%D9%BE%D9%8A%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87% سایت همبستگی ملی]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسقف تاتائوس میکائیلیان نیز از مجامع بین‌المللی خواستار اقدامات اقتصادی و سیاسی بر ضد رژیم ایران به‌دلیل نقض حقوق بشر شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
میکائیلیان که خواستار اعمال اقدام‌های شدیدتر اقتصادی و سیاسی بر ضد رژیم ایران، به‌منظور تقویت قطعنامه‌های سازمان ملل در محکومیت رژیم به خاطر نقض حقوق بشر بود، بارها توسط مقامات رژیم ایران به مرگ تهدید شده بود. سرانجام [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|وزارت اطلاعات]] اسقف میکائیلیان را به طرز فجیعی به قتل رساند. جسد اسقف میکائیلیان که درون فریزری جاسازی شده بود سه روز بعد تحویل خانواده‌اش گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشیش مهدی دیباج به جرم ارتداد در سال ۱۳۶۵ دستگیر شد و در دادگاه ساری به همین اتهام محکوم به مرگ شد. پس از تحمل سالها زندان،به خاطر  فعالیت‌های گسترده‌ای که برای آزادی وی صورت گرفت سرانجام کشیش مهدی دیباج در تاریخ ۲۶ دی‌ماه ۱۳۷۲ به صورت مشروط آزاد می‌شود. کشیش مهدی دیباج چندماه بعد هنگام تردد در مسیر فرودگاه مهرآباد ربوده شد و به قتل رسید. جسد وی درحالی که با ضربات چاقو قطعه قطعه شده بود در ‌منطقه‌یی جنگلی در اطراف تهران پیدا شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.iran-efshagari.com/%d9%82%d8%aa%d9%84-%da%a9%d8%b4%db%8c%d8%b4%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c-%d8%9b%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%82%d8%aa%d9%84%e2%80%8c%d8%b9%d8%a7%d9%85/ قتل کشیش‌های مسیحی ؛در ادامه قتل‌عام مجاهدین سال ۶۷-سایت ایران افشاگر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جزئیات قتل از زبان عوامل وزارت اطلاعات ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:سعید امامی.jpg|جایگزین=سعید امامی قاتل قتل‌های زنجیره‌ای|بندانگشتی|300x300پیکسل|سعید امامی معاون امنیتی وزارت اطلاعات]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مهدی خزعلی در ۴ شهریور ۱۳۹۵ از قول علی ربیعی «وزیر دولت روحانی» چنین روایت کرد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«یکی از کارهای وحشتناکی که مقام‎های امنیتی جمهوری اسلامی کرده‌اند این بود که سه دختر را طعمه کردند برای اینکه ببینند دو کشیش مسیحی آیا تبشیر و تبلیغ مسیحیت می‎کنند یا نه، اینها فکر می‎کردند در همین حد طعمه هستند که بروند و بگویند ما می‎خواهیم به کیش مسیحیت بیاییم و شما ما را تبشیر کنید، به خانه‎ی آن دو کشیش می‎روند اما جلوی چشم سه دختر کشیش‌ها کشته می‎شوند و قطعه قطعه می‎شوند و داخل یخچال گذاشته می‏شوند.»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;خزعلی از قول علی ربیعی ادامه داده و می‌گوید:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«دختران مجبور می‎شوند مصاحبه کنند و اعتراف کنند که ما از طرف [[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین خلق]] ماموریت داشتیم کشیش‌ها را بکشیم و آن‎ها گمان می‎کنند برای آزادی این مصاحبه را باید انجام دهند، به آن‎ها قول داده بودند، اما امنیتی‎ها از لو رفتن ماجرا می‎ترسند و حکم اعدام هر سه طعمه را امضا می‎کنند اما بعدها به ۱۵ سال حبس متهم می‎شوند.»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;لازم به ذکر است که علی ربیعی از جزئیات بسیاری از این قتل‌ها باخبر است. علی ربیعی به عباد نیز معروف است، عباد شهرت امنیتی علی ربیعی است که در همین رابطه روزنامه اعتماد نوشت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«خودش هم ناراحت نمی‌شود وقتی دوستانش با این اسم از او یاد می‌کنند. چرا که سال‌های سال با همین اسم در وزارت اطلاعات و شورای عالی امنیت ملی فعالیت کرده است.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://mohabatnews.com/?p=27011 قتل های زنجیره ای «کشیشان مسیحی» به روایت وزیر پیشین کار جمهوری اسلامی-آژانس خبری مسیحیان ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعتراف یوسفی اشکوری ===&lt;br /&gt;
در روزنامه عصر آزادگان به نقل از یوسفی اشکوری درمورد قتل کشیش‌های مسیحی نوشته شد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«وقتی بنا به گفته گنجی کشیشان مسیحی با آن طرز فجیع کشته می‌شوند و بعد سه زن زندانی را به تلویزیون می‌کشانند و اعترافات دروغین آنان را پخش می‌کنند و بعد با محاکمه قلابی حکم عادلانه و توأم با شفقت اسلامی! صادر می‌کنند، آیا باز این عملیات محفلی و مربوط به چهار نفر بوده است؟… با این‌که مدت‌هاست (حداقل از یک سال پیش) از انجام قتل‌های متعدد سیاسی در طول یک دهه گذشته به‌وسیله برخی از اعضا یا عوامل وزارت اطلاعات یا احتمالا نهادهای دیگر سخن می‌رود (قتل‌هایی که به گفته برادر رئیس‌جمهور به حدود ۸۰ فقره می‌رسد) اما چرا تاکنون هیچ مقام رسمی در این زمینه اظهارنظر نکرده است؟… البته در مقابل این سکوت، شواهد و قرائنی دال بر صحت این مدعا وجود دارد که ازجمله می‌توان به سخنان مشهور روح‌الله حسینیان اشاره کرد. ایشان صریحا اعلام کرد سعید امامی معتقد به گردن زدن تمامی مخالفان بوده و در داخل و خارج صدها عملیات (آدمکشی) داشته است».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;[[پرونده:علی فلاحیان وزیر وقت وزارت اطلاعات.jpg|جایگزین=علی فلاحیان وزیر وقت اطلاعات یکی از آمران قتل کشیش‌ها|بندانگشتی|علی فلاحیان وزیر وقت اطلاعات یکی از آمران قتل کشیش‌ها]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== اطلاع سران جمهوری اسلامی از قتل‌ها ====&lt;br /&gt;
یوسفی اشکوری ضمن رد این نظریه که قتل‌ها محفلی و توسط عده‌ای خودسر انجام شده افزود: «اگر این مدعیات درست باشد و آدمکشی‌هایی در این سطح و با این تنوع (ازنظر تیپ فکری و سیاسی و جهات دیگر قربانیان) آن‌ هم در طول حداقل یک دهه روی‌داده باشد، &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آیا در این صورت بازهم می‌توان قتل‌ها را «محفلی» و آدمکشان را «خودسر» و انگیزه‌های آنان را «ضربه زدن به‌نظام» دانست؟ بدیهی است که حوزه تصمیم و عمل از محدوده چند جوان خودسر و گردآمده در یک محفل کاملا شخصی بسیار فراتر بوده و با هیچ منطقی نمی‌توان پذیرفت که قاتلان محدود مثلا چهار، پنج‌نفره در طول یک دهه پیوسته آدم کشته و ده‌ها و احتمالا صدها نفر را در داخل و خارج به قتل رسانده‌اند تا به‌نظام ضربه بزنند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این چگونه ضربه زدنی به‌نظام بوده است که تمامی مقتولان از «دگراندیشان و مخالفان (واقعی یا توهمی) بوده‌اند؟ آیا تمامی این تصمیم‌ها و عملیات به‌وسیله سعید امامی صورت گرفته است؟ آیا می‌توان قبول کرد مسئولان کشور از این عملیات بی‌اطلاع بوده‌اند؟… وقتی صریحا اعلام می‌شود امامی عقیده داشته که باید گردن همه مخالفان را زد و عملا نیز این کار را می‌کرده است. آیا باز می‌توان پذیرفت که هیچ مقامی از آن اطلاع نداشته است راستی چه کسی باید به این پرسش‌ها پاسخ گوید؟»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== قتل برای تحکیم پایه‌های امنیت ملی ===&lt;br /&gt;
روزنامه ابرار در تاریخ ۵ دی ۱۳۷۸ به نقل از نشریه ارزش‌ها در این رابطه می‌گوید&amp;lt;blockquote&amp;gt;«طرح به‌ دره‌ افکندن اتوبوس حامل نویسندگان، قتل‌عام کشیش‌های مسیحی، بمب‌گزاری در حرم امام‌رضا(ع)،… گوشه‌ای از اقدام‌های همکاران و همفکران فلاحیان در وزارت اطلاعات بود که تحت عنوان تحکیم پایه‌های امنیت ملی انجام می‌شد... آیا [[علی فلاحیان|فلاحیان]] در زمانی که عهده‌دار وزارت اطلاعات بود، جز [[اکبر هاشمی رفسنجانی|هاشمی رفسنجانی]] رئیس دیگری داشته است؟»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://www.iran-efshagari.com/%d9%82%d8%aa%d9%84-%d8%b3%d9%87-%da%a9%d8%b4%db%8c%d8%b4-%d8%b4%d8%b1%db%8c%d9%81-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d9%86%d8%b3%d8%a8%d8%aa-%d8%af%d8%a7%d8%af%d9%86-%d8%a7%db%8c%d9%86/ قتل ۳ کشیش ایرانی-سایت ایران افشاگر]&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نسبت دادن قتل کشیش‌ها به مجاهدین خلق ==&lt;br /&gt;
عمادالدین باقی یکی از اعضای جدا شده‌ی سپاه پاسداران، در کتابی با نام تراژدی دموکراسی در ایران، درباره انفجار حرم امام رضا و قتل کشیش‌های مسیحی و روحانیون اهل سنت نوشت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;&#039;&#039;&#039;«&#039;&#039;&#039;مافیایی که [[سعید امامی]] عضو آن بود با یک عملیات یک تیر و دو نشان بلکه سه نشان زد، آنها مخالفان خود و کشیش‌ها و اهل سنت و روشنفکران دگراندیش یا مسلمان را از سر راه بر می‌داشتند، سپس از این قتل مشکوک به عنوان ابزاری در جنگ با گروه رجوی و متهم‌سازی و بدنام کردن آن استفاده کرده و جنایت را به گردن سازمان مجاهدین رجوی می‌اندازند!»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://event.mojahedin.org/i/events/4622 ۲۹ دی سالروز قتل کشیش آزادیخواه اسقف هائیک هوسپیان مهر کشیش-سایت مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt;&#039;&#039;.&#039;&#039;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انفجار حرم امام رضا و نسبت دادن آن به مجاهدین خلق ==&lt;br /&gt;
در همان سال ۱۳۷۳ حرم امام رضا در مشهد توسط کسانی که بعدها مشخص شد از اعضای [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|وزارت اطلاعات]] رژیم ایران بودند، منفجر شد. فردای همان روز در ۳۱ خرداد ۱۳۷۳ رژیم ایران در رادیو اعلام کرد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«در این میان آنچه قابل‌توجه است این است که تشکیلات مجاهدین عموما در خارج کشور پایگاه و استقرار دارد و از جانب آن‌ها حمایت مالی، نظامی و سیاسی می‌شود… این پرسش مطرح است که آیا پس‌ از این جنایت تکان‌دهنده، این کشورها بازهم خواهند کوشید تا رفتار متناقض خود را ادامه دهند یا این‌که حمایت آشکار و پنهان خود را از این تروریست‌های جنایتکار پایان خواهند داد».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;پس از این واقعه بلافاصله وزارت اطلاعات اعلام کرد دو فقره بمب در حرم حضرت معصومه و قبر خمینی را خنثی کرد، اما هیچ یک از کمیته‌ها و هیئت‌های بین‌المللی این خبر را انعکاس ندادند. این بی‌اعتنایی باعث شد تا احمد جنتی در نطقی درباره انفجار حرم امام رضا بگوید: «می‌گویند خودشان بودند،‌ واقعاً عجیب است!»&amp;lt;ref&amp;gt;نشریه مجاهد، شماره ۳۴۹، ۱۳ تیر ۱۳۷۳&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خامنه‌ای هم در سخنرانی در همین رابطه گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«کمیته‌ها و هیئت‌های به‌اصطلاح مدافع حقوق‌بشر… چشم خود را بر روی فاجعه بزرگ تروریستی در حرم امام رضا بسته‌اند… در مورد آن مطلقا هیچ سخنی نگفته‌اند و مهر خاموشی بر لب زده‌اند».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سندسازی وزارت اطلاعات علیه مجاهدین ===&lt;br /&gt;
خبرگزاری رویترز در گزارشی در ۲۵ تیر گفت: «یک مقام اطلاعاتی گفت ایران سلاح‌ها و اعلامیه‌های تبلیغاتی مرتبط به یک گروه اپوزیسیون مستقر در عراق را در خانه‌ای پیداکرده که مورداستفاده زنان دستگیرشده به اتهام قتل دو روحانی و طرح بمب‌گذاری‌ها بوده است.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.refworld.org/docid/3ae6a8170.html Iran: Chronology of events] ,Refworld&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== موسوی‌نژاد رئیس امنیت ملی وزارت اطلاعات ====&lt;br /&gt;
رئیس امنیت ملی وزارت اطلاعات که همان سعید امامی است با نام مستعار موسوی‌نژاد درباره قتل‌ها به روزنامه‌ها گفت، ما از عراق برای دستگیری دو مرد فراری که در قتل‌ها دست داشته‌اند کمک خواستیم. رژیم ایران گفت قاتلین با مجاهدین در عراق رابطه دارند و مجاهدین مسئول قتل‌ کشیش‌ها و انفجار حرم امام رضا هستند. مجاهدین خلق تمام اتهامات را رد کردند و بمب‌گذاری و قتل کشیش‌ها را کار وزارت اطلاعات رژیم ایران می‌داند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== صحنه‌سازی  علیه مجاهدین خلق ==&lt;br /&gt;
طی سه هفته بیش از ۳۰۰ گزارش و خبر و تفسیر از طرف رژیم ایران درباره قتل کشیش‌ها و انفجار حرم امام رضا برای نسبت دادن آن به مجاهدین انجام شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نسبت دادن دو اتهام هم‌زمان به مجاهدین خلق ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:مصاحبه‌های نمایشی در تلوزیون.JPG|جایگزین=مصاحبه و نمایش اعتراف در تلوزیون علیه مجاهدین|بندانگشتی|مصاحبه و نمایش اعتراف در تلوزیون علیه مجاهدین]]در ۲۴ تیر یک برنامه تلویزیونی توسط رژیم ایران پخش شد که عنوان آن برنامه «دیدار اشک‌آلود سه زن دستگیرشده در رابطه با قتل دو کشیش مسیحی، با خانواده‌های خود»! بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رژیم ایران از با پخش این برنامه تلوزیونی به‌دنبال این بود تا نشان دهد برای متهم کردن مجاهدین به قتل کشیش‌ها و انفجار حرم امام رضا مدرک و شاهد دارد. در این برنامه آن سه زن دستگیر شده با شرمساری و پشیمانی، از مجاهدین خلق اعلام برائت می‌کنند.&lt;br /&gt;
==== واکنش مجاهدین به اتهامات ====&lt;br /&gt;
دبیرخانه شورای ملی مقاومت در پاریس در اطلاعیه‌ای درباره قتل کشیش‌ها و انفجار حرم امام رضا گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«رژیم با جعل این داستان کودکانه سعی دارد توجهات را از موضوع اصلی یعنی نقش مستقیم خود در جنایت هولناک (انفجار بمب در مشهد) منحرف کند».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;دبیر خانه شورای ملی مقاومت در بیانیه‌ای با اشاره به صحبت‌های [[مسعود رجوی]] اعلام کرد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«آقای مسعود رجوی آخرین اکاذیب یک مقام امنیتی وزارت اطلاعات (ساواک) آخوندها را تشبثات مذبوحانه‌ی رژیم خمینی برای انتساب کشتار فجیع کشیش‌های مسیحی به مجاهدین توصیف کرد که هیچ‌کس را در داخل و خارج ایران نمی‌فریبد».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;در ادامه دفتر سازمان مجاهدین خلق در پاریس ضمن دروغ محض خواندن این خبرها اعلام کرد که اعلام خبر انفجار و ترور مخالفان و به گردن مجاهدین انداختن آن‌ها، توسط وزارت اطلاعات و شخص [[مصطفی پورمحمدی|پورمحمدی]] معاون فلاحیان وزیر اطلاعات به رادیو تلوزیون رژیم ایران و مسئول خبرگزاری آن فریدون وردی نژاد و شعبانی دیکته شده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رژیم ایران در آن زمان، با آوردن سه دختر برای مصاحبه در تلوزیون، قتل این کشیش‌ها را به مجاهدین خلق نسبت داد، اما پس از ماجرای قتل‌های زنجیره ای و سعید امامی، و برملا شدن اسناد قتل‌ها مشخص شد که وزارت اطلاعات پشت قتل کشیش‌ها و انفجار حرم امام رضا بوده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://fcnn.com/?p=1547 قتل سه کشیش‌ مسیحی توسط وزارت اطلاعات-سایت شبکه خبر مسیحیان فارسی زبان]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعتراف به دست داشتن وزارت اطلاعات در انفجار حرم ===&lt;br /&gt;
روزنامه ابرار در تاریخ ۵ دی ۱۳۷۸ به نقل از نشریه ارزش‌ها در این رابطه می‌گوید:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«طرح به‌ دره‌ افکندن اتوبوس حامل نویسندگان، قتل‌عام کشیش‌های مسیحی، بمب‌گزاری در حرم امام‌رضا(ع)،… گوشه‌ای از اقدام‌های همکاران و همفکران فلاحیان در وزارت اطلاعات بود که تحت عنوان تحکیم پایه‌های امنیت ملی انجام می‌شد... آیا فلاحیان در زمانی که عهده‌دار وزارت اطلاعات بود، جز هاشمی رفسنجانی رئیس دیگری داشته است؟»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین عماد الدین باقی از عضو سابق دفترسیاسی سپاه پاسداران و خبرنگار کیهان، در کتاب خود به نام «تراژدی دموکراسی در ایران» می‌نویسد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«با توجه به فرضیه قریب به واقع زندانی بودن “مهدی نحوی” می توان گفت که وی در طی این مدت تحت فشار و [[شکنجه]] برای اعتراف به انفجار حرم امام رضا قرار گرفته است. بدیهی است فردی که روح او از ماجرا بی‌اطلاع بوده به آسانی تن به چنین اعترافی نمی‌دهد، به ویژه اگر عرق مذهبی داشته باشد و از طرف دیگر می‌داند با چنین اعترافی حکم مرگ خویش را امضا خواهد کرد. سرانجام پس از ناامید شدن از کسب اعتراف باید سناریو را به گونه‌ای دیگر اجرا کرد.&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;مهدی نحوی با اتومبیل افراد سعید امامی به تهرانپارس در یکی از شلوغ‌ترین نقاط که ایستگاه مسافران نیز هست، آورده می‌شود تا عده زیادی از مردم تهران شاهد باشند. به او یک قبضه کلت کمری خالی از فشنگ داده و جنین فریب داده می‌شود که می‌خواهند او را فراری دهند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مهدی نحوی، جوان بی‌تجربه‌ای که گمان می‌کند فرشته نجات به سراغ او آمده است با خیالی خام از اتومبیل بیرون فرستاده می‌شود. او چونان محکومی گریزپا به سوی سرنوشتی نامعلوم –به امید رهایی و بی‌خبر از سناریوی طراحی شده- شتابان می‌دود.&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;چند لحظه بعد ماموران از اتومبیل بیرون آمده و فرمان ایست می‌دهند. نحوی همچنان شتابان می‌دود، اما گلوله‌ها امان نمی‌دهند و او نقش بر زمین می‌شود و در حالیکه عده زیادی از مردم شاهد بودند که او در حال فرار و ماموران در حال تعقیب بودند و به او ایست دادند اما فرد فراری که اسلحه‌ای هم نزد خود داشت تسلیم نشد و هدف قرار گرفت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شب همان روز در اخبار سراسری صدا و سیما گفته شد که عده زیادی از مردم شاهد این درگیری بوده‌اند. ماجرا به اندازه‌ای طبیعی بود که هیچکس به ساختگی بودن سناریوی نحوی تردید نمی‌کند.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://iranianuk.com/20080405032400004/%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%87%D9%85-%DA%A9%D8 عمادالدین باقی : انفجار در حرم امام رضا هم کار وزارت اطلاعات بود]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نامه مسعود رجوی به پاپ ژان‌پل دوم ==&lt;br /&gt;
[[مسعود رجوی]] مسئول [[شورای ملی مقاومت ایران]] در تاریخ ۳۰تیر ۱۳۷۳ نامه‌ای برای پاپ ژان‌پل دوم نوشت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«پیشنهاد می‌کنم مقرر نمایید رژیم حاکم بر ایران، سه زنی را که به‌عنوان اعضای [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] و عاملان قتل کشیش میکائیلیان به نمایش تلویزیونی و مطبوعاتی آورده است، موقتا به واتیکان بیاورد و آن‌ها را در اختیار مقامات و مسئولان بی‌طرف که شما مشخص خواهید نمود، بگذارد تا زنان مزبور در حضور جرم‌شناسان و نمایندگان اتحادیه‌های وکلا و حقوقدانان با حضور نمایندگان مقاومت ایران مورد تحقیق و سؤال و جواب قرار گیرند.»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;رژیم ایران پس از آن پاپ ژان‌پل دوم را به دلیل اعتراضش به سرکوب مسیحیان در ایران متهم کرد که با «صهیونیست‌ها و قدرت‌های شیطانی» ائتلاف کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== بهره‌برداری از قتل کشیش‌ها و انفجار حرم ==&lt;br /&gt;
بلافاصله پس از اینکه رژیم ایران گزارشات و تبلیغات مختلف را علیه مجاهدین خلق انجام داد و پس از مصاحبه و صحنه‌سازی‌های بسیار که در آن رابطه انجام داد در تلاش بود تا بهره نهایی و اصلی را از قتل‌ها ببرد. در همین رابطه خبرگزاری رویترز ۲۳ تیر۱۳۷۳ گفت: «رژیم ایران از آن دسته از کشورهای غربی که مجاهدین در آن دفتر دارند، خواستار منع فعالیت آنان شده است؛ اما تاکنون هیچ پاسخ علنی وجود نداشته است»&amp;lt;ref&amp;gt;خبرگزاری رویتر ۲۳ تیر&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فشار بر کشورهای صنعتی جهان ===&lt;br /&gt;
تلاش دیگری که رژیم ایران برای بهره‌برداری از انجام قتل‌ها انجام داد این بود که از طریق خبرگزاری رسمی و روزنامه‌های خود در ۲۱ تیر ۷۳ با شکایت از مواضع کشورهای صنعتی جهان درباره این قتل ‌ها گفت  &amp;lt;blockquote&amp;gt;«چرا به انفجار جنایت‌کارانه بمب توسط مجاهدین در حرم امام رضا در مشهد در ماه ژوئن توجهی نکرده‌اند؟ آلمان،‌ ژاپن و ایتالیا سه شریک تجاری ایران،‌ جنایت‌های مجاهدین خلق را در اجلاسیه ناپل مورد تقبیح قرار نداده‌اند… آن‌ها (۷کشور) نه‌تنها این حرکات تروریستی مجاهدین را محکوم نکردند، بلکه گستاخانه از ایران خواستار شده‌اند که دیدگاه خود را نسبت به تروریسم تغییر دهد.»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران نیز در همین رابطه گفت: «اگر سران گروه ۷کشور واقعاً علیه تروریسم‌اند، باید از حمایت عملی‌شان از مجاهدین دست‌بردارند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فشار بر فرانسه ===&lt;br /&gt;
روزنامه رسالت در شماره ۲۰ خود ضمن اعتراض به دولت فرانسه گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«برای اولین بار است که در قطعنامه‌های اجلاس سالانه‌ی گروه۷ نام ایران صریحا در ارتباط با تروریسم ذکرشده است و اینکه چرا فرانسه به این گروهک تروریستی اجازه داده است که آن‌ها به‌اصطلاح رئیس‌جمهور در تبعید معرفی کنند!»&amp;lt;ref&amp;gt;روزنامه رسالت ۲۰ تیر&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;/blockquote&amp;gt;خبرگزاری فرانسه در ۲ مرداد ۷۳ از قول روزنامه جمهوری اسلامی، از فرانسه به خاطر حمایت از مجاهدین خلق انتقاد کرد و نوشت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«رهبران فرانسوی به چهره کشورشان خدشه وارد می‌کنند… به نفع مسئولین فرانسوی است که روی روابطشان با [رژیم] حساب باز کنند تا روی تروریست‌ها.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://cyberspace.besoyepirozi.com/documentaries/52923-2019-04-07-22-54-06 قتل ۳ کشیش شریف ایرانی و نسبت دادن این توطئه جنایت‌کارانه به مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فشار بر عفو بین‌الملل ===&lt;br /&gt;
از آنجایی که فعالیت‌های رژیم ایران برای تخریب چهره مجاهدین و نسبت دادن قتل‌ها به مجاهدین خلق نتیجه‌ای نداشت روزنامه جمهوری اسلامی در ۱۹ تیر ۱۳۷۳مطلبی تحت عنوان «عفو بین‌الملل باید محاکمه شود»، نوشت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«آن‌هایی که عفو بین‌الملل را اداره می‌کنند باید به خاطر طرفداری از تروریسم بی‌بند و بار مجاهدین محاکمه گردند!»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انعکاس رسانه‌های جهان ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بی بی سی فارسی ===&lt;br /&gt;
در تاریخ ۱۳ تیر ۱۳۷۳ یکی از رهبران جامعه مسیحی در مصاحبه‌اش با بی بی سی فارسی درباره قتل کشیش میکائیلیان گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«در اوایل انقلاب ایشان با رژیم درگیر شد و این‌که تابه‌حال کشته نشده، خودش یک معجزه بوده… در سال ۶۴ یا ۶۵ چند مصاحبه مطبوعاتی علیه دولت با خبرنگاران فرانسوی داشته و از رادیوهای خارجی پخش شده که مقام‌ها شدیدا او را توبیخ کردند.»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;وی در جواب سوال اینکه چه کسانی می‌خواهند آقای میکائیلیان را در ایران بکشند گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«تنها کسانی که تا حالا دشمنی با آقای میکائیلیان را نشان داده‌اند، مقام‌های دولتی بوده‌اند... آقای مهدی دیباج هم مدت ده روز است که ناپدیدشده‌اند… قریب ۹۵درصد تخمین زده می‌شود که ایشان هم ترتیبش داده‌ شده. در ضمن دو نفر همزمان در اهواز به‌وسیله مقامات بازداشت شدند. یک نفر که از شیراز به تهران می‌آمد، ناپدید شده؛ یعنی یکی دو نفر نیستند و چند نفر از این دوستان به‌وسیله خود مقامات بازداشت شدند».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== رادیو فرانسه فارسی ===&lt;br /&gt;
رادیو فرانسه فارسی در ۱۵تیر ۱۳۷۳ مصاحبه‌ای با اسقف ایرانی در خصوص قتل دو کشیش کلیسای پروتستان ایران کرد. از وی سوال شد که علت قتل کشیش‌ها چه بود؟ کشیش جواب داد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«علت قتل‌ها این است که گروهی که این کار را کردند، دشمنی خاصی با مسیحیت دارند و می‌خواهند مسیحیت از کشور ایران نابود بشود. چند ماه پیش وقتی دیداری با سران کلیساهای ایران شد، گفته شد، از طرف مقامات که این آخرین کریسمس است که مسیحیان در ایران انجام خواهند داد…»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== محکومیت قتل کشیش‌های مسیحی  ==&lt;br /&gt;
در ۳ شهریور سال ۱۳۷۳ سازمان حقوق بشری بیانیه‌ای در رابطه با نقض حقوق بشر در ایران صادر کرد که ضمن محکوم کردن نقض حقوق بشر در ایران خواستار ارجاع پرونده نقض حقوق بشر در ایران به شورای امنیت ملل متحد شد. در این بیانیه آمده است:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«کمیسیون حقوق‌بشر در پنجاهمین اجلاس خود، منزجر از تمامی جنایت‌های رژیم ایران، به‌طور ویژه نگرانی خود را در قبال نقض حقوق اقلیت‌های مذهبی و ازجمله مسیحیان توسط رژیم ایران ابراز داشت؛ اما این رژیم تاکنون با بی‌اعتنایی به ۳۱ قطعنامه محکومیت، مصوب مجامع مختلف سازمان ملل متحد در محکومیت رژیم، به‌وضوح نشان داده است که برای ادامه حیات خود جز نقض مستمر اصول انسانی هیچ راه‌حلی سراغ ندارد».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;همچنین در بیانیه آمده است:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«قتل اسقف میکائیلیان مانند قتل مهدی دیباج و هوسپیان‌مهر، توسط سرویس‌های مخفی رژیم ایران، در چارچوب طرح وسیع‌تری برای حذف اقلیت‌های مذهبی در ایران صورت می‌گیرد. طبق پاره‌ای گزارش‌ها، اخیرا در جریان یک جلسه با مقام‌های رژیم، به رئیسان کلیساهای مسیحی اخطار شده است که این آخرین نوئلی است که آن‌ها در ایران برگزار می‌کنند».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اسامی امضا کنندگان بیانیه‌ی نقض حقوق بشر در ایران ===&lt;br /&gt;
اسامی امضا کنندگان بیانیه نقض حقوق بشر از این قرار بود:&lt;br /&gt;
# ائتلاف بین‌المللی زنان&lt;br /&gt;
# کنفدراسیون جهانی کار&lt;br /&gt;
# فدراسیون جهانی سندیکاها&lt;br /&gt;
# انجمن آمریکایی حقوق‌دانان&lt;br /&gt;
# انجمن بین‌المللی حقوق‌دانان دموکرات&lt;br /&gt;
# لیگ بین‌المللی برای حقوق و آزادی خلق‌ها&lt;br /&gt;
# سازمان جهانی معلولان&lt;br /&gt;
# مرکز اروپا ـ جهان سوم&lt;br /&gt;
# بین‌الملل توسعه تعلیم و تربیت&lt;br /&gt;
# جنبش علیه نژادپرستی و برای دوستی خلق‌ها&lt;br /&gt;
# جنبش بین‌المللی مبارزه علیه نژادپرستی و تبعیض&lt;br /&gt;
# جنبش بین‌المللی فالکون‌ها.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== بیانیه عفو بین‌الملل درباره قتل کشیش‌ها ==&lt;br /&gt;
عفو بین‌الملل در گزارشی در رابطه با قتل کشیش‌ها در ایران و نسبت دادن این قتل‌ها به مجاهدین خلق در بیانیه‌ای اعلام کرد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«بنا بر گزارش‌ها، به دنبال مرگ کشیشان مسیحی، سایر رهبران کلیسا توسط مقام‌های رژیم ایران تحت‌فشار قرار گرفتند تا به‌طور علنی در تلویزیون و رادیو اعلام نمایند که مجاهدین مسئول این قتل‌ها بوده‌اند. چند تن از آن‌ها از انجام این کار امتناع ورزیدند و به خاطر ترس از انتقام، مخفیانه کشور را ترک کردند».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;عفو بین‌الملل از اعتراف سه نفر از زنانی که توسط [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|وزارت اطلاعات]] به مصاحبه تلویزیونی کشانده شدند، در گزارشی گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«…حقیقت فقط زمانی معلوم خواهد شد که تحقیقاتی کامل، مستقل و علنی انجام گیرد… در تیرماه ۱۳۷۳ عفو بین‌الملل از مقام‌های رژیم ایران خواستار تحقیقات فوری، کامل و مستقل در مورد شرایط مرگ کشیش میکائیلیان و مهدی دیباج شد و هم‌چنین خواست که طبق اصول ملل متحد در مورد پیشگیری از اعدام‌های غیرقانونی و خودسرانه و تحقیقات مؤثر در مورد آن‌ها، روش‌ها و نتایج این تحقیقات علنی گردد».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بازتاب گزارش عفو بین‌الملل ===&lt;br /&gt;
بازتاب گزارش عفو بین‌الملل در خبرگزاری‌ها وسیع بود. در همین رابطه رادیو دولتی آلمان در ۹ خرداد گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«گزارش عفو بین‌الملل، خاطرنشان ساخته است که ۴ تن از مقام‌ها و رهبران بلندپایه اقلیت‌های مذهبی یعنی سه نفر مسیحی و یک نفر سنی در شمار قربانیان قتل‌هایی هستند که باانگیزه‌های سیاسی انجام‌شده است».&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فشارهای دیگر بر مسیحیان ==&lt;br /&gt;
مواردی چند از نقض حقوق مسیحیان در ایران به شرح زیر است:&lt;br /&gt;
* یورش به منازل شهروندان مسیحی بدون رعایت ضوابط قانونی، صدور احضاریه و یا ارائه حکم بازداشت.&lt;br /&gt;
* نسبت دادن اتهامات سیاسی و امنیتی به جای اشاره به دلایل عقیدتی بازداشت آنها.&lt;br /&gt;
* عدم اجازه دسترسی به وکیل و تماس با خانواده‌ها برای روزها یا هفته‌های متمادی بعد از بازداشت.&lt;br /&gt;
* عدم دسترسی وکلای متهمان به پرونده موکلین مسیحی و حتی عدم آگاهی از اتهامات وارده.&lt;br /&gt;
* استفاده ابزاری از مواد و تبصره‌های مبهم قانونی برای متهم کردن مسیحیان فعال به جرایم امنیتی به منظور خنثی کردن حساسیت‌های بین‌المللی به نقض آزادی دین و عقیده.&lt;br /&gt;
* درخواست وثیقه‌های سنگین از ۵۰ میلیون تا ۵۰۰ میلیون تومان از خانواده بازداشت‌شدگان مسیحی&lt;br /&gt;
* تحت فشار قرار گرفتن برخی بازداشت‌شدگان برای امضای تعهدنامه‌ای که متضمن عدم شرکت آنها در جلسات کلیسایی، ارتباط با دیگر مسیحیان و شراکت در فعالیت‌های مسیحی است.&lt;br /&gt;
* شکنجه‌های روحی و در مواردی نیز فیزیکی در هنگام بازداشت و حبس.&lt;br /&gt;
* هک کردن تلفن و کامپیوتر دستگیرشدگان و ضبط ‌آلبوم عکس شخصی (حتی آلبوم عروسی) به منظور یافتن اطلاعات در مورد دیگر نوکیشان مسیحی.&lt;br /&gt;
* ممانعت از دسترسی بازداشت‌شدگان و زندانیان مسیحی به امکانات پزشکی، اجازه مرخصی و یا برخورداری از مشاوره حقوقی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تعطیل کردن کلیساهای فارسی‌زبان ==&lt;br /&gt;
از اواخر سال ۲۰۱۱ اعمال فشار و محدودیت بر کلیساهای رسمی به شکل جدی‌تری آغاز شد و تا سال ۲۰۱۳ ادامه داشته است. چندین کلیسا مجبور به تعطیلی کلیه فعالیت‌های خود شده و برخی دیگر نیز تحت فشار قرار گرفتند تا جلسات عبادی روزهای جمعه خود را، که با استقبال زیادی روبرو می‌شد، تعطیل کنند. مروری اجمالی بر این وقایع نشاگر تداوم این روند چند ساله است:&lt;br /&gt;
* کلیسای اسقفی ارامنه تهران تهدید و مجبور به تعطیلی جلسات فارسی روزهای جمعه شد.&lt;br /&gt;
* رهبران کلیسای مرکزی جماعت ربانی در تهران به اعضای خود اطلاع دادند که بنا به درخواست مسئولان امنیتی باید لیستی از شرکت کنندگان در جلسات به همراه شماره ملی آنها در اختیار مسئولان امنیتی قرار گیرد.&lt;br /&gt;
* به کلیسای جماعت ربانی مرکز در تهران دستور داده شد تا کلاس‌های آموزش کتاب مقدس و الهیات مسیحی را که در طول هفته برگزار می‌شد، تعطیل کند.&lt;br /&gt;
* به کلیسای مشایخی (پرزبیتری) امانوئل در تهران دستور داده شد تا کلیه کلاس‌های آموزشی برای کودکان، جلسات بانوان و جلسات دعا را که در روزهای وسط هفته برگزار می‌شد تعطیل کند و تنها یک جلسه روزهای یکشنبه خود را برگزار کند. فشارهای مختلف به استعفای کشیش این کلیسا انجامید.&lt;br /&gt;
* به کلیسای پولس مقدس در اصفهان دستور داده شد تا از شرکت اعضای فارسی‌زبان کلیسا که مسیحی‌زاده نبودند خودداری کند.&lt;br /&gt;
* کلیسای جماعت ربانی، شعبه جنت‌آ‌باد تهران به دلیل ارائه خدمات به زبان فارسی به دستور [[سازمان اطلاعات سپاه]] تعطیل شد.&lt;br /&gt;
* جلسات جشن میلاد مسیح و کریسمس هر ساله با استقبال هموطنان همراه بود. نهادهای امنیتی به رهبران کلیساهای فارسی‌زبان هشدار دادند تا از برگزاری جلسات مختلف پایان سال خودداری کنند و تنها به برگزاری یک جلسه، در روز یکشنبه ۲۳ دسامبر و یا ۲۵ دسامبر بسنده کنند.&lt;br /&gt;
* بازداشت کشیش روبرت آسریان، از رهبران کلیسای جماعت ربانی مرکز تهران و انتقال او به بند انفرادی در زندان اوین به مدت دو هفته قبل از آزادی مشروط او.&lt;br /&gt;
* تعطیلی کلیسای جماعت ربانی تهران، یکی از بزرگ‌ترین کلیساهای رسمی بعد از ماه‌ها فشار مداوم برای محدود کردن فعالیت‌هایش به زبان فارسی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B1_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90027</id>
		<title>۱۱ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B1_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90027"/>
		<updated>2026-07-01T15:02:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
۱۱ تیر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۴ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۱ روز (در سال عادی) یا ۲۶۲ روز (در سال کبیسه) مانده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
۲ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۶۹۸ - توماس ساوری، حق ثبت اختراع اولین موتور بخار را دریافت کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۷۷۶ - کنگره قاره‌ای آمریکا قطعنامه‌ای را برای قطع روابط با پادشاهی بریتانیا تصویب کرد، اگرچه اعلامیه رسمی استقلال تا ۴ ژوئیه منتشر نشد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۱ - رئیس‌جمهور آمریکا توسط ‹چارلز جی. گیتو› مورد اصابت گلوله قرار گرفت و در ۱۹ سپتامبر بر اثر عوارض ناشی از جراحات جان خود را از دست داد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۹۰ - کنگره ایالات متحده قانون ضد تراست شرمن را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۷ - در جریان جنگ جهانی اول یونان به اسپانیا اعلان جنگ داد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۷ - سال‌روز تصویب «فرمان نابودی عناصر ضد شوروی» در هیئت سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی که به دادگاه‌ها و تصفیه‌ها در درون جامعه، حکومت، ارتش و سایر نهادهای اتحاد جماهیر شوروی که از سال ۱۹۳۴ آغاز شده بود، اوجی بی‌سابقه بخشید.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۲ - سام والتون، نخستین فروشگاه Walmark خود را در راجرز آرکانزاس افتتاح کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۴ - رئیس‌جمهور ایالات متحده لیندون بی جانسون، قانون حقوق مدنی ۱۹۶۴ را امضا کرد که جداسازی در مکان‌های عمومی را ممنوع می‌کند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۶ - فرانسه با انفجار یک بمب در اقیانوس آرام نخستین آزمایش هسته‌ای خودرا انجام داد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۶ - اعلام وحدت بین ویتنام شمالی و ویتنام جنوبی که از سال ۱۹۵۴ جدا شده بود، و اعلام تاسیس جمهوری سوسیالیستی ویتنام&lt;br /&gt;
* ‌۱۹۹۰ - وقوع فاجعه تونلِ مِنا در عربستان&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۷ - بانک تایلند بات را شناور کرد که باعث بحران مالی آسیا شد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۳ - محمد مرسی، رئیس‌جمهور مصر توسط ارتش سرنگون شد و عدلی منصور به عنوان سرپرست ریاست‌جمهوری معرفی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۸ - مصطفی فرزانه، نویسنده، مترجم و سینماگر&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۵ - [[سارینا اسماعیل‌زاده|&#039;&#039;&#039;سارینا اسماعیل‌زاده&#039;&#039;&#039;]]، از شهدای [[قیام سراسری ۱۴۰۱ ایران|&#039;&#039;&#039;قیام سراسری ۱۴۰۱&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
۲ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۷۷ - هرمان هسه، شاعر، رمان‌نویس و نقاش سوئیسی متولد آلمان، برنده جایزه نوبل &lt;br /&gt;
* ۱۹۰۸ - تورگود مارشال، وکیل آمریکایی و از مبارزان جنبش حقوق مدنی در آمریکا و اولین سیاه‌پوستی که عضو دادگاه عالی ایالات متحده شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۳ - ویسواوا شیمبورسکا، شاعر و مترجم لهستانی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۵ - [[پاتریس لومومبا|&#039;&#039;&#039;پاتریس امری لومومبا،&#039;&#039;&#039;]] سیاست‌مدار و اولین نخست‌وزیر کشور جمهوری دموکراتیک کنگو&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۰ - کارلوس سائول منم، سیاست‌مدار آرژانتینی که از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۹م رئیس‌جمهور بود و بمب‌گذاری آمیا توسط عوامل جمهوری اسلامی در این دوره رخ داد و طی آن ۸۵ نفر کشته‌ شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۶۵۳ - خواجه نصیر طوسی دانشمند ایرانی&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۹ - کیخسرو شاهرخ، نماینده جامعه زرتشتیان در مجلس، بنیانگذار آرامگاه [[فردوسی|&#039;&#039;&#039;فردوسی&#039;&#039;&#039;]] و کتابخانه مجلس شورای ملی و مدیر عامل شرکت سهامی تلفن&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۱ - مجازات محمد صدوقی، (آیت‌الله صدوقی) توسط [[سازمان مجاهدین خلق ایران|&#039;&#039;&#039;مجاهدین خلق ایران&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۷۳ - [[قتل کشیش‌های مسیحی|&#039;&#039;&#039;ترور اسقف ميكائيليان&#039;&#039;&#039;]] توسط [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|&#039;&#039;&#039;وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۲ - ملکه فوزیه، اولین همسر  [[محمدرضا پهلوی|&#039;&#039;&#039;محمد رضاشاه پهلوی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۶ - عطا‌الله بهمنش، ورزشکار، مدیر ورزشی، گزارشگر، خبرنگار و روزنامه‌نگار ورزشی&lt;br /&gt;
۲ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۵۶۶ - نوستراداموس، ستاره‌شناس و نویسنده فرانسوی &lt;br /&gt;
* ۱۷۷۸ - ژان ژاک روسو، فیلسوف، نویسنده و نظریه‌پرداز سیاسی سوئیسی که تاثیر زیادی در شکل‌گبری انقلاب فرانسه داشت.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۱ - ارنست همینگوی، نویسنده و روزنامه‌نگار آمریکایی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۷ - ولادیمیر نابوکوف، نویسنده و منتقد روسی&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۹ - آندره گروميكو، وزیر امور خارجه عضو پولیت‌بورو و سياست‌مدار بلندپايه اتحاد جماهير شوروی سابق&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۳ - داگلاس انگلبارت، دانشمند کامپیوتر آمریکایی، موش رایانه را اختراع کرد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۶ - الیزر الی ویزل، نویسنده، فعال سیاسی، برندۀ جایزۀ صلح نوبل و استاد یهودی و از بازماندگان هولوکاست که از سال ۱۹۹۸م تا پایان زندگی‌اش سفیر صلح سازمان ملل، در موضوع حقوق بشر بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز جهانی خبرنگاران ورزشی&lt;br /&gt;
* در ایران روز سارینا از شهدای قیام سراسری ۱۴۰۱&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B1_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90026</id>
		<title>۱۱ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B1_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90026"/>
		<updated>2026-07-01T09:51:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
۱۱ تیر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۴ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۱ روز (در سال عادی) یا ۲۶۲ روز (در سال کبیسه) مانده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
۲ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۶۹۸ - توماس ساوری، حق ثبت اختراع اولین موتور بخار را دریافت کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۷۷۶ - کنگره قاره‌ای آمریکا قطعنامه‌ای را برای قطع روابط با پادشاهی بریتانیا تصویب کرد، اگرچه اعلامیه رسمی استقلال تا ۴ ژوئیه منتشر نشد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۲۲ - ۳۵ برده در کارولینای جنوبی که متهم به سازماندهی شورش بردگان بودند به دار آویخته شدند.&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۱ - رئیس‌جمهور آمریکا توسط ‹چارلز جی. گیتو› مورد اصابت گلوله قرار گرفت و در ۱۹ سپتامبر بر اثر عوارض ناشی از جراحات جان خود را از دست داد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۹۰ - کنگره ایالات متحده قانون ضد تراست شرمن را تصویب کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۷ - در جریان جنگ جهانی اول یونان به اسپانیا اعلان جنگ داد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۷ - سال‌روز تصویب «فرمان نابودی عناصر ضد شوروی» در هیئت سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی که به دادگاه‌ها و تصفیه‌ها در درون جامعه، حکومت، ارتش و سایر نهادهای اتحاد جماهیر شوروی که از سال ۱۹۳۴ آغاز شده بود، اوجی بی‌سابقه بخشید.&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۷ - آملیا ارهارت و فرد نونان دریانورد آخرین بار از اقیانوس آرام هنگام انجام اولین پرواز استوایی به دور جهان شنیده شدند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۰ - رهبر نازی آدولف هیتلر به فرماندهان نظامی خود دستور داد تا طرح حمله به جزایر بریتانیا را تدوین کنند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۲ - سام والتون، نخستین فروشگاه Walmark خود را در راجرز آرکانزاس افتتاح کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۴ - رئیس‌جمهور ایالات متحده لیندون بی جانسون، قانون حقوق مدنی ۱۹۶۴ را امضا کرد که جداسازی در مکان‌های عمومی را ممنوع می‌کند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۶ - فرانسه با انفجار یک بمب در اقیانوس آرام نخستین آزمایش هسته‌ای خودرا انجام داد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۶ - اعلام وحدت بین ویتنام شمالی و ویتنام جنوبی که از سال ۱۹۵۴ جدا شده بود، و اعلام تاسیس جمهوری سوسیالیستی ویتنام&lt;br /&gt;
* ‌۱۹۹۰ - وقوع فاجعه تونلِ مِنا در عربستان&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۷ - بانک تایلند بات را شناور کرد که باعث بحران مالی آسیا شد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۳ - محمد مرسی، رئیس جمهور مصر توسط ارتش سرنگون شد و عدلی منصور به عنوان سرپرست ریاست‌جمهوری معرفی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۸ - مصطفی فرزانه، نویسنده، مترجم و سینماگر&lt;br /&gt;
۲ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۷۷ - هرمان هسه، شاعر، رمان‌نویس و نقاش سوئیسی متولد آلمان، برنده جایزه نوبل &lt;br /&gt;
* ۱۹۰۸ - تورگود مارشال، وکیل آمریکایی و از مبارزان جنبش حقوق مدنی در آمریکا و اولین سیاه‌پوستی که عضو دادگاه عالی ایالات متحده شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۳ - ویسواوا شیمبورسکا، شاعر و مترجم لهستانی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۵ - [[پاتریس لومومبا|&#039;&#039;&#039;پاتریس امری لومومبا،&#039;&#039;&#039;]] سیاست‌مدار و اولین نخست‌وزیر کشور جمهوری دموکراتیک کنگو&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۰ - کارلوس سائول منم، سیاست‌مدار آرژانتینی که از سال ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۹م رئیس‌جمهور آرژانتین و مهم‌ترین اتفاق دورۀ ریاست‌جمهوری وی بمب‌گذاری آمیا بود که طی آن ۸۵ نفر کشته‌ شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۶۵۳ - خواجه نصیر طوسی دانشمند ایرانی&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۹ - کیخسرو شاهرخ، نماینده جامعه زرتشتیان در مجلس، بنیانگذار آرامگاه [[فردوسی|&#039;&#039;&#039;فردوسی&#039;&#039;&#039;]] و کتابخانه مجلس شورای ملی و مدیر عامل شرکت سهامی تلفن&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۱ - مجازات محمد صدوقی، (آیت‌الله صدوقی) توسط [[سازمان مجاهدین خلق ایران|&#039;&#039;&#039;مجاهدین خلق ایران&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۷۳ - [[قتل کشیش‌های مسیحی|&#039;&#039;&#039;ترور اسقف ميكائيليان&#039;&#039;&#039;]] توسط [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|&#039;&#039;&#039;وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۲ - ملکه فوزیه، اولین همسر  [[محمدرضا پهلوی|&#039;&#039;&#039;محمد رضاشاه پهلوی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۶ - عطا‌الله بهمنش، ورزشکار، مدیر ورزشی، گزارشگر، خبرنگار و روزنامه‌نگار ورزشی&lt;br /&gt;
۲ ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۵۶۶ - نوستراداموس، ستاره‌شناس و نویسنده فرانسوی &lt;br /&gt;
* ۱۷۷۸ - ژان ژاک روسو، فیلسوف، نویسنده و نظریه‌پرداز سیاسی سوئیسی که تاثیر زیادی در شکل‌گبری انقلاب فرانسه داشت.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۱ - ارنست همینگوی، نویسنده و روزنامه‌نگار آمریکایی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۷ - ولادیمیر نابوکوف، نویسنده و منتقد روسی&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۹ - آندره گروميكو، وزیر امور خارجه عضو پولیت‌بورو و سياست‌مدار بلندپايه اتحاد جماهير شوروی سابق&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۳ - داگلاس انگلبارت، دانشمند کامپیوتر آمریکایی، موش رایانه را اختراع کرد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۶ - الیزر الی ویزل، نویسنده، فعال سیاسی، برندۀ جایزۀ صلح نوبل و استاد یهودی و از بازماندگان هولوکاست که از سال ۱۹۹۸م تا پایان زندگی‌اش سفیر صلح سازمان ملل، در موضوع حقوق بشر بود.&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90004</id>
		<title>۱۰ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B1%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90004"/>
		<updated>2026-06-30T09:15:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۰ تیر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۳ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۲ روز (در سال عادی) یا ۲۶۳ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۹ - تغییر نام شیر و خورشید سرخ به هلال احمر پس از [[انقلاب ضد سلطنتی|&#039;&#039;&#039;انقلاب ضد سلطنتی&#039;&#039;&#039;]] در ایران&lt;br /&gt;
* ۱۴۰۲ - تظاهرات بزرگ هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران|&#039;&#039;&#039;مقاومت&#039;&#039;&#039;]] در پاریس و اجلاس سالانه‌ی مقاومت و [[سازمان مجاهدین خلق ایران|&#039;&#039;&#039;مجاهدین خلق&#039;&#039;&#039;]] در پاریس&lt;br /&gt;
اول ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۷۷۶ پ.م‌ - اولین دوره بازی‌های المپیک باستانی برگزار شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۷۹۸ - حمله سپاهيان فرانسه به مصر به فرماندهی [[ناپلئون بناپارت|&#039;&#039;&#039;ناپلئون بُناپارت&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۸۳۹ - وقوع جنگ اول ترياك بين چين و انگلستان&lt;br /&gt;
* ۱۸۶۳ - نبرد گتیسبورگ آغاز شد. اول تا سوم ژوئیه&lt;br /&gt;
* ۱۸۶۷ -  تشكيل جمهوری فدرال كانادا و روز ملی و استقلال كانادا&lt;br /&gt;
* ۱۸۷۰ - وزارت دادگستری ایالات متحده تشکیل شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۳ - نخستین مسابقه تور دو فرانس انجام شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۸ - اس.او. اس به عنوان درخواست کمک، هشدار فوری و اضطراری پذیرفته شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۱ - حزب کمونیست چین تأسیس شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۲ - اعتصاب بزرگ راه‌آهن در سال ۱۹۲۲ در ایالات متحده آغاز شد. از ژوئیه تا اکتبر&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۰ - سومالی استقلال خود را به دست آورد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۰ - قوام نکرومه، نخستین رئیس‌جمهور غنا شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۳ - کد پستی برای پست‌های ایالات متحده معرفی شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۷ - بروندی و روآندا مستقل شدند.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۷ - اتحادیه اقتصادی اروپا تشکیل شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۸ - پیمان‌نامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان پی تی) بین ۶۲ کشور جهان امضاء شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۱ - انحلال پیمان ورشو که توسط کشورهای کمونیست در سال ۱۹۵۵ تأسیس شده بود.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۳ - کرواسی بیست و هشتمین عضو اتحادیه اروپا شد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۲۰ - توافقنامه ایالات متحده، مکزیک و کانادا جایگزین نفتا شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۷۴ - [[بابک خرمدین|&#039;&#039;&#039;بابک خرمدین&#039;&#039;&#039;]]، رهبر مبارزان ایرانی بر علیه خلفای عباسی&lt;br /&gt;
* ۱۲۹۷ - سلطان مسعودميرزا، معروف به ظلُّ السلطان حاكم ظالم اصفهان&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۸ - شمس آل‌احمد، نویسنده، مصحح و پژوهشگر ادبی و برادر [[جلال آل احمد|&#039;&#039;&#039;جلال آل‌ احمد&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
اول ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۶۴۶ - گوتفرید ویلهلم لایب‌نیتس، ریاضیدان و فیلسوف آلمانی &lt;br /&gt;
* ۱۷۸۸ - ژان ویکتور پونسله، ریاضی‌دان و بنیانگذار هندسه تحلیلی اهل فرانسه&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۶ - رابرت فوگل، اقتصاددان آمریکایی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۰ - مصطفی عقاد، کارگردان و تهیه‌کننده سوری&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۴ - سیذتی پولاک، بازیگر و کارگردان آمریکایی&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۱ - دایانا، شاهدخت ولز و عضو خانواده سلطنتی، همسر چارلز سوم و مادر ویلیام وهری که برای فعالیت‌هایش در امور خیریه مشهور بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۷۶ - محمد‌علی مجتهدی، استاد دانشگاه و بنیانگذار [[دانشگاه صنعتی شریف|&#039;&#039;&#039;دانشگاه صنعتی شریف&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۷۷ - [[سهراب شهیدثالث|&#039;&#039;&#039;سهراب شهیدثالث&#039;&#039;&#039;]] فیلمساز و کارگردان موج نو در ایران&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اول ژوئیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۷۱۶ - گوتفرد ویلهلم فون لایب‌نیتس، فیلسوف شهیر آلمانی &lt;br /&gt;
* ۱۸۶۰ - چارلز گودیر، مهندس، شیمیدان آمریکایی که در دهۀ ۱۸۳۰ روی تقویت خواص لاستیک کار کرد و در سال ۱۸۳۹ موفق به‌کشف فرایند ولکانش شد. شرکت گودیر تایر به‌نام او نام‌گذاری شده‌ است.&lt;br /&gt;
* ۱۸۷۶ - میخائیل باکونین، انقلابی روس، از بنیان‌گذاران آنارشیسم &lt;br /&gt;
* ۱۸۹۶ - هریت بیچر استو، نویسنده و فعال آمریکایی &lt;br /&gt;
* ۱۹۳۴ - ارنست روم، افسر آلمان نازی و بنیان‌گذار گردان اس آ&lt;br /&gt;
* ۲۰۰۴ - مارلون براندو، بازیگر آمریکایی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز کد پستی&lt;br /&gt;
* روز صنعت و معدن در ایران&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B7_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90003</id>
		<title>۷ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B7_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=90003"/>
		<updated>2026-06-30T09:10:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* درگذشت‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
۷ تیر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۰ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۵ روز (در سال عادی) یا ۲۶۶ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۸۷ - قیام &#039;&#039;&#039;[[ستارخان]]&#039;&#039;&#039; سردار ملی علیه استبداد محمد علی شاه آغاز شد. وی پس از فتح تهران و خلع ید [[محمد علی شاه|&#039;&#039;&#039;محمدعلی شاه&#039;&#039;&#039;]] با پیروزی وارد تهران شد و قوای استبدادی شاه قاجار را مضمحل نمود.&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - سالروز انفجار معروف به انفجار خشم خلق در دفتر حزب جمهوری اسلامی که منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر از پاسداران و اعضای این حزب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۷۹ - کیخسرو شاهرخ، نماینده مجلس و رئیس انجمن زرتشتیان تهران&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۳ - مهدی سهیلی، شاعر و نویسنده &lt;br /&gt;
* ۱۳۲۲ - [[سهراب شهیدثالث|&#039;&#039;&#039;سهراب شهیدثالث&#039;&#039;&#039;]]، فیلم‌ساز و کارگردان  موج نو ایران&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۷ - علی جهاندار، ردیفدان و خواننده موسیقی سنتی &lt;br /&gt;
* ۱۳۳۵ - فرشته ساری، ردیف‌دان و خواننده موسیقی سنتی، او یکی از مسافران اتوبوس ارمنستان بود که [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|&#039;&#039;&#039;وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران&#039;&#039;&#039;]] قصد داشت به‌منظور قتل تعداد زیادی از چهره‌های فرهنگی کشور اتوبوس را به ته دره بفرستد.&lt;br /&gt;
۲۸ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۵۷۷ - پیتر پل روبنس، نقاش مشهور سبک باروک فلمانی در سدۀ ۱۷م اهل آلمان&lt;br /&gt;
* ۱۷۱۲ - ژان ژاک روسو، فیلسوف سوئیسی&lt;br /&gt;
* ۱۸۶۷ - لوئیجی پیراندلو، نمایشنامه‌نویس، رمان‌نویس و شاعر ایتالیایی، برنده جایزه نوبل &lt;br /&gt;
* ۱۸۷۳ - الکسیس کارل، جراح و زیست‌شناس فرانسوی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۰ - محمد یونس، کارآفرین اجتماعی، بانک‌دار، اقتصاددان و رهبر جامعۀمدنی بنگلادش که به‌دلیل تأسیس گرامین بانک در بنگلادش و پیشگام‌سازی مفاهیم اعتباردهی خرد و سرمایه‌گذاری خرد، جایزۀ صلح نوبل را دریافت کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۱ - ایلان ماسک، سرمایه‌دار بزرگ و مالک شرکت اسپیس ایکس و تسلا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۳ - هوشنگ تیزابی، در برخورد مسلحانه با ماموران شاه به قتل رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۲ - کشته شدن [[محمد بهشتی|&#039;&#039;&#039;محمد بهشتی&#039;&#039;&#039;]] (رئیس شورای عالی قضایی کشور و از رهبران حزب جمهوری اسلامی) و تعدادی از اعضای حزب جمهوری اسلامی در انفجار معروف به انفجار خشم خلق&lt;br /&gt;
۲۸ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۴ - ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند، در سارایوو که باعث اعلام جنگ اتریش به صربستان و آغاز جنگ جهانی اول شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۲ - ولیمیر خلبنیکوف، شاعر و نمایشنامه‌نویس روسی&lt;br /&gt;
* ۲۰۰۱ - مورتیمر ج. آدلر، فیلسوف و نویسنده آمریکایی&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B8_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89994</id>
		<title>۸ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B8_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89994"/>
		<updated>2026-06-29T20:02:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* درگذشت‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۳۰ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۱ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۴ روز (در سال عادی) یا ۲۶۵ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
۲۹ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۷۴ - ایزابل پرون، به عنوان اولین رئیس‌جمهور زن در آرژانتین پس از همسرش خوآن پرون به قدرت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۷۵ - استیو وازنیک، رایانه اپل I را برای اولین‌بار آزمایش کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲۰۰۷ - شرکت اپل اولین گوشی تلفن همراه خود، آی فون را عرضه عمومی کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲۰۱۴ - دولت اسلامی عراق و شام (داعش) اعلام موجودیت کرده و نام خود را به صورت خلافت اسلامی تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۸ - محمد احصایی، خوشنویس&lt;br /&gt;
۲۹ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۶ - روبر شومان، ۲ بار نخست‌وزیر فرانسه و از بنیان‌گذاران اتحادیۀ اروپا و شورای اروپا و ناتو بود.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۰ - آنتوان دو سنت اگزوپری، نویسنده و خلبان فرانسوی خالق کتاب شازده کوچولو&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۶ - جابر احمد الصباح، سومین امیر کشور کویت&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۹ - اوریانا فالاچی، روزنامه‌نگار و نویسنده ایتالیایی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*۱۲۵۰ - رضا قلی‌خان هدایت، ادیب، شاعر و تذکره‌نویس&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۳ - ناظم‌الاطباء، ادیب و دانشمند &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۵ - شهادت [[حمید اشرف|&#039;&#039;&#039;حمید اشرف&#039;&#039;&#039;]] و  ۹ فدایی دیگر&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - محمد کچویی، رئیس زندان اوین در دهه شصت که توسط کاظم افجه‌ای مجازات شد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - [[کاظم افجه‌ای|&#039;&#039;&#039;کاظم افجه‌ای&#039;&#039;&#039;]]، عامل مجازات محمد کچویی، پس از مجروح شدن بدست پاسداران حین شکنجه خود را از ساختمان دادستانی به پایین پرتاب می‌کند و جان می‌بازد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - روح‌انگیز عباس‌زاده دهقانی، از اعضای [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران|&#039;&#039;&#039;سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۷ - برگزاری [[گردهمایی سالانه مجاهدین|&#039;&#039;&#039;گردهمایی سالانه مجاهدین&#039;&#039;&#039;]] در ویلپنت پاریس&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - فروغ حسنی، مادر [[ندا حسنی|&#039;&#039;&#039;ندا حسنی&#039;&#039;&#039;]] &lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - محمد حقوقی، شاعر و نویسنده&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز جهانی ماهیگیر&lt;br /&gt;
* روز جهانی طراحی صنعتی&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89993</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89993"/>
		<updated>2026-06-29T19:37:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولکساندرا ماتویچوک]]&lt;br /&gt;
# [[وُله سوینکا]]&lt;br /&gt;
# [[جی.ام. کوتسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D9%84%DB%8C&amp;diff=89992</id>
		<title>احد ابراهیم‌پور عبدلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D9%84%DB%8C&amp;diff=89992"/>
		<updated>2026-06-29T19:33:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|نام_شخص=احد ابراهیم‌پور عبدلی|تصویر=احمد ابراهیم پور1.jpg|عرض_تصویر=260px|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، احد ابراهیم‌پور عبدلی|تاریخ_تولد=|محل_تولد=نورآباد دلفان|تاریخ_مرگ=|ملیت=|محل_مرگ=نورآباد دلفان|مدفن=|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به قلب|شناخته‌شده برای=|همسر=|والدین=|تاریخ تولد=حدوداً ۳۵ ساله|تاریخ مرگ=۱۱ دی ۱۴۰۴}}&#039;&#039;&#039;احد ابراهیم‌پور عبدلی&#039;&#039;&#039;، حدوداً ۳۵ ساله و اهل نورآباد دلفان از توابع استان لرستان، در شامگاه پنجشنبه ۱۱ دی‌ماه در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]، مورد اصابت سه گلوله نیروهای سرکوبگر حکومتی قرار گرفت و جان باخت. نیروهای حکومتی در میدان بعثت شهرستان نورآباد به احد ابراهیم‌پور شلیک کرده بودند که یکی از گلوله‌ها به قلب وی اصابت کرده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته‌ی شاهدان عینی، احد ابراهیم‌پور عبدلی هنگام تلاش برای نجات یک شهروند معترض زن که نیروهای سرکوبگر او را بازداشت کرده بودند، هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت و جان خود را از دست داد. نهادهای امنیتی و امام‌جمعه‌ی این شهرستان، خانواده‌ی احد ابراهیم‌پور را تحت فشار قرار دادند تا اعلام کنند که فرزندشان بسیجی بوده و توسط نیروهای منافق تیر خورده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-9 احد ابراهیم‌پور عبدلی در جریان اعتراضات مردمی در نورآباد توسط نیروهای حکومتی کشته شد - سازمان حقوق بشری هه‌نگاو]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یک منبع از شهر نورآباد که خود نیز در جریان اعتراضات با گلوله ساچمه‌ای مجروح شده است، درباره‌ی اعتراضات و تیراندازی نیروهای حکومتی و بازداشت شهروندان گفته است:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«نیروهای [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] با استفاده از اسلحه ساچمه‌زن و کلاشنیکف به سوی معترضان شلیک کردند که در نتیجه آن بیش از ۳۰ شهروند زخمی شدند. نیروهای امنیتی از روز گذشته با شناسایی معترضان، شبانه به منازل خانواده‌ها یورش برده و ده‌ها نفر را بازداشت کرده‌اند. همچنین تعدادی از شهروندان از ترس بازداشت، ناچار به ترک شهر شده‌اند.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://kurdistanhumanrights.org/fa/news-fa/killing-citizens/2026/01/02/p46058 ادامه اعتراضات مردمی در کوهدشت و نورآباد دلفان؛ دو شهروند کشته و ده‌ها نفر مجروح و بازداشت شدند - شبکه حقوق بشر کردستان]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴، ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که طی ماه‌های اخیر با سقوط مستمر ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، افزایش تورم، رکود گسترده بازار و کاهش شدید قدرت خرید شهروندان تشدید شده است. اعتراضات از اعتصاب بازار تهران در روز نخست (۷ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و به سرعت به اعتراضات در دیگر اقشار جامعه در شهرهای مختلف گسترش یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی روزهای دوم به‌بعد، اعتراضات به شکل تجمعات خیابانی، راهپیمایی‌ها، اعتصاب کسبه و پیوستن دانشجویان در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، صنعتی شریف و اصفهان ادامه پیدا کرد. شیوه‌های اعتراض شامل اعتصاب، اعتراض، تظاهرات خیابانی و سردادن شعارهای ضدحکومتی تمرکز دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واکنش نیروهای انتظامی و امنیتی با افزایش حضور نیروها، استفاده از گاز اشک‌آور، تیراندازی (از جمله با سلاح ساچمه‌ای) و بازداشت شهروندان همراه بوده، که منجر به خشونت، کشته‌شدگان و زخمی‌ها در شهرهای مختلف شده است. در جریان این اعترضات شماری از شهروندان کشته و بسیاری نیز مجروح و دستگیر شده‌اند. این اعتراضات بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-e22c7813/ گزارش تفصیلی از روز دهم اعتراضات؛ ۳۶ جان باخته در ۲۸۵ اعتراض - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مردم معترض شهرستان نورآباد نیز مانند شهرهای دیگر به اعتراضات سراسری پیوستند و خیابان‌های این شهر صحنه‌ی درگیری بین مردم معترض و نیروهای سرکوبگر حکومتی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C&amp;diff=89991</id>
		<title>طاها صفری</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C&amp;diff=89991"/>
		<updated>2026-06-29T19:32:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|نام_شخص=طاها صفری|تصویر=طاها صفری1.jpg|عرض_تصویر=260px|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، طاها صفری|تاریخ_تولد=|محل_تولد=روستان پالنگی، استان فارس؛ ساکن ازنا|تاریخ_مرگ=۱۱ دی ۱۴۰۴|ملیت=|محل_مرگ=ازنا|مدفن=|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به سر و صورت|شناخته‌شده برای=|همسر=|والدین=|تاریخ تولد=۱۳۸۹|تاریخ مرگ=۱۱ دی ۱۴۰۴}}&#039;&#039;&#039;طاها صفری&#039;&#039;&#039;، (متولد ۱۳۸۹، روستای پالنگری استان فارس، ساکن شهرستان ازنا - جان‌باخته ۱۱ دی ۱۴۰۴، ازنا) دانش‌آموز ۱۵ ساله لُر و ساکن شهر ازنا در استان لرستان، در شامگاه پنجشنبه ۱۱ دی در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]، در شهرستان ازنا توسط نیروهای حکومتی به قتل رسید و پیکر او ربوده شد. صبح روز شنبه ۱۳ دی‌ماه، خانواده از کشته شدن وی مطلع گردیدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نهادهای امنیتی جسدی با آثار شلیک گلوله به سر و صورت نشان خانواده دادند که به دلیل شدت جراحات، تنها از طریق کاپشن شناسایی شد. خانواده‌ی طاها صفری تحت فشار و تهدید شدید قرار گرفته‌اند تا مرگ او را «تصادف» اعلام کنند و پیکر او را بدون مراسم عمومی دفن نمایند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طاها جدا از والدینش زندگی می‌کرد و  در ایام تحصیل نزد مادرش در ازنا بود. در همان اعتراضات شامگاه ۱۱ دی‌ماه، سه شهروند دیگر کشته و ۱۷ نفر زخمی شدند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-39 ازنا؛ گزارشی از کشته شدن طاها صفری، دانش‌آموز ۱۵ ساله در جریان اعتراضات مردمی - سازمان حقوق بشری هه‌نگاو]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴، ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که طی ماه‌های اخیر با سقوط مستمر ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، افزایش تورم، رکود گسترده بازار و کاهش شدید قدرت خرید شهروندان تشدید شده است. اعتراضات از اعتصاب بازار تهران در روز نخست (۷ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و به سرعت به اعتراضات در دیگر اقشار جامعه در شهرهای مختلف گسترش یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی روزهای دوم تا کنون، اعتراضات به شکل تجمعات خیابانی، راهپیمایی‌ها، اعتصاب کسبه و پیوستن دانشجویان در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، صنعتی شریف و اصفهان ادامه پیدا کرد. شیوه‌های اعتراض شامل اعتصاب، اعتراض، تظاهرات خیابانی و سردادن شعارهای ضدحکومتی تمرکز دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واکنش نیروهای انتظامی و امنیتی با افزایش حضور نیروها، استفاده از گاز اشک‌آور، تیراندازی (از جمله با سلاح ساچمه‌ای) و بازداشت شهروندان همراه بوده، که منجر به خشونت، کشته‌شدگان و زخمی‌ها در شهرهای مختلف شده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جریان این اعترضات شماری از شهروندان کشته و بسیاری نیز مجروح و دستگیر شده‌اند. این اعتراضات بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است. مردم معترض شهرستان ازنا نیز مانند شهرهای دیگر به اعتراضات سراسری پیوستند و خیابان‌های این شهر صحنه‌ی درگیری بین مردم معترض و نیروهای سرکوبگر حکومتی بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-e22c7813/ گزارش تفصیلی از روز دهم اعتراضات؛ ۳۶ جان باخته در ۲۸۵ اعتراض - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه و شناسایی ==&lt;br /&gt;
طاها صفری (متولد حدود ۱۳۸۹) دانش‌آموز ۱۵ ساله لُر بود. وی اهل روستای پالنگری (پالنگری کهنه) از توابع شهرستان کامفیروز در استان فارس و ساکن شهر ازنا در استان لرستان بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
والدین طاها صفری پیش‌تر از یکدیگر جدا شده بودند. او در ایام تحصیل نزد مادر خود در شهر ازنا زندگی می‌کرد و در تعطیلی‌های مدارس نزد پدرش در روستای پالنگری اقامت داشت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== کشته‌شدن و ربوده شدن پیکر طاها صفر ==&lt;br /&gt;
شامگاه پنجشنبه ۱۱ دی ۱۴۰۴، طاها صفری در جریان اعتراضات مردمی شهر ازنا توسط نیروهای سرکوبگر حکومتی به قتل رسید و پیکر او از محل اعتراضات ربوده شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اعتراضات مردمی در آن شب در نقاطی مانند میدان راه‌آهن، میدان فرمانداری، خیابان آزادی و چهارراه معروف به «چهارراه سنگک» برگزار گردید. در این اعتراضات علاوه بر طاها صفری سه شهروند دیگر به نام‌های [[مصطفی فلاحی]] (۱۵ ساله)، [[شایان اسدالهی]] (۳۰ ساله) و [[وهاب موسوی]] با شلیک مستقیم کشته شدند و ۱۷ معترض دیگر زخمی گردیدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هم‌زمان با ربوده شدن طاها صفری، نیروهای حکومتی به منزل مادر وی یورش بردند و خانواده را تحت فشار و تهدید قرار دادند. همچنین برخی نزدیکان، از جمله دایی او، بازجویی شدند و تحت فشار امنیتی قرار گرفتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اطلاع از مرگ و شناسایی پیکر ===&lt;br /&gt;
صبح روز شنبه ۱۳ دی‌ماه، خانواده طاها صفری از سوی اداره اطلاعات خرم‌آباد از کشته شدن وی مطلع شدند. تا زمان تنظیم گزارش، پیکر طاها صفری به خانواده‌اش تحویل داده نشده بود و آنان از جزئیات دقیق نحوه مرگ اطلاع دقیقی نداشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در روز یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴، نهادهای امنیتی جسدی را به خانواده نشان دادند که آثار شلیک گلوله به ناحیه سر و صورت بر آن مشهود بود. به دلیل شدت جراحات، چهره قابل شناسایی نبود و خانواده تنها از طریق کاپشن موفق به شناسایی پیکر فرزندشان گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فشارهای امنیتی بر خانواده ====&lt;br /&gt;
خانواده طاها صفری تحت فشار و تهدید شدید قرار گرفته‌اند تا مرگ وی را «تصادف» اعلام کنند و بدون برگزاری هرگونه مراسم یا اطلاع‌رسانی عمومی، پیکر را دفن نمایند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نقل و قول شاهدان عینی ==&lt;br /&gt;
شاهدان عینی که در صحنه حضور داشته‌اند، درباره‌ی اعتراضات شامگاه ۱۱ دی‌ماه و شلیک نیروهای حکومتی به مردم و کشته زخمی شدن شماری از معترضان گفته‌اند:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«در ابتدا تظاهرات خیلی مسالمت‌آمیز بود. شعارها صرفا شعارهای معیشتی بود و بعد از یک سمتی از جمعیت صدای شلیک گلوله‌های جنگی آمد. مردم از سمت نیروهای سرکوب‌گر فرار کردند به سمت دیگر فضای سبز کنار میدان فرمانداری. گاز اشک آور زدند به قصد پراکنده کردن مردم زدند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ولی مردم مقاومت کردند. طی چند یورش از مردم به سمت نیروهای سرکوب و نیروهای سرکوب‌گر به سمت مردم، تعدادی کشته و زخمی شدند. کشته شدن این بچه‌ها باعث شد مردم خیلی خشمگین شوند و نیروهای سرکوب‌گر را  تا کلانتری عقب رانده و آن‌جا را  آتش بزنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بعد از به خشونت کشیده شدن این اتفاق افتاد و مردم رفتند سمت کلانتری. تا قبل از آن شعارها در سطحی که مردم به سمت خشونت بروند نبود. شعارها بیشتر معیشتی بود. شعارها اصلا ساختارشکن نبود. شعارهای ساختارشکن بعد از به خشونت کشیدن مردم شروع شد و فکر نمی‌کنم اصلا قرار بود این اتفاق بیافتد از نظر مردم، ولی اجازه ندادند که مسالمت‌آمیز ادامه پیدا کند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ازنا چون خیلی سابقه چنین اعتراضاتی را ندارد، از اول شعارها معیشتی و اعتراض مسالمت‌آمیز بود و اصلا از ازنا انتظاری نمی‌رفت. حتی شهرهای اطراف در فراخوان‌هایش نوشته بودند اگر ماشینی با پلاک ازنا دیدید احتمالا نیروهای اطلاعات هستند...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بچه‌های ازنا می‌خواستند نشان دهند این‌طوری نیست و درد معیشت دارند و به خیابان آمدند و این اتفاقات افتاد... جوّ ازنا هنوز امنیتی است. ماشین‌های سرکوب تعدادشان عجیب و غریب است برای شهری که ۵۰ هزار نفر جمعیت دارد. فقط در یک میدان اصلی شهر، شش تا ماشین سرکوب، آب پاش، نیروهای زرهی هستند. ماموران با لباس زرهی و سپر و اسلحه گرم ایستادند و باعث رعب و وحشت مردم شده‌اند... &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در شهر پیچیده که سه نفر دیگر هم کشته شدند ولی اسمی از آن‌ها در نیامده. مردم و خانواده‌ها می‌ترسند حتی زخمی‌ها را به بیمارستان ببرند. در ساعات اولیه گفتند یک نفر بوده ولی بعدا گفتند سه نفر است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آخر شب در صحبت‌های کسانی که از اعتراضات بر می‌گشتند می‌گفتند ۶ نفر کشته شدند. ولی هنوز اسامی تایید نشده. این بچه‌هایی که اسم و تصاویرشان در آمده را تمام مردم شهر عکس‌هایشان را استوری کردند و اینستاگرام را که باز می‌کنی تمام اسم و عکس این بچه‌هاست... سر ورودی‌های شهر از الیگوردز و دورود، ایست بازرسی گذاشته‌اند و ماشین‌ها را تفتیش می‌کنند. کارت شناسایی می‌گیرند. همین‌ها باعث شده کسی جرات نکند زخمی‌هایش را ببرد بیمارستان.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://iranwire.com/fa/features/147305-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%A7-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA/ اعتراضی مسالمت‌آمیز که به گلوله بسته شد؛ در ازنا چه گذشت؟ - ایران وایر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=89990</id>
		<title>احمدرضا امانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=89990"/>
