https://www.iran-pedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Alireza+k+h 2026-05-07T16:01:52Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.43.0 https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88485 2026-05-05T20:33:44Z

<p>Alireza k h: صفحه را خالی کرد</p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%AC%D9%86%DA%AF_%DB%B4%DB%B0%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87&diff=88484 2026-05-05T20:33:29Z

<p>Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه جنگ | جنگ = فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه | تصویر = 300px | زیرنویس = | زمان = ۱۴۰۵–۱۴۰۴ | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق) | علت = تشدید تنش‌های...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>{{جعبه جنگ<br /> | جنگ = فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه<br /> | تصویر = [[پرونده:فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg|300px]]<br /> <br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۱۴۰۵–۱۴۰۴<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> '''فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه'''. [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با رژیم حاکم بر ایران]] یکی از مهم‌ترین تحولات ماه پایانی سال ۱۴۰۴ و نخستین ماه سال ۱۴۰۵ بود؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۴۰روزه» یا «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد جمهوری اسلامی شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> == زمینه جنگ ==<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&diff=88483 2026-05-05T20:32:48Z

<p>Alireza k h: /* دوران جمهوری اسلامی */</p> <hr /> <div>این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.<br /> <br /> * اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.<br /> <br /> [[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، '''توپر''' نشان داده شده‌اند.<br /> <br /> == انقلاب دموکراتیک ایران ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==<br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]<br /> <br /> ===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]<br /> # [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]<br /> # جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)<br /> # [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]<br /> # [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]<br /> # [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]<br /> # [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===<br /> # [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بیاتی]]<br /> # [[سروش سلیمانی]]<br /> # [[رسول کدیوریان]]<br /> # [[رضا قنبری]]<br /> # [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرمحمد کوهکن]]<br /> # [[محمد نوری]]<br /> # [[احمدرضا امانی]]<br /> # [[طاها صفری]]<br /> # [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]<br /> # [[فارص (محسن) آقامحمدی]]<br /> # [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[لطیف کریمی]]<br /> # [[مبین یعقوب‌زاده]]<br /> # [[مسیح جلیل]]<br /> # [[فرهاد عیوضی]]<br /> # [[محمد موسوی]]<br /> # [[مهدی موسوی]]<br /> # [[حسین مونسی]]<br /> # [[ابوالفضل خالدی]]<br /> # [[بهمن فتاحی]]<br /> # [[اکرم پیرگزی]]<br /> # [[روبینا امینیان]]<br /> # [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی امامی‌پور]]<br /> # [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ولی‌دوست]]<br /> # [[دیاکو محمدی]]<br /> # [[بهرام زاهدی]]<br /> # [[خالد ملایی]]<br /> # [[علی عزیزی جعفرآبادی]]<br /> # [[ابراهیم یوسفی]]<br /> # [[روح‌الله ستاره مشتری]]<br /> # [[سامان نظری]]<br /> # [[محمدرضا گروهی]]<br /> # [[رضا رحمتی]]<br /> # [[مجتبی قربانی]]<br /> # [[فرهاد عیوضی دودرایی]]<br /> # [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فرد]]<br /> # [[ابوالفضل طاووسی]]<br /> # [[ستایش شفیعی]]<br /> # [[دانیال سبزیکار]]<br /> # [[دیار پورچهریق]]<br /> # [[سیامک راشد]]<br /> # [[هولاکو ایوانی]]<br /> # [[ریبین مرادی]]<br /> # [[امیرعلی حیدری]]<br /> # [[افسانه رضویان]]<br /> # [[رضا حاجی مرادیان]]<br /> # [[سعید ابراهیمی]]<br /> # [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین امام‌جمعه]]<br /> # [[بهاران طاهرخانی]]<br /> # [[محمدمهدی روستا]]<br /> # [[پارسا رحمتی]]<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]<br /> # [[جمعه خونین زاهدان]]<br /> # [[خیزش ایذه]]<br /> # [[چهلم حدیث نجفی]]<br /> <br /> <br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[کوکتل مولوتف]]<br /> # [[انقلاب مخملی]]<br /> # [[نسل Z]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ===اسامی و عکس جانباختگان===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]<br /> <br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === اعدام‌شدگان ===<br /> #[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> <br /> == افراد ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زنان ===<br /> # [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]<br /> # [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]<br /> === قربانیان آپارتاید ===<br /> # [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === هنرمندان ===<br /> # [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[رضا اولیا]]<br /> # [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرجان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گیسو شاکری]]<br /> # [[روزبه عمادزاده]]<br /> # [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[واروژان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ویگن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[دلکش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهرام بیضایی]]<br /> # [[تورج نگهبان]]<br /> # [[اردلان سرفراز]]<br /> # [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر تقوایی]]<br /> # [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === ورزشکاران ===<br /> # [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ منتظرالظهور]]<br /> # [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالله موحد]]<br /> <br /> === نویسندگان و شاعران ===<br /> ==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====<br /> # [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالعلی معصومی]]<br /> # [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمشید پیمان]]<br /> # [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حافظ]]<br /> # [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مولوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد کسروی]]<br /> # [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا براهنی]]<br /> # [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماشاءالله آجودانی]]<br /> #[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد جعفر پوینده]]<br /> # [[سعید نفیسی]]<br /> # [[یدالله رؤیایی]]<br /> #[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]<br /> # [[امین (پیمان) فرح‌آور]]<br /> # [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]<br /> # [[جبار باغچه‌بان]]<br /> # [[حسین پژمان بختیاری]]<br /> <br /> ==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====<br /> #[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جرجی زیدان]]<br /> # [[دیل کارنگی]]<br /> # [[جک لندن]]<br /> # [[آندره مالرو]]<br /> <br /> === فعالان سیاسی و اجتماعی ===<br /> # [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]<br /> # [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد کمانگر]]<br /> # [[شیرین علم‌هولی]]<br /> # [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رسولی]]<br /> # [[سید ابراهیم رسولی]]<br /> # [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی حاج‌آقایی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]<br /> # [[احسان فتاحیان]]<br /> # [[ارژنگ داوودی]]<br /> # [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد کرد زنگنه]]<br /> # [[فاطمه مثنی]]<br /> # [[کیانوش زندی]]<br /> # [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گلرخ ایرایی]]<br /> # [[سهیل عربی]]<br /> # [[آرش صادقی]]<br /> # [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیره جلالی]]<br /> # [[آتنا دائمی]]<br /> # [[هاشم خواستار]]<br /> # [[حسین سودمند]]<br /> # [[ناصر فهیمی]]<br /> # [[داریوش فروهر]]<br /> # [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انورخضری]]<br /> # [[ادریس جمشیدزهی]]<br /> # [[شریفه محمدی]]<br /> # [[وریشه مرادی]]<br /> # [[پخشان عزیزی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی یونسی]]<br /> # [[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[منوچهر فلاح]]<br /> # [[احسان فریدی]]<br /> # [[علیرضا شریعت‌پناهی]]<br /> # [[مسعود جامعی]]<br /> # [[فرشاد اعتمادی‌فر]]<br /> # [[آرمین (احسان) خدایاری]]<br /> # [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]<br /> # [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرمان صادقی]]<br /> # [[حسن بیت عبدالله]]<br /> # [[سعید عباسی]]<br /> # [[الهه فولادی]]<br /> # [[یعقوب درخشان]]<br /> # [[زینب همرنگ سیدبگلو]]<br /> # [[ارغوان فلاحی]]<br /> # [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]<br /> # [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمیه رشیدی]]<br /> # [[غلامحسین کلبی]]<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]<br /> # [[محمد معصوم شاهی]]<br /> # [[زهرا شهباز طبری]]<br /> # [[رضا عبدالی]]<br /> # [[کریم خجسته]]<br /> # [[خسرو علیکردی]]<br /> # [[شاهین ذوقی‌تبار]]<br /> # [[خسرو رهنما]]<br /> # [[احسان رستمی]]<br /> # [[ربابه ماسوری]]<br /> # [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور جمالی]]<br /> # [[امیرحسین حاتمی]]<br /> # [[شاهین واحدپرست]]<br /> # [[محمدامین بیگلری]]<br /> # [[علی فهیم]]<br /> # [[حامد ولیدی]]<br /> # [[عرفان کیانی]]<br /> # [[عامر رامش]]<br /> # [[ساسان آزادوار]]<br /> # [[محراب عبدالله‌زاده]]<br /> # [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]<br /> # [[محمدرضا میری]]<br /> # [[مهدی رسولی]]<br /> <br /> === سیاست‌مداران ===<br /> # [[کوروش بزرگ]]<br /> # [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا پهلوی]]<br /> # [[اشرف پهلوی]]<br /> # [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین تیمورتاش]]<br /> # [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعباس هویدا]]<br /> # [[بی‌بی مریم بختیاری]]<br /> # [[جمشید آموزگار]]<br /> # [[جعفر شریف‌امامی]]<br /> # [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله سحابی]]<br /> # [[یدالله سحابی]]<br /> # [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ملکی]]<br /> # [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دکتر حشمت طالقانی]]<br /> # [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفر بقایی]] <br /> # [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === مسئولان رژیم ایران ===<br /> # [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجتبی خامنه‌ای]]<br /> # [[مرتضی مطهری]]<br /> # [[احمد خمینی]]<br /> # [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی کروبی]]<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی اشراقی]]<br /> # [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله لاجوردی]]<br /> # [[علی لاریجانی]]<br /> # [[صادق لاریجانی]]<br /> # [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]<br /> # [[حسین اشتری]]<br /> # [[ابوالقاسم صلواتی]]<br /> # [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن شاهوارپور]]<br /> # [[علی باقری‌ کنی]]<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا پناهیان]]<br /> # [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]<br /> # [[حمید نوری]]<br /> # [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[احمدرضا رادان]]<br /> #[[حسین سلامی]]<br /> #[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایمان افشاری]]<br /> #[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاضی عموزاد]]<br /> #[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]<br /> #[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد بهشتی]]<br /> #[[قاضی محمدرضا توکلی]]<br /> #[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا عسگری]]<br /> #[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مالک رحمتی]]<br /> #[[حسین طائب]]<br /> #[[سعید جلیلی]]<br /> #[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]<br /> #[[علیرضا زاکانی]]<br /> #[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[بابک زنجانی]]<br /> #[[سعید