		<updated>2026-06-29T19:29:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص=احمدرضا امانی&lt;br /&gt;
|تصویر=احمدرضا امانی1.jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، احمدرضا امانی&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد= &lt;br /&gt;
|محل_تولد=ازنا، لرستان&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=ا&lt;br /&gt;
|ملیت=&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=ازنا، لرستان&lt;br /&gt;
|مدفن=&lt;br /&gt;
|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به سینه&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=۱۳۷۶&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۱۱ دی ۱۴۰۴}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;احمدرضا امانی&#039;&#039;&#039;، (متولد ۱۳۷۶، ازنای لرستان، جان‌باخته ۱۱ دی ۱۴۰۴، ازنا) جوان ۲۸ ساله اهل شهرستان ازنا از توابع استا لرستان بود که در شامگاه پنجشنبه ۱۱ دی‌ماه در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]، از ناحیه‌ی سینه مورد اصابت شلیک گلوله مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت و پس از انتقال به بیمارستان، به دلیل شدت جراحات وارده و خونریزی جان خود را از دست داد. احمد امانی فارغ‌التحصیل رشته حقوق از دانشگاه یزد و کارآموز وکالت بود. &amp;lt;ref&amp;gt;[https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-12 کشتە شدن احمدرضا امانی توسط نیروهای حکومتی در جریان اعتراضات مردمی در شهر ازنا = سازمان حقوق بشری هه‌نگاو]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سینا یوسفی، یکی از وکلای حقوق بشری در حساب کاربری خود در شبکه‌ی ایکس (توئیتر سابق) نوشت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«احمدرضا امانی ۲۸ ساله و در حال سپری کردن مرحله دوم کارآموزی خود در کانون وکلای یزد بوده است.»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;بلاتکلیفی و سکوت رسمی نهادهای حکومتی، اضطراب و نگرانی خانواده‌ی احمدرضا امانی و بستگان او را بیشتر کرده و وضعیت را همچنان در شرایطی نامعلوم و نگران‌کننده نگه داشته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تا زمان درج این مقاله، نهادهای حکومتی پیکر احمدرضا امانی به خانواده‌اش تحویل داده نشده است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://iranwire.com/fa/news-1/147255-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2-%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%A7%DB%8C-%DB%8C%D8%B2%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF/ ممانعت ماموران امنیتی از تحویل پیکر احمدرضا امانی در ازنا - ایران وایر]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴، ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که طی ماه‌های اخیر با سقوط مستمر ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، افزایش تورم، رکود گسترده بازار و کاهش شدید قدرت خرید شهروندان تشدید شده است. اعتراضات از اعتصاب بازار تهران در روز نخست (۷ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و به سرعت به اعتراضات در دیگر اقشار جامعه در شهرهای مختلف گسترش یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی روزهای دوم به‌بعد، اعتراضات به شکل تجمعات خیابانی، راهپیمایی‌ها، اعتصاب کسبه و پیوستن دانشجویان در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، صنعتی شریف و اصفهان ادامه پیدا کرد. شیوه‌های اعتراض شامل اعتصاب، اعتراض، تظاهرات خیابانی و سردادن شعارهای ضدحکومتی تمرکز دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واکنش [[نیروی انتظامی|نیروهای انتظامی]] و امنیتی با افزایش حضور نیروها، استفاده از گاز اشک‌آور، تیراندازی (از جمله با سلاح ساچمه‌ای) و بازداشت شهروندان همراه بوده، که منجر به خشونت، کشته‌شدگان و زخمی‌ها در شهرهای مختلف شده است. در جریان این اعترضات شماری از شهروندان کشته و بسیاری نیز مجروح و دستگیر شده‌اند. این اعتراضات بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-e22c7813/ گزارش تفصیلی از روز دهم اعتراضات؛ ۳۶ جان باخته در ۲۸۵ اعتراض - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مردم معترض شهرستان ازنا نیز مانند شهرهای دیگر به اعتراضات سراسری پیوستند و خیابان‌های این شهر صحنه‌ی درگیری بین مردم معترض و نیروهای سرکوبگر حکومتی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C&amp;diff=89989</id>
		<title>محمد نوری</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C&amp;diff=89989"/>
		<updated>2026-06-29T19:27:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|نام_شخص=محمد نوری|تصویر=محمد نوری1.jpg|عرض_تصویر=260px|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، محمد نوری|تاریخ_تولد=|محل_تولد=قم|تاریخ_مرگ=|ملیت=|محل_مرگ=قم|مدفن=قم|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به بدن|شناخته‌شده برای=|همسر=|والدین=|تاریخ تولد=۱۳۸۷|تاریخ مرگ=۱۲ دی ۱۴۰۴}}&#039;&#039;&#039;محمد نوری&#039;&#039;&#039;، نوجوان ۱۷ ساله اهل قم، جمعه‌شب، ۱۲ دی‌ماه در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، هنگام یورش نیروهای سرکوبگر حکومتی به معترضان در میدان توحید این شهر، هدف شلیک مستقیم ماموران قرار گرفت و جان باخت. بر اساس گفته‌ی نزدیکان محمد نوری، در حالی که میدان توحید پر از مردم معترض بود، نیروهای سرکوبگر به مردم حمله کردند و محمد نوری از پشت هدف اصابت گلوله قرار گرفت و بر زمین افتاد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دوستان محمد نوری پس از مجروح شدن او، خانواده‌اش را مطلع کردند و در حالی که او بی‌هوش بود به یک درمانگاه در همان حوالی منتقل شد، اما به دلیل اصابت گلوله به ریه، جان خود را از دست داد. پس از جان باختن محمد نوری، نهادهای امنیتی خانواده‌‌ی او را تحت فشار قرار دادند تا او را «بسیجی» معرفی کنند یا اینکه مراسم خاکسپاری بدون اطلاع‌رسانی و در سکوت برگزار شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خاکسپاری محمد نوری روز یکشنبه ۱۴ دی‌ماه ۱۴۰۴، بدون برگزاری مراسم عمومی انجام شد. نزدیکان او تاکید کرده‌اند که محمد نوری هرگز عضو نیروهای حکومتی نبوده، بلکه نوجوانی ۱۷ ساله بود که در اعتراضات مردمی شرکت داشت و با شلیک گلوله از پشت کشته شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این منبع اعلام کرد که فشار نهادهای امنیتی بر خانواده‌ی محمد نوری برای پنهان‌ماندن جزئیات این کشته‌شدن و نشانه‌ای از تلاش برای جلوگیری از انتشار حقیقت است.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.independentpersian.com/tv/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B7-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D9%84%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF-OrtuCctl محمد نوری، نوجوان ۱۷ ساله، با شلیک نیروهای سرکوبگر در قم کشته شد - ایندیپندنت]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴، ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که طی ماه‌های اخیر با سقوط مستمر ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، افزایش تورم، رکود گسترده بازار و کاهش شدید قدرت خرید شهروندان تشدید شده است. اعتراضات از اعتصاب بازار تهران در روز نخست (۷ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و به سرعت به اعتراضات در دیگر اقشار جامعه در شهرهای مختلف گسترش یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی روزهای دوم به‌بعد، اعتراضات به شکل تجمعات خیابانی، راهپیمایی‌ها، اعتصاب کسبه و پیوستن دانشجویان در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، صنعتی شریف و اصفهان ادامه پیدا کرد. شیوه‌های اعتراض شامل اعتصاب، اعتراض، تظاهرات خیابانی و سردادن شعارهای ضدحکومتی تمرکز دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واکنش [[نیروی انتظامی|نیروهای انتظامی]] و امنیتی با افزایش حضور نیروها، استفاده از گاز اشک‌آور، تیراندازی (از جمله با سلاح ساچمه‌ای) و بازداشت شهروندان همراه بوده، که منجر به خشونت، کشته‌شدگان و زخمی‌ها در شهرهای مختلف شده است. در جریان این اعترضات شماری از شهروندان کشته و بسیاری نیز مجروح و دستگیر شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این اعتراضات بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است. مردم معترض شهر قم نیز مانند شهرهای دیگر به اعتراضات سراسری پیوستند و خیابان‌های این شهر صحنه‌ی درگیری بین مردم معترض و نیروهای سرکوبگر حکومتی بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-6898ac56/ گزارش تفصیلی از روز هشتم اعتراضات؛ ۲۲۲ نقطه کشور شاهد اعتراضات - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D9%88%D9%87%DA%A9%D9%86&amp;diff=89988</id>
		<title>امیرمحمد کوهکن</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D9%88%D9%87%DA%A9%D9%86&amp;diff=89988"/>
		<updated>2026-06-29T19:25:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص= امیرمحمد کوهکن&lt;br /&gt;
|تصویر=امیرمحمد کوهکن1.jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، امیرمحمد کوهکن&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد= &lt;br /&gt;
|محل_تولد=نی‌ریز فارس&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=&lt;br /&gt;
|ملیت=&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=نی‌ریز فارس&lt;br /&gt;
|مدفن=&lt;br /&gt;
|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به بدن&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=۱۳۷۸&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۱۳ دی ۱۴۰۴|زمینه فعالیت=مربی فوتسال و داور مسابقات}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;امیرمحمد کوهکن&#039;&#039;&#039;، (متولد ۱۳۷۸، نی‌ریز فارس - جان‌باخته ۱۳ دی ۱۴۰۴، نیریز) مربی و داور ۲۶ ساله فوتسال اهل شهرستان نی‌ریز در استان فارس، در شامگاه شنبه ۱۳ دی‌ماه در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]، در شهر نی‌ریز با شلیک مستقیم چندین گلوله جنگی نیروی سرکوبگر [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] و [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی|نیروی انتظامی]] کشته شد. پیکر وی بلافاصله توسط نیروهای امنیتی ربوده شده و خانواده‌اش از محل نگهداری آن بی‌خبر مانده‌اند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او از سال ۱۳۹۸ مربیگری فوتسال در رده‌های پایه و بزرگسالان شیراز و نیریز را آغاز کرده بود و از سال ۱۴۰۲ به طور رسمی داوری می‌کرد. امیرمحمد کوهکن در روزهای پیشین در اعتراضات حضور داشت و آخرین استوری اجتماعی‌اش حدود چهار ساعت پیش از مرگ، حاوی عبارت «نمی‌دانم. فقط می‌خوام بزنم بیرون و فکرهایی در سرم هست» بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خانواده وی تحت فشار شدید امنیتی برای اعتراف اجباری مقابل صداوسیما (ادعای مرگ به دست معترضان یا خروج برای کمک به فقرا)، سکوت در برابر رسانه‌های خارجی و جلوگیری از اطلاع‌رسانی به فیفا قرار گرفته‌اند. پس از امتناع خانواده، عموی وی این ادعاها را تکرار کرد. نگرانی از خاکسپاری شبانه پیکر وجود دارد. قتل امیرمحمد کوهکن به دست ماموران امنیتی توسط سازمان‌های حقوق بشری گزارش شده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-26 نی‌ریز؛ امیرمحمد کوهکن مربی و داور فوتسال با شلیک نیروهای حکومتی کشته شد - سازمان حقوق بشری هه‌نگاو]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://iranwire.com/fa/news-1/147281/ امیرمحمد کوهکن مربی و داور فوتبال با شلیک نیروهای امنیتی کشته شد - ایران وایر] 1&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;[https://iranwire.com/fa/news-1/147296-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%88%D9%87%DA%A9%D9%86-%D8%A8%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%AF-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%81%D8%A7-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DB%8C%D8%AF/ تهدید خانواده کوهکن؛ بگویید امیرمحمد را معترضان کشته‌اند، چرا به فیفا گفتید؟ - ایران وایر] 2&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴، ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که طی ماه‌های اخیر با سقوط مستمر ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، افزایش تورم، رکود گسترده بازار و کاهش شدید قدرت خرید شهروندان تشدید شده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اعتراضات از اعتصاب بازار تهران در روز نخست (۷ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و به سرعت به اعتراضات در دیگر اقشار جامعه در شهرهای مختلف گسترش یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی روزهای دوم تا کنون، اعتراضات به شکل تجمعات خیابانی، راهپیمایی‌ها، اعتصاب کسبه و پیوستن دانشجویان در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، صنعتی شریف و اصفهان ادامه پیدا کرد. شیوه‌های اعتراض شامل اعتصاب، اعتراض، تظاهرات خیابانی و سردادن شعارهای ضدحکومتی تمرکز دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واکنش نیروهای انتظامی و امنیتی با افزایش حضور نیروها، استفاده از گاز اشک‌آور، تیراندازی (از جمله با سلاح ساچمه‌ای) و بازداشت شهروندان همراه بوده، که منجر به خشونت، کشته‌شدگان و زخمی‌ها در شهرهای مختلف شده است. در جریان این اعترضات شماری از شهروندان کشته و بسیاری نیز مجروح و دستگیر شده‌اند. این اعتراضات بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است. شهرستان نی‌ریز نیز شاهد تظاهرات گسترده معترضان و درگیری مردم با نیروهای سرکوبگر حکومتی بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-6898ac56/ گزارش تفصیلی از روز هشتم اعتراضات؛ ۲۲۲ نقطه کشور شاهد اعتراضات  - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه و فعالیت‌های حرفه‌ای ==&lt;br /&gt;
امیرمحمد کوهکن متولد حدود سال ۱۳۷۸، شهروند فارس اهل شهرستان نی‌ریز در استان فارس بود.  از سال ۱۳۹۸ مربیگری فوتسال را در رده‌های پایه و بزرگسالان شهرهای شیراز و نی‌ریز آغاز کرده بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
امیرمحمد کوهکن از سال ۱۴۰۲ پس از گذراندن دوره‌های ویژه و آزمون‌های داوری، به طور رسمی به قضاوت در مسابقات فوتسال می‌پرداخت. وی پیش از آن به عنوان دروازه‌بان فوتبال فعالیت داشت و پس از پایان دوران بازی، به مربیگری و داوری روی آورد. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== حضور در اعتراضات و آخرین فعالیت اجتماعی ==&lt;br /&gt;
امیرمحمد کوهکن در روزهای پیش از مرگ در اعتراضات مردمی نی‌ریز حضور داشت. آخرین استوری منتشرشده در صفحه شخصی وی در شبکه‌های اجتماعی، حدود چهار ساعت پیش از کشته شدن، حاوی عبارت بود: &amp;lt;blockquote&amp;gt;«نمی‌دانم. فقط می‌خوام بزنم بیرون و فکرهایی در سرم هست»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;  &amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزئیات جان باختن ===&lt;br /&gt;
در شامگاه شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ (۳ ژانویه ۲۰۲۶)، در جریان اعتراضات مردمی نی‌ریز که با حضور گسترده شهروندان و افزایش نیروهای امنیتی همراه بود، امیرمحمد کوهکن با تیراندازی مستقیم نیروی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] و [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی|نیروی انتظامی]] هدف گلوله جنگی قرار گرفت. وی پس از اصابت چند گلوله به قتل رسید. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یک منبع نزدیک به امیرمحمد گفته است: &amp;lt;blockquote&amp;gt;«وقتی درگیری میان مردم و نیروهای [[سپاه]] و [[نیروی انتظامی|انتظامی]] بالا گرفت، آن‌ها شروع به تیراندازی مستقیم با گلوله جنگی کردند. متاسفانه امیرمحمد چند گلوله خورد و به زمین افتاد.»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt; &amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== ربوده شدن پیکر و وضعیت خانواده ====&lt;br /&gt;
بلافاصله پس از تیراندازی، نیروهای امنیتی پیکر امیرمحمد کوهکن را ربودند و از محل بردند. پیگیری‌های خانواده و دوستان برای یافتن محل نگهداری پیکر بی‌نتیجه مانده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در روز یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴، نهادهای امنیتی با خانواده تماس گرفته و پدر و مادر وی را احضار کردند. خانواده تحت تهدید و بازجویی قرار گرفتند و از رسانه‌ای شدن خبر کشته شدن، به ویژه انتشار در رسانه‌های خارجی و منشن کردن فیفا توسط شهروندان، ابراز خشم شدید کردند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نیروهای امنیتی از خانواده خواستند مقابل دوربین صداوسیمای استان فارس اعتراف کنند که «فرزندشان معترض نبوده» و برای «کمک به فقرا» از خانه خارج شده و توسط معترضان کشته شده است. پس از امتناع خانواده، عموی وی این ادعا را مقابل دوربین تکرار کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نیروهای امنیتی برای تحویل پیکر امیرمحمد کوهکن، سکوت خانواده در برابر اخبار و جلوگیری از اطلاع فیفا را شرط گذاشته‌اند. نگرانی از خاکسپاری شبانه پیکر در مکانی نامعلوم وجود دارد. یک منبع نزدیک گفته است: &amp;lt;blockquote&amp;gt;«نگرانی ما این است که شبانه در یک ناکجاآباد خاکش کنند. بچه زحمت‌کشی بود و همه دوستش داشتند... اما درد آقایان این شده که چرا مردم می‌خواهند فیفا را خبردار کنند.»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B5_(%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86)_%D8%A2%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C&amp;diff=89987</id>
		<title>فارص (محسن) آقامحمدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B5_(%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86)_%D8%A2%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C&amp;diff=89987"/>
		<updated>2026-06-29T19:22:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|نام_شخص=فارز آقامحمدی|تصویر=فارز آقامحمدی1.jpg|عرض_تصویر=260px|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، فارز آقامحمدی|تاریخ_تولد=|محل_تولد=ملکشاهی، ایلام|تاریخ_مرگ=|ملیت=|مدفن=|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به سر|شناخته‌شده برای=|همسر=|والدین=|تاریخ تولد=|تاریخ مرگ=۱۳ دی ۱۴۰۴|مکان درگذشت=ملکشاهی، ایلام|مکان تولد=ملکشاهی، ایلام|زادگاه=}}&#039;&#039;&#039;فارص (محسن) آقامحمدی&#039;&#039;&#039;، اهل شهرستان ملکشاهی از توابع استان ایلام، در روز یکشنبه ۱۳ دی‌ماه در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]، توسط شلیک ماموران حکومتی به شدت مجروح شد و به بیمارستان [[روح‌الله خمینی|خمینی]] ایلام منتقل و در بخش مراقبت‌های ویژه بستری گردید. فارص آقامحمدی پس از سه روز بستری شدن، به دلیل جراحات وارده جان خود را از دست داد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مراسم خاکسپاری او در روز سه‌شنبه ۱۶ دی‌ماه در آرامستان شهرستان ملکشاهی برگزار شد. برادر او (مصطفی آقامحمدی) نیز در بیمارستان بستری است و وضعیت وخیمی دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اعتراضات مردمی در ملکشاهی با تیراندازی نیروهای [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران]] در پایگاه [[بسیج]] ناحیه‌ی این شهر به خشونت و درگیری کشیده شد. در جریان [[طلسم اختناق|سرکوب]] خونین مردم معترض ملکشاهی علاوه بر فارص آقامحمدی، سه شهروند دیگر به نام‌های [[رضا عظیم‌زاده]]، [[مهدی امامی‌پور]] و [[لطیف کریمی]] جان باختند و بیش ۳۰ نفر مجروح شدند. مراسم خاکسپاری این سه تن در روز یکشنبه ۱۴ دی‌ماه ۱۴۰۴، در آرامستان شهرستان ملکشاهی با حضور گسترده‌ی مردم و با شعارهای ضدحکومتی برگزار شد.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://kurdistanhumanrights.org/fa/news-fa/killing-citizens/2026/01/05/p46171 ایلام؛ جان‌باختن فارص آقامحمدی، از مجروحان اعتراضات مردمی ملکشاهی - شبکه حقوق بشر کردستان]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://kurdpa.net/fa/news/2026/01/26 ملکشاهی؛ فارص آقامحمدی یکی دیگر از زخمی‌شدگان ملکشاهی در نتیجه شدت جراحات جان باخت - کردپا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴، ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که طی ماه‌های اخیر با سقوط مستمر ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، افزایش تورم، رکود گسترده بازار و کاهش شدید قدرت خرید شهروندان تشدید شده است. اعتراضات از اعتصاب بازار تهران در روز نخست (۷ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و به سرعت به اعتراضات در دیگر اقشار جامعه در شهرهای مختلف گسترش یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی روزهای دوم به‌بعد، اعتراضات به شکل تجمعات خیابانی، راهپیمایی‌ها، اعتصاب کسبه و پیوستن دانشجویان در دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران، شهید بهشتی، صنعتی شریف و اصفهان ادامه پیدا کرد. شیوه‌های اعتراض شامل اعتصاب، اعتراض، تظاهرات خیابانی و سردادن شعارهای ضدحکومتی تمرکز دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
واکنش [[نیروی انتظامی|نیروهای انتظامی]] و امنیتی با افزایش حضور نیروها، استفاده از گاز اشک‌آور، تیراندازی (از جمله با سلاح ساچمه‌ای) و بازداشت شهروندان همراه بوده، که منجر به خشونت، کشته‌شدگان و زخمی‌ها در شهرهای مختلف شده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جریان این اعترضات شماری از شهروندان کشته و بسیاری نیز مجروح و دستگیر شده‌اند. این اعتراضات بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است. مردم معترض شهرستان ... نیز مانند شهرهای دیگر به اعتراضات سراسری پیوستند و خیابان‌های این شهر صحنه‌ی درگیری بین مردم معترض و نیروهای سرکوبگر حکومتی بود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-e22c7813/ گزارش تفصیلی از روز دهم اعتراضات؛ ۳۶ جان باخته در ۲۸۵ اعتراض - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B9_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89986</id>
		<title>۹ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B9_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89986"/>
		<updated>2026-06-29T19:17:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* زادروزها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۹ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۲ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۳ روز (در سال عادی) یا ۲۶۴ روز (در سال کبیسه) مانده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۲۹۵ - در جریان جنگ جهانی اول، نیروهای بریتانیایی وارد شهر کرمان در جنوب ایران شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۲۹۹ - قيام مردم عراق، عليه استعمار انگليس &lt;br /&gt;
* ۱۳۶۵ - آغاز عملیات کربلای ۱&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۳۰ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۷۷۶ پ.م‌ - اولین دوره بازی‌های المپیک باستانی برگزار شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۵ - آلبرت انیشتین، مقاله خود را با عنوان &amp;quot;در مورد الکترودینامیک اجسام متحرک&amp;quot; منتشر کرد و نظریه نسبیت خاص خود را آشکار کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۴ - [[مهاتما گاندی|&#039;&#039;&#039;مهاتما گاندی&#039;&#039;&#039;]]، پدر ملت، برای اولین‌بار در حالی که برای حقوق هندیان در آفریقای جنوبی تبلیغ می‌کرد، دستگیر شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۳ - ترورهای درون حزب نازی معروف به شب دشنه‌های بلند در آلمان نازی آغاز شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۰ - استقلال کنگو از بلژیک&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۱ - سه فضانورد شوروی در فضا مردند. در اثر یک اشتباه فاجعه‌ی سایوز ۱۱ پدید آمد که در آن فشار کپسول سرنشینان هنگام آماده‌شدن برای بازگشت به زمین از دست رفت و به مرگ سه خدمهٔ آن انجامید.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۷ - سازمان سیتو منحل شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۹ - كودتای نظامی در سودان و سرنگونی دولت صادق المهدی&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۱ - پايان رسمی نظام غيرانسانی تبعيض نژادی در كشور افريقای جنوبی&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۷ - انتقال حاکمیت هنگ کنگ به جمهوری خلق چین توسط بریتانیا انجام شد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۲‌ - محمد مرسی، با ادای سوگند رئیس‌جمهور مصر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۹ - [[همایون خرم|&#039;&#039;&#039;امیر همایون خرم&#039;&#039;&#039;]]، آهنگساز و نوازنده ویولن&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۳ - سعدی افشار، بازیگر کمدی تئاتر&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۴ - باقر‌ پرهام، نویسنده، مترجم و پژوهشگر حوزه جامعه‌شناسی و فلسفه&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۷ - [[اسماعیل خویی|&#039;&#039;&#039;اسماعیل خویی،&#039;&#039;&#039;]] شاعر ایرانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۴ - خسرو‌ شاکری زند، استاد دانشگاه، محقق و مورخ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روزجهانی شبکه‌های اجتماعی&lt;br /&gt;
* روز جهانی پارلمانتاریسم&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B9_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89977</id>
		<title>۹ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B9_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89977"/>
		<updated>2026-06-29T08:57:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۹ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۲ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۳ روز (در سال عادی) یا ۲۶۴ روز (در سال کبیسه) مانده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۲۹۵ - در جریان جنگ جهانی اول، نیروهای بریتانیایی وارد شهر کرمان در جنوب ایران شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۲۹۹ - قيام مردم عراق، عليه استعمار انگليس &lt;br /&gt;
* ۱۳۶۵ - آغاز عملیات کربلای ۱&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۳۰ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۷۷۶ پ.م‌ - اولین دوره بازی‌های المپیک باستانی برگزار شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۵ - آلبرت انیشتین، مقاله خود را با عنوان &amp;quot;در مورد الکترودینامیک اجسام متحرک&amp;quot; منتشر کرد و نظریه نسبیت خاص خود را آشکار کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۴ - [[مهاتما گاندی|&#039;&#039;&#039;مهاتما گاندی&#039;&#039;&#039;]]، پدر ملت، برای اولین‌بار در حالی که برای حقوق هندیان در آفریقای جنوبی تبلیغ می‌کرد، دستگیر شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۳ - ترورهای درون حزب نازی معروف به شب دشنه‌های بلند در آلمان نازی آغاز شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۶۰ - استقلال کنگو از بلژیک&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۱ - سه فضانورد شوروی در فضا مردند. در اثر یک اشتباه فاجعه‌ی سایوز ۱۱ پدید آمد که در آن فشار کپسول سرنشینان هنگام آماده‌شدن برای بازگشت به زمین از دست رفت و به مرگ سه خدمهٔ آن انجامید.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۷ - سازمان سیتو منحل شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۹ - كودتای نظامی در سودان و سرنگونی دولت صادق المهدی&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۱ - پايان رسمی نظام غيرانسانی تبعيض نژادی در كشور افريقای جنوبی&lt;br /&gt;
* ۱۹۹۷ - انتقال حاکمیت هنگ کنگ به جمهوری خلق چین توسط بریتانیا انجام شد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۲‌ - محمد مرسی، با ادای سوگند رئیس‌جمهور مصر شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۹ - [[همایون خرم|&#039;&#039;&#039;امیر همایون خرم&#039;&#039;&#039;]]، آهنگساز و نوازنده ویولن&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۳ - سعدی افشار، بازیگر کمدی تئاتر&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۴ - باقر‌ پرهام، نویسنده، مترجم و پژوهشگر حوزه جامعه‌شناسی و فلسفه&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۷ - [[اسماعیل خویی|&#039;&#039;&#039;اسماعیل خویی&#039;&#039;&#039;]] شاعر ایرانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۴ - خسرو‌ شاکری زند، استاد دانشگاه، محقق و مورخ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روزجهانی شبکه‌های اجتماعی&lt;br /&gt;
* روز جهانی پارلمانتاریسم&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B8_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89972</id>
		<title>۸ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B8_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89972"/>
		<updated>2026-06-29T07:30:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* مناسبت‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۳۰ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۱ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۴ روز (در سال عادی) یا ۲۶۵ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
۲۹ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۷۴ - ایزابل پرون، به عنوان اولین رئیس‌جمهور زن در آرژانتین پس از همسرش خوآن پرون به قدرت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۷۵ - استیو وازنیک، رایانه اپل I را برای اولین‌بار آزمایش کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲۰۰۷ - شرکت اپل اولین گوشی تلفن همراه خود، آی فون را عرضه عمومی کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲۰۱۴ - دولت اسلامی عراق و شام (داعش) اعلام موجودیت کرده و نام خود را به صورت خلافت اسلامی تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۸ - محمد احصایی، خوشنویس&lt;br /&gt;
۲۹ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۶ - روبر شومان، ۲ بار نخست‌وزیر فرانسه و از بنیان‌گذاران اتحادیۀ اروپا و شورای اروپا و ناتو بود.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۰ - آنتوان دو سنت اگزوپری، نویسنده و خلبان فرانسوی خالق کتاب شازده کوچولو&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۶ - جابر احمد الصباح، سومین امیر کشور کویت&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۹ - اوریانا فالاچی، روزنامه‌نگار و نویسنده ایتالیایی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*۱۲۵۰ - رضا قلی‌خان هدایت، ادیب، شاعر و تذکره‌نویس&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۳ - ناظم‌الاطباء، ادیب و دانشمند &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۵ - شهادت [[حمید اشرف|&#039;&#039;&#039;حمید اشرف&#039;&#039;&#039;]] و  ۹ فدایی دیگر&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - محمد کچویی، رئیس زندان اوین در دهه شصت که توسط کاظم افجه‌ای مجازات شد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - [[کاظم افجه‌ای|&#039;&#039;&#039;کاظم افجه‌ای&#039;&#039;&#039;]]، عامل مجازات محمد کچویی، پس از مجروح شدن بدست پاسداران حین شکنجه خود را از ساختمان دادستانی به پایین پرتاب می‌کند و جان می‌بازد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۷ - برگزاری [[گردهمایی سالانه مجاهدین|&#039;&#039;&#039;گردهمایی سالانه مجاهدین&#039;&#039;&#039;]] در ویلپنت پاریس&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - فروغ حسنی، مادر [[ندا حسنی|&#039;&#039;&#039;ندا حسنی&#039;&#039;&#039;]] &lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - محمد حقوقی، شاعر و نویسنده&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز جهانی ماهیگیر&lt;br /&gt;
* روز جهانی طراحی صنعتی&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B8_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89955</id>
		<title>۸ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B8_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89955"/>
		<updated>2026-06-28T06:55:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۳۰ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۱ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۴ روز (در سال عادی) یا ۲۶۵ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
۲۹ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۷۴ - ایزابل پرون، به عنوان اولین رئیس‌جمهور زن در آرژانتین پس از همسرش خوآن پرون به قدرت رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱۹۷۵ - استیو وازنیک، رایانه اپل I را برای اولین‌بار آزمایش کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲۰۰۷ - شرکت اپل اولین گوشی تلفن همراه خود، آی فون را عرضه عمومی کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲۰۱۴ - دولت اسلامی عراق و شام (داعش) اعلام موجودیت کرده و نام خود را به صورت خلافت اسلامی تغییر داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۱۸ - محمد احصایی، خوشنویس&lt;br /&gt;
۲۹ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۶ - روبر شومان، ۲ بار نخست‌وزیر فرانسه و از بنیان‌گذاران اتحادیۀ اروپا و شورای اروپا و ناتو بود.&lt;br /&gt;
* ۱۹۰۰ - آنتوان دو سنت اگزوپری، نویسنده و خلبان فرانسوی خالق کتاب شازده کوچولو&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۶ - جابر احمد الصباح، سومین امیر کشور کویت&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۹ - اوریانا فالاچی، روزنامه‌نگار و نویسنده ایتالیایی &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*۱۲۵۰ - رضا قلی‌خان هدایت، ادیب، شاعر و تذکره‌نویس&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۳ - ناظم‌الاطباء، ادیب و دانشمند &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۳۵۵ - شهادت [[حمید اشرف|&#039;&#039;&#039;حمید اشرف&#039;&#039;&#039;]] و  ۹ فدایی دیگر&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - محمد کچویی، رئیس زندان اوین در دهه شصت که توسط کاظم افجه‌ای مجازات شد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - [[کاظم افجه‌ای|&#039;&#039;&#039;کاظم افجه‌ای&#039;&#039;&#039;]]، عامل مجازات محمد کچویی، پس از مجروح شدن بدست پاسداران حین شکنجه خود را از ساختمان دادستانی به پایین پرتاب می‌کند و جان می‌بازد.&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۷ - برگزاری [[گردهمایی سالانه مجاهدین|&#039;&#039;&#039;گردهمایی سالانه مجاهدین&#039;&#039;&#039;]] در ویلپنت پاریس&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - فروغ حسنی، مادر [[ندا حسنی|&#039;&#039;&#039;ندا حسنی&#039;&#039;&#039;]] &lt;br /&gt;
* ۱۳۸۸ - محمد حقوقی، شاعر و نویسنده&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز جهانی ماهیگیر&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B2_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89954</id>
		<title>۲ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B2_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89954"/>
		<updated>2026-06-28T06:40:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* درگذشت‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۲ تیر&#039;&#039;&#039; - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۹۵ روز گذشته و به پایان آن ۲۷۰ روز (در سال عادی) یا ۲۷۱ روز (در سال کبیسه) مانده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۸۷ - كودتای [[محمد علی شاه|&#039;&#039;&#039;محمدعلی شاه&#039;&#039;&#039;]] و به توپ بستن مجلس توسط او و آغاز استبداد صغیر و آغاز قیام و محاصره مشروطه‌خواهان تبریز&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۵ - شورش پادگان سلماس و مراوه‌تپه&lt;br /&gt;
۲۳ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۱۲ - [[ناپلئون بناپارت|&#039;&#039;&#039;ناپلئون بناپارت،&#039;&#039;&#039;]] امپراتور فرانسه به همراه ۶۰۰ هزار تن از نیروهای ارتش بزرگ خویش، به روسیه حمله کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۸۹۴ - تاسیس کمیته بین‌المللی المپیک&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۹ - سیام به تایلند تغییر نام داد.&lt;br /&gt;
* ۲۰۱۶ - مردم بریتانیا در یک همه‌پرسی رای به خروج کشورشان از اتحادیه اروپا دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۶۶ - رکن‌الدین مختاری، فرزند مختارالسلطنه معروف به سرپاس مختاری رئیس شهربانی دورهٔ رضا شاه و نوازندهٔ ویلن، آهنگساز و موسیقی‌دان&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۲ - غلامحسین قریب، نویسنده، شاعر و موسیقی‌دان  &lt;br /&gt;
* ۱۳۱۸ - [[صمد بهرنگی|&#039;&#039;&#039;صمد بهرنگی&#039;&#039;&#039;]] داستان‌نویس کودکان، محقق، مترجم، و شاعر چپ‌گرا &amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
۲۳ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۸۸۹ - آنا آخماتووا، شاعر و نویسنده اوکراینی &lt;br /&gt;
* ۱۹۱۲ - ألن تورینگ، ریاضی‌دان بریتانیایی، کاشف کدهای رمز نازی‌ها&lt;br /&gt;
* ۱۹۳۶ - ریچارد باخ، خلبان و نویسنده آمریکایی، نویسنده کتاب جاناتان مرغ دریایی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۸۷ - [[میرزا جهانگیر خان صوراسرافیل|&#039;&#039;&#039;میرزا جهانگیرخان شیرازی&#039;&#039;&#039;]] (صوراسرافیل)، روزنامه‌نگار دوره مشروطیت&lt;br /&gt;
* ۱۲۸۷ - &#039;&#039;&#039;[[ملک‌المتکلمین]]&#039;&#039;&#039;، خطیب و فعال سیاسی دوره مشروطیت&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۲ - جان‌باختن [[ندا حسنی|&#039;&#039;&#039;ندا حسنی&#039;&#039;&#039;]] پس از خودسوزی در اعتراض به دستگیری [[مریم رجوی|&#039;&#039;&#039;مریم رجوی&#039;&#039;&#039;]] توسط پلیس فرانسه و احتمال استراداد او به ایران &lt;br /&gt;
* ۱۳۸۶ - خسرو اقبال، سیاستمدار، روزنامه‌نگار و بنیانگذاران ژورنالیسم جدید در ایران  &lt;br /&gt;
* ۱۳۹۶ - جان باختن سه تن از پیش‌مرگان [[حزب کومله|&#039;&#039;&#039;حزب کومله ایران&#039;&#039;&#039;]] به نام‌های صباح حسین‌پناهی، حامد سیف‌پناهی و بهزاد نوری در سنندج حین درگیری با نیروهای امنیتی&lt;br /&gt;
* ۱۳۹۶ - کوروش اسدی، نویسنده&lt;br /&gt;
* ۱۴۰۵ - آذر عظیما، خواننده&lt;br /&gt;
۲۳ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۸۹ - میشل عفلق، فیلسوف، جامعه‌شناس و نظریه‌پرداز و فعال سیاسی ِ ملی‌گرای ِ عرب سوری و بنیادگذار عقیدتی جنبش بعثی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مناسبت‌ها ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* روز خدمات عمومی سازمان ملل متحد&lt;br /&gt;
* روز جهانی زنان مهندس و تشویق ورود زنان به رشته‌های مهندسی&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;br /&gt;
{{گاه‌شماری-خرد}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:روزهای تیر]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89953</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89953"/>
		<updated>2026-06-27T14:42:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* ایران، شهرها و استان‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89952</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89952"/>
		<updated>2026-06-27T14:41:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* اپوزیسیون ایران */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89951</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89951"/>
		<updated>2026-06-27T14:40:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89950</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89950"/>
		<updated>2026-06-27T14:39:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* اعدام‌شدگان */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89949</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89949"/>
		<updated>2026-06-27T14:38:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* انقلابیون */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89948</id>
		<title>ایران‌پدیا:مقاله‌های حیاتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89948"/>
		<updated>2026-06-27T14:37:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، &#039;&#039;&#039;توپر&#039;&#039;&#039; نشان داده شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انقلاب دموکراتیک ایران ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان  البرز]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]&lt;br /&gt;
# [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]&lt;br /&gt;
# [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]&lt;br /&gt;
# جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)&lt;br /&gt;
# [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]&lt;br /&gt;
# [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===&lt;br /&gt;
# [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بیاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروش سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رسول کدیوریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرمحمد کوهکن]]&lt;br /&gt;
# [[محمد نوری]]&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا امانی]]&lt;br /&gt;
# [[طاها صفری]]&lt;br /&gt;
# [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]&lt;br /&gt;
# [[فارص (محسن) آقامحمدی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لطیف کریمی]]&lt;br /&gt;
# [[مبین یعقوب‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح جلیل]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی موسوی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مونسی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل خالدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن فتاحی]]&lt;br /&gt;
# [[اکرم پیرگزی]]&lt;br /&gt;
# [[روبینا امینیان]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی امامی‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ولی‌دوست]]&lt;br /&gt;
# [[دیاکو محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[بهرام زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[خالد ملایی]]&lt;br /&gt;
# [[علی عزیزی جعفرآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یوسفی]]&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله ستاره مشتری]]&lt;br /&gt;
# [[سامان نظری]]&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا گروهی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا رحمتی]]&lt;br /&gt;
# [[مجتبی قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد عیوضی دودرایی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر فرد]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل طاووسی]]&lt;br /&gt;
# [[ستایش شفیعی]]&lt;br /&gt;
# [[دانیال سبزیکار]]&lt;br /&gt;
# [[دیار پورچهریق]]&lt;br /&gt;
# [[سیامک راشد]]&lt;br /&gt;
# [[هولاکو ایوانی]]&lt;br /&gt;
# [[ریبین مرادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[افسانه رضویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا حاجی مرادیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید ابراهیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین امام‌جمعه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهاران طاهرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی روستا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پارسا رحمتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی آرمند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن سماکوش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان شکورزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جمعه خونین زاهدان]]&lt;br /&gt;
# [[خیزش ایذه]]&lt;br /&gt;
# [[چهلم حدیث نجفی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جستارهای وابسته ===&lt;br /&gt;
# [[کوکتل مولوتف]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مخملی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل Z]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===اسامی و عکس جانباختگان===&lt;br /&gt;
# [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اعدام‌شدگان ===&lt;br /&gt;
#[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عامر رامش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ساسان آزادوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محراب عبدالله‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالجلیل شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد عباسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عباس اکبری فیض‌آبادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشکان مالکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد محمدی‌نیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین حاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهین واحدپرست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی فهیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حامد ولیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عرفان کیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا میری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رسولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدامین بیگلری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالفضل ساعدی]]&lt;br /&gt;
# [[جواد زمانی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== افراد ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|افراد}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زنان ===&lt;br /&gt;
# [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]&lt;br /&gt;
=== قربانیان آپارتاید ===&lt;br /&gt;
# [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== هنرمندان ===&lt;br /&gt;
# [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[رضا اولیا]]&lt;br /&gt;
# [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} &lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گیسو شاکری]]&lt;br /&gt;
# [[روزبه عمادزاده]]&lt;br /&gt;
# [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[واروژان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ویگن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دلکش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهرام بیضایی]]&lt;br /&gt;
# [[تورج نگهبان]]&lt;br /&gt;
# [[اردلان سرفراز]]&lt;br /&gt;
# [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر تقوایی]]&lt;br /&gt;
# [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرجان ساتراپی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ورزشکاران ===&lt;br /&gt;
# [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ منتظرالظهور]]&lt;br /&gt;
# [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالله موحد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرویز قلیچ‌خانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نویسندگان و شاعران ===&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====&lt;br /&gt;
# [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالعلی معصومی]]&lt;br /&gt;
# [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمشید پیمان]]&lt;br /&gt;
# [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مولوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد کسروی]]&lt;br /&gt;
# [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا براهنی]]&lt;br /&gt;
# [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ماشاءالله آجودانی]]&lt;br /&gt;
#[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد جعفر پوینده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید نفیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یدالله رؤیایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]&lt;br /&gt;
# [[امین (پیمان) فرح‌آور]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[جبار باغچه‌بان]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پژمان بختیاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====&lt;br /&gt;
#[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جرجی زیدان]]&lt;br /&gt;
# [[دیل کارنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جک لندن]]&lt;br /&gt;
# [[آندره مالرو]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== برندگان نوبل (حامیان مقاومت ایران) ====&lt;br /&gt;
# [[مِیرید کوریگان مگوایر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آدولفو پرز اسکیول]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسکار آریاس سانچز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژوزه مانوئل راموس-هورتا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارلوس فیلیپه شیمنش بلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جودی ویلیامز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توکل کرمان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لیما گبوئی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کایلاش ساتیارتی]]&lt;br /&gt;
# [[خوان مانوئل سانتوس]]&lt;br /&gt;
# [[دیمیتری موراتوف]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالان سیاسی و اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرزاد کمانگر]]&lt;br /&gt;
# [[شیرین علم‌هولی]]&lt;br /&gt;
# [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[سید ابراهیم رسولی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی حاج‌آقایی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فتاحیان]]&lt;br /&gt;
# [[ارژنگ داوودی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد کرد زنگنه]]&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مثنی]]&lt;br /&gt;
# [[کیانوش زندی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گلرخ ایرایی]]&lt;br /&gt;
# [[سهیل عربی]]&lt;br /&gt;
# [[آرش صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیره جلالی]]&lt;br /&gt;
# [[آتنا دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[هاشم خواستار]]&lt;br /&gt;
# [[حسین سودمند]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر فهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]&lt;br /&gt;
# [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انورخضری]]&lt;br /&gt;
# [[ادریس جمشیدزهی]]&lt;br /&gt;
# [[شریفه محمدی]]&lt;br /&gt;
# [[وریشه مرادی]]&lt;br /&gt;
# [[پخشان عزیزی]]&lt;br /&gt;
# [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی یونسی]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[منوچهر فلاح]]&lt;br /&gt;
# [[احسان فریدی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا شریعت‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود جامعی]]&lt;br /&gt;
# [[فرشاد اعتمادی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[آرمین (احسان) خدایاری]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]&lt;br /&gt;
# [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آرمان صادقی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن بیت عبدالله]]&lt;br /&gt;
# [[سعید عباسی]]&lt;br /&gt;
# [[الهه فولادی]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب درخشان]]&lt;br /&gt;
# [[زینب همرنگ سیدبگلو]]&lt;br /&gt;
# [[ارغوان فلاحی]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سمیه رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین کلبی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد معصوم شاهی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا شهباز طبری]]&lt;br /&gt;
# [[رضا عبدالی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم خجسته]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو علیکردی]]&lt;br /&gt;
# [[شاهین ذوقی‌تبار]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو رهنما]]&lt;br /&gt;
# [[احسان رستمی]]&lt;br /&gt;
# [[ربابه ماسوری]]&lt;br /&gt;
# [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور جمالی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود مسجودی]]&lt;br /&gt;
# [[پریسا کمالی]]&lt;br /&gt;
# [[فتح‌الله آوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست‌مداران ===&lt;br /&gt;
# [[کوروش بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[اشرف پهلوی]]&lt;br /&gt;
# [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالحسین تیمورتاش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرعباس هویدا]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌بی مریم بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[جمشید آموزگار]]&lt;br /&gt;
# [[جعفر شریف‌امامی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزت‌الله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[یدالله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ملکی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر حشمت طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفر بقایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسئولان رژیم ایران ===&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجتبی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[مرتضی مطهری]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خمینی]]&lt;br /&gt;
# [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی کروبی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن بنی‌صدر]]&lt;br /&gt;
# [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی اشراقی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله لاجوردی]]&lt;br /&gt;
# [[علی لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق لاریجانی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[حسین اشتری]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالقاسم صلواتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن شاهوارپور]]&lt;br /&gt;
# [[علی باقری‌ کنی]]&lt;br /&gt;
# [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا پناهیان]]&lt;br /&gt;
# [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حمید نوری]]&lt;br /&gt;
# [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[احمدرضا رادان]]&lt;br /&gt;
#[[حسین سلامی]]&lt;br /&gt;
#[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ایمان افشاری]]&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[قاضی عموزاد]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد بهشتی]]&lt;br /&gt;
#[[قاضی محمدرضا توکلی]]&lt;br /&gt;
#[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا عسگری]]&lt;br /&gt;
#[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مالک رحمتی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین طائب]]&lt;br /&gt;
#[[سعید جلیلی]]&lt;br /&gt;
#[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]&lt;br /&gt;
#[[علیرضا زاکانی]]&lt;br /&gt;
#[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[بابک زنجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید امامی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین همدانی]]&lt;br /&gt;
#[[صادق خلخالی]]&lt;br /&gt;
#[[حسین موسوی تبریزی]]&lt;br /&gt;
#[[محمود هاشمی شاهرودی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرعلی حاجی‌زاده]]&lt;br /&gt;
#[[روح‌الله حسینیان]]&lt;br /&gt;
#[[علی قدوسی]]&lt;br /&gt;
#[[تریتا پارسی]]&lt;br /&gt;
#[[علی شمخانی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد علم‌الهدی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد خاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[کاظم صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد توکلی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن تهرانی مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر ولایتی]]&lt;br /&gt;
# [[وحید حقانیان]]&lt;br /&gt;
# [[غفور درجزی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد پاکپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا اعرافی]]&lt;br /&gt;
# [[امیر حاتمی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل خطیب]]&lt;br /&gt;
# [[علی‌رضا تنگسیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کمال خرازی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آمران و عاملان قتل‌ عام ===&lt;br /&gt;
# [[امجد یوسف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون ===&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کریم(محراب)رشیدی]]&lt;br /&gt;
# [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ربیعی]]&lt;br /&gt;
# [[موسی خیابانی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصغر مقدم]]&lt;br /&gt;
# [[احمد (عبدالله) کلاهدوز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله تدین چهارسوقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود احمدزاده]]&lt;br /&gt;
# [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی باکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمود قائمشهر]]&lt;br /&gt;
# [[بهجت تیفتکچی]]&lt;br /&gt;
# [[رسول مشکین‌فام]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سکینه چاقوساز]]&lt;br /&gt;
# [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جعفر کاظمی]]&lt;br /&gt;
# [[منیره رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[حجت زمانی]]&lt;br /&gt;
# [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف احمدی]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش سیفی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلیل گادانی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره قائمی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم ذاکری]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[زهرا مریخی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی ابریشمچی]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سید المحدثین]]&lt;br /&gt;
# [[محمد علی توحیدی]]&lt;br /&gt;
# [[فهیمه اروانی]]&lt;br /&gt;
# [[مژگان پارسایی]]&lt;br /&gt;
# [[زهره  اخیانی]]&lt;br /&gt;
# [[صدیقه حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مهوش سپهری]]&lt;br /&gt;
# [[بهشته شادرو]]&lt;br /&gt;
# [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]&lt;br /&gt;
# [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد حیاتی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عطایی]]&lt;br /&gt;
# [[محمود عضدانلو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیژن جزنی]]&lt;br /&gt;
# [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز دهقانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]&lt;br /&gt;
# [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]&lt;br /&gt;
# [[خسرو گلسرخی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آراسته قلی‌وند]]&lt;br /&gt;
# [[عالیه بازرگان]]&lt;br /&gt;
# [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بنی‌هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رئوف بشردوست]]&lt;br /&gt;
# [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مرضیه احمدی اسکویی]]&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عزیز رضایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود فرشچی]]&lt;br /&gt;
# [[مجید کاووسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رامین حسین‌پناهی]]&lt;br /&gt;
# [[عباس مدرسی‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحمان قاسملو]]&lt;br /&gt;
# [[حمیرا اشراق]]&lt;br /&gt;
# [[فضیلت علامه حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حیدر قربانی]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد زیبرم]]&lt;br /&gt;
# [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شکرالله ربیعی]]&lt;br /&gt;
#[[امیرحسین مرادی]]&lt;br /&gt;
#[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[محمدحسین حبیبی]]&lt;br /&gt;
#[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین جهانگیری]]&lt;br /&gt;
# [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]&lt;br /&gt;
# [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کیومرث سیدخلخال]]&lt;br /&gt;
# [[حسن سرخوش]]&lt;br /&gt;
# [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاسم سیفان بابایی]]&lt;br /&gt;
# [[حفیظ الله شمس]]&lt;br /&gt;
# [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمود فرد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرهاد درودیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشید اسدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاظم افجه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[منصور رادپور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته ازهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمید خادمی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهین خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صغری داوودی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یزدان تیموریان]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلابیون خارجی===&lt;br /&gt;
# [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]&lt;br /&gt;
# [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فریدریش انگلس]]&lt;br /&gt;
# [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آنی ازبرت]]&lt;br /&gt;
# [[سوفان چان]]&lt;br /&gt;
# [[هارون هاشمی]]&lt;br /&gt;
# [[سمینا اقبال]]&lt;br /&gt;
# [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ابوجهاد]]&lt;br /&gt;
# [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیمون دو بووار]]&lt;br /&gt;
# [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانتس فانون]]&lt;br /&gt;
# [[لئون تروتسکی]]&lt;br /&gt;
#[[ویکتور خارا]]&lt;br /&gt;
#[[وو نگوین جیاپ]]&lt;br /&gt;
#[[بابی ساندز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===&lt;br /&gt;
# [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دکتر علی شریعتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هانا آرنت]]&lt;br /&gt;
# [[آنتونیو گرامشی]]&lt;br /&gt;
# [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد اشرف]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین آریان‌پور]]&lt;br /&gt;
# [[باروخ اسپینوزا]]&lt;br /&gt;
# [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[غلامحسین صدیقی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوعلی سینا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخ‌نگاران ===&lt;br /&gt;
# [[یرواند آبراهامیان]]&lt;br /&gt;
# [[فریدون آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ژانت آفاری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== روحانیون ===&lt;br /&gt;
# [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد امامی کاشانی]]&lt;br /&gt;
# [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جلال گنجه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[حسینعلی منتظری]]&lt;br /&gt;
#[[عبدالغفار نقشبندی]]&lt;br /&gt;
# [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شخصیت‌های خارجی ===&lt;br /&gt;
# [[ترور رفیق حریری]]&lt;br /&gt;
# [[امه سه‌زر]]&lt;br /&gt;
# [[الی ویزل]]&lt;br /&gt;
# [[لرد راسل جانسون]]&lt;br /&gt;
# [[مولود آئونیت]]&lt;br /&gt;
# [[محمود شریف بسیونی]]&lt;br /&gt;
# [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لرد رابین کوربت]]&lt;br /&gt;
# [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یهودی منوهین]]&lt;br /&gt;
# [[احمد سوکارنو]]&lt;br /&gt;
# [[محمد سوهارتو]]&lt;br /&gt;
# [[ایندیرا گاندی]]&lt;br /&gt;
# [[احمد بن بلا]]&lt;br /&gt;
# [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جو لیبرمن]]&lt;br /&gt;
# [[جورج واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[وینستون چرچیل]]&lt;br /&gt;
# [[ژوزف استالین]]&lt;br /&gt;
# [[پینوشه]]&lt;br /&gt;
# [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد انور السادات]]&lt;br /&gt;
# [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اولیویه ونده کاستیل]]&lt;br /&gt;
#[[اریک داوید]]&lt;br /&gt;
#[[آلخو ویدال کوادراس]]&lt;br /&gt;
#[[آبه پیر]]&lt;br /&gt;
#[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[اورسولا گرترود فون در لاین]]&lt;br /&gt;
#[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[هانری لکلرک]]&lt;br /&gt;
#[[ناپلئون بناپارت]]&lt;br /&gt;
#[[نیکلای چائوشسکو]]&lt;br /&gt;
#[[سون یات سن]]&lt;br /&gt;
#[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[جاوید رحمان]]&lt;br /&gt;
#[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]&lt;br /&gt;
# [[ژان زیگلر]]&lt;br /&gt;
# [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
#[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]&lt;br /&gt;
#[[رینالدو گالیندو پل]]&lt;br /&gt;
#[[موریس دنبی کاپیتورن]]&lt;br /&gt;
#[[احمد شهید]]&lt;br /&gt;
#[[عاصمه جهانگیر]]&lt;br /&gt;
#[[مای ساتو]]&lt;br /&gt;
# [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سید حسن نصرالله]]&lt;br /&gt;
# [[احمد چلبی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شناخته شدگان ===&lt;br /&gt;
# [[دلارا دارابی]]&lt;br /&gt;
# [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمیدالله اربابی]]&lt;br /&gt;
# [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاطفه رجبی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد حسینی]]&lt;br /&gt;
# [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عبدالمالک ریگی]]&lt;br /&gt;
# [[دادشاه]]&lt;br /&gt;
# [[سکینه سلیمان‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلال نصرویی]]&lt;br /&gt;
# [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارا دلدار]]&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیر محمد خالقی]]&lt;br /&gt;
# [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[احمد بالدی]]&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هاله سحابی]]&lt;br /&gt;
# [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نهال آهوقلندری]]&lt;br /&gt;
# [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]&lt;br /&gt;
# [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تاریخی ===&lt;br /&gt;
== اصطلاحات دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فراموشخانه]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه و مشروعه]]&lt;br /&gt;
# [[قانون اساسی مشروطیت]]&lt;br /&gt;
# [[عدالت]]&lt;br /&gt;
# [[مشروطه‌خواه]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن]]&lt;br /&gt;
# [[قانون]]&lt;br /&gt;
# [[ملت]]&lt;br /&gt;
# [[تکفیر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادیستان]]&lt;br /&gt;
# [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]&lt;br /&gt;
# [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]&lt;br /&gt;
# [[مستبدین]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[استبداد صغیر]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز غیبی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن ایالتی تبریز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نمادهای دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[امیرخیز]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روزنامه‌های دوران مشروطه ==&lt;br /&gt;
# [[روزنامه قانون]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه حبل‌المتین]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شخصیت‌های تاریخی ==&lt;br /&gt;
# [[یپرم خان]]&lt;br /&gt;
# [[یعقوب لیث]]&lt;br /&gt;
# [[کیخسرو]]&lt;br /&gt;
# [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[رئیس‌علی دلواری]]&lt;br /&gt;
# [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستفیک داویدیان]]&lt;br /&gt;
# [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ملک‌المتکلمین]]&lt;br /&gt;
# [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]&lt;br /&gt;
# [[محمود محمود]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا ملکم‌خان]]&lt;br /&gt;
# [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طاهره قره‌العین]]&lt;br /&gt;
# [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[کریم طاهرزاده بهزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا جواد سعدالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمد طباطبایی]]&lt;br /&gt;
# [[سید عبدالله بهبهانی]]&lt;br /&gt;
# [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم صفایی]] &lt;br /&gt;
# [[مهدی ملک‌زاده]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]&lt;br /&gt;
# [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]&lt;br /&gt;
# [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]&lt;br /&gt;
# [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا محمدحسین نائینی]]&lt;br /&gt;
# [[شیخ احمد تربتی]]&lt;br /&gt;
# [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قاضی ارداقی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]&lt;br /&gt;
# [[یحیی دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[سید محمدرضا مساوات]]&lt;br /&gt;
# [[سلیمان خان میکده]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[صدیقه دولت‌آبادی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسین خان سپهسالار]]&lt;br /&gt;
# [[میرزای شیرازی]]&lt;br /&gt;
# [[مریم عمید سمنانی]]&lt;br /&gt;
# [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[محمدولی خان تنکابنی]]&lt;br /&gt;
# [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کامران میرزا]]&lt;br /&gt;
# [[عباسقلی آدمیت]]&lt;br /&gt;
# [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]&lt;br /&gt;
# [[حسین پاشا خان]]&lt;br /&gt;
# [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان باختگان تظاهرات ===&lt;br /&gt;
# [[نیکتا اسفندانی]]&lt;br /&gt;
# [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرشته علیزاده]]&lt;br /&gt;
# [[عزت ابراهیم‌نژاد]]&lt;br /&gt;
# [[سعید زینالی]]&lt;br /&gt;
# [[مصطفی صالحی]]&lt;br /&gt;
# [[نوید افکاری]]&lt;br /&gt;
# [[نوید بهبودی]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالله لرستانی]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی نیکویی]]&lt;br /&gt;
# [[حمزه بریهی]]&lt;br /&gt;
# [[فرزاد انصاری‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[محسن محمدپور]]&lt;br /&gt;
# [[آرشام ابراهیمی]]&lt;br /&gt;
# [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمدجواد عابدی]]&lt;br /&gt;
# [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهرداد معین‌فر]]&lt;br /&gt;
# [[مهدی دائمی]]&lt;br /&gt;
# [[رضا معظمی گودرزی]]&lt;br /&gt;
# [[فرهاد مجدم]]&lt;br /&gt;
# [[پدرام جعفری]]&lt;br /&gt;
# [[سجاد رضایی]]&lt;br /&gt;
# [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد طاهری]]&lt;br /&gt;
# [[مینا شیخی]]&lt;br /&gt;
# [[میلاد محققی]]&lt;br /&gt;
# [[آذر میرزاپور زهابی]]&lt;br /&gt;
# [[علیرضا انجوی]]&lt;br /&gt;
# [[صانع ژاله]]&lt;br /&gt;
# [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|تاریخ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انقلاب‌های جهان ===&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ویتنام]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب چین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کوبا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب شوروی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب الجزایر]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب لیبی]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب تونس]]&lt;br /&gt;
# [[دولت فلسطین]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیروزی انقلاب سوریه]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===&lt;br /&gt;
# [[دارالفنون]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۱۹۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت جنگل]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بلوای نان]]&lt;br /&gt;
# [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری آذربایجان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد گس گلشائیان]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد دارسی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیته زرگنده]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت ملی‌شدن نفت]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۳۰ تیر]]&lt;br /&gt;
# [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فدائیان اسلام]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان سنتو]]&lt;br /&gt;
# [[ساواک]]&lt;br /&gt;
# [[اصلاحات ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام سیاهکل]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بوئین زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ظفار]]&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[گاهشماری شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]&lt;br /&gt;
# [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس گوادلوپ]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارداد کنسرسیوم]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه گلستان]]&lt;br /&gt;
# [[عهدنامه ترکمانچای]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب سفید]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حسین فردوست]]&lt;br /&gt;
# [[اردشیر زاهدی]]&lt;br /&gt;
# [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اسدالله علم]]&lt;br /&gt;
# [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دوران جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]&lt;br /&gt;
# [[ماجرای نوار آیت]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار آمیا]]&lt;br /&gt;
# [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انقلاب فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ ایران و عراق]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات کربلای ۴]]&lt;br /&gt;
# [[مرکز اسلامی هامبورگ]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]&lt;br /&gt;
# [[محاکمه اسدالله اسدی]]&lt;br /&gt;
# [[گورستان خاوران]]&lt;br /&gt;
# [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات کازرون]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]&lt;br /&gt;
# [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[ترور میکونوس]]&lt;br /&gt;
# [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار مسلمانان]]&lt;br /&gt;
# [[حمله شیمیایی به حلبچه]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قیام تشنگان]]&lt;br /&gt;
# [[مادران آبان]]&lt;br /&gt;
# [[هیئت مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[راهرو مرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انحلال سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سیاست النصر بالرعب]]&lt;br /&gt;
# [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پیمان اسلو]]&lt;br /&gt;
# [[غزه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شوراهای مردمی]]&lt;br /&gt;
# [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]&lt;br /&gt;
# [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]&lt;br /&gt;
# [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[مجلس خبرگان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قتل زیر شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کودتای نوژه]]&lt;br /&gt;
# [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]&lt;br /&gt;
# [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]&lt;br /&gt;
# [[عبدالهادی حائری]]&lt;br /&gt;
# [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]&lt;br /&gt;
# [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===&lt;br /&gt;
# [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اپوزیسیون ایران ===&lt;br /&gt;
# [[اپوزیسیون]]&lt;br /&gt;
# [[رهبری ذی‌صلاح]]&lt;br /&gt;
# [[پیام‌های مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]&lt;br /&gt;
# [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]&lt;br /&gt;
# [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]&lt;br /&gt;
# [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت عیاران]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بروکسل]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]&lt;br /&gt;
#  [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]&lt;br /&gt;
# [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]&lt;br /&gt;
# [[فاز سیاسی فاز نظامی]]&lt;br /&gt;
# [[کشتار پشت‌آشان]]&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عملیات فروغ جاویدان]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اشرف ۳]]&lt;br /&gt;
# [[منابع مالی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]&lt;br /&gt;
# [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]&lt;br /&gt;
# [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]&lt;br /&gt;
# [[کانون‌های شورشی]]&lt;br /&gt;
# [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ملی ایرانیان]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[عملیات جاری]]&lt;br /&gt;
# [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]&lt;br /&gt;
# [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]&lt;br /&gt;
# [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]&lt;br /&gt;
# [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حمله تروریستی پشت آشان]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار قرارگاه حبیب]]&lt;br /&gt;
# [[جنگ آلان]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]&lt;br /&gt;
# [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]&lt;br /&gt;
# [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]&lt;br /&gt;
# [[شورشگران]]&lt;br /&gt;
# [[گلریزان همیاری]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]&lt;br /&gt;
# [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[خط قرمز]]&lt;br /&gt;
# [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
# [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس سیاست جدید]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]&lt;br /&gt;
# [[افشای طرح کویر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[راه‌حل سوم]]&lt;br /&gt;
# [[رادیو صدای مجاهد]]&lt;br /&gt;
#[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]&lt;br /&gt;
# [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]&lt;br /&gt;
# [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]&lt;br /&gt;
# [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
# [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تظاهرات واشنگتن ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه پارلمان اروپا - ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه جوانان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بیانیه ۳۰۰۰ شخصیت بین‌المللی]]&lt;br /&gt;
# [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== احزاب ===&lt;br /&gt;
# [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کومله]]&lt;br /&gt;
# [[حزب توده ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب آزادی کردستان]]&lt;br /&gt;
# [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]&lt;br /&gt;
# [[حزب کار ایران (توفان)]]&lt;br /&gt;
# [[پژاک]]&lt;br /&gt;
# [[جنبش دانشجویی]]&lt;br /&gt;
# [[الحشد الشعبی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[لشکر فاطمیون]]&lt;br /&gt;
# [[لشکر زینبیون]]&lt;br /&gt;
# [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حزب رستاخیز]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اخوان‌المسلمین]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هنر و فرهنگ ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|هنر و فرهنگ}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فرهنگ ایران ===&lt;br /&gt;
# [[فرهنگ ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گاه‌شماری ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[جشن‌های ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سفره هفت‌سین]]&lt;br /&gt;
# [[نوروز]]&lt;br /&gt;
# [[حاجی فیروز]]&lt;br /&gt;
# [[مهرگان]]&lt;br /&gt;
# [[چهارشنبه‌سوری]]&lt;br /&gt;
# [[شب یلدا]]&lt;br /&gt;
# [[جشن سده]]&lt;br /&gt;
# [[سیزده‌به‌در]]&lt;br /&gt;
# [[خوشنویسی ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[سینمای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موسیقی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[غذاهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مجسمه‌سازی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قلم‌زنی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میناکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مینیاتور در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آموزش و پرورش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شیر و خورشید]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرود ملی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[کریسمس]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و محیط زیست ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
=== ایران، شهرها و استان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تهران]]&lt;br /&gt;
# [[استان البرز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان اصفهان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان فارس]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان شرقی]]&lt;br /&gt;
# [[استان خراسان رضوی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[استان خوزستان]]&lt;br /&gt;
# [[استان گیلان]]&lt;br /&gt;
# [[استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
# [[استان مازندران]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== وضعیت زیست‌محیطی ===&lt;br /&gt;
# [[آلودگی هوا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[محیط زیست ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آبشارهای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[جنگل‌های هیرکانی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سدها ===&lt;br /&gt;
# [[سد دز]]&lt;br /&gt;
# [[سد کارون]]&lt;br /&gt;
# [[سد امیرکبیر]]&lt;br /&gt;
# [[سد ارس]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آب‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قنات]]&lt;br /&gt;
# [[دریای خزر]]&lt;br /&gt;
# [[خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[دریای عمان]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه هامون]]&lt;br /&gt;
# [[رود کارون]]&lt;br /&gt;
# [[رود ارس]]&lt;br /&gt;
# [[هور العظیم]]&lt;br /&gt;
# [[هور شادگان]]&lt;br /&gt;
# [[زاینده‌رود]]&lt;br /&gt;
# [[دریاچه ارومیه]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب انزلی]]&lt;br /&gt;
# [[تالاب گاوخونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تالاب پریشان]]&lt;br /&gt;
# [[هیرمند]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[کویر لوت]]&lt;br /&gt;
# [[غار علی صدر]]&lt;br /&gt;
# [[بیستون]]&lt;br /&gt;
# [[دماوند]]&lt;br /&gt;
# [[سبلان]]&lt;br /&gt;
# [[زاگرس]]&lt;br /&gt;
# [[الوند]]&lt;br /&gt;
# [[کرکس]]&lt;br /&gt;
# [[تفتان]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جزیره و تنگه ===&lt;br /&gt;
# [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== انرژی در ایران ===&lt;br /&gt;
# [[نیروی برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه اتمی بوشهر]]&lt;br /&gt;
# [[نیروگاه‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[انرژی بادی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[میدان‌های گازی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== خاک ===&lt;br /&gt;
# [[زمین‌شناسی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[گسل‌های ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معادن ایران]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله بم]]&lt;br /&gt;
# [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]&lt;br /&gt;
#[[زلزله خوی]]&lt;br /&gt;
#[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ادبیات ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|ادبیات}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
# [[زبان فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ ادبیات فارسی]]&lt;br /&gt;
# [[مقاله]]&lt;br /&gt;
# [[رمان]]&lt;br /&gt;
# [[قصه]]&lt;br /&gt;
# [[داستان کوتاه]]&lt;br /&gt;
# [[روزنامه‌نگاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[شعر]]&lt;br /&gt;
# [[شاهنامه]]&lt;br /&gt;
# [[دیوان حافظ]]&lt;br /&gt;
# [[مثنوی معنوی]]&lt;br /&gt;
# [[گلستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[بوستان سعدی]]&lt;br /&gt;
# [[رباعیات خیام]]&lt;br /&gt;
# [[ساقی‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[گنج‌نامه]]&lt;br /&gt;
# [[کلیله و دمنه]]&lt;br /&gt;
# [[سمک عیار]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اساطیر ===&lt;br /&gt;
# [[رستم]]&lt;br /&gt;
# [[سهراب]]&lt;br /&gt;
# [[سیاوش]]&lt;br /&gt;
# [[گردآفرید]]&lt;br /&gt;
# [[رودابه]]&lt;br /&gt;
# [[آرش کمانگیر]]&lt;br /&gt;
# [[پهلوانان شاهنامه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سرگرمی و تفریحات ===&lt;br /&gt;
# [[ورزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فوتبال در ایران]]&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== معرفی کتاب ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|معرفی کتاب}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کتاب‌های مقاومت ===&lt;br /&gt;
# [[بنیانگذاران]]&lt;br /&gt;
# [[زنان نیروی تغییر]]&lt;br /&gt;
# [[قهرمانان در زنجیر]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[پرواز همزنجیران]]&lt;br /&gt;
# [[ایران، بازی اتمی رژیم]]&lt;br /&gt;
# [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]&lt;br /&gt;
# [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]&lt;br /&gt;
# [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]&lt;br /&gt;
# [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]&lt;br /&gt;
# [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]&lt;br /&gt;
# [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]&lt;br /&gt;
# [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دیگر کتاب‌ها ===&lt;br /&gt;
#[[مرگ کسب و کار من است]]&lt;br /&gt;
#[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]&lt;br /&gt;
#[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زمینه جامعه‌شناسی]]&lt;br /&gt;
# [[جامعه‌شناسی هنر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ تمدن]]&lt;br /&gt;
# [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]&lt;br /&gt;
# [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[لویاتان]]&lt;br /&gt;
# [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]&lt;br /&gt;
# [[تاریخ بیست ساله ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد اجتماعی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فلسفه ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|فلسفه}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====&lt;br /&gt;
# [[مارکسیسم]]&lt;br /&gt;
# [[لائیسیته]]&lt;br /&gt;
# [[آتئیستم]]&lt;br /&gt;
# [[اپورتونیسم]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[توتالیتاریسم دینی]]&lt;br /&gt;
# [[لیبرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سکولاریسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[سرمایه‌داری ملی]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادگرایی اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پست‌مدرنیسم]]&lt;br /&gt;
# [[سانترالیزم دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[دو اسلام سراپا متضاد]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل اجتماعی]]&lt;br /&gt;
# [[تکامل]]&lt;br /&gt;
# [[دینامیزم قرآن]]&lt;br /&gt;
# [[طلسم اختناق]]&lt;br /&gt;
# [[تبیین جهان]]&lt;br /&gt;
# [[دیالکتیک]]&lt;br /&gt;
# [[جمهوری دموکراتیک]]&lt;br /&gt;
# [[پراگماتیسم]]&lt;br /&gt;
# [[فدرالیسم]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مدنی]]&lt;br /&gt;
# [[استراتژی قیام و سرنگونی]]&lt;br /&gt;
# [[فرار مغزها]]&lt;br /&gt;
# [[کتاب راه حسین]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جامعه و علوم اجتماعی ==&lt;br /&gt;
{{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}&lt;br /&gt;
{{col-begin}}&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات اجتماعی ===&lt;br /&gt;
# [[تلویزیون من و تو]]&lt;br /&gt;
# [[پول‌شویی]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاس در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]&lt;br /&gt;
# [[کارتن خوابی]]&lt;br /&gt;
# [[گورخوابی]]&lt;br /&gt;
# [[کودکان کار در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فروش اعضای بدن]]&lt;br /&gt;
# [[اعتیاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فقر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران بیکاری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[خودکشی]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[حذف چهار صفر از پول ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی زن]]&lt;br /&gt;
# [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[مالباختگان]]&lt;br /&gt;
# [[ابرچالش آب]]&lt;br /&gt;
# [[اول مهر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی معلم]]&lt;br /&gt;
# [[سیل هرمزگان]]&lt;br /&gt;
# [[خصوصی سازی]]&lt;br /&gt;
# [[بازار بورس ایران]]&lt;br /&gt;
# [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آستان قدس رضوی]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]&lt;br /&gt;
# [[لباس شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]&lt;br /&gt;
# [[قاچاق کالا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]&lt;br /&gt;
# [[کولبر]]&lt;br /&gt;
# [[بیت کوین]]&lt;br /&gt;
# [[سوخت‌بری]]&lt;br /&gt;
# [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[بهائیان ایران]]&lt;br /&gt;
# [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[چاپ اسکناس]]&lt;br /&gt;
# [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[چای دبش]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[اختلاف طبقاتی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران انرژی در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[انفجار مهیب بندرعباس]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران برق در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران مسکن در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران سلامت و روان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب زنان در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران آموزش در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران اقتصاد در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[بحران محیط زیست در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوعات سیاسی و انقلابی ===&lt;br /&gt;
# [[فراماسونری در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سندیکا در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سرکوب در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[نقض حقوق بشر در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]&lt;br /&gt;
# [[نسل‌کشی]]&lt;br /&gt;
# [[قیام]]&lt;br /&gt;
# [[توازن قوا]]&lt;br /&gt;
# [[انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[شعار]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه]]&lt;br /&gt;
# [[اعدام در ایران]]&lt;br /&gt;
# [[برجام]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه مسلحانه]]&lt;br /&gt;
# [[مبارزه]]&lt;br /&gt;
# [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی پیشتاز]]&lt;br /&gt;
# [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[عمق استراتژیک]]&lt;br /&gt;
# [[دموکراسی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سیاست و حکومت ===&lt;br /&gt;
# [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[بسیج]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[پهباد]]&lt;br /&gt;
# [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه ثارالله]]&lt;br /&gt;
# [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[تفکیک جنسیتی]]&lt;br /&gt;
# [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]&lt;br /&gt;
# [[نوشیدن جام زهر]]&lt;br /&gt;
# [[کنفرانس لهستان]]&lt;br /&gt;
# [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[تحریم علی خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[دارایی‌های خامنه‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]&lt;br /&gt;
# [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]&lt;br /&gt;
# [[ستاد اجرایی فرمان امام]]&lt;br /&gt;
# [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[قتل کشیش‌های مسیحی]]&lt;br /&gt;
# [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]&lt;br /&gt;
# [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]&lt;br /&gt;
# [[انتقال کودکان در جنگ‌ها]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حقوق ===&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[اصل عدم توسل به زور]]&lt;br /&gt;
# [[انجمن حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حق تعیین سرنوشت]]&lt;br /&gt;
# [[تمامیت ارضی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌الملل]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[قانون پناهندگی]]&lt;br /&gt;
# [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]&lt;br /&gt;
# [[کنوانسیون ژنو]]&lt;br /&gt;
# [[مداخله بشردوستانه]]&lt;br /&gt;
# [[مصونیت دیپلماتیک]]&lt;br /&gt;
# [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[آزادی رسانه]]&lt;br /&gt;
# [[آزادی از ترس]]&lt;br /&gt;
# [[بازداشت موقت]]&lt;br /&gt;
# [[برابری در برابر قانون]]&lt;br /&gt;
# [[حریم شخصی]]&lt;br /&gt;
# [[حق درخواست]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق بشر (انسان)]]&lt;br /&gt;
# [[خانه امن]]&lt;br /&gt;
# [[دفاع مشروع]]&lt;br /&gt;
# [[روز حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان مردم‌نهاد]]&lt;br /&gt;
# [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[فعال حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]&lt;br /&gt;
# [[سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]&lt;br /&gt;
# [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]&lt;br /&gt;
# [[مهاجرت آزاد]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]&lt;br /&gt;
# [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[حقوق طبیعی]]&lt;br /&gt;
# [[حق انقلاب]]&lt;br /&gt;
# [[احکام دینی]]&lt;br /&gt;
# [[تفتیش عقاید]]&lt;br /&gt;
# [[جنایت علیه بشریت]]&lt;br /&gt;
# [[فتوا]]&lt;br /&gt;
# [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]&lt;br /&gt;
# [[بغی]]&lt;br /&gt;
# [[محاربه]]&lt;br /&gt;
# [[حاکم شرع]]&lt;br /&gt;
# [[استرداد]]&lt;br /&gt;
# [[شکنجه دولتی]]&lt;br /&gt;
# [[استقلال قضایی]]&lt;br /&gt;
# [[دادگاه قانون اساسی]]&lt;br /&gt;
# [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]&lt;br /&gt;
# [[دفاعیات کنت لوئیس]]&lt;br /&gt;
# [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]&lt;br /&gt;
# [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]&lt;br /&gt;
{{col-break}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زندان‌ها ===&lt;br /&gt;
# [[زندان اوین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قصر]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزلحصار]]&lt;br /&gt;
# [[زندان گوهردشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان کهریزک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دیزل‌آباد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان یونسکو]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قزل‌قلعه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تهران بزرگ]]&lt;br /&gt;
# [[زندان حشمتیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان سراوان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان زابل]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی مشهد]]&lt;br /&gt;
# [[زندان عادل‌آباد شیراز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان خورین]]&lt;br /&gt;
# [[زندان تبریز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان مرکزی اورمیه]]&lt;br /&gt;
# [[زندان فجر دزفول]]&lt;br /&gt;
# [[زندان دستگرد اصفهان]]&lt;br /&gt;
# [[زندان شیبان اهواز]]&lt;br /&gt;
# [[زندان صیدنایا]]&lt;br /&gt;
# [[زندان لاکان رشت]]&lt;br /&gt;
# [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}&lt;br /&gt;
{{col-end}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=89947</id>
		<title>یزدان تیموریان</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&amp;diff=89947"/>
		<updated>2026-06-27T14:34:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص=یزدان تیموریان&lt;br /&gt;
|تصویر=یزدان نیموریان .jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=یزدان تیموریان&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد=۱۳۳۱&lt;br /&gt;
|محل_تولد=ورامین، تهران&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=۱۴۰۵&lt;br /&gt;
|ملیت=ایرانی&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=آلبانی&lt;br /&gt;
|مدفن=&lt;br /&gt;
|علت مرگ=ایست قلبی&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=سازمان مجاهدین خلق ایران و شورای ملی مقاومت&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=۱۳۳۱&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۱۴۰۵&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;یزدان تیموریان،&#039;&#039;&#039; (زاده ۱۳۳۱–درگذشته۱۴۰۵)، از اعضای [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] بود که پس از ۴۸ سال مبارزه بی‌وقفه با دیکتاتوری‌های [[محمدرضا شاه پهلوی|شاه]] و [[روح‌الله خمینی|خمینی]]، در آلبانی بر اثر ایست قلبی جان باخت. او متولد ورامین، فارغ‌التحصیل مدیریت بازرگانی، در جریان انقلاب ضدسلطنتی با آرمان‌های مجاهدین آشنا شد و پس از شرکت در سخنرانی [[مسعود رجوی]] در دانشگاه تهران، به سازمان پیوست. او پس از انقلاب، خانه خود را به مرکز فعالیت مجاهدین تبدیل کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در آذر ۱۳۶۰ دستگیر و ۴ سال و ۳ ماه در زندان‌های [[زندان اوین|اوین]]، [[زندان گوهردشت|گوهردشت]] و [[زندان قزل‌حصار|قزلحصار]] محبوس بود. پس از آزادی در سال ۱۳۶۴، به پاکستان اعزام شد و سپس به [[اشرف]] رفت. در عملیات‌ عین‌خوش، [[عملیات آفتاب|آفتاب]]، [[عملیات چلچراغ|چلچراغ]]، [[عملیات فروغ جاویدان|فروغ جاویدان]] و [[عملیات مروارید|مروارید]] شرکت کرد و شجاعت و دلاوری از خود نشان داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
یزدان تیموریان در دوران ۱۴ ساله پایداری در [[قرارگاه اشرف|اشرف]] و [[کمپ لیبرتی|لیبرتی]]، در برابر محاصره، حملات موشکی و حمله [[۱۹ فروردین ۱۳۹۰]] مقاومت کرد و از ناحیه پا مجروح شد. او در اعتصاب غذای ۹۲ روزه مجاهدین در لیبرتی شرکت کرد و در برابر فشارهای وزارت اطلاعات برای جدا شدن از سازمان ایستادگی نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مریم رجوی]] درگذشت اورا تسلیت گفت و تأکید کرد که او تا آخرین لحظه زندگی با آرمان صدق و فدا سرشار از رزمندگی بود. یزدان تیموریان نمادی از تعهد، فداکاری و پایداری نسل اول مجاهدین است که از ا[[انقلاب ضد سلطنتی|نقلاب ضد سلطنتی]] تا [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|قیام ۱۴۰۴]]، راه مبارزه را ادامه داد. درگذشت او، بخشی از تاریخ پرافتخار مقاومت ایران است و راهش توسط همرزمانش در ورامین و سراسر ایران ادامه خواهد یافت.&lt;br /&gt;
== پیشینه ==&lt;br /&gt;
یزدان تیموریان در سال ۱۳۳۱ در ورامین متولد شد. او فارغ‌التحصیل مدیریت بازرگانی بود و در جریان انقلاب ضد سلطنتی با شرکت در تظاهرات و قیام علیه دیکتاتوری سلطنتی، با آرمان‌های سازمان مجاهدین خلق ایران  آشنا شد. پس از شرکت در [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷|سخنرانی مسعود رجوی در دانشگاه تهران در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]، به سازمان پیوست و فعالیت خود را در نشریه پیام خلق آغاز کرد. او کلیه امکانات و خانه‌اش را در اختیار مجاهدین قرار داد، به‌طوری که پس از بسته شدن ستاد مجاهدین، خانه او به یکی از مراکز و محل استقرار مجاهدین تبدیل شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C جاودانگی و درگذشت مجاهد والا یزدان تیموریان در آلبانی - سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== بازداشت و زندان ==&lt;br /&gt;
یزدان تیموریان در ۲۵ آذر ۱۳۶۰ دستگیر شد و مدت ۴ سال و ۳ ماه را در زندان‌های اوین، گوهردشت و قزلحصار گذراند. او در زندان با وجود فشارهای شدید، مقاومت کرد و پس از آزادی در اسفند ۱۳۶۴، دوباره  به سازمان مجاهدین وصل شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
== مبارزه مسلحانه و شرکت در عملیات ==&lt;br /&gt;
در سال ۱۳۶۵ به پاکستان اعزام شد و یک سال در پایگاه‌های مجاهدین مسئولیت داشت. در مهر ۱۳۶۶ به اشرف رفت و لباس رزم [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]] را بر تن کرد. او در مجموعه عملیات ارتش آزادیبخش از قبیل  عین‌خوش، آفتاب، چلچراغ، فروغ جاویدان و مروارید شرکت کرد. یزدان تیموریان در دوران ۱۴ ساله پایداری در اشرف و لیبرتی، در برابر محاصره، حملات موشکی و [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰|حمله ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]] مقاومت کرد و از ناحیه پا مجروح شد. او در اعتصاب غذای  مجاهدین در لیبرتی نیز حضور داشت و ۹۲روز در  اعتصاب غذا بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
== سال‌های آخر و درگذشت ==&lt;br /&gt;
یزدان تیموریان از سال ۱۳۷۴ در معرض فشارها و توطئه‌های [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|وزارت اطلاعات]] بود، اما مقاومت کرد. او تا آخرین روزهای زندگی با آرمان صدق و فدا سرشار از رزمندگی بود. این مجاهد خلق در اثر ایست قلبی در آلبانی جان باخت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی درگذشت او را تسلیت گفت و افزود: «درود بر او که تا آخرین لحظه زندگی و حتی در دوران سخت بیماری با آرمان صدق و فدا سرشار از رزمندگی و ایمان بود.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AF%DB%8C&amp;diff=89946</id>
		<title>ابوالفضل ساعدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AF%DB%8C&amp;diff=89946"/>
		<updated>2026-06-27T14:27:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص=ابوالفضل ساعدی&lt;br /&gt;
|تصویر=ابوالفضل ساعدی،اعدام.jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=ابوالفضل ساعدی&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد= &lt;br /&gt;
|محل_تولد=شاهرود&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=&lt;br /&gt;
|ملیت=&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=زندان مرکزی شاهرود&lt;br /&gt;
|مدفن=&lt;br /&gt;
|علت مرگ=اعدام&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=۱۳۸۱&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۲۶ خرداد ۱۴۰۵&lt;br /&gt;
|اتهام‌ها=محاربه، افساد فی‌الارض، تخریب و آتش‌زدن اموال عمومی و خصوصی، اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور، اخلال در نظم و امنیت عمومی، ایجاد رعب و وحشت، حمل و استفاده از سلاح گرم و سرد و تحریک افراد به حضور در اعتراضات&lt;br /&gt;
|مجازات=محکوم به اعدام}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ابوالفضل ساعدی&#039;&#039;&#039;، (متولد ۱۳۸۱، شاهرود - اعدام‌شده ۲۶ خرداد ۱۴۰۵) دیپلمه مجرد ۲۴ ساله از بازداشت‌شدگان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴]]، سحرگاه سه‌شنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ در زندان مرکزی شاهرود به صورت مخفیانه اعدام شد. ابوالفضل ساعدی به همراه جواد زمانی در پرونده‌ای مشترک به اتهام «محاربه»، «افساد فی‌الارض»، «تخریب و آتش‌زدن اموال عمومی و خصوصی»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «اخلال در نظم عمومی» و «حمل و استفاده از سلاح» محکوم شده بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادرسی در شعبه اول دادگاه انقلاب شاهرود انجام شد و با محرومیت از وکیل انتخابی، عدم شفافیت و اتکا به اعترافات اجباری همراه بود. این اعدام در چارچوب موج گسترده احکام پس از اعتراضات دی‌ماه انجام گرفت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-7856f19d/ اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی اعدام شدند - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://iranhrs.org/javad-zamani-abolfazl-saedi-execution-semnan/amp/ جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی؛ اعدام دو بازداشت‌شده اعتراضات دی‌ماه در استان سمنان - کانون حقوق بشر ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;[https://hengaw.net/fa/news/2026/06/article-130 شاهرود؛ اجرای حکم اعدام جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی دو تن از بازداشت شدگان اعتراضات دی‌ماه - سازمان حقوق بشری هه‌نگاو]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هویت و بازداشت ==&lt;br /&gt;
ابوالفضل ساعدی، شهروند ۲۴ ساله دیپلمه مجرد متولد ۱۳۸۱ در شاهرود، روز اول بهمن ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ دستگیر شد. وی به همراه [[جواد زمانی]] در یک پرونده مشترک تحت تعقیب قضایی قرار گرفت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اتهامات ===&lt;br /&gt;
ابوالفضل ساعدی به اتهام «محاربه»، «افساد فی‌الارض»، «تخریب و آتش‌زدن اموال عمومی و خصوصی»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «اخلال در نظم و امنیت عمومی»، «ایجاد رعب و وحشت»، «حمل و استفاده از سلاح گرم و سرد» و «تحریک افراد به حضور در اعتراضات» متهم شد. مقامات قضایی ادعا کردند که وی در اقدامات خشونت‌آمیز، تخریب اموال و مشارکت در تجمعات اعتراضی نقش داشته است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روند قضایی ==&lt;br /&gt;
پرونده ابوالفضل ساعدی در شعبه اول دادگاه انقلاب شاهرود رسیدگی شد. حکم اعدام و ضبط اموال صادر و پس از فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور تأیید گردید. روند دادرسی کاملاً غیرشفاف بود و جزئیات جلسات دادگاه، نحوه دسترسی به وکیل انتخابی، شرایط بازجویی و مستندات ارائه‌شده منتشر نشد. مرکز رسانه قوه قضاییه ویدیویی از اعترافات اجباری این دو معترض را منتشر کرد که تحت شرایط نامشخص ضبط شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اجرای حکم اعدام ===&lt;br /&gt;
سحرگاه سه‌شنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ (۱۶ ژوئن ۲۰۲۶)، حکم اعدام ابوالفضل ساعدی در زندان مرکزی شهرستان شاهرود به صورت مخفیانه اجرا شد. رئیس کل دادگستری استان سمنان و خبرگزاری میزان خبر اجرای حکم را اعلام کردند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== زمینه و آمار اعدام‌ها ====&lt;br /&gt;
این اعدام در دوره‌ای انجام شد که پس از آغاز [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]]، روند اجرای احکام اعدام در پرونده‌های سیاسی و امنیتی افزایش یافته است. ابوالفضل ساعدی یکی از معترضان دی‌ماه بود که در این موج اعدام شد. گزارش‌ها حاکی از اعدام دست‌کم ۴۰ نفر در فاصله ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ در پرونده‌های سیاسی است. با احتساب این دو نفر، تعداد اعدام‌شدگان سیاسی به ۴۰ نفر رسید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.radiozamaneh.com/891909/ جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی دو تن دیگر از معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ اعدام شدند - رادیو زمانه]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;نقض حقوق در پرونده&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پرونده ابوالفضل ساعدی با نقض حق دادرسی عادلانه، محرومیت از وکیل مستقل، عدم شفافیت، اعمال شکنجه برای اخذ اعترافات اجباری و اجرای مخفیانه حکم همراه بود. این موارد نقض مواد ۳، ۵ و ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خانم [[مریم رجوی]] رئیس‌جمهور برگزیده‌ی [[شورای ملی مقاومت ایران]] اعدام جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی را محکوم کرد و سازمان ملل متحد را برای توقف اعدام زندانیان سیاسی فرا خواند. او در بخشی از پیام خود گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«جوانان برومند ایران‌زمین به‌ویژه مردم و جوانان شورشگر خطه شاهرود و سمنان در برابر این جنایت‌های سبعانه سکوت نخواهند کرد. اعدام شورشگرانی که برای آزادی مردم و میهنشان بپا خاسته‌اند، عزم جوانان را در مبارزه با این رژیم نامشروع جزم‌تر می‌کند.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AF%DB%8C اعدام دو شورشگر دلیر جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی از جوانان شاهرود - پیام خانم مریم رجوی - سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=89945</id>
		<title>جواد زمانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=89945"/>
		<updated>2026-06-27T14:25:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص=جواد زمانی&lt;br /&gt;
|تصویر=جواد زمانی،اعدام.jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=جواد زمانی&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد= &lt;br /&gt;
|محل_تولد=شاهرود&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=&lt;br /&gt;
|ملیت=&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=زندان مرکزی شاهرود&lt;br /&gt;
|مدفن=&lt;br /&gt;
|علت مرگ=اعدام&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۲۶ خرداد ۱۴۰۵&lt;br /&gt;
|اتهام‌ها=محاربه، افساد فی‌الارض، تخریب و آتش‌زدن اموال عمومی و خصوصی، اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور، اخلال در نظم و امنیت عمومی، ایجاد رعب و وحشت، حمل و استفاده از سلاح گرم و سرد و تحریک افراد به حضور در اعتراضات&lt;br /&gt;
|مجازات=محکوم به اعدام|دین=اسلام|مخالفان=نظام جمهوری اسلامی}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;جواد زمانی&#039;&#039;&#039;، (اعدام‌شده ۲۶ خرداد ۱۴۰۵) از بازداشت‌شدگان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴]] در شهرستان شاهرود، سحرگاه سه‌شنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ در زندان مرکزی شاهرود به صورت مخفیانه اعدام شد. وی به همراه [[ابوالفضل ساعدی]] در پرونده‌ای مشترک به اتهام «محاربه»، «افساد فی‌الارض»، «تخریب و آتش‌زدن اموال عمومی و خصوصی»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «اخلال در نظم عمومی» و «استفاده از سلاح» محکوم شده بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دادگاه انقلاب شاهرود حکم را صادر و دیوان عالی کشور آن را تأیید کرد. روند دادرسی فاقد شفافیت، همراه با محرومیت از وکیل انتخابی و اتکا به اعترافات اجباری بود. این اعدام در چارچوب موج گسترده احکام اعدام پس از اعتراضات دی‌ماه انجام گرفت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-7856f19d/ اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی اعدام شدند - هرانا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://iranhrs.org/javad-zamani-abolfazl-saedi-execution-semnan/amp/ جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی؛ اعدام دو بازداشت‌شده اعتراضات دی‌ماه در استان سمنان - کانون حقوق بشر ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;[https://hengaw.net/fa/news/2026/06/article-130 شاهرود؛ اجرای حکم اعدام جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی دو تن از بازداشت شدگان اعتراضات دی‌ماه - سازمان حقوق بشری هه‌نگاو]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== هویت و بازداشت ==&lt;br /&gt;
جواد زمانی، از شهروندان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ در شهرستان شاهرود استان سمنان، توسط نیروهای امنیتی دستگیر شد. وی به همراه ابوالفضل ساعدی در پرونده‌ای مشترک تحت تعقیب قرار گرفت. جزئیات دقیق زمان بازداشت در گزارش‌های موجود محدود است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اتهامات ===&lt;br /&gt;
دستگاه قضایی جمهوری اسلامی جواد زمانی را به اتهام «محاربه»، «افساد فی‌الارض»، «تخریب و آتش‌زدن اموال عمومی و خصوصی»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور»، «اخلال در نظم و امنیت عمومی»، «ایجاد رعب و وحشت»، «حمل و استفاده از سلاح گرم و سرد» و «تحریک افراد به حضور در اعتراضات» متهم کرد. مقامات قضایی ادعا کردند که وی در اقدامات خشونت‌آمیز و تخریب اموال در جریان اعتراضات نقش داشته است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روند قضایی ==&lt;br /&gt;
پرونده جواد زمانی در شعبه اول دادگاه انقلاب شاهرود رسیدگی شد. حکم اعدام و ضبط اموال صادر و پس از فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور تأیید گردید. روند دادرسی فاقد شفافیت بود و جزئیات جلسات دادگاه، نحوه دسترسی به وکیل انتخابی، شرایط بازجویی و مستندات ارائه‌شده منتشر نشد. مرکز رسانه قوه قضاییه ویدیویی از اعترافات اجباری این دو معترض را منتشر کرد که تحت شرایط نامشخص ضبط شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اجرای حکم اعدام ===&lt;br /&gt;
سحرگاه سه‌شنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ (۱۶ ژوئن ۲۰۲۶)، حکم اعدام جواد زمانی در زندان مرکزی شهرستان شاهرود به صورت مخفیانه اجرا شد. رئیس کل دادگستری استان سمنان و خبرگزاری میزان خبر اجرای حکم را اعلام کردند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==== زمینه و آمار اعدام‌ها ====&lt;br /&gt;
این اعدام در دوره‌ای انجام شد که پس از آغاز [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]]، روند اجرای احکام اعدام در پرونده‌های سیاسی و امنیتی افزایش یافته است. ابوالفضل ساعدی یکی از معترضان دی‌ماه بود که در این موج اعدام شد. گزارش‌ها حاکی از اعدام دست‌کم ۴۰ نفر در فاصله ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ در پرونده‌های سیاسی است. با احتساب این دو نفر، تعداد اعدام‌شدگان سیاسی به ۴۰ نفر رسید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.radiozamaneh.com/891909/ جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی دو تن دیگر از معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ اعدام شدند - رادیو زمانه]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نقض حقوق در پرونده ===&lt;br /&gt;
پرونده جواد زمانی با نقض حق دادرسی عادلانه، محرومیت از وکیل مستقل، عدم شفافیت، اعمال شکنجه برای اخذ اعترافات اجباری و اجرای مخفیانه حکم همراه بود. این موارد نقض مواد ۳، ۵ و ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خانم [[مریم رجوی]] رئیس‌جمهور برگزیده‌ی [[شورای ملی مقاومت ایران]] اعدام جواد زمانی و ابوالفضل زاهدی را محکوم کرد و سازمان ملل متحد را برای توقف اعدام زندانیان سیاسی فرا خواند. او در بخشی از پیام خود گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«جوانان برومند ایران‌زمین به‌ویژه مردم و جوانان شورشگر خطه شاهرود و سمنان در برابر این جنایتهای سبعانه سکوت نخواهند کرد. اعدام شورشگرانی که برای آزادی مردم و میهنشان بپا خاسته‌اند، عزم جوانان را در مبارزه با این رژیم نامشروع جزم‌تر می‌کند.»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AF%DB%8C اعدام دو شورشگر دلیر جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی از جوانان شاهرود - پیام خانم مریم رجوی - سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%B4_%D8%B3%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89944</id>
		<title>کایلاش ساتیارتی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%B4_%D8%B3%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C&amp;diff=89944"/>
		<updated>2026-06-27T14:23:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
| اندازه جعبه = ۳۰۰px&lt;br /&gt;
| عنوان = &lt;br /&gt;
| عنوان ۲ = فعال حقوق کودکان و برنده جایزه نوبل صلح&lt;br /&gt;
| نام = کایلاش ساتیارتی&lt;br /&gt;
| تصویر = کایلاش ساتیارتی.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر = ۲۵۰px&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر = کایلاش ساتیارتی، برنده نوبل صلح ۲۰۱۴&lt;br /&gt;
| زادروز = ۱۱ ژانویه ۱۹۵۴&lt;br /&gt;
| زادگاه = ویدیشا، مادیا پرادش، هند&lt;br /&gt;
| ملیت = هندی&lt;br /&gt;
| تابعیت = هندی&lt;br /&gt;
| تحصیلات = دانشگاه مهندسی برق (کارشناسی ارشد)&lt;br /&gt;
| پیشه = فعال حقوق بشر، مهندس سابق&lt;br /&gt;
| شناخته‌شده برای = مبارزه با کار کودکان و بردگی مدرن، دریافت جایزه نوبل صلح ۲۰۱۴&lt;br /&gt;
| نقش‌های برجسته = بنیان‌گذار جنبش نجات کودکی (Bachpan Bachao Andolan)&lt;br /&gt;
| جوایز = جایزه نوبل صلح (۲۰۱۴)&lt;br /&gt;
| پانویس =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;کایلاش ساتیارتی،&#039;&#039;&#039; (به هندی: &#039;&#039;&#039;कैलाश सत्यार्थी&#039;&#039;&#039;) (زادهٔ ۱۱ ژانویهٔ ۱۹۵۴) فعال حقوق کودکان هندی و برندهٔ مشترک جایزهٔ نوبل صلح ۲۰۱۴ است. او به دلیل تلاش‌های طولانی‌مدت در مبارزه با کار کودکان، بردگی مدرن و قاچاق کودکان شناخته می‌شود. ساتیارتی بیش از ۱۳۰٬۰۰۰ کودک را از شرایط بردگی و کار اجباری نجات داده است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;nobel&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2014/satyarthi/biographical/|عنوان=Kailash Satyarthi – Biographical|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۳۰ مه ۲۰۲۶}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی اولیه ==&lt;br /&gt;
کایلاش ساتیارتی در ۱۱ ژانویه ۱۹۵۴ در ویدیشا، ایالت مادیا‌پرادش هند متولد شد. از کودکی با دیدن کودکان محروم که به جای رفتن به مدرسه در کارگاه‌ها و مزارع کار می‌کردند، عمیقاً تحت تأثیر قرار گرفت. او در رشته مهندسی برق تحصیل کرد و مدرک کارشناسی ارشد گرفت، اما حرفه مهندسی را رها کرد تا تمام وقت خود را وقف مبارزه با کار کودکان کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت‌های حقوق کودکان ==&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۸۰، ساتیارتی سازمان «نجات کودکی» (Bachpan Bachao Andolan) را تأسیس کرد. او و تیمش با عملیات نجات مستقیم، فشار قانونی و آگاهی‌رسانی، تاکنون بیش از ۱۳۰٬۰۰۰ کودک را از کار اجباری، بردگی و قاچاق نجات داده‌اند. فعالیت‌های او شامل نجات کودکان از کارگاه‌های قالی‌بافی، کارخانه‌ها و شرایط بردگی مدرن بوده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== راهپیمایی جهانی علیه کار کودکان ==&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۹۸، ساتیارتی «راهپیمایی جهانی علیه کار کودکان» را سازمان‌دهی کرد. این راهپیمایی عظیم بیش از ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر در ۱۰۳ کشور ادامه یافت و یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های اجتماعی تاریخ شد. این ابتکار توجه جهانی را به مسئله کار کودکان جلب کرد و فشار زیادی بر دولت‌ها و شرکت‌ها وارد آورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دریافت جایزه نوبل صلح ==&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۱۴، کایلاش ساتیارتی به همراه ملاله یوسف‌زای جایزهٔ نوبل صلح را «برای مبارزه علیه سرکوب کودکان و نوجوانان و حق تحصیل همه کودکان» دریافت کردند. کمیته نوبل تلاش‌های او برای پایان دادن به کار کودکان و دفاع از حقوق کودکان را برجسته کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;nobel&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت‌های بین‌المللی ==&lt;br /&gt;
ساتیارتی بارها مورد تهدید به مرگ و حملات قرار گرفته، اما از مبارزه خود دست نکشیده است. او نماد مقاومت علیه بردگی مدرن و دفاع از محروم‌ترین کودکان جامعه است. فعالیت‌های او همچنان در سطح جهانی برای حقوق کودکان و آموزش ادامه دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حمایت از مقاومت ایران ===&lt;br /&gt;
کایلاش ساتیارتی از حامیان جنبش‌های آزادی‌خواهی و حقوق بشر بوده و در نامه‌های مهم زیر را امضا کرده است:&lt;br /&gt;
* امضاکنندهٔ نامهٔ ۷۵ برندهٔ نوبل (ژوئن ۲۰۲۳)&lt;br /&gt;
* امضاکنندهٔ نامهٔ ۱۰۳ برندهٔ نوبل (ژوئیه ۲۰۲۵) در حمایت از مقاومت ایران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A6%D9%84_%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B3&amp;diff=89943</id>
		<title>خوان مانوئل سانتوس</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A6%D9%84_%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B3&amp;diff=89943"/>
		<updated>2026-06-27T14:20:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
| اندازه جعبه = ۳۰۰px&lt;br /&gt;
| عنوان = &lt;br /&gt;
| عنوان ۲ = سیاستمدار و برنده جایزه نوبل صلح&lt;br /&gt;
| نام = خوان مانوئل سانتوس&lt;br /&gt;
| تصویر = خوان مانوئل سانتوس.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر = ۲۵۰px&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر = خوان مانوئل سانتوس، برنده نوبل صلح ۲۰۱۶&lt;br /&gt;
| زادروز = ۱۰ اوت ۱۹۵۱&lt;br /&gt;
| زادگاه = بوگوتا، کلمبیا&lt;br /&gt;
| ملیت = کلمبیایی&lt;br /&gt;
| تابعیت = کلمبیایی&lt;br /&gt;
| تحصیلات = دانشگاه کانزاس • مدرسه اقتصاد لندن • دانشگاه هاروارد (مدیریت دولتی)&lt;br /&gt;
| پیشه = سیاستمدار، اقتصاددان&lt;br /&gt;
| شناخته‌شده برای = مذاکرات صلح با فارک، پایان جنگ داخلی کلمبیا، دریافت جایزه نوبل صلح ۲۰۱۶&lt;br /&gt;
| نقش‌های برجسته = رئیس‌جمهور کلمبیا (۲۰۱۰–۲۰۱۸)&amp;lt;br&amp;gt;وزیر دفاع، وزیر دارایی و وزیر بازرگانی خارجی&lt;br /&gt;
| جوایز = جایزه نوبل صلح (۲۰۱۶)&lt;br /&gt;
| پانویس =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;خوان مانوئل سانتوس،&#039;&#039;&#039; (به اسپانیایی: &#039;&#039;&#039;Juan Manuel Santos&#039;&#039;&#039;) (زادهٔ ۱۰ اوت ۱۹۵۱) سیاستمدار و برندهٔ جایزهٔ نوبل صلح ۲۰۱۶ کلمبیایی است. او به عنوان رئیس‌جمهور کلمبیا (۲۰۱۰–۲۰۱۸) مذاکرات صلح تاریخی با گروه شورشی فارک را رهبری کرد که به پایان جنگ داخلی ۵۰ سالهٔ این کشور انجامید. این جنگ بیش از ۲۲۰٬۰۰۰ کشته و نزدیک به ۶ میلیون آواره به جا گذاشته بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;nobel&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2016/santos/facts/|عنوان=Juan Manuel Santos – Facts|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۳۰ مه ۲۰۲۶}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی اولیه و تحصیلات ==&lt;br /&gt;
خوان مانوئل سانتوس در ۱۰ اوت ۱۹۵۱ در بوگوتا، کلمبیا، در یکی از خانواده‌های سرشناس و صاحب‌نفوذ این کشور متولد شد. عموی بزرگش، ادواردو سانتوس، رئیس‌جمهور پیشین کلمبیا بود. تحصیلات عالی خود را در دانشگاه کانزاس در رشتهٔ اقتصاد، مدرسهٔ اقتصاد لندن و دانشگاه هاروارد در رشتهٔ مدیریت دولتی گذراند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت‌های سیاسی ==&lt;br /&gt;
سانتوس در دولت‌های مختلف کلمبیا سمت‌های کلیدی داشت: وزیر بازرگانی خارجی، وزیر دارایی و وزیر دفاع. در سال ۲۰۱۰ به ریاست‌جمهوری رسید و در دورهٔ ریاست‌جمهوری خود بر روی فرآیند صلح با شورشیان تمرکز کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فرآیند صلح با فارک ==&lt;br /&gt;
بزرگ‌ترین دستاورد سانتوس، آغاز و پیشبرد مذاکرات صلح با نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا (فارک) بود. این مذاکرات پس از سال‌ها درگیری، در نهایت به توافق صلح منجر شد و به جنگ داخلی ۵۰ سالهٔ کلمبیا پایان داد. این توافق یکی از مهم‌ترین دستاوردهای صلح در تاریخ معاصر آمریکای لاتین به شمار می‌رود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دریافت جایزه نوبل صلح ==&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۱۶، خوان مانوئل سانتوس جایزهٔ نوبل صلح را «برای تلاش‌های قاطعانه‌اش برای پایان دادن به جنگ داخلی طولانی‌مدت کلمبیا» دریافت کرد. کمیتهٔ نوبل شجاعت او در پیگیری صلح علی‌رغم مخالفت‌های داخلی را ستود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;nobel&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت‌های پس از ریاست‌جمهوری ==&lt;br /&gt;
سانتوس پس از پایان دورهٔ ریاست‌جمهوری، به عنوان صدای صلح و دفاع از حقوق قربانیان جنگ فعالیت می‌کند. او از جنبش‌های صلح‌خواهانهٔ جهانی حمایت کرده و بر اهمیت عدالت انتقالی و حقوق قربانیان تأکید دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حمایت از مقاومت ایران ===&lt;br /&gt;
خوان مانوئل سانتوس از حامیان جنبش‌های صلح و آزادی‌خواهی در سطح جهانی است و در نامه‌های مهم زیر را امضا کرده است:&lt;br /&gt;
* امضاکنندهٔ نامهٔ ۸۰ برندهٔ نوبل (آوریل ۲۰۲۴)&lt;br /&gt;
* امضاکنندهٔ نامهٔ ۱۰۳ برندهٔ نوبل (ژوئیه ۲۰۲۵) در حمایت از مقاومت ایران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%81&amp;diff=89942</id>
		<title>دیمیتری موراتوف</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%81&amp;diff=89942"/>
		<updated>2026-06-27T14:19:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
| اندازه جعبه = ۳۰۰px&lt;br /&gt;
| عنوان = &lt;br /&gt;
| عنوان ۲ = روزنامه‌نگار و برنده جایزه نوبل صلح&lt;br /&gt;
| نام = دیمیتری موراتوف&lt;br /&gt;
| تصویر = دیمیتری موراتوف.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر = ۲۵۰px&lt;br /&gt;
| عنوان تصویر = دیمیتری موراتوف، برنده نوبل صلح ۲۰۲۱&lt;br /&gt;
| زادروز = ۲۹ اکتبر ۱۹۶۱&lt;br /&gt;
| زادگاه = کویبیشف (سامارای امروزی)، روسیه&lt;br /&gt;
| ملیت = روسی&lt;br /&gt;
| تابعیت = روسی&lt;br /&gt;
| تحصیلات = دانشگاه ایالتی کویبیشف&lt;br /&gt;
| پیشه = روزنامه‌نگار، سردبیر&lt;br /&gt;
| شناخته‌شده برای = سردبیری نوایا گازتا، دفاع از آزادی بیان، دریافت جایزه نوبل صلح ۲۰۲۱&lt;br /&gt;
| نقش‌های برجسته = سردبیر روزنامه نوایا گازتا (از ۱۹۹۵)&lt;br /&gt;
| جوایز = جایزه نوبل صلح (۲۰۲۱)&lt;br /&gt;
| پانویس =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;دیمیتری آندریویچ موراتوف،&#039;&#039;&#039; (به روسی: &#039;&#039;&#039;Дмитрий Андреевич Муратов&#039;&#039;&#039;) (زادهٔ ۲۹ اکتبر ۱۹۶۱) روزنامه‌نگار مستقل روسی و برندهٔ مشترک جایزهٔ نوبل صلح ۲۰۲۱ است. او به عنوان سردبیر روزنامهٔ «نوایا گازتا» - یکی از آخرین رسانه‌های مستقل و انتقادی روسیه - برای تلاش‌هایش در حفاظت از آزادی بیان در شرایط سخت سرکوب سیاسی شناخته می‌شود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;nobel&amp;quot;&amp;gt;{{یادکرد وب|نشانی=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/muratov/facts/|عنوان=Dmitry Muratov – Facts|وبگاه=NobelPrize.org|تاریخ بازبینی=۳۰ مه ۲۰۲۶}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی اولیه ==&lt;br /&gt;
دیمیتری موراتوف در ۲۹ اکتبر ۱۹۶۱ در کویبیشف (سامارای امروزی)، روسیه متولد شد. پس از گذراندن دورهٔ خدمت سربازی، در دانشگاه ایالتی کویبیشف تحصیل کرد و سپس وارد حرفهٔ روزنامه‌نگاری شد. او ابتدا در روزنامه‌های محلی فعالیت کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تأسیس و فعالیت در نوایا گازتا ==&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۹۳، موراتوف به همراه گروهی از روزنامه‌نگاران، روزنامهٔ «نوایا گازتا» را تأسیس کرد که به سرعت به یکی از مهم‌ترین رسانه‌های مستقل روسیه تبدیل شد. از سال ۱۹۹۵ سردبیر این روزنامه است. نوایا گازتا به گزارش‌های جسورانه درباره فساد دولتی، نقض حقوق بشر، تقلب انتخاباتی، جنگ چچن و خشونت نیروهای امنیتی شهرت یافت. مقالات آنا پولیتکوفسکایا، روزنامه‌نگار مشهور منتقد دولت، نیز در این روزنامه منتشر می‌شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در طول سال‌ها، شش خبرنگار و کارمند نوایا گازتا به قتل رسیدند، اما موراتوف و همکارانش علی‌رغم تهدیدها و فشارهای شدید، فعالیت انتقادی خود را ادامه دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دریافت جایزه نوبل صلح ==&lt;br /&gt;
در سال ۲۰۲۱، دیمیتری موراتوف به همراه ماریا رسا (فیلیپین) جایزهٔ نوبل صلح را «برای تلاش‌هایشان در حفاظت از آزادی بیان که پیش‌شرط دموکراسی و صلح پایدار است» دریافت کردند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;nobel&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت‌های پس از نوبل ==&lt;br /&gt;
پس از تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، موراتوف مدال نوبل خود را حراج کرد و درآمد آن (۱۰۳٫۵ میلیون دلار) را صرف کمک به کودکان آوارهٔ اوکراینی کرد. او همچنان نماد مطبوعات آزاد و مقاومت مدنی در برابر استبداد به شمار می‌رود و از آزادی بیان و رسانه‌های مستقل در سطح جهانی دفاع می‌کند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حمایت از مقاومت ایران ===&lt;br /&gt;
دیمیتری موراتوف از حامیان آزادی بیان و جنبش‌های آزادی‌خواهی در جهان است و در بیانیه‌های مهم زیر را امضا کرده است:&lt;br /&gt;
* امضاکنندهٔ بیانیهٔ ۱۱۳ برندهٔ نوبل (ژانویه ۲۰۲۶)&lt;br /&gt;
* امضاکنندهٔ بیانیهٔ ۵۷ برندهٔ نوبل (مارس ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF_%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B6&amp;diff=89941</id>
		<title>گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF_%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B6&amp;diff=89941"/>
		<updated>2026-06-27T14:17:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی&lt;br /&gt;
|نام رویداد=گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶&lt;br /&gt;
|تصویر=گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶.jpg&lt;br /&gt;
|عرض تصویر=&lt;br /&gt;
|توضیح تصویر=گردهمایی جهانی ایران آزاد در پاریس با حضور ده‌ها هزار ایرانی آزاده و شخصیت‌های بین‌المللی (۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵)&lt;br /&gt;
|عناوین دیگر=گردهمایی ایران آزاد ۲۰۲۶ • دفاع از جمهوری دموکراتیک • حمایت از دولت موقت شورای ملی مقاومت&lt;br /&gt;
|عاملان=ده‌ها هزار ایرانی آزاده، شخصیت‌های بین‌المللی، شورای ملی مقاومت ایران، مریم رجوی&lt;br /&gt;
|مکان=پاریس، فرانسه (میدان تروکادرو و نقاط مختلف شهر)&lt;br /&gt;
|زمان=۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ (۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶)&lt;br /&gt;
|نتیجه=حمایت گسترده بین‌المللی از دولت موقت شورای ملی مقاومت، تأکید بر برنامه ۱۰ماده‌ای مریم رجوی، محکومیت ممنوعیت تظاهرات، نمایش اتحاد مقاومت سازمان‌یافته و رد هر دو دیکتاتوری شاه و شیخ&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶&#039;&#039;&#039;، یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] و [[شورای ملی مقاومت ایران|شورای ملی مقاومت]] در خارج از کشور بود که در روزهای ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵) در پاریس برگزار شد. این گردهمایی در شرایطی برگزار گردید که تنها چند روز پیش از آغاز آن، مقامات فرانسوی با استناد به ملاحظات امنیتی و هشدارهای اطلاعاتی، مجوز راهپیمایی گسترده ایرانیان در پاریس را لغو کردند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این تصمیم به یکی از جنجالی‌ترین موضوعات سیاسی و حقوقی پیرامون این رویداد تبدیل شد و با اعتراض شرکت‌کنندگان، شخصیت‌های بین‌المللی و مدافعان آزادی تجمع روبه‌رو گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده در جریان رسیدگی قضایی به ممنوعیت تظاهرات، تهدیدهای امنیتی منتسب به عوامل جمهوری اسلامی و نیز گروه‌هایی از سلطنت‌طلبان و عوامل [[ساواک]] از جمله عوامل اصلی تصمیم مقامات فرانسوی عنوان شد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با وجود این محدودیت‌ها، هزاران تن از ایرانیان و حامیان مقاومت ایران در نقاط مختلف پاریس گردهم آمدند و حمایت خود را از آزادی، حقوق بشر و تغییر سیاسی در ایران اعلام کردند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این گردهمایی، [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، ضمن تشریح وضعیت جمهوری اسلامی، بر راهبرد «نه جنگ، نه مماشات» و ضرورت تغییر دموکراتیک توسط مردم ایران و مقاومت سازمان‌یافته تأکید کرد.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی برنامه ۱۰ ماده‌ای شورای ملی مقاومت را به‌عنوان نقشه راه استقرار یک جمهوری دموکراتیک، مبتنی بر [[جدایی دین و دولت]]، برابری زن و مرد، لغو مجازات اعدام و ایران غیراتمی معرفی نمود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این گردهمایی با حضور ده‌ها تن از مقام‌های پیشین سیاسی، نظامی و پارلمانی از اروپا و آمریکای شمالی همراه بود. شخصیت‌هایی چون شارل میشل، بوریس جانسون، جان برکو، ژنرال جیمز جونز، کیت کلاگ، لیام فاکس، لویی فری، پتره رومن، دمیترو کولبا و شماری از نمایندگان پارلمان‌های اروپایی در سخنرانی‌های خود از برنامه ۱۰ ماده‌ای حمایت کرده و بر حق مردم ایران برای تعیین سرنوشت خویش تأکید نمودند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دومین روز گردهمایی به بررسی چشم‌انداز تحولات سیاسی ایران، نقش مقاومت سازمان‌یافته، وضعیت حقوق بشر، سیاست‌های بین‌المللی در قبال جمهوری اسلامی و آینده گذار دموکراتیک اختصاص یافت. سخنرانان این نشست بر این دیدگاه تأکید کردند که آینده ایران نه از طریق مداخله خارجی و نه از طریق بازگشت سلطنت، بلکه از مسیر مبارزه مردم ایران و استقرار یک جمهوری دموکراتیک رقم خواهد خورد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ از سوی برگزارکنندگان و حامیان آن به‌عنوان نقطه‌عطفی در فعالیت‌های بین‌المللی مقاومت ایران و نمادی از تداوم مبارزه برای استقرار دموکراسی در ایران معرفی شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مقدمه ==&lt;br /&gt;
گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶  نشستی بین‌المللی بود که در روزهای ۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ برابر با ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ در پاریس برگزار شد. این گردهمایی با حضور ایرانیان مقیم کشورهای مختلف، حامیان شورای ملی مقاومت ایران و شمار زیادی از شخصیت‌های سیاسی، حقوقی، نظامی و پارلمانی از اروپا، آمریکای شمالی و سایر نقاط جهان برگزار گردید. ساکنان اشرف۳ نیز به‌صورت آنلاین در  این گردهمایی شرکت داشتند.  &lt;br /&gt;
[[پرونده:نگاره‌ای از شرکت‌کنندگان در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ .jpg|جایگزین=نگاره‌ای از شرکت‌کنندگان در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ |بندانگشتی|354x354پیکسل|&#039;&#039;&#039;نگاره‌ای از شرکت‌کنندگان در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶&#039;&#039;&#039; ]]&lt;br /&gt;
این رویداد در شرایطی برگزار شد که جمهوری اسلامی ایران با بحران‌های متعددی در عرصه داخلی و خارجی مواجه بود. تشدید اعتراضات اجتماعی، بحران‌های اقتصادی، افزایش اعدام‌ها، مناقشات منطقه‌ای و فشارهای بین‌المللی پیرامون برنامه هسته‌ای ایران، از جمله زمینه‌های سیاسی مورد اشاره سخنرانان گردهمایی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وجه تمایز گردهمایی سال ۲۰۲۶ با گردهمایی‌های سال‌های پیش، بحران ناشی از ممنوعیت راهپیمایی بزرگ ایرانیان در پاریس بود. برگزارکنندگان از ماه‌ها قبل برای برگزاری راهپیمایی و تجمعی که انتظار می‌رفت بیش از یکصد هزار نفر در آن شرکت کنند برنامه‌ریزی کرده بودند، &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اما در واپسین روزها، مقامات فرانسوی با استناد به تهدیدهای امنیتی و هشدارهای اطلاعاتی، برگزاری آن را ممنوع اعلام کردند. این تصمیم واکنش‌های گسترده‌ای را در میان شرکت‌کنندگان و برخی شخصیت‌های سیاسی بین‌المللی برانگیخت و به یکی از محورهای اصلی مباحث گردهمایی تبدیل شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://article.mojahedin.org/i/%D8%BA%D9%84%D8%A8%D9%87--%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D8%AF-%D9%88-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 غلبه‌ٔ اراده مقاومت بر تهدیدهای تروریستی و زدوبند استعماری در پاریس- مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با وجود این محدودیت‌ها، گردهمایی جهانی ایران آزاد نه تنها لغو نشد، بلکه برنامه‌های سیاسی و سخنرانی‌های آن در قالب نشست‌های مختلف ادامه یافت. برگزارکنندگان این رویداد، استمرار برنامه‌ها را نشانه‌ای از پایداری جنبش مقاومت و ناتوانی فشارهای سیاسی و امنیتی در متوقف ساختن فعالیت‌های آن دانستند. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5 دومین روز گردهمایی جهانی ایران آزاد در پاریس - ۳۱ خرداد ۱۴۰۵- مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پیش‌زمینه سیاسی و حقوقی گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ ==&lt;br /&gt;
گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ در فضایی برگزار شد که هم‌زمان با تشدید بحران‌های داخلی جمهوری اسلامی ایران و افزایش فعالیت‌های بین‌المللی اپوزیسیون، به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رویارویی سیاسی میان مقاومت ایران و مخالفان آن تبدیل شده بود. برگزارکنندگان این گردهمایی از ماه‌ها پیش برنامه‌ریزی گسترده‌ای را برای برگزاری راهپیمایی و تجمعی بزرگ در پاریس آغاز کرده بودند.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، انتظار می‌رفت ده‌ها هزار تن از ایرانیان مقیم اروپا، آمریکای شمالی و دیگر نقاط جهان در این مراسم شرکت کنند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اهمیت سیاسی گردهمایی سال ۲۰۲۶ از آن جهت بود که در ادامه سلسله گردهمایی‌هایی برگزار می‌شد که از دهه ۱۳۸۰ به یکی از مهم‌ترین تریبون‌های بین‌المللی [[شورای ملی مقاومت ایران]] تبدیل شده بود. این گردهمایی‌ها در طول سال‌های گذشته میزبان صدها سیاستمدار، نماینده پارلمان، وزیر، نخست‌وزیر و مقام ارشد سابق کشورهای مختلف بوده‌اند و به بستری برای طرح دیدگاه‌های مقاومت ایران درباره آینده سیاسی کشور تبدیل شده‌اند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در آستانه برگزاری گردهمایی، موضوعی غیرمنتظره فضای سیاسی آن را تحت تأثیر قرار داد. مقامات اداری فرانسه در اقدامی ناگهانی مجوز راهپیمایی اصلی را لغو کردند. این تصمیم تنها مدت کوتاهی پیش از آغاز برنامه اعلام شد و به سرعت به موضوعی جنجالی در رسانه‌ها و محافل سیاسی تبدیل گردید. برگزارکنندگان این اقدام را محدود کردن آزادی تجمع و بیان ارزیابی کردند و با استفاده از سازوکارهای حقوقی خواستار لغو این تصمیم شدند. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حکم دادگاه اداری پاریس ===&lt;br /&gt;
پس از اعتراض وکلای برگزارکنندگان، پرونده به دادگاه اداری پاریس ارجاع شد. دادگاه در جریان رسیدگی به این شکایت، بخشی از اطلاعات امنیتی ارائه شده توسط نهادهای اطلاعاتی فرانسه را مورد بررسی قرار داد. بر اساس گزارش منتشرشده از مفاد حکم، دادگاه تصریح کرد که استدلال اولیه پلیس برای ممنوعیت تظاهرات مبتنی بر دلایل کلی و فاقد جزئیات کافی بوده است. با این حال، اسناد اطلاعاتی ارائه شده به دادگاه حاکی از وجود تهدیدهای امنیتی جدی علیه شرکت‌کنندگان در گردهمایی بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در این گزارش‌ها ادعا شده بود که راهپیمایی برنامه‌ریزی شده در معرض خطر حملات خشونت‌آمیز و حتی بمب‌گذاری از طرف [[ساواک]] قرار دارد. دادگاه در بررسی خود به هشدارهایی اشاره کرد که از سوی سرویس‌های اطلاعاتی فرانسه درباره احتمال اقدامات خرابکارانه علیه تجمع صادر شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نگاه برگزارکنندگان، همین گزارش‌ها در واقع نشان‌دهنده ضرورت تأمین امنیت راهپیمایی بود، نه لغو آن. آنان استدلال می‌کردند که در نظام‌های دموکراتیک، تهدیدهای تروریستی نباید به محدود کردن حقوق اساسی شهروندان و فعالان سیاسی منجر شود، بلکه وظیفه دولت‌ها تضمین امنیت اجتماعات قانونی است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موضوع تهدیدهای امنیتی ===&lt;br /&gt;
یکی از جنبه‌های کم‌سابقه پرونده، اشاره به تهدیدهای منتسب به عوامل جمهوری اسلامی و برخی جریان‌های سلطنت‌طلب افراطی بود. بر اساس اطلاعات ارائه شده به دادگاه، برخی افراد و گروه‌ها تهدید کرده بودند که در صورت برگزاری راهپیمایی، اقدام به عملیات خشونت‌آمیز خواهند کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در متن حکم دادگاه همچنین به فعالیت گروه‌هایی اشاره شد که از نمادهای ساواک، سازمان اطلاعات و امنیت رژیم پهلوی، استفاده می‌کردند. دادگاه در گزارش خود یادآور شد که چنین نمادهایی پیش‌تر در برخی تجمعات سیاسی در لندن و آلمان مشاهده شده بودند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D9%84%D8%BA%D9%88-%D8%AD%DB%8C%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%88-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA لغو حیرت‌آور تظاهرات در آخرین روز و آخرین ساعات- مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این موضوع در سخنان شماری از شرکت‌کنندگان و شخصیت‌های حاضر در گردهمایی نیز بازتاب یافت. آنان این رخداد را نشانه‌ای از هم‌پوشانی منافع مخالفان مقاومت ایران دانستند و مدعی شدند که هدف مشترک این جریان‌ها جلوگیری از گسترش نفوذ سیاسی آلترناتیو دموکراتیک معرفی‌شده از سوی شورای ملی مقاومت ایران است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مقاومت در برابر ممنوعیت ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:نگاره‌ای از دخالت پلیس فرانسه برای متفرق کردن تظاهرکنندگان.jpg|جایگزین=دخالت پلیس فرانسه برای متفرق کردن تظاهرکنندگان|بندانگشتی|355x355پیکسل|&#039;&#039;&#039;دخالت پلیس فرانسه برای متفرق کردن تظاهرکنندگان&#039;&#039;&#039;]]با وجود صدور حکم ممنوعیت، بسیاری از شرکت‌کنندگان که از کشورهای مختلف به فرانسه آمده بودند، تصمیم گرفتند برنامه‌های اعتراضی خود را ادامه دهند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، تجمعات در نقاط مختلف پاریس شکل گرفت و هزاران نفر با در دست داشتن پرچم‌ها و پلاکاردهایی در حمایت از آزادی و حقوق بشر در ایران حضور یافتند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رامش سپهرراد، مجری دومین روز گردهمایی، در سخنان خود تأکید کرد که صدها هزار ایرانی در روزهای منتهی به مراسم راهی پاریس شده بودند و علی‌رغم ممنوعیت‌ها توانستند پیام خود را به افکار عمومی برسانند. وی این رخداد را ادامه سنت سیاسی «سی خرداد» و نمادی از پایداری جنبش مقاومت توصیف کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از نگاه برگزارکنندگان، اتفاقات روز ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ نشان داد که فشارهای سیاسی و امنیتی قادر به متوقف کردن فعالیت‌های اپوزیسیون سازمان‌یافته نیست. آنان تأکید کردند که حتی لغو راهپیمایی نیز مانع برگزاری گردهمایی جهانی ایران آزاد نشد و نشست‌های سیاسی و سخنرانی‌های برنامه‌ریزی‌شده طبق برنامه ادامه یافت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
=== برخورد پلیس و بازداشت معترضان ===&lt;br /&gt;
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی برگزارکنندگان، در جریان تجمعات اعتراضی در پاریس میان بخشی از معترضان و نیروهای پلیس فرانسه درگیری‌هایی رخ داد. گزارش‌ها از زخمی شدن شماری از شرکت‌کنندگان و بازداشت ده‌ها نفر حکایت داشت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در میان مجروحان، نام حسن حبیبی به‌عنوان یکی از افرادی که در جریان برخوردها دچار شکستگی دست شده بود، ذکر شد. همچنین گزارش شد که بیش از ۵۰ نفر بازداشت شده‌اند، هرچند همه بازداشت‌شدگان تا پایان همان روز آزاد شدند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این حوادث واکنش‌های گسترده‌ای را در میان فعالان حقوق بشر و برخی شخصیت‌های حاضر در گردهمایی برانگیخت. بسیاری از آنان تصمیم مقامات فرانسوی را با سنت دیرینه آزادی تجمع و آزادی بیان در جمهوری فرانسه ناسازگار دانستند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بازتاب بین‌المللی ممنوعیت راهپیمایی ===&lt;br /&gt;
لغو راهپیمایی پاریس به یکی از محورهای اصلی سخنرانی‌های گردهمایی تبدیل شد. بسیاری از سیاستمداران حاضر این تصمیم را مورد انتقاد قرار دادند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بوریس جانسون، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، این اقدام را «اشتباهی فاجعه‌بار» توصیف کرد و اظهار داشت که ممنوعیت تظاهرات نباید رخ می‌داد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جان برکو، رئیس پیشین مجلس عوام بریتانیا، نیز این تصمیم را «مضحک» خواند و گفت که هرچند برگزارکنندگان نتوانستند راهپیمایی برنامه‌ریزی‌شده را برگزار کنند، اما مخالفان موفق نشدند پیام سیاسی گردهمایی را متوقف سازند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دومینیک آتیاس، رئیس بنیاد وکلای اروپایی، ممنوعیت راهپیمایی را ناقض حق بنیادین آزادی تجمع دانست و تأکید کرد که این تصمیم باید از مسیرهای حقوقی مورد چالش قرار گیرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دیوید جونز، وزیر پیشین دولت بریتانیا، نیز با اشاره به حضور بیش از یکصد هزار نفر از حامیان مقاومت در پاریس، از نحوه صدور حکم ممنوعیت انتقاد کرد و آن را مغایر اصول دموکراتیک دانست.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;[https://article.mojahedin.org/i/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B6-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶: دفاع شخصیت‌های بین‌المللی از جمهوری دموکراتیک در ایران-مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سخنرانی مریم رجوی و تبیین راهبرد «نه جنگ، نه مماشات» ==&lt;br /&gt;
سخنرانی [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، مهم‌ترین بخش سیاسی گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ را تشکیل می‌داد. این سخنرانی در شرایطی ایراد شد که گردهمایی تحت تأثیر ممنوعیت راهپیمایی پاریس و مباحث گسترده پیرامون آینده سیاسی ایران قرار گرفته بود. رجوی در سخنان خود ضمن ارزیابی وضعیت جمهوری اسلامی، چشم‌انداز مقاومت سازمان‌یافته برای استقرار یک جمهوری دموکراتیک را تشریح کرد و بار دیگر راهبرد شناخته‌شده خود یعنی «نه جنگ، نه مماشات» را به‌عنوان راه‌حل بحران ایران مطرح ساخت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ارزیابی وضعیت جمهوری اسلامی ===&lt;br /&gt;
مریم رجوی در آغاز سخنان خود تصویری از وضعیت سیاسی جمهوری اسلامی ارائه داد و آن را حکومتی در مرحله پایانی حیات سیاسی توصیف کرد. وی با اشاره به بحران‌های داخلی، نارضایتی اجتماعی، شکاف‌های قدرت و استمرار اعتراضات مردمی، تأکید نمود که حاکمیت ولایت فقیه وارد مرحله‌ای شده است که دیگر قادر به بازتولید مشروعیت سیاسی خود نیست. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی در این زمینه گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«پسر خامنه‌ای که بیش از ربع قرن در کشتارها همدست پدرش بود، امروز میراث بر ویرانه ولایت فقیه است. اما دولت مستعجلی است که بر پیشانی‌اش حتمیت سرنگونی حک شده است. این ایستگاه آخر رژیم است».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;[https://www.maryam-rajavi.com/national-liberation-army-only-path-to-freedom/ سخنرانی مریم رجوی در کنفرانس ایران آزاد در پاریس – ایران آزاد ۱۴۰۵- مریم رجوی]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;وی همچنین تأکید کرد که حکومت با وجود برخورداری از ابزارهای امنیتی و نظامی گسترده، در برابر شبکه‌های اجتماعی مقاومت و اعتراضات سازمان‌یافته با محدودیت‌های فزاینده‌ای روبه‌رو شده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== «قیام و سرنگونی در انتظار شماست» ===&lt;br /&gt;
یکی از محورهای اصلی سخنان رجوی تأکید بر نقش اعتراضات داخلی و آنچه شورای ملی مقاومت از آن با عنوان «کانون‌های شورشی» یاد می‌کند، بود. وی خطاب به رهبران جمهوری اسلامی اعلام کرد که سرکوب و اعدام نمی‌تواند مانع تداوم اعتراضات شود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او اظهار داشت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«به بقایای رژیم می‌گوییم از هر راهی که بروید؛ قیام و سرنگونی در انتظار شما است. در برابر شورشگران و شهرهای شورشی ایران، از شهرهای موشکی شما هیچ کاری ساخته نیست. در برابر قیام سازمان‌یافته، سیرک‌های خیابانی دردی از شما دوا نمی‌کند و اعدام هر روزه زندانیان سیاسی رژیم‌تان را نجات نمی‌دهد».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt; &amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
=== نظریه «نه جنگ، نه مماشات» ===&lt;br /&gt;
از مهم‌ترین محورهای فکری مطرح‌شده در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶، تأکید مجدد بر نظریه «نه جنگ، نه مماشات» بود؛ راهبردی که شورای ملی مقاومت ایران از سال‌ها پیش آن را مطرح کرده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رجوی در این باره گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«در چهار دهه گذشته، نه مذاکره به خطر فاشیسم دینی پاسخ داده و نه جنگ. گفتیم که فاشیسم دینی و بنیادگرایی تحت نام اسلام، بزرگ‌ترین تهدید دنیای امروز است. اما کسی گوش نکرد. امروز هم می‌گوییم که یک ایران صلح‌جو و غیراتمی فقط با سرنگونی رژیم، به‌دست مردم و مقاومت سازمان‌یافته آنها امکان‌پذیر است».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;وی استدلال کرد که سیاست گفت‌وگو و امتیازدهی به جمهوری اسلامی نتوانسته است رفتار حکومت را تغییر دهد و از سوی دیگر، جنگ خارجی نیز قادر به ایجاد دموکراسی در ایران نخواهد بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به باور او، تنها راه‌حل پایدار، تغییر سیاسی توسط مردم ایران و مقاومت سازمان‌یافته است؛ راهکاری که در ادبیات سیاسی شورای ملی مقاومت با عنوان «راه‌حل سوم» شناخته می‌شود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این دیدگاه در سخنان بسیاری از شخصیت‌های بین‌المللی حاضر در گردهمایی نیز بازتاب یافت. بوریس جانسون، جان برکو، ژنرال جیمز جونز، دیوید جونز و لیام فاکس نیز بر این نکته تأکید کردند که آینده ایران باید توسط مردم ایران تعیین شود و تغییر سیاسی نمی‌تواند محصول تحمیل خارجی باشد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آزادی، برابری و جمهوری دموکراتیک ===&lt;br /&gt;
رجوی در بخش دیگری از سخنان خود بر مفهوم جمهوری دموکراتیک تأکید کرد. او این جمهوری را نظامی مبتنی بر رأی مردم، برابری حقوقی شهروندان و نفی هرگونه تبعیض قومی، مذهبی و جنسیتی توصیف نمود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی تصریح کرد:&lt;br /&gt;
[[پرونده:HLVFrKCXEAAIM6R.jpg|جایگزین=ادای احترام مریم رجوی به شهیدان مقاومت|بندانگشتی|356x356پیکسل|ادای احترام مریم رجوی به شهیدان مقاومت ]]&amp;lt;blockquote&amp;gt;«تعهد من، پیمانی است ناگسستنی برای آزادی همه مردم ایران، از هر ملیت با هر مرام، هر عقیده و با هر دین و هر آیین.»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
=== تجدید پیمان با شهیدان و مقاومت ===&lt;br /&gt;
بخش پایانی سخنرانی رجوی رنگ و بویی نمادین و تاریخی داشت. او با یادآوری کشته‌شدگان و زندانیان سیاسی، بر استمرار مبارزه برای آزادی تأکید کرد و گفت:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«تعهد من، پیمانی است ناگسستنی برای آزادی همه مردم ایران، از هر ملیت با هر مرام، هر عقیده و با هر دین و هر آیین.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تعهد من، دفاع از آزادی و شرف و استقلال ایران، رودرروی هر گونه دیکتاتوری و وابستگی است؛ در راهی پر پیچ و خم با هفت خانی از ابتلا و سختی‌ها. اما چه باک! ما بر این پیمان ایستاده‌ایم. این عهد من و عهد ماست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عهد ما با شهیدان راه آزادی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عهد ما با مردم ایران&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
و عهد ما با مسعود است تا آخرین نفس و تا آخرین قطره خون»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
== حمایت شخصیت‌های بین‌المللی از گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ ==&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶، حضور گسترده شخصیت‌های سیاسی، پارلمانی، حقوقی و نظامی از کشورهای مختلف جهان بود. این حضور، که ادامه سنت چند دهه‌ای گردهمایی‌های ایران آزاد به شمار می‌رفت، نشان‌دهنده تلاش برگزارکنندگان برای جلب حمایت بین‌المللی از برنامه سیاسی [[شورای ملی مقاومت ایران]] و طرح جایگزین پیشنهادی آن برای آینده ایران بود. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در گردهمایی سال ۲۰۲۶، ده‌ها تن از نخست‌وزیران، وزیران، رؤسای پارلمان‌ها، فرماندهان نظامی و نمایندگان مجالس قانونگذاری از اروپا و آمریکای شمالی حضور یافتند و در سخنان خود به موضوعاتی چون وضعیت حقوق بشر در ایران، سیاست‌های جمهوری اسلامی، برنامه ۱۰ ماده‌ای مریم رجوی و آینده سیاسی کشور پرداختند. سخنرانان روز اول این گردهمایی عبارت بودند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کریستین اریگی ـ نماینده مجلس ملی فرانسه، رئیس کمیته پارلمانی برای یک ایران دموکراتیک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شارل میشل-رئیس شورای اروپا ۲۰۱۹-۲۰۲۴ نخست‌وزیر بلژیک ۲۰۱۹-۲۰۱۴&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بوریس جانسون ـ نخست‌وزیر انگلستان ۲۰۲۲-۲۰۱۹&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دومینیک آتیاس –رئیس شورای اداری بنیاد وکلای اروپایی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جان برکو – رئیس و سخنگوی پارلمان انگلستان ۲۰۱۹-۲۰۰۹&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دمیترو کولبا - وزیر خارجه اوکراین-۲۰۲۴-۲۰۲۰&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کارستن مولر- نماینده مجلس فدرال آلمان، سرپرست کمیسیون حقوقی و حمایت از مصرف‌کنندگان&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مارتین پاتسلت&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پتره رومن –نخست وزیر پیشین رومانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جودی اسکرو – وزیر مهاجرت کانادا ۲۰۰۵، رئیس کمیته تجارت بین‌المللی پارلمان&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جان برد – وزیر خارجه کانادا ۲۰۱۵-۲۰۱۱&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بارونس اولون – عضو مجلس اعیان انگلستان&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نایکه گروپیونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سناتور رابرت توریسلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پروفسور آلخو ویدال کوادراس – رئیس کمیته بین‌المللی در جستجوی عدالت&amp;lt;ref&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B6-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C گردهمایی ایران آزاد ۲۰۲۶ - پیش به‌سوی جمهوری دموکراتیک - سخنرانی شخصیت‌های بین‌المللی- مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== شارل میشل و مقایسه برنامه ۱۰ ماده‌ای با آرمان‌های اروپا ===&lt;br /&gt;
یکی از برجسته‌ترین سخنرانان گردهمایی، شارل میشل، رئیس پیشین شورای اروپا و نخست‌وزیر سابق بلژیک بود. وی در سخنان خود [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا|برنامه ۱۰ ماده‌ای]] مریم رجوی را فراتر از یک برنامه سیاسی معمولی توصیف کرد و آن را انتخابی آگاهانه برای استقرار دموکراسی دانست. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
میشل اظهار داشت که مفاد این برنامه، شامل حاکمیت قانون، استقلال قوه قضائیه، لغو مجازات اعدام، برابری زنان و مردان و آزادی‌های اساسی، شباهت فراوانی با ارزش‌هایی دارد که پس از جنگ جهانی دوم بنیان‌های اتحادیه اروپا را شکل دادند. او برنامه ۱۰ ماده‌ای را «عبور از تاریکی به سوی نور» توصیف کرد و آن را چارچوبی برای گذار مسالمت‌آمیز به دموکراسی دانست.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:بوریس جانسو.jpg|جایگزین=بوریس جانسون،‌ نخست‌وزیر پیشین انگلستان|بندانگشتی|348x348پیکسل|بوریس جانسون،‌ نخست‌وزیر پیشین انگلستان ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بوریس جانسون و انتقاد از ممنوعیت تظاهرات پاریس ===&lt;br /&gt;
بوریس جانسون، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، یکی از صریح‌ترین مواضع را درباره وقایع پاریس اتخاذ کرد. وی ممنوعیت راهپیمایی ایرانیان را مورد انتقاد قرار داد و آن را اقدامی نادرست دانست که به گفته او نباید اتفاق می‌افتاد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جانسون در سخنان خود تأکید کرد که تغییر سیاسی در ایران از طریق جنگ حاصل نخواهد شد و تنها مردم ایران هستند که می‌توانند آینده کشور را تعیین کنند. وی با اشاره به برنامه ۱۰ ماده‌ای، از آن به‌عنوان طرحی برای تحقق آزادی و دموکراسی یاد کرد و ابراز اطمینان نمود که آرمان «ایران آزاد» در نهایت محقق خواهد شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جان برکو و دفاع از «ایده آزادی» ===&lt;br /&gt;
جان برکو، رئیس پیشین مجلس عوام بریتانیا، از دیگر سخنرانان برجسته گردهمایی بود. وی در سخنان خود به موضوع ممنوعیت راهپیمایی پرداخت و اظهار داشت که مخالفان موفق شدند مانع برگزاری تظاهرات شوند، اما نتوانستند پیام سیاسی آن را متوقف کنند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
برکو تأکید کرد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«رژیم ایران می‌تواند مردم خودش را بکشد، اما نمی‌تواند یک ایده را بکشد؛ ایده آزادی.»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;او همچنین بر نقش مردم ایران در تعیین سرنوشت کشور تأکید کرد و با اشاره به برنامه ۱۰ ماده‌ای شورای ملی مقاومت، آن را چارچوبی دموکراتیک برای آینده ایران دانست.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حمایت پارلمانترهای اروپایی ===&lt;br /&gt;
علاوه بر شخصیت‌های شناخته‌شده بین‌المللی، شماری از نمایندگان پارلمان‌های اروپایی نیز در گردهمایی حضور داشتند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کریستیان اریگی، نماینده مجلس ملی فرانسه، حمایت پارلمانترهای فرانسوی از برنامه ۱۰ ماده‌ای را اعلام کرد و تأکید نمود که مبارزه مردم ایران برای آزادی شایسته پشتیبانی جامعه جهانی است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کاتلین دپورتر، نایب‌رئیس کمیسیون روابط خارجی پارلمان بلژیک، اظهار داشت که مردم ایران هر دو شکل دیکتاتوری ــ سلطنت و ولایت فقیه ــ را رد کرده‌اند و خواهان جمهوری دموکراتیک هستند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کارستن مولر و مارتین پاتسلت از آلمان نیز بر ضرورت پایان دادن به سیاست مماشات و حمایت از برنامه دموکراتیک مقاومت ایران تأکید کردند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== حمایت شخصیت‌های اروپای شرقی ===&lt;br /&gt;
پتره رومن، نخست‌وزیر پیشین رومانی، در سخنان خود تجربه سقوط رژیم کمونیستی رومانی را با وضعیت ایران مقایسه کرد و ابراز عقیده نمود که همان‌گونه که دیکتاتوری در کشورش سقوط کرد، جمهوری اسلامی نیز سرانجام با خواست مردم روبه‌رو خواهد شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آنلی یاتن‌مکی، نخست‌وزیر پیشین فنلاند و نایب‌رئیس سابق پارلمان اروپا، نیز تأکید کرد که تاریخ نشان داده است دیکتاتوری‌ها پایدار نیستند و سرانجام در برابر خواست مردم فرو می‌ریزند. وی برنامه ۱۰ ماده‌ای را راهی برای دستیابی به یک ایران آزاد و دموکراتیک دانست.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دومین روز گردهمایی و تداوم پیام سیاسی آن ==&lt;br /&gt;
دومین روز گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ به بررسی چشم‌انداز سیاسی ایران و راهکارهای حمایت بین‌المللی از مردم ایران اختصاص داشت. در این روز، سخنرانان متعددی از کشورهای مختلف دیدگاه‌های خود را درباره آینده ایران مطرح کردند و بر ضرورت حمایت از مطالبات دموکراتیک مردم ایران تأکید نمودند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رامش سپهرراد، مجری این نشست، با اشاره به وقایع روز قبل اظهار داشت که علی‌رغم ممنوعیت راهپیمایی، ایرانیان حاضر در پاریس توانستند پیام خود را به افکار عمومی جهان منتقل کنند. او این حضور را نمادی از تداوم مبارزه‌ای دانست که به گفته وی ریشه در دهه‌ها مقاومت سیاسی علیه جمهوری اسلامی دارد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در طول این نشست، بسیاری از سخنرانان به تجربه روز نخست اشاره کردند و آن را نمونه‌ای از تقابل میان حق آزادی تجمع و تهدیدهای امنیتی دانستند. برخی نیز تأکید کردند که حوادث پاریس نشان داد که موضوع ایران همچنان یکی از مسائل مهم در مباحث حقوق بشری و سیاسی بین‌المللی است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بازتاب ممنوعیت راهپیمایی در رسانه‌ها و محافل سیاسی ===&lt;br /&gt;
یکی از مهم‌ترین جنبه‌های گردهمایی ۲۰۲۶، بازتاب گسترده تصمیم برای لغو راهپیمایی بود. این موضوع نه‌تنها در سخنرانی‌های رسمی گردهمایی بلکه در بیانیه‌ها و اظهارنظرهای بسیاری از شخصیت‌های سیاسی حاضر نیز مورد توجه قرار گرفت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
منتقدان این تصمیم استدلال می‌کردند که دولت‌های دموکراتیک باید میان تهدیدهای امنیتی و حقوق بنیادین شهروندان تعادل برقرار کنند و نباید اجازه دهند تهدیدهای احتمالی به محدود شدن آزادی بیان و تجمع منجر شود. در مقابل، مقامات مسئول بر ضرورت حفاظت از جان شرکت‌کنندگان و پیشگیری از خطرات احتمالی تأکید داشتند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تأکید بر برنامه ۱۰ ماده‌ای ===&lt;br /&gt;
از مهم‌ترین دستاوردهای سیاسی گردهمایی، تثبیت جایگاه [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا|برنامه ۱۰ ماده‌ای]] مریم رجوی به‌عنوان محور مشترک سخنرانان و حامیان بین‌المللی بود. تقریباً تمامی شخصیت‌های برجسته حاضر در گردهمایی، در بخش‌هایی از سخنان خود به این برنامه اشاره کردند و آن را مبنایی برای گذار به یک نظام دموکراتیک در ایران دانستند. تأکید بر آزادی انتخابات، [[جدایی دین و دولت]]، برابری زنان و مردان، لغو مجازات اعدام و تعهد به یک ایران غیراتمی، از جمله موضوعاتی بود که در سخنان شخصیت‌های مختلف تکرار شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اسامی سخنرانان روز دوم گردهمایی ==&lt;br /&gt;
سخنرانان روز دوم گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ شخصیت‌های زیر بودند:&lt;br /&gt;
[[پرونده:شخصیت‌های شرکت‌کننده در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶.jpg|جایگزین=شخصیت‌های شرکت‌کننده در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶|بندانگشتی|355x355پیکسل|شخصیت‌های شرکت‌کننده در گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶]]&lt;br /&gt;
ژنرال جیمز جونز – مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا ۲۰۱۰-۲۰۰۹، فرمانده پیشین ناتو&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
باب بلکمن -نماینده پارلمان انگلستان، رئیس مشترک کمیته بین‌المللی پارلمانترها برای ایران دموکراتیک&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دیوید جونز – وزیر برگزیت در دولت انگلستان ۲۰۱۷-۲۰۱۶، وزیر ولز۲۰۱۴-۲۰۱۲&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کیت کلاگ فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا برای اوکراین ۲۰۲۵&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر لیام فاکس – وزیر دفاع انگلستان ۲۰۱۱-۲۰۱۰، وزیر تجارت ۲۰۱۹- ۲۰۱۶&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
لویی فری ـ رئیس اداره تحقیقات فدرال آمریکا ـ اف. بی‌. آی ۲۰۰۰-۱۹۹۳&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کاتلین دپورتر- نماینده پارلمان فدرال بلژیک؛ نایب‌رئیس کمیسیون روابط خارجی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آنلی یتنمکی – اولین نخست‌وزیر زن فنلاند۲۰۰۳ – نایب‌رئیس پارلمان اروپا۲۰۱۷-۲۰۱۵&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ژنرال تاد وولترز- فرمانده ناتو و نیروهای آمریکا در اروپا -۲۰۲۲-۲۰۱۹&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مارگوت کسمن – رهبر کلیسای پروتستان آلمان&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اینگرید بتانکور- کاندیدای پیشین ریاست‌جمهوری کلمبیا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
گیرهیلمار هارده نخست‌وزیر ایسلند ۲۰۰۹-۲۰۰۶&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سفیر رابرت جوزف – معاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا در امور کنترل تسلیحاتی و امنیت بین‌المللی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سفیر لینکلن بلومفیلد ـمعاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
خام رجوی به شما درود می‌فرستم و به حامیان شورای ملی مقاومت&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
لیندا چاوز ـ مدیر پیشین روابط عمومی کاخ‌سفید&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اینیگو فرناندز- عضوی سنای اسپانیا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
استرون استیونسون – نماینده پارلمان اروپا ۲۰۱۴-۲۰۰۴&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پائولو کازاکا – نماینده پارلمان اروپا ۲۰۰۹-۱۹۹۹&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سناتور روبن گایگو – عضو کمیته امنیت ملی سنای آمریکا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پتراس آستراویچیوس – نماینده پارلمان اروپا – عضو کمیسیون خارجه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ماهان تاراج&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جین شهین و تام تیلس نیز به این گردهمایی پیام فرستادند. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== سخنرانی مریم رجوی در روز دوم گردهمایی ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:مریم رجوی- سخنرانی در روز دوم گردهمایی.jpg|جایگزین=مریم رجوی- سخنرانی در روز دوم گردهمایی|بندانگشتی|362x362پیکسل|&#039;&#039;&#039;مریم رجوی- سخنرانی در روز دوم گردهمایی&#039;&#039;&#039;]]&lt;br /&gt;
مریم رجوی سخنرانی خود در این روز  را با ادای احترام به قیام ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و جان‌باختگان چهار دهه مبارزه آغاز کرد. او ۳۰ خرداد را «مهم‌ترین نقطه عطف سیاسی بعد از به قدرت رسیدن [[روح‌الله خمینی|خمینی]]» توصیف کرد و گفت که در آن مقطع، انتخاب میان «آزادی یا دیکتاتوری» و «مقاومت یا تسلیم» بود و مقاومت ایران راه نخست را برگزید. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به گفته وی، این مقاومت حامل آرمان‌های آزادی‌خواهانه مردم ایران در بیش از یک قرن گذشته است و تا تحقق «انقلاب دموکراتیک مردم ایران» ادامه خواهد یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او سپس به ممنوعیت راهپیمایی هواداران مقاومت در پاریس پرداخت و از شرکت‌کنندگان و به‌ویژه نسل جوانی که برای حضور در تظاهرات به پاریس آمده بودند قدردانی کرد. او تأکید نمود که «بقایای رژیم خواستند با زد و بند این صدا را خاموش کنند، اما صدای آن‌ها، این مشروع‌ترین صدای ایران، در قلب پاریس از همیشه خروشان‌تر شد». &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی از حمایت برخی شخصیت‌های فرانسوی و بین‌المللی یاد کرد و با استناد به سخنان نماینده مجلس ملی فرانسه، بر شعار محوری مقاومت تأکید نمود: «نه به جنگ، نه به مماشات و نه به مذاکرات بی‌پایان تا امروز. اما آری به قیام، آری به آزادی مردم ایران با حمایت از مقاومت مستقل آن برای سرنگونی این رژیم بی‌رحم».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بخش مهمی از سخنرانی به تبیین راه‌حل بحران ایران اختصاص داشت. رجوی با رد نظریه‌هایی نظیر اصلاح‌پذیری حکومت، فروپاشی خودبه‌خودی، مداخله نظامی خارجی یا آلترناتیوهای سلطنت‌طلبانه، تصریح کرد که «تنها راه‌حل بحران کنونی، تغییر رژیم است و این تغییر با قیام مردم و مقاومت سازمان‌یافته آن‌ها امکان‌پذیر است». &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رجوی در ادامه از فداکاری‌های [[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین خلق]] و مقاومت ایران یاد کرد و با اشاره به جان‌باختگان این جنبش گفت: «از مرگ و از اعدام و قتل‌عام قوی‌تریم. هر گاه که درو می‌شویم دوباره با رویش جوانه‌ها پربارتر از جا بر می‌خیزیم». او [[کانون‌های شورشی]] را مهم‌ترین عامل سازمان‌یافته در قیام‌های مردمی دانست و از نسل جدیدی سخن گفت که با وجود سرکوب و اعدام، همچنان به مبارزه ادامه می‌دهد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در بخش دیگری از سخنانش، رجوی تأکید کرد که مقاومت سازمان‌یافته و وجود یک آلترناتیو سیاسی آزموده، پاسخ معادله ایران را روشن کرده است. او اظهار داشت: «با چنین مقاومت سازمان‌یافته‌یی بر روی زمین و با آلترناتیوی که ۴۵سال در کوره‌های گدازان داخلی و منطقه‌یی و بین‌المللی آزمایش پس داده، معادله ایران پاسخ خود را پیدا کرده است». وی همچنین از افشاگری‌های مقاومت درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی یاد کرد و آن را یکی از عوامل جلوگیری از دستیابی حکومت به سلاح هسته‌ای دانست.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی در ادامه به طرح دولت موقت شورای ملی مقاومت پرداخت و توضیح داد که وظیفه اصلی این دولت «انتقال قدرت به مردم» است. او تأکید کرد که این دولت باید حداکثر ظرف شش ماه انتخابات آزاد مجلس مؤسسان را برگزار کند و پس از آن قدرت را به نمایندگان منتخب مردم واگذار نماید. وی تصریح کرد: «ما به دنبال کسب قدرت نیستیم؛ به دنبال انتقال حاکمیت به مردم ایران هستیم».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بخش پایانی سخنرانی به نقد سلطنت‌طلبان و بازماندگان حکومت پهلوی اختصاص داشت. رجوی آنان را عاملی در جهت انحراف مبارزه مردم ایران دانست و تأکید کرد که جامعه ایران نه به بازگشت سلطنت و نه به استمرار ولایت فقیه تن خواهد داد. او در جمع‌بندی سخنان خود سه اصل را برجسته کرد: بی‌اعتباری ساختار قدرت جمهوری اسلامی، رد بازگشت سلطنت، و ضرورت استقرار یک جمهوری دموکراتیک از طریق مقاومت سازمان‌یافته.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مریم رجوی سخنان خود را با این تأکید به پایان رساند که «شعار مقاومت و دولت موقت صلح و آزادی است» و افزود: «سرنگونی این رژیم و نیل به آزادی و جمهوری دموکراتیک برعهده خود ماست؛ برعهده خلق ما و برعهده ارتش آزادی‌بخش ملی ایران است».&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.maryam-rajavi.com/speech-free-iran-the-answer-to-irans-equation/ سخنرانی در گردهمایی ایران آزاد- سایت مریم رجوی]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== گلچینی از برخی از سخنرانی‌های روز دوم ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ژنرال جیمز جونز و تحلیل شرایط تغییر در ایران ===&lt;br /&gt;
یکی ازسخنرانی‌های دومین روز گردهمایی را ژنرال جیمز جونز، فرمانده پیشین ناتو و مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا، ایراد کرد. وی با اشاره به تجربه بیش از پانزده سال همکاری و آشنایی با مقاومت ایران، وضعیت جمهوری اسلامی را ضعیف‌ترین وضعیت آن طی چند دهه اخیر توصیف کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جونز سه عامل را در تغییرات آینده ایران مؤثر دانست:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
# بحران مشروعیت و ناکارآمدی حکومت؛&lt;br /&gt;
# گسترش نارضایتی عمومی؛&lt;br /&gt;
# وجود یک مقاومت سازمان‌یافته با برنامه سیاسی مشخص.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او تأکید کرد که هیچ ممنوعیتی، از جمله ممنوعیت راهپیمایی پاریس، نمی‌تواند مانع تداوم این روند شود و آینده ایران در نهایت به اراده مردم آن وابسته است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== باب بلکمن و حمایت پارلمانترهای جهان ===&lt;br /&gt;
باب بلکمن، نماینده پارلمان بریتانیا و رئیس مشترک کمیته بین‌المللی پارلمانترها برای ایران دموکراتیک، از سخنرانانی بود که تلاش کرد ابعاد بین‌المللی حمایت از مقاومت ایران را برجسته کند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی اعلام کرد که بیش از سه هزار نماینده پارلمان، شخصیت سیاسی و مقام سابق از ۵۵ کشور جهان در بیانیه‌ای مشترک از مبارزه مردم ایران برای آزادی حمایت کرده‌اند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بلکمن همچنین به طرح دولت موقت اعلام‌شده از سوی شورای ملی مقاومت ایران اشاره کرد و آن را بخشی از مسیر گذار به جمهوری دموکراتیک توصیف نمود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کیت کلاگ و تحولات منطقه‌ای ===&lt;br /&gt;
کیت کلاگ، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور ایالات متحده، در سخنان خود گردهمایی ۲۰۲۶ را در متن تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی بررسی کرد. وی معتقد بود که توازن قدرت در خاورمیانه نسبت به سال‌های قبل تغییر یافته و جمهوری اسلامی با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده است. &#039;&#039;&#039;(مطلب شماره ۳)&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کلاگ تأکید کرد که حذف تهدیدهای خارجی به‌تنهایی موجب تغییر سیاسی در ایران نمی‌شود و این وظیفه بر عهده مردم ایران است که سرنوشت کشور را تعیین کنند. وی برنامه ۱۰ ماده‌ای را چارچوبی برای دوران پس از جمهوری اسلامی معرفی کرد و بر اهمیت افشاگری‌های پیشین شورای ملی مقاومت درباره برنامه هسته‌ای ایران تأکید نمود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== لیام فاکس و نقد سیاست مماشات ===&lt;br /&gt;
لیام فاکس، وزیر دفاع پیشین بریتانیا، در سخنان خود بر شکست سیاست‌های مماشات با جمهوری اسلامی تأکید کرد. وی استدلال نمود که تجربه چند دهه گذشته نشان داده است که امتیازدهی به حکومت ایران نه به بهبود وضعیت حقوق بشر منجر شده و نه رفتار منطقه‌ای آن را تغییر داده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
او همچنین تصریح کرد که تغییر رژیم از طریق حمله خارجی امکان‌پذیر نیست و تنها مردم ایران هستند که می‌توانند چنین تغییری را محقق کنند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== لویی فری و مسئله حقوق بشر ===&lt;br /&gt;
لویی فری، رئیس پیشین اف‌بی‌آی، از زاویه‌ای حقوقی به موضوع ایران پرداخت. او تأکید کرد که هرگونه توافق یا تفاهم بین‌المللی درباره ایران باید موضوع حقوق بشر را در مرکز توجه قرار دهد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فری اظهار داشت که شواهد فراوانی درباره نقض حقوق بشر در ایران وجود دارد که می‌تواند مبنای رسیدگی‌های قضایی بین‌المللی قرار گیرد. وی همچنین از برنامه ۱۰ ماده‌ای مریم رجوی به دلیل تأکید بر حقوق بشر، استقلال قضایی و پاسخگویی مسئولان حکومتی حمایت کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C&amp;diff=89940</id>
		<title>استان آذربایجان غربی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C&amp;diff=89940"/>
		<updated>2026-06-27T14:11:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Infobox settlement&lt;br /&gt;
| name                    = استان آذربایجان غربی&lt;br /&gt;
| other_name              = سرزمین تنوع اقوام&lt;br /&gt;
| image_skyline           = آذربایجان غربی.jpg&lt;br /&gt;
| image_caption           = استان آذربایجان غربی - ارومیه&lt;br /&gt;
| pushpin_map             = Iran&lt;br /&gt;
| map_caption             = موقعیت استان آذربایجان غربی در نقشه ایران&lt;br /&gt;
| subdivision_type        = کشور&lt;br /&gt;
| subdivision_name        = ایران&lt;br /&gt;
| seat_type               = مرکز استان&lt;br /&gt;
| seat                    = ارومیه&lt;br /&gt;
| blank_name              = مساحت&lt;br /&gt;
| blank_info              = ۳۷٬۴۱۱ کیلومتر مربع&lt;br /&gt;
| blank1_name             = جمعیت (۱۴۰۰)&lt;br /&gt;
| blank1_info             = حدود ۳٫۳ میلیون نفر&lt;br /&gt;
| blank2_name             = تعداد شهرستان&lt;br /&gt;
| blank2_info             = ۱۷ (ارومیه، خوی، مهاباد، بوکان، میاندوآب، سلماس، نقده، پیرانشهر، سردشت و...)&lt;br /&gt;
| blank3_name             = زبان‌ها&lt;br /&gt;
| blank3_info             = ترکی آذربایجانی، کردی (سورانی و کرمانجی)، فارسی، آشوری (نوآرامی)&lt;br /&gt;
| blank4_name             = آب و هوا&lt;br /&gt;
| blank4_info             = سرد کوهستانی؛ زمستان‌های طولانی و سرد با بارش برف فراوان، تابستان‌های معتدل&lt;br /&gt;
| blank5_name             = قدمت تاریخی&lt;br /&gt;
| blank5_info             = هزاره دوم پیش از میلاد- تمدن اورارتو و پادشاهی مانا&lt;br /&gt;
| blank6_name             = رودخانه‌های مهم&lt;br /&gt;
| blank6_info             = زرینه‌رود · سیمینه‌رود · زاب&lt;br /&gt;
| blank7_name             = مرزهای بین‌المللی&lt;br /&gt;
| blank7_info             = ترکیه · عراق · آذربایجان (نخجوان)&lt;br /&gt;
| blank_name_sec1         = شمال&lt;br /&gt;
| blank_info_sec1         = ترکیه و آذربایجان (نخجوان)&lt;br /&gt;
| blank1_name_sec1        = جنوب&lt;br /&gt;
| blank1_info_sec1        = استان کردستان&lt;br /&gt;
| blank2_name_sec1        = شرق&lt;br /&gt;
| blank2_info_sec1        = استان آذربایجان شرقی&lt;br /&gt;
| blank3_name_sec1        = غرب&lt;br /&gt;
| blank3_info_sec1        = ترکیه و عراق&lt;br /&gt;
| blank_name_sec2         = دریاچه ارومیه&lt;br /&gt;
| blank_info_sec2         = زمانی بزرگ‌ترین دریاچه آب شور خاورمیانه- بیش از ۹۵ درصد خشک شده (بحران زیست‌محیطی)&lt;br /&gt;
| blank1_name_sec2        = میراث جهانی یونسکو&lt;br /&gt;
| blank1_info_sec2        = کلیسای سنت‌تادئوس (قره‌کلیسا) در چالدران- قدیمی‌ترین کلیسای آشوری/ارمنی&lt;br /&gt;
| blank2_name_sec2        = آثار تاریخی&lt;br /&gt;
| blank2_info_sec2        = مسجد جامع ارومیه · پل قوتور · تپه‌های باستانی گوک‌تپه، دیگاله و...&lt;br /&gt;
| blank3_name_sec2        = رویداد تاریخی مهم&lt;br /&gt;
| blank3_info_sec2        = نبرد چالدران (۹۲۰ هجری / ۱۵۱۴ میلادی)- شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی&lt;br /&gt;
| blank4_name_sec2        = محصولات کشاورزی&lt;br /&gt;
| blank4_info_sec2        = سیب (معروف‌ترین در ایران) · انگور · گردو · بادام · گندم · جو&lt;br /&gt;
| blank5_name_sec2        = صنایع و معادن&lt;br /&gt;
| blank5_info_sec2        = صنایع غذایی · سنگ‌بُری · سیمان · معادن مس و کروم · تجارت مرزی (ارومیه، سردشت، پیرانشهر)&lt;br /&gt;
| blank6_name_sec2        = تنوع قومی&lt;br /&gt;
| blank6_info_sec2        = ترک‌ها · کُردها · آشوری‌ها (سریانی) · ارمنی‌ها · فارس‌ها&lt;br /&gt;
| blank7_name_sec2        = مفاخر&lt;br /&gt;
| blank7_info_sec2        = قاضی محمد&lt;br /&gt;
| blank8_name_sec2        = موسیقی و رقص&lt;br /&gt;
| blank8_info_sec2        = موسیقی عاشیقی آذربایجانی · موسیقی کُردی با تنبور و دف · رقص هه‌لپه‌رکی و رقص آذری&lt;br /&gt;
| blank9_name_sec2        = غذاهای محلی&lt;br /&gt;
| blank9_info_sec2        = کباب تبریزی · کوفته ارومیه‌ای · دولمه · آش رشته کُردی · حلوای آرد&lt;br /&gt;
| blank10_name_sec2       = گردشگری طبیعی&lt;br /&gt;
| blank10_info_sec2       = آبشار شلماش سردشت · دشت‌های لاله‌گون · کوه‌های مرزی&lt;br /&gt;
| blank11_name_sec2       = منطقه زمانی&lt;br /&gt;
| blank11_info_sec2       = به وقت ایران (+۳:۳۰)&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;استان آذربایجان غربی،&#039;&#039;&#039; با مرکزیت ارومیه، یکی از استان‌های شمال‌غربی ایران است که با ترکیه، عراق و آذربایجان (نخجوان) هم‌مرز است. این منطقه با مساحت حدود ۳۷٬۴۱۱ کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۳.۳ میلیون نفر، دارای تنوع قومی غنی (ترک، کرد، آشوری، ارمنی و فارس) و آب‌وهوای سرد کوهستانی است. از نظر تاریخی، از هزاره دوم پیش از میلاد سکونت‌گاه تمدن‌هایی مانند اورارتو و ماناها بوده و بعدها شاهد نبرد مهم چالدران (۹۲۰ هجری) بین صفویان و عثمانی‌ها بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دریاچه ارومیه که زمانی بزرگ‌ترین دریاچه آب شور خاورمیانه بود، اکنون بیش از ۹۵ درصد خشک شده و بحران زیست‌محیطی بزرگی ایجاد کرده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اقتصاد استان بر پایه کشاورزی (به‌ویژه سیب معروف)، دامداری، صنایع غذایی، سنگ‌بری و تجارت مرزی استوار است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جاذبه‌های گردشگری این استان شامل کلیسای سنت‌تادئوس (میراث یونسکو)، مسجد جامع ارومیه و آبشار شلماش و... می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فرهنگ استان غنی از موسیقی، رقص و آداب محلی هر قوم و ایستادگی در برابر استبداد و وابستگی است و مفاخری مانند [[قاضی محمد]] از آن برخاسته‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مرکز استان: ارومیه&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مساحت: ۳۷,۴۱۱ کیلومتر مربع&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جمعیت: حدود ۳.۳ میلیون نفر (۱۴۰۰)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شهرستان‌ها: ۱۷ شهرستان (ارومیه، خوی، مهاباد، بوکان، میاندوآب، سلماس، نقده، پیرانشهر، سردشت و...)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آب و هوا: سرد کوهستانی؛ زمستان‌های طولانی و سرد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زبان: ترکی آذربایجانی، کردی، فارسی، آشوری&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
آذربایجان غربی یکی از کهن‌ترین سرزمین‌های مسکونی ایران و جهان است. شهر ارومیه در هزاره دوم پیش از میلاد تأسیس شده و از مراکز تمدنی اوراتورو و ماناها بوده است. تپه‌های باستانی گوک‌تپه، دیگاله و ترمنی آثاری به قدمت هزاران سال دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تمدن اورارتو و ماناهادر اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول پیش از میلاد، منطقه ارومیه در قلمرو اورارتو قرار داشت و تمدنی قدرتمند بود که با آشوریان رقابت می‌کرد. پادشاهی مانا نیز در جنوب دریاچه ارومیه از قرن نهم تا هفتم پیش از میلاد یکی از نخستین حکومت‌های ایرانی بود. پس از فروپاشی مانا، مادها بودند که نخستین امپراتوری ایرانی را تشکیل داده و قدرت را در دست گرفتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تبدیل ارومیه به شهری مهم در دوره اسلامی و سلجوقیان ادامه یافت. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوره صفوی، آذربایجان غربی به‌دلیل داشتن مرز مشترک با عثمانی همواره صحنه نبردهای بزرگ بود. نبرد چالدران (۹۲۰ هجری / ۱۵۱۴ میلادی) بین شاه اسماعیل صفوی و سلطان سلیم عثمانی در نزدیکی خوی رخ دادکه به‌عنوان یکی از سرنوشت‌سازترین نبردهای تاریخ ایران به‌ثبت رسیده است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در جنگ‌های ایران و روسیه (قرن نوزدهم) و جنگ جهانی اول، آذربایجان غربی آسیب‌های فراوانی دید. اشغال عثمانی و روسیه و کشتار آشوریان و ارمنیان از رویدادهای تلخ این دوره بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوره پهلوی، مهاباد شاهد نخستین حکومت خودمختار کردی به رهبری [[قاضی محمد]] بود. او  برای مدت کوتاهی جمهوری مهاباد (جمهوری کُردستان، ۱۳۲۴-۱۳۲۵) را تاسیس نمود.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-index/ دانشنامه ایرانیکا - آذربایجان]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-ii/ Azarbaijan ii. Archaeology-iranica]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-iv/ Azarbaijan iv. Islamic History to 1941-iranica]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://whc.unesco.org/en/list/1262/ یونسکو - کلیساهای آشوری ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/calderan-battle/ ČĀLDERĀN-iranica]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جغرافیا و اقلیم ==&lt;br /&gt;
آذربایجان غربی در شمال‌غربی ایران واقع شده و با ترکیه، عراق و آذربایجان (نخجوان) مرز مشترک دارد. استان از کوه‌ها و دشت‌های متنوع تشکیل شده و ارتفاعات آن به بیش از ۳,۵۰۰ متر می‌رسد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دریاچه ارومیه: ===&lt;br /&gt;
[[دریاچه ارومیه|دریاچه ارومیه،]] با نام باستانی «چیچست» به معنای «درخشنده» زمانی بزرگ‌ترین دریاچه آب شور خاورمیانه و دومین دریاچه بزرگ آب شور جهان بود. متأسفانه در دهه‌های اخیر به‌دلیل سدسازی بی‌رویه، ایجاد میان‌گذر، مدیریت نادرست منابع آب و تغییرات اقلیمی، بیش از ۹۵ درصد دریاچه خشک شده است. بحران دریاچه ارومیه یکی از بزرگ‌ترین فجایع زیست‌محیطی ایران و خاورمیانه محسوب می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آب‌وهوای استان سرد و نیمه‌خشک تا سرد کوهستانی است. زمستان‌ها طولانی و سرد با بارش برف فراوان و تابستان‌ها معتدل هستند. رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود و زاب از رودهای مهم استان هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-i/ Azarbaijan i. Geography-iranica]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[دریاچه ارومیه|دریاچه ارومیه-ایران‌پدیا]]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.britannica.com/place/Lake-Urmia دانشنامه بریتانیکا - دریاچه ارومیه]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.britannica.com/place/Azerbaijan-region-Iran دانشنامه بریتانیکا - آذربایجان غربی]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== اقتصاد و منابع ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:انگور ارومیه.jpg|جایگزین=انگور ارومیه-استان آذربایجان غربی|بندانگشتی|انگور ارومیه-استان آذربایجان غربی]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کشاورزی: ===&lt;br /&gt;
آذربایجان غربی یکی از استان‌های مهم کشاورزی ایران است. سیب آذربایجان غربی معروف‌ترین محصول استان بوده و ایران را به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان سیب جهان تبدیل کرده است. انگور، گردو، بادام، گندم و جو از دیگر محصولات مهم این استان هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== دامداری و دامپروری: ===&lt;br /&gt;
دامداری و دامپروری به‌ویژه پرورش گوسفند و بز، از ارکان اقتصاد استان است و عسل ارومیه نیز شهرت جهانی دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== صنایع و معادن: ===&lt;br /&gt;
صنایع سنگ‌بُری، سیمان و فلزی از صنایع مهم استان هستند. معادن سنگ تزئینی، مس، کروم و سنگ آهن در نقاط مختلف استان فعال هستند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
صنایع غذایی (کنسرو، لبنیات، آبمیوه) از تولیدات این استان هستند و بازارچه‌های مرزی ارومیه، سردشت و پیرانشهر از مراکز مهم تجارت مرزی با عراق و ترکیه هستند.[[پرونده:قره کلیسا در چالدران.jpg|جایگزین=قره کلیسا - چالدران|بندانگشتی|303x303px|قره کلیسا - چالدران]]&lt;br /&gt;
=== گردشگری: ===&lt;br /&gt;
کلیسای سنت‌تادئوس (قره‌کلیسا) در چالدران،  میراث جهانی یونسکو یکی از قدیمی‌ترین کلیساهای مسیحیان آشوری/ارمنی است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسجد جامع ارومیه،بازار و موزه ارومیه، پل قوتور، آبشار شلماش سردشت، بنای سه‌گنبد، دشت‌های لاله‌گون، پیست اسکی خوشاکو ارومیه و دریاچه‌های متعدد و کوه‌های مرزی از جاذبه‌های این استان هستند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.kojaro.com/attraction/7308-ghareh-church---st-thaddeus-monastery/ قره کلیسا-کجارو]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.eghamat24.com/blog/68894/west-azerbaijan-attractions#i-22 جاهای دیدنی آذربایجان غربی؛ معرفی مکان‌های تاریخی، طبیعی و تفریحی با آدرس و عکس-اقامت۲۴]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فرهنگ و آداب و رسوم ==&lt;br /&gt;
آذربایجان غربی از متنوع‌ترین استان‌های ایران از نظر قومی و زبانی است. ترک‌ها، کُردها، آشوری‌ها (سریانی‌ها)، ارمنی‌ها و فارس‌ها در کنار هم زندگی می‌کنند و هر کدام فرهنگ، زبان و آیین‌های خاص خود را حفظ کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== زبان‌ها و ادبیات: ===&lt;br /&gt;
ترکی آذربایجانی و کردی (سورانی و کرمانجی) دو زبان اصلی استان هستند. آشوری‌ها زبان نوآرامی (سورث) را حفظ کرده‌اند. این زبان از آخرین بازماندگان زبان آرامی باستانی می‌باشد. ادبیات کُردی با شاعرانی چون ملای جزیری و احمد خانی ریشه‌ای عمیق در این سرزمین دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== موسیقی و رقص: ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:موسیقی آذربایجان- عاشیقلار.jpg|جایگزین=موسیقی آذربایجان|بندانگشتی|303x303پیکسل|موسیقی آذربایجان- عاشیقلار]]&lt;br /&gt;
موسیقی آذربایجانی با مقام‌ها و آوازهای عاشیقی و موسیقی کُردی با ساز تنبور و دف از غنی‌ترین موسیقی‌های ایران هستند. عاشق‌ها، فرزانگانی هستند که یک گنجینه از اشعار و داستان‌های حماسی و عاشقی در سینه دارند.آن‌ها در مراسم و جشن‌ها و عروسی‌ها شرکت می‌کنند و ساز می‌زنند و داستان می‌سرایند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
رقص‌های کُردی (هه‌لپه‌رکی) و آذری از رقص‌های پرشور و جمعی هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== غذاهای محلی: ===&lt;br /&gt;
کباب تبریزی، کوفته ارومیه‌ای، دولمه (یارپاق دولماسی)، آش رشته کُردی، گوشت و برنج کُردی (بریانی)، و حلوای آرد از غذاهای محبوب این استان هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== آداب و رسوم: ===&lt;br /&gt;
نوروز در آذربایجان غربی با چهارشنبه‌سوری پرشور، سفره هفت‌سین و دیدارهای خانوادگی برگزار می‌شود. مراسم عید قربان و محرم نیز با شکوه خاصی برپا می‌گردد. جشن نوروز کُردی (نوروز پیروز) با آتش‌بازی و رقص‌های جمعی از آیین‌های مهم کُردهاست.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.beytoote.com/art/city-country/traditions-western2-azerbaijan.html رسوم عید نوروز در آذربایجان غربی-بیتوته]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://hazarak.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/tabid/35/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/450 موسیقی آذربایجان (عاشیق ها)-هزارک]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مبارزات و مقاومت مردمی ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:قاضی محمد.jpg|جایگزین=قاضی محمد- مبارز کرد و بنیانگذار حزب دموکرات کردستان|بندانگشتی|قاضی محمد- مبارز کرد و بنیانگذار حزب دموکرات کردستان]]&lt;br /&gt;
=== نبرد چالدران و روح مقاومت: ===&lt;br /&gt;
آذربایجان غربی از دیرباز سرزمین مقاومت در برابر بیگانگان بوده و از نبرد چالدران علیه عثمانی‌ها تا مقاومت در برابر اشغال روسیه و عثمانی در جنگ جهانی اول تا کنون شعله مقاومت دربرابر دیکتاتوری در این استان روشن بوده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== قاضی محمد: ===&lt;br /&gt;
[[قاضی محمد]]، مبارز کرد و بنیانگذار [[حزب دموکرات کردستان ایران]] بود که توسط حکومت پهلوی به همراه برادرش (ابوالقاسم صدر قاضی) و نیز پسرعمویش (محمد حسین‌خان سیف قاضی) در روز ۱۰ فروردین ۱۳۲۶ درمهاباد به دار آویخته شد. قاضی محمد برای احقاق حقوق مردم کردستان مبارزات بسیار کرد. او در روز دوم بهمن ماه سال ۱۳۲۴ ه.ق در میدان «چوار چرا» یا چهار چراغ مهاباد در حالی که جمعیّت زیادی گرد آمده بودند، جمهوری خودمختاری کردستان را اعلام کرد.&amp;lt;ref&amp;gt;[[قاضی محمد|قاضی محمد- ایران‌پدیا]]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مجاهدین خلق در آذربایجان غربی: ===&lt;br /&gt;
[[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین خلق]] از همان سال‌های اول تأسیس این سازمان تا کنون در استان آذربایجان غربی، شهرهایی چون ارومیه، مهاباد و دیگر شهرهای این استان فعالیت دارند. هواداران سازمان در فاز سیاسی (۱۳۵۷-۱۳۶۰) در تظاهرات و فعالیت‌های سیاسی شرکت فعال داشتند و پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ مورد سرکوب شدید قرار گرفتند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AC%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86--%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C ارومیه - تهاجم و انفجار در ساختمان دفتر شورای نگهبان ارتجاع در آذربایجان غربی توسط کانون شورشی-سازمان مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== کشتار ۶۷ در ارومیه: ===&lt;br /&gt;
در تابستان ۱۳۶۷، [[زندان مرکزی اورمیه|زندان ارومیه]] از جمله زندان‌هایی بود که [[هیئت مرگ]] در آن فعال بود. ده‌ها تن از زندانیان مجاهد در ارومیه که بسیاری حکم‌شان پایان یافته‌بود و یا در حال گذراندن حبس بودند، اعدام شدند و در گورهای دسته‌جمعی دفن شدند. پیکر شهدا در گورستان باغچه‌بان ارومیه به خاک سپرده شد و خانواده‌ها سال‌ها از محل دفن بی‌خبر ماندند.&amp;lt;ref&amp;gt;[[زندان مرکزی اورمیه|زندان مرکزی اورمیه-ایران‌پدیا]]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== قیام ۱۴۰۱ و قیام ۱۴۰۴ در آذربایجان غربی: ===&lt;br /&gt;
در [[قیام سراسری ۱۴۰۱ ایران|قیام سراسری ۱۴۰۱]] و [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|۱۴۰۴]] شهرهای مهاباد، بوکان، سردشت، پیرانشهر و ارومیه از کانون‌های اصلی اعتراضات بودند. مهاباد به‌ویژه شاهد اعتراضات گسترده و سرکوب خونین بود. شهرهای کُردنشین استان در صف مقدم قیام قرار داشتند. واحدهای مقاومت در این شهرها سال‌هاست که درحال فعالیت در برابر نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی هستند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://english.mojahedin.org/list-of-martyrs/ سازمان مجاهدین - فهرست شهدای قیام ۱۴۰۱]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85&amp;diff=89939</id>
		<title>محمد صالح ظریف‌مقدم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD_%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%81%E2%80%8C%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85&amp;diff=89939"/>
		<updated>2026-06-27T14:05:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص=محمد صالح ظریف‌مقدم&lt;br /&gt;
|تصویر=محمد صالح ظریف‌مقدم.jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=محمد صالح ظریف‌مقدم&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد=۱۳۷۷&lt;br /&gt;
|محل_تولد=تهران&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=۱۸ دی ۱۴۰۴&lt;br /&gt;
|ملیت=ایرانی&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=تهران (خیابان ستارخان)&lt;br /&gt;
|مدفن=&lt;br /&gt;
|علت مرگ=شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای حکومتی و سپس تیر خلاص به سر&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=جانباخته اعتراضات سراسری ۱۴۰۴&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=۱۳۷۷&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۱۸ دی ۱۴۰۴&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;محمد صالح ظریف‌مقدم&#039;&#039;&#039;، (زاده ۱۳۷۷–جان‌باخته ۱۸ دی ۱۴۰۴) شهروند ۲۸ ساله ایرانی اهل تهران و مربی بوکس بود که در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] با شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای حکومتی جان باخت و سپس تیر خلاص به سرش زده شد. او یکی از موارد برجسته کشته‌شدن معترضان در خیابان ستارخان تهران است.&lt;br /&gt;
== پیشینه ==&lt;br /&gt;
محمدصالح ظریف‌مقدم جوان ۲۸ ساله‌ای بود که در تهران زندگی می‌کرد و به عنوان مربی بوکس فعالیت داشت. شغل آزاد داشت و از طرف خانواده‌اش، فردی آرام و ورزشکار توصیف شده است. محمدصالح هیچ سابقه فعالیت سیاسی رسمی نداشت، اما مانند بسیاری از شهروندان از شرایط موجود کشور ناراضی بود و تصمیم گرفت در اعتراضات مردمی شرکت کند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5-%D8%B2%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%B4%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA/a-75526770 به سرش تیر خلاص زدند؛ گفت‌وگو با خانواده یکی از کشته‌شدگان - دویچه وله]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://www.instagram.com/reel/DTn6KkZEpb- جوانان شورشگر و قیام‌آفرین در مراسم تدفین شهید #قيام_سراسری محمدصالح ظریف مقدم - اینستاگرام]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== جان‌باختن ==&lt;br /&gt;
در روز پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴، محمدصالح ظریف‌مقدم در تظاهرات خیابان ستارخان تهران هدف شلیک تیر جنگی قرار گرفت و پس از افتادن روی زمین، با تیر خلاص به سر جان باخت. گزارش خانواده‌اش حاکی از آن است که او بر اثر شلیک مستقیم کشته شد و سپس تیر خلاص زده شد. پیکر او پس از انتقال به پزشکی قانونی شناسایی شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;[https://www.facebook.com/dw.persian/videos/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87%D8%B4%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5-%D8%B2%D8%AF%D9%86%D8%AF/25242193338784537 روایت بستگان محمدصالح از کشته‌شدگان تهران؛ بسیجی‌ها به او تیرخلاص زدند - فیسبوک دویچه وله فارسی]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt; [https://www.instagram.com/reel/DTn56juja2o جوانان شورشگر و قیام‌آفرین در مراسم تدفین شهید #قيام_سراسری محمدصالح ظریف مقدم - اینستاگرام]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== پیامدها ==&lt;br /&gt;
نام محمدصالح ظریف‌مقدم در فهرست جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در منابع حقوق بشری و رسانه‌های مستقل ثبت شده است. مرگ وی واکنش‌های گسترده‌ای در فضای مجازی ایجاد کرد و مراسم تدفین و چهلم او با شعارهای اعتراضی علیه دیکتاتوری همراه بود. این رویداد بخشی از الگوی گسترده سرکوب در تهران بود که چندین شهید دیگر نیز در آن جان باختند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/id/bfb6b304-4777-45d6-86b7-cfdaf711e75f اسامی ۱۰۳ تن دیگر از شهیدان سرفراز قیام سراسری مردم ایران - سازمان مجاهدین خلق ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot;&amp;gt;[https://www.instagram.com/reel/DTn6KkZEpb- جوانان شورشگر و قیام‌آفرین در مراسم تدفین شهید #قيام_سراسری محمدصالح ظریف مقدم علیه - اینستاگرام]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:6&amp;quot;&amp;gt;[https://www.instagram.com/reel/DTn56juja2o جوانان شورشگر و قیام‌آفرین در مراسم تدفین شهید #قيام_سراسری محمدصالح ظریف مقدم - اینستاگرام]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:7&amp;quot;&amp;gt;[https://www.instagram.com/reel/DTnmVyxAZEJ?hl=en جوانان شورشگر علیه حاکمیت در مراسم تدفین شهید محمدصالح ظریف مقدم - اینستاگرام]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:8&amp;quot;&amp;gt;[https://www.facebook.com/dobenno/videos/%EF%B8%8F%EF%B8%8F%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%AF%D9%81%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D9%8A%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85-%D8%B9/1199994781761854 قيام_سراسری - محمدصالح ظریف مقدم علیه دیکتاتوری شعار دادند - فیسبوک]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%AF%D9%84%E2%80%8C%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B2%D9%87%DB%8C&amp;diff=89938</id>
		<title>گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%AF%D9%84%E2%80%8C%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C_(%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B2%D9%87%DB%8C&amp;diff=89938"/>
		<updated>2026-06-27T14:02:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص=گل‌محمد شاهوزایی&lt;br /&gt;
|تصویر=گل‌محمد‌شاهوزایی.jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، گل‌محمد شاهوزایی&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد=&lt;br /&gt;
|محل_تولد=زاهدان&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=&lt;br /&gt;
|ملیت=ایرانی (بلوچ)&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=زاهدان&lt;br /&gt;
|مدفن=&lt;br /&gt;
|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر حکومتی&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=شهید اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴  زندانی سیاسی، قهرمان و مربی و داور رسمی ووشو&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=رحمت‌الله&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=۱۳۵۶&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=دی‌ماه ۱۴۰۴&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی)،&#039;&#039;&#039; (متولد ۲۰ آذر ۱۳۵۶ – شهادت دی‌ماه ۱۴۰۴ شمسی/ژانویه ۲۰۲۶)، قهرمان ووشو، مربی، داور و پیشکسوت این رشته در زاهدان، از شهدای قیام مردمی ۱۴۰۴ و زندانی سیاسی سابق بلوچ بود. او اهل طایفه شاهوزهی (از ایلات بلوچ با ریشه در مکران) و ساکن زاهدان بود و پس از ۱۲ سال زندان و تبعید، توسط نیروهای امنیتی در حاشیه زاهدان به ضرب گلوله کشته شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زندگی‌نامه اولیه ==&lt;br /&gt;
شاهوزهی پیش از بازداشت، چهره‌ای محبوب در جامعه ورزشی زاهدان به شمار می‌رفت و نقش کلیدی در ترویج ووشو میان جوانان بلوچ داشت و زندگی‌اش عمدتاً بر ورزش و امور محلی متمرکز بود. پدر او رحمت‌الله از معتمدین محل بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[https://www.instagram.com/p/DTxnhs_DB9L/ اینستاگرام]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:مدارک ورزشی گل‌محمد شاهوزهی.jpg|جایگزین=مدارک ورزشی گل‌محمد شاهوزهی|بندانگشتی|202x202پیکسل|مدارک ورزشی گل‌محمد شاهوزهی]]&lt;br /&gt;
گل‌محمد دارای گواهی‌نامه‌ها و حکم‌های متعددی شامل مدرک درجه نان‌چوان (سبک ببر) و حکم مربی‌گری و داوری رسمی و همچنین گواهی‌نامه ریاست نیوکونگ‌فو در استان سیستان و بلوچستان بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; &amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.instagram.com/p/DTzKcVFCAXS/ اینستاگرام بلوچ ریپورت]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== بازداشت و زندان ==&lt;br /&gt;
در ۱۳ مهر ۱۳۹۰ توسط شعبه یک دادگاه انقلاب زاهدان (به ریاست قاضی ماهگلی) به اتهاماتی چون «همکاری با گروه الفرقان»، «خروج غیرقانونی از مرز»، «محاربه» و «افساد فی‌الارض» به ۲۸ سال زندان و تبعید به زندان گچساران محکوم شد. محاکمه بدون وکیل تعیینی و روند شفاف پیش رفت و او از حقوق پزشکی نیز محروم ماند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://news.mojahedin.org/i/news/166699 ممانعت از رسیدگی پزشکی به یک زندانی سیاسی در زندان گچساران-سازمان مجاهدین]&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;lt;ref&amp;gt;[https://zandaniran.blogspot.com/2015/11/blog-post_215.html زندانی سیاسی بلوچ گل محمد شاهوزهی از رسیدگیهای پزشکی محروم است-وبلاگ زندان ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://rasanknews.com/2026/01/21/%DA%AF%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D8%9B-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%8C/ گل‌محمد شاهوزائی؛ ورزشکار و زندانی سیاسی سابق بلوچ که روایت امنیتی درباره او زیر سؤال است-رسانک نیوز]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آزادی موقت و عدم بازگشت ==&lt;br /&gt;
پس از گذراندن حدود ۱۲ سال حبس (تا ۱۴۰۳ شمسی)، با سپردن تأمین و موافقت قضایی به مرخصی اعزام شد، اما بازنگشت و در روستای خواجه‌مسک زاهدان ساکن گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زمان و نحوه شهادت ==&lt;br /&gt;
او در دی‌ماه ۱۴۰۴ (ژانویه ۲۰۲۶) طی درگیری مسلحانه جداگانه با نیروهای امنیتی در حاشیه زاهدان (روستای خواجه‌ مسک) هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. منابع مخالف رژیم این رویداد را خارج از فاز اوج اعتراضات خیابانی توصیف کرده و او را به عنوان شهید قیام در لیست‌های جانباختگان گنجانده‌اند، در حالی که رسانه‌های حکومتی آن را &amp;quot;هلاکت تروریست&amp;quot; در عملیات اطلاعاتی اعلام کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دی‌ماه ۱۴۰۴، طی درگیری مسلحانه با نیروهای حکومتی در حاشیه زاهدان هدف گلوله قرار گرفت و به‌شهادت رسید. مخالفان رژیم او را شهید راه آزادی و قهرمان بلوچ توصیف کرده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.isna.ir/news/1404110100390/%D9%87%D9%84%D8%A7%DA%A9%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%DB%B1%DB%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D8%AA%DA%A9%D9%81%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B4%DB%8C%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1 هلاکت ۱۲تروریست-ایسنا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.iranncr.org/2026/01/24/13775/ قیام سراسری ایران – شماره ۵۷: اسامی ۹۴ تن دیگر از شهیدان سرفراز قیام، شامل ۱۵ زن و ۵ نوجوان-شورای‌ملی‌مقاومت‌ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نام او در فهرست [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] در ردیف ۱۰۲۴ به‌ثبت رسیده‌ است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B9%D8%B4%D9%82%DB%8C&amp;diff=89937</id>
		<title>امیرحسین عشقی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B9%D8%B4%D9%82%DB%8C&amp;diff=89937"/>
		<updated>2026-06-27T13:59:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|نام_شخص=امیرحسین و آرین عشقی&lt;br /&gt;
|تصویر=امیرحسین و آرین عشقی.jpg&lt;br /&gt;
|عرض_تصویر=260px&lt;br /&gt;
|توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، امیرحسین و آرین عشقی&lt;br /&gt;
|تاریخ_تولد= &lt;br /&gt;
|محل_تولد=تهران&lt;br /&gt;
|تاریخ_مرگ=&lt;br /&gt;
|ملیت=&lt;br /&gt;
|محل_مرگ=تهران&lt;br /&gt;
|مدفن=بهشت زهرا تهران&lt;br /&gt;
|علت مرگ=مورد اصابت گلوله نیروهای حکومتی قرار گرفتند&lt;br /&gt;
|شناخته‌شده برای=&lt;br /&gt;
|همسر=&lt;br /&gt;
|والدین=&lt;br /&gt;
|تاریخ تولد=(امیرحسین: ۲۲ دی ۱۳۸۵) و (آرین: ۷ آذر ۱۳۸۹)&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ= ۱۸ دی ۱۴۰۴}}&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;امیرحسین عشقی&#039;&#039;&#039;، و &#039;&#039;&#039;آرین عشقی&#039;&#039;&#039; دو برادر اهل تهران بودند که در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴]]، در ۱۸ دی‌ماه مورد اصابت گلوله‌های نیروهای سرکوبگر قرار گرفتند و هر دو جان باختند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این دو برادر در شامگاه ۱۸ دی برای شرکت در تظاهرات به خیابان رفتند. ابتدا خبر تیر خوردن امیرحسین عشقی (برادر بزرگ‌تر) ۱۹ ساله به خانواده رسید. امیرحسین در شهرک ولیعصر مورد اصابت چند گلوله به کمر و قلب و سینه قرار گرفت و در دم جان باخت. خانواده‌ی او موفق شدند پیکر امیرحسین را تحویل بگیرند و در آرامستان بهشت زهرا به خاک بسپارند، اما از سرنوشت آرین فرزند کوچکشان هیچ اطلاعی نداشتند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فردای پس از خاکسپاری امیرحسین، پدر او که هنوز در شوک عزاداری فرزند بزرگترش بود، در جستجوی آرین به بیمارستان‌های تهران سر می‌زد و عکس آرین را در هر بیمارستانی به پرسنل آنجا نشان می‌داد تا شاید اثری از او پیدا کند. سرانجام پیکر بی‌جان آرین ۱۴ ساله را در سردخانه پزشک قانونی کهریزک پیدا کرد. &lt;br /&gt;
[[پرونده:سنگ مزار امیرحسین و آرین عشقی.jpg|جایگزین=مزار مشترک امیرحسین و آرین عشقی|بندانگشتی|420x420پیکسل|مزار مشترک امیرحسین و آرین عشقی]]&lt;br /&gt;
آرین عشقی در همان پنجشنبه‌شب ۱۸ دیماه در خیابان یاران، تقاطع سپیده مقابل کلانتری ۱۵۳، از ناحیه گردن مورد اصابت گلوله جنگی نیروهای سرکوبگر قرار گرفته بود و مردم حاضر در صحنه او را به یک درمانگاه رسانده بودند و تا فردای آن روز هم زنده بود، اما سرانجام در ۱۹ دی‌ماه بر اثر شدت جراحات جان خود را از دست داد و به پزشکی قانونی منتقل شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به دلیل اینکه آرین هیچ مدرک شناسایی یا گوشی همراه خود نداشت، مردم موفق نشدند که با خانواده‌ی او تماس بگیرند. بالاخره ظهر شنبه ۲۰ دی‌ماه از درمانگاه با پدر آرین تماس می‌گیرند و اطلاع می‌دهند که صاحب عکسی که نشان دادی اینجا بوده و به پزشکی قانون منتقل شده است. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پدر آرین سرانجام پیکر او را پیدا می‌کند و آرین و برادر بزرگ‌ترش امیرحسین را در یک قبر دو طبقه در کنار هم در بهشت زهرا به خاک می‌سپارند.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://iranwire.com/fa/news-1/148799-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%84-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/ آرین و امیرحسین عشقی؛ دو برادر محصل که مزارشان یکی است - ایران وایر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع: ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B7_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89935</id>
		<title>۷ تیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DB%B7_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&amp;diff=89935"/>
		<updated>2026-06-27T08:26:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Safa: /* درگذشت‌ها */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{تیر}}&lt;br /&gt;
۷ تیر - از آغاز سال در تقویم رسمی ایران ۱۰۰ روز گذشته و به پایان آن ۲۶۵ روز (در سال عادی) یا ۲۶۶ روز (در سال کبیسه) مانده است.&lt;br /&gt;
== رویدادها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۸۷ - قیام &#039;&#039;&#039;[[ستارخان]]&#039;&#039;&#039; سردار ملی علیه استبداد محمد علی شاه آغاز شد. وی پس از فتح تهران و خلع ید [[محمد علی شاه|&#039;&#039;&#039;محمدعلی شاه&#039;&#039;&#039;]] با پیروزی وارد تهران شد و قوای استبدادی شاه قاجار را مضمحل نمود.&lt;br /&gt;
* ۱۳۶۰ - سالروز انفجار معروف به انفجار خشم خلق در دفتر حزب جمهوری اسلامی که منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر از پاسداران و اعضای این حزب شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زادروزها ==&lt;br /&gt;
* ۱۲۷۹ - کیخسرو شاهرخ، نماینده مجلس و رئیس انجمن زرتشتیان تهران&lt;br /&gt;
* ۱۳۰۳ - مهدی سهیلی، شاعر و نویسنده &lt;br /&gt;
* ۱۳۲۲ - [[سهراب شهیدثالث|&#039;&#039;&#039;سهراب شهیدثالث&#039;&#039;&#039;]]، فیلم‌ساز و کارگردان  موج نو ایران&lt;br /&gt;
* ۱۳۲۷ - علی جهاندار، ردیفدان و خواننده موسیقی سنتی &lt;br /&gt;
* ۱۳۳۵ - فرشته ساری، ردیف‌دان و خواننده موسیقی سنتی، او یکی از مسافران اتوبوس ارمنستان بود که [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی|&#039;&#039;&#039;وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران&#039;&#039;&#039;]] قصد داشت به‌منظور قتل تعداد زیادی از چهره‌های فرهنگی کشور اتوبوس را به ته دره بفرستد.&lt;br /&gt;
۲۸ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۵۷۷ - پیتر پل روبنس، نقاش مشهور سبک باروک فلمانی در سدۀ ۱۷م اهل آلمان&lt;br /&gt;
* ۱۷۱۲ - ژان ژاک روسو، فیلسوف سوئیسی&lt;br /&gt;
* ۱۸۶۷ - لوئیجی پیراندلو، نمایشنامه‌نویس، رمان‌نویس و شاعر ایتالیایی، برنده جایزه نوبل &lt;br /&gt;
* ۱۸۷۳ - الکسیس کارل، جراح و زیست‌شناس فرانسوی، برنده جایزه نوبل&lt;br /&gt;
* ۱۹۴۰ - محمد یونس، کارآفرین اجتماعی، بانک‌دار، اقتصاددان و رهبر جامعۀمدنی بنگلادش که به‌دلیل تأسیس گرامین بانک در بنگلادش و پیشگام‌سازی مفاهیم اعتباردهی خرد و سرمایه‌گذاری خرد، جایزۀ صلح نوبل را دریافت کرد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۷۱ - ایلان ماسک، سرمایه‌دار بزرگ و مالک شرکت اسپیس ایکس و تسلا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== درگذشت‌ها ==&lt;br /&gt;
* ۱۳۸۲ - کشته شدن [[محمد بهشتی|&#039;&#039;&#039;محمد بهشتی&#039;&#039;&#039;]] (رئیس شورای عالی قضایی کشور و از رهبران حزب جمهوری اسلامی) و تعدادی از اعضای حزب جمهوری اسلامی در انفجار معروف به انفجار خشم خلق&lt;br /&gt;
۲۸ ژوئن&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* ۱۹۱۴ - ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند، در سارایوو که باعث اعلام جنگ اتریش به صربستان و آغاز جنگ جهانی اول شد.&lt;br /&gt;
* ۱۹۲۲ - ولیمیر خلبنیکوف، شاعر و نمایشنامه‌نویس روسی&lt;br /&gt;
* ۲۰۰۱ - مورتیمر ج. آدلر، فیلسوف و نویسنده آمریکایی&lt;br /&gt;
{{ماه‌های خورشیدی}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Safa</name></author>
	</entry>
</feed>