امامی]]<br /> #[[حسین همدانی]]<br /> #[[صادق خلخالی]]<br /> #[[حسین موسوی تبریزی]]<br /> #[[محمود هاشمی شاهرودی]]<br /> #[[امیرعلی حاجی‌زاده]]<br /> #[[روح‌الله حسینیان]]<br /> #[[علی قدوسی]]<br /> #[[تریتا پارسی]]<br /> #[[علی شمخانی]]<br /> # [[احمد علم‌الهدی]]<br /> # [[احمد خاتمی]]<br /> # [[کاظم صدیقی]]<br /> # [[احمد توکلی]]<br /> # [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]<br /> # [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن تهرانی مقدم]]<br /> # [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر ولایتی]]<br /> # [[وحید حقانیان]]<br /> # [[غفور درجزی]]<br /> # [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد پاکپور]]<br /> # [[علیرضا اعرافی]]<br /> # [[امیر حاتمی]]<br /> # [[اسماعیل خطیب]]<br /> # [[علی‌رضا تنگسیری]]<br /> # [[کمال خرازی]]<br /> <br /> === آمران و عاملان قتل‌ عام ===<br /> # [[امجد یوسف]]<br /> <br /> === انقلابیون ===<br /> # [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کریم(محراب)رشیدی]]<br /> # [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ربیعی]]<br /> # [[موسی خیابانی]]<br /> # [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصغر مقدم]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود احمدزاده]]<br /> # [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی باکری]]<br /> # [[محمود قائمشهر]]<br /> # [[بهجت تیفتکچی]]<br /> # [[رسول مشکین‌فام]]<br /> # [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین رضایی]]<br /> # [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سکینه چاقوساز]]<br /> # [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر کاظمی]]<br /> # [[منیره رجوی]]<br /> # [[حجت زمانی]]<br /> # [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف احمدی]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلیل گادانی]]<br /> # [[زهره قائمی]]<br /> # [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]<br /> # [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین مدنی]]<br /> # [[مسعود رجوی]]<br /> # [[مریم رجوی]]<br /> # [[زهرا مریخی]]<br /> # [[مهدی ابریشمچی]]<br /> # [[محمد سید المحدثین]]<br /> # [[محمد علی توحیدی]]<br /> # [[فهیمه اروانی]]<br /> # [[مژگان پارسایی]]<br /> # [[زهره اخیانی]]<br /> # [[صدیقه حسینی]]<br /> # [[مهوش سپهری]]<br /> # [[بهشته شادرو]]<br /> # [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]<br /> # [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حیاتی]]<br /> # [[محمود عطایی]]<br /> # [[محمود عضدانلو]]<br /> # [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن جزنی]]<br /> # [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز دهقانی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]<br /> # [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]<br /> # [[خسرو گلسرخی]]<br /> # [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آراسته قلی‌وند]]<br /> # [[عالیه بازرگان]]<br /> # [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بنی‌هاشمی]]<br /> # [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رئوف بشردوست]]<br /> # [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه احمدی اسکویی]]<br /> # [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزیز رضایی]]<br /> # [[مسعود فرشچی]]<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]<br /> # [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رامین حسین‌پناهی]]<br /> # [[عباس مدرسی‌فر]]<br /> # [[عبدالرحمان قاسملو]]<br /> # [[حمیرا اشراق]]<br /> # [[فضیلت علامه حائری]]<br /> # [[حیدر قربانی]]<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد زیبرم]]<br /> # [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شکرالله ربیعی]]<br /> #[[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین حبیبی]]<br /> #[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین جهانگیری]]<br /> # [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]<br /> # [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیومرث سیدخلخال]]<br /> # [[حسن سرخوش]]<br /> # [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سیفان بابایی]]<br /> # [[حفیظ الله شمس]]<br /> # [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود فرد]]<br /> # [[فرهاد درودیان]]<br /> # [[فرشید اسدی]]<br /> <br /> === انقلابیون خارجی===<br /> # [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]<br /> # [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدریش انگلس]]<br /> # [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آنی ازبرت]]<br /> # [[سوفان چان]]<br /> # [[هارون هاشمی]]<br /> # [[سمینا اقبال]]<br /> # [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوجهاد]]<br /> # [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمون دو بووار]]<br /> # [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانتس فانون]]<br /> # [[لئون تروتسکی]]<br /> #[[ویکتور خارا]]<br /> #[[وو نگوین جیاپ]]<br /> #[[بابی ساندز]]<br /> <br /> === فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===<br /> # [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شریعتی]]<br /> # [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هانا آرنت]]<br /> # [[آنتونیو گرامشی]]<br /> # [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد اشرف]]<br /> # [[امیرحسین آریان‌پور]]<br /> # [[باروخ اسپینوزا]]<br /> # [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین صدیقی]]<br /> <br /> === تاریخ‌نگاران ===<br /> # [[یرواند آبراهامیان]]<br /> # [[فریدون آدمیت]]<br /> # [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ژانت آفاری]]<br /> <br /> === روحانیون ===<br /> # [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد امامی کاشانی]]<br /> # [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال گنجه‌ای]]<br /> # [[حسینعلی منتظری]]<br /> #[[عبدالغفار نقشبندی]]<br /> # [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === شخصیت‌های خارجی ===<br /> # [[ترور رفیق حریری]]<br /> # [[امه سه‌زر]]<br /> # [[الی ویزل]]<br /> # [[لرد راسل جانسون]]<br /> # [[مولود آئونیت]]<br /> # [[محمود شریف بسیونی]]<br /> # [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لرد رابین کوربت]]<br /> # [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یهودی منوهین]]<br /> # [[احمد سوکارنو]]<br /> # [[محمد سوهارتو]]<br /> # [[ایندیرا گاندی]]<br /> # [[احمد بن بلا]]<br /> # [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جو لیبرمن]]<br /> # [[جورج واشنگتن]]<br /> # [[وینستون چرچیل]]<br /> # [[ژوزف استالین]]<br /> # [[پینوشه]]<br /> # [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد انور السادات]]<br /> # [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اولیویه ونده کاستیل]]<br /> #[[اریک داوید]]<br /> #[[آلخو ویدال کوادراس]]<br /> #[[آبه پیر]]<br /> #[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اورسولا گرترود فون در لاین]]<br /> #[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هانری لکلرک]]<br /> #[[ناپلئون بناپارت]]<br /> #[[نیکلای چائوشسکو]]<br /> #[[سون یات سن]]<br /> #[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جاوید رحمان]]<br /> #[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]<br /> # [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]<br /> #[[رینالدو گالیندو پل]]<br /> #[[موریس دنبی کاپیتورن]]<br /> #[[احمد شهید]]<br /> #[[عاصمه جهانگیر]]<br /> #[[مای ساتو]]<br /> # [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن نصرالله]]<br /> # [[احمد چلبی]]<br /> <br /> === شناخته شدگان ===<br /> # [[دلارا دارابی]]<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدالله اربابی]]<br /> # [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه رجبی]]<br /> # [[سید محمد حسینی]]<br /> # [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک ریگی]]<br /> # [[دادشاه]]<br /> # [[سکینه سلیمان‌زاده]]<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلال نصرویی]]<br /> # [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارا دلدار]]<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر محمد خالقی]]<br /> # [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد بالدی]]<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هاله سحابی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نهال آهوقلندری]]<br /> # [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]<br /> # [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === تاریخی ===<br /> == اصطلاحات دوران مشروطه ==<br /> # [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فراموشخانه]]<br /> # [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی‌خواه]]<br /> # [[مشروطه و مشروعه]]<br /> # [[قانون اساسی مشروطیت]]<br /> # [[عدالت]]<br /> # [[مشروطه‌خواه]]<br /> # [[انجمن]]<br /> # [[قانون]]<br /> # [[ملت]]<br /> # [[تکفیر]]<br /> # [[آزادیستان]]<br /> # [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]<br /> # [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]<br /> # [[مستبدین]]<br /> # [[استبداد]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[استبداد صغیر]]<br /> # [[مرکز غیبی تبریز]]<br /> # [[انجمن ایالتی تبریز]]<br /> <br /> == نمادهای دوران مشروطه ==<br /> # [[امیرخیز]]<br /> <br /> == روزنامه‌های دوران مشروطه ==<br /> # [[روزنامه قانون]]<br /> # [[روزنامه حبل‌المتین]]<br /> <br /> == شخصیت‌های تاریخی ==<br /> # [[یپرم خان]]<br /> # [[یعقوب لیث]]<br /> # [[کیخسرو]]<br /> # [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رئیس‌علی دلواری]]<br /> # [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستفیک داویدیان]]<br /> # [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملک‌المتکلمین]]<br /> # [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]<br /> # [[محمود محمود]]<br /> # [[میرزا ملکم‌خان]]<br /> # [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهره قره‌العین]]<br /> # [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]<br /> # [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]<br /> # [[کریم طاهرزاده بهزاد]]<br /> # [[میرزا جواد سعدالدوله]]<br /> # [[سید محمد طباطبایی]]<br /> # [[سید عبدالله بهبهانی]]<br /> # [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]<br /> # [[ابراهیم صفایی]] <br /> # [[مهدی ملک‌زاده]]<br /> # [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]<br /> # [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]<br /> # [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]<br /> # [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]<br /> # [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا محمدحسین نائینی]]<br /> # [[شیخ احمد تربتی]]<br /> # [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]<br /> # [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی ارداقی]]<br /> # [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]<br /> # [[یحیی دولت‌آبادی]]<br /> # [[سید محمدرضا مساوات]]<br /> # [[سلیمان خان میکده]]<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه دولت‌آبادی]]<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خان سپهسالار]]<br /> # [[میرزای شیرازی]]<br /> # [[مریم عمید سمنانی]]<br /> # [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]<br /> # [[محمدولی خان تنکابنی]]<br /> # [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]<br /> # [[کامران میرزا]]<br /> # [[عباسقلی آدمیت]]<br /> # [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]<br /> # [[حسین پاشا خان]]<br /> # [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> === جان باختگان تظاهرات ===<br /> # [[نیکتا اسفندانی]]<br /> # [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته علیزاده]]<br /> # [[عزت ابراهیم‌نژاد]]<br /> # [[سعید زینالی]]<br /> # [[مصطفی صالحی]]<br /> # [[نوید افکاری]]<br /> # [[نوید بهبودی]]<br /> # [[عبدالله لرستانی]]<br /> # [[مهدی نیکویی]]<br /> # [[حمزه بریهی]]<br /> # [[فرزاد انصاری‌فر]]<br /> # [[محسن محمدپور]]<br /> # [[آرشام ابراهیمی]]<br /> # [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد عابدی]]<br /> # [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد معین‌فر]]<br /> # [[مهدی دائمی]]<br /> # [[رضا معظمی گودرزی]]<br /> # [[فرهاد مجدم]]<br /> # [[پدرام جعفری]]<br /> # [[سجاد رضایی]]<br /> # [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد طاهری]]<br /> # [[مینا شیخی]]<br /> # [[میلاد محققی]]<br /> # [[آذر میرزاپور زهابی]]<br /> # [[علیرضا انجوی]]<br /> # [[صانع ژاله]]<br /> # [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == تاریخ ==<br /> {{لنگر|تاریخ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انقلاب‌های جهان ===<br /> # [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب ویتنام]]<br /> # [[انقلاب چین]]<br /> # [[انقلاب کوبا]]<br /> # [[انقلاب شوروی]]<br /> # [[انقلاب الجزایر]]<br /> # [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب لیبی]]<br /> # [[انقلاب تونس]]<br /> # [[دولت فلسطین]]<br /> # [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیروزی انقلاب سوریه]]<br /> # [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===<br /> # [[دارالفنون]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]<br /> # [[قرارداد ۱۹۱۹]]<br /> # [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]<br /> # [[نهضت جنگل]]<br /> # [[جمهوری گیلان]]<br /> # [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلوای نان]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خودمختاری آذربایجان]]<br /> # [[قرارداد گس گلشائیان]]<br /> # [[قرارداد دارسی]]<br /> # [[کمیته زرگنده]]<br /> # [[نهضت ملی‌شدن نفت]]<br /> # [[قیام ۳۰ تیر]]<br /> # [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فدائیان اسلام]]<br /> # [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]<br /> # [[پیمان سنتو]]<br /> # [[ساواک]]<br /> # [[اصلاحات ارضی]]<br /> # [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام سیاهکل]]<br /> # [[زلزله بوئین زهرا]]<br /> # [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]<br /> # [[جنگ ظفار]]<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[گاهشماری شاهنشاهی]]<br /> # [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]<br /> # [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]<br /> # [[کنفرانس گوادلوپ]]<br /> # [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]<br /> # [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]<br /> # [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارداد کنسرسیوم]]<br /> # [[عهدنامه گلستان]]<br /> # [[عهدنامه ترکمانچای]]<br /> # [[انقلاب سفید]]<br /> # [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین فردوست]]<br /> # [[اردشیر زاهدی]]<br /> # [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله علم]]<br /> # [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]<br /> # [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]<br /> <br /> === دوران جمهوری اسلامی ===<br /> # [[تظاهرات در ایران]]<br /> # [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]<br /> # [[ماجرای نوار آیت]]<br /> # [[انفجار آمیا]]<br /> # [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب فرهنگی]]<br /> # [[جنگ ایران و عراق]]<br /> # [[عملیات کربلای ۴]]<br /> # [[مرکز اسلامی هامبورگ]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]<br /> # [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]<br /> # [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]<br /> # [[محاکمه اسدالله اسدی]]<br /> # [[گورستان خاوران]]<br /> # [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]<br /> # [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات کازرون]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]<br /> # [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[ترور میکونوس]]<br /> # [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]<br /> # [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]<br /> # [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]<br /> # [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]<br /> # [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]<br /> # [[کشتار مسلمانان]]<br /> # [[حمله شیمیایی به حلبچه]]<br /> # [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام تشنگان]]<br /> # [[مادران آبان]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[راهرو مرگ]]<br /> # [[زلزله خوی]]<br /> # [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انحلال سپاه پاسداران]]<br /> # [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاست النصر بالرعب]]<br /> # [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]<br /> # [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاجرت در ایران]]<br /> # [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیمان اسلو]]<br /> # [[غزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شوراهای مردمی]]<br /> # [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]<br /> # [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]<br /> # [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]<br /> # [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]<br /> # [[مجلس خبرگان]]<br /> # [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قتل زیر شکنجه]]<br /> # [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]<br /> # [[کودتای نوژه]]<br /> # [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]<br /> # [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]<br /> # [[عبدالهادی حائری]]<br /> # [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه]]<br /> # [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]<br /> <br /> === پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===<br /> # [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]<br /> # [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]<br /> <br /> === اپوزیسیون ایران ===<br /> # [[اپوزیسیون]]<br /> # [[رهبری ذی‌صلاح]]<br /> # [[پیام‌های مسعود رجوی]]<br /> # [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]<br /> # [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]<br /> # [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]<br /> # [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]<br /> # [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]<br /> # [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[نهضت عیاران]]<br /> # [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]<br /> # [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]<br /> # [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات واشنگتن]]<br /> # [[تظاهرات بروکسل]]<br /> # [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]<br /> # [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]<br /> # [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[کشتار پشت‌آشان]]<br /> # [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]<br /> # [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات فروغ جاویدان]]<br /> # [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]<br /> # [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ۳]]<br /> # [[منابع مالی مجاهدین خلق]]<br /> # [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]<br /> # [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]<br /> {{col-break}}<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]<br /> # [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]<br /> # [[کانون‌های شورشی]]<br /> # [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]<br /> # [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]<br /> # [[عملیات جاری]]<br /> # [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]<br /> # [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]<br /> # [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]<br /> # [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]<br /> # [[حمله تروریستی پشت آشان]]<br /> # [[انفجار قرارگاه حبیب]]<br /> # [[جنگ آلان]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]<br /> # [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]<br /> # [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]<br /> # [[شورشگران]]<br /> # [[گلریزان همیاری]]<br /> # [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]<br /> # [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خط قرمز]]<br /> # [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]<br /> # [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]<br /> # [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]<br /> # [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]<br /> # [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]<br /> # [[کنفرانس سیاست جدید]]<br /> # [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]<br /> # [[افشای طرح کویر]]<br /> # [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]<br /> # [[راه‌حل سوم]]<br /> # [[رادیو صدای مجاهد]]<br /> #[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]<br /> # [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]<br /> # [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]<br /> # [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]<br /> # [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]<br /> # [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]<br /> # [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]<br /> # [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]<br /> # [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]<br /> # [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]<br /> # [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]<br /> # [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]<br /> # [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]<br /> # [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]<br /> # [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]<br /> <br /> === احزاب ===<br /> # [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب دموکرات کردستان ایران]]<br /> # [[حزب کومله]]<br /> # [[حزب توده ایران]]<br /> # [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]<br /> # [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]<br /> # [[حزب آزادی کردستان]]<br /> # [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]<br /> # [[حزب کار ایران (توفان)]]<br /> # [[پژاک]]<br /> # [[جنبش دانشجویی]]<br /> # [[الحشد الشعبی]]<br /> # [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لشکر فاطمیون]]<br /> # [[لشکر زینبیون]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[نهضت آزادی]]<br /> # [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اخوان‌المسلمین]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == هنر و فرهنگ ==<br /> {{لنگر|هنر و فرهنگ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === فرهنگ ایران ===<br /> # [[فرهنگ ایران]]<br /> # [[گاه‌شماری ایرانی]]<br /> # [[جشن‌های ایرانی]]<br /> # [[سفره هفت‌سین]]<br /> # [[نوروز]]<br /> # [[حاجی فیروز]]<br /> # [[مهرگان]]<br /> # [[چهارشنبه‌سوری]]<br /> # [[شب یلدا]]<br /> # [[جشن سده]]<br /> # [[سیزده‌به‌در]]<br /> # [[خوشنویسی ایرانی]]<br /> # [[سینمای ایران]]<br /> # [[موسیقی ایران]]<br /> # [[غذاهای ایران]]<br /> # [[مجسمه‌سازی در ایران]]<br /> # [[قلم‌زنی در ایران]]<br /> # [[میناکاری در ایران]]<br /> # [[مینیاتور در ایران]]<br /> # [[آموزش و پرورش در ایران]]<br /> # [[شیر و خورشید]]<br /> # [[سرود ملی ایران]]<br /> # [[کریسمس]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جغرافیا و محیط زیست ==<br /> {{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[آلودگی هوا در ایران]]<br /> # [[جنگل‌های ایران]]<br /> # [[انرژی در ایران]]<br /> # [[محیط زیست ایران]]<br /> # [[تالاب‌های ایران]]<br /> # [[آبشارهای ایران]]<br /> # [[سیل در ایران]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[جنگل‌های هیرکانی]]<br /> <br /> === سدها ===<br /> # [[سد دز]]<br /> # [[سد کارون]]<br /> # [[سد امیرکبیر]]<br /> # [[سد ارس]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === آب‌ها ===<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[قنات]]<br /> # [[دریای خزر]]<br /> # [[خلیج فارس]]<br /> # [[دریای عمان]]<br /> # [[دریاچه هامون]]<br /> # [[رود کارون]]<br /> # [[رود ارس]]<br /> # [[هور العظیم]]<br /> # [[هور شادگان]]<br /> # [[زاینده‌رود]]<br /> # [[دریاچه ارومیه]]<br /> # [[تالاب انزلی]]<br /> # [[تالاب گاوخونی]]<br /> # [[تالاب پریشان]]<br /> # [[هیرمند]]<br /> <br /> === کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===<br /> # [[کویر لوت]]<br /> # [[غار علی صدر]]<br /> # [[بیستون]]<br /> # [[دماوند]]<br /> # [[سبلان]]<br /> # [[زاگرس]]<br /> # [[الوند]]<br /> # [[کرکس]]<br /> # [[تفتان]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جزیره و تنگه ===<br /> # [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انرژی در ایران ===<br /> # [[نیروی برق در ایران]]<br /> # [[نیروگاه اتمی بوشهر]]<br /> # [[نیروگاه‌های ایران]]<br /> # [[انرژی بادی در ایران]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]<br /> # [[میدان‌های نفتی ایران]]<br /> # [[میدان‌های گازی ایران]]<br /> # [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]<br /> <br /> === خاک ===<br /> # [[زمین‌شناسی ایران]]<br /> # [[گسل‌های ایران]]<br /> # [[معادن ایران]]<br /> # [[زلزله بم]]<br /> # [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]<br /> #[[زلزله خوی]]<br /> #[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == ادبیات ==<br /> {{لنگر|ادبیات}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[زبان فارسی]]<br /> # [[تاریخ ادبیات فارسی]]<br /> # [[مقاله]]<br /> # [[رمان]]<br /> # [[قصه]]<br /> # [[داستان کوتاه]]<br /> # [[روزنامه‌نگاری در ایران]]<br /> # [[شعر]]<br /> # [[شاهنامه]]<br /> # [[دیوان حافظ]]<br /> # [[مثنوی معنوی]]<br /> # [[گلستان سعدی]]<br /> # [[بوستان سعدی]]<br /> # [[رباعیات خیام]]<br /> # [[ساقی‌نامه]]<br /> # [[گنج‌نامه]]<br /> # [[کلیله و دمنه]]<br /> # [[سمک عیار]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === اساطیر ===<br /> # [[رستم]]<br /> # [[سهراب]]<br /> # [[سیاوش]]<br /> # [[گردآفرید]]<br /> # [[رودابه]]<br /> # [[آرش کمانگیر]]<br /> # [[پهلوانان شاهنامه]]<br /> <br /> === سرگرمی و تفریحات ===<br /> # [[ورزش در ایران]]<br /> # [[فوتبال در ایران]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == معرفی کتاب ==<br /> {{لنگر|معرفی کتاب}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === کتاب‌های مقاومت ===<br /> # [[بنیانگذاران]]<br /> # [[زنان نیروی تغییر]]<br /> # [[قهرمانان در زنجیر]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[پرواز همزنجیران]]<br /> # [[ایران، بازی اتمی رژیم]]<br /> # [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]<br /> # [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]<br /> # [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]<br /> # [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]<br /> # [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]<br /> # [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]<br /> # [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]<br /> <br /> === دیگر کتاب‌ها ===<br /> #[[مرگ کسب و کار من است]]<br /> #[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]<br /> #[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زمینه جامعه‌شناسی]]<br /> # [[جامعه‌شناسی هنر]]<br /> # [[تاریخ تمدن]]<br /> # [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]<br /> # [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]<br /> # [[لویاتان]]<br /> # [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]<br /> # [[تاریخ بیست ساله ایران]]<br /> # [[قرارداد اجتماعی]]<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == فلسفه ==<br /> {{لنگر|فلسفه}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====<br /> # [[مارکسیسم]]<br /> # [[لائیسیته]]<br /> # [[آتئیستم]]<br /> # [[اپورتونیسم]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم دینی]]<br /> # [[لیبرالیسم]]<br /> # [[سکولاریسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرمایه‌داری ملی]]<br /> # [[بنیادگرایی اسلامی]]<br /> # [[پست‌مدرنیسم]]<br /> # [[سانترالیزم دموکراتیک]]<br /> # [[دو اسلام سراپا متضاد]]<br /> # [[موقعیت انقلابی]]<br /> # [[تکامل اجتماعی]]<br /> # [[تکامل]]<br /> # [[دینامیزم قرآن]]<br /> # [[طلسم اختناق]]<br /> # [[تبیین جهان]]<br /> # [[دیالکتیک]]<br /> # [[جمهوری دموکراتیک]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[مبارزه مدنی]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[فرار مغزها]]<br /> # [[کتاب راه حسین]]<br /> # [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جامعه و علوم اجتماعی ==<br /> {{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === موضوعات اجتماعی ===<br /> # [[تلویزیون من و تو]]<br /> # [[پول‌شویی]]<br /> # [[اختلاس در ایران]]<br /> # [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]<br /> # [[کارتن خوابی]]<br /> # [[گورخوابی]]<br /> # [[کودکان کار در ایران]]<br /> # [[فروش اعضای بدن]]<br /> # [[اعتیاد در ایران]]<br /> # [[فقر در ایران]]<br /> # [[بحران بیکاری در ایران]]<br /> # [[خودکشی]]<br /> # [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حذف چهار صفر از پول ایران]]<br /> # [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]<br /> # [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]<br /> # [[روز جهانی زن]]<br /> # [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مالباختگان]]<br /> # [[ابرچالش آب]]<br /> # [[اول مهر]]<br /> # [[روز جهانی معلم]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[خصوصی سازی]]<br /> # [[بازار بورس ایران]]<br /> # [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستان قدس رضوی]]<br /> # [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]<br /> # [[لباس شخصی]]<br /> # [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]<br /> # [[قاچاق کالا در ایران]]<br /> # [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]<br /> # [[کولبر]]<br /> # [[بیت کوین]]<br /> # [[سوخت‌بری]]<br /> # [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهائیان ایران]]<br /> # [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]<br /> # [[چاپ اسکناس]]<br /> # [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چای دبش]]<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[اختلاف طبقاتی در ایران]]<br /> # [[بحران انرژی در ایران]]<br /> # [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انفجار مهیب بندرعباس]]<br /> # [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[بحران برق در ایران]]<br /> # [[بحران مسکن در ایران]]<br /> # [[بحران سلامت و روان در ایران]]<br /> # [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سرکوب زنان در ایران]]<br /> # [[بحران آموزش در ایران]]<br /> # [[بحران اقتصاد در ایران]]<br /> # [[بحران محیط زیست در ایران]]<br /> # [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]<br /> <br /> === موضوعات سیاسی و انقلابی ===<br /> # [[فراماسونری در ایران]]<br /> # [[سندیکا در ایران]]<br /> # [[سرکوب در ایران]]<br /> # [[نقض حقوق بشر در ایران]]<br /> # [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]<br /> # [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]<br /> # [[نسل‌کشی]]<br /> # [[قیام]]<br /> # [[توازن قوا]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[شعار]]<br /> # [[شکنجه]]<br /> # [[اعدام در ایران]]<br /> # [[برجام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]<br /> # [[مبارزه مسلحانه]]<br /> # [[مبارزه]]<br /> # [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی پیشتاز]]<br /> # [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عمق استراتژیک]]<br /> # [[دموکراسی]]<br /> <br /> === سیاست و حکومت ===<br /> # [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]<br /> # [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]<br /> # [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[بسیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پهباد]]<br /> # [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارگاه ثارالله]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[تفکیک جنسیتی]]<br /> # [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]<br /> # [[نوشیدن جام زهر]]<br /> # [[کنفرانس لهستان]]<br /> # [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]<br /> # [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]<br /> # [[تحریم علی خامنه‌ای]]<br /> # [[دارایی‌های خامنه‌ای]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]<br /> # [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]<br /> # [[ستاد اجرایی فرمان امام]]<br /> # [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[قتل کشیش‌های مسیحی]]<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]<br /> # [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]<br /> # [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]<br /> <br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === حقوق ===<br /> # [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصل عدم توسل به زور]]<br /> # [[انجمن حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حق تعیین سرنوشت]]<br /> # [[تمامیت ارضی]]<br /> # [[حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]<br /> # [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قانون پناهندگی]]<br /> # [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]<br /> # [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]<br /> # [[کنوانسیون ژنو]]<br /> # [[مداخله بشردوستانه]]<br /> # [[مصونیت دیپلماتیک]]<br /> # [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی رسانه]]<br /> # [[آزادی از ترس]]<br /> # [[بازداشت موقت]]<br /> # [[برابری در برابر قانون]]<br /> # [[حریم شخصی]]<br /> # [[حق درخواست]]<br /> # [[حقوق بشر (انسان)]]<br /> # [[خانه امن]]<br /> # [[دفاع مشروع]]<br /> # [[روز حقوق بشر]]<br /> # [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]<br /> # [[سازمان مردم‌نهاد]]<br /> # [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]<br /> # [[فعال حقوق بشر]]<br /> # [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]<br /> # [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]<br /> # [[مهاجرت آزاد]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]<br /> # [[حقوق طبیعی]]<br /> # [[حق انقلاب]]<br /> # [[احکام دینی]]<br /> # [[تفتیش عقاید]]<br /> # [[جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[فتوا]]<br /> # [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]<br /> # [[بغی]]<br /> # [[محاربه]]<br /> # [[حاکم شرع]]<br /> # [[استرداد]]<br /> # [[شکنجه دولتی]]<br /> # [[استقلال قضایی]]<br /> # [[دادگاه قانون اساسی]]<br /> # [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]<br /> # [[دفاعیات کنت لوئیس]]<br /> # [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زندان‌ها ===<br /> # [[زندان اوین]]<br /> # [[زندان قصر]]<br /> # [[زندان قزلحصار]]<br /> # [[زندان گوهردشت]]<br /> # [[زندان کهریزک]]<br /> # [[زندان دیزل‌آباد]]<br /> # [[زندان یونسکو]]<br /> # [[زندان قزل‌قلعه]]<br /> # [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندان قرچک]]<br /> # [[زندان تهران بزرگ]]<br /> # [[زندان حشمتیه]]<br /> # [[زندان سراوان]]<br /> # [[زندان زابل]]<br /> # [[زندان مرکزی مشهد]]<br /> # [[زندان عادل‌آباد شیراز]]<br /> # [[زندان خورین]]<br /> # [[زندان تبریز]]<br /> # [[زندان مرکزی اورمیه]]<br /> # [[زندان فجر دزفول]]<br /> # [[زندان دستگرد اصفهان]]<br /> # [[زندان شیبان اهواز]]<br /> # [[زندان صیدنایا]]<br /> # [[زندان لاکان رشت]]<br /> # [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88482 2026-05-05T20:31:16Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{جعبه جنگ<br /> | جنگ = فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه<br /> | تصویر = [[پرونده:فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg|300px]]<br /> <br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۱۴۰۵–۱۴۰۴<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> '''فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه'''. [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با رژیم حاکم بر ایران]] یکی از مهم‌ترین تحولات ماه پایانی سال ۱۴۰۴ و نخستین ماه سال ۱۴۰۵ بود؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۴۰روزه» یا «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد جمهوری اسلامی شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> == زمینه جنگ ==<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88481 2026-05-05T14:04:51Z

<p>Alireza k h: تکمیل و ویراستاری مقاله</p> <hr /> <div><br /> {{جعبه جنگ<br /> | جنگ = فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه<br /> | تصویر = [[پرونده:فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg|300px]]<br /> <br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۱۴۰۵–۱۴۰۴<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> '''فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ ۴۰روزه'''. [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با رژیم حاکم بر ایران]] یکی از مهم‌ترین تحولات ماه پایانی سال ۱۴۰۴ و نخستین ماه سال ۱۴۰۵ بود؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۴۰روزه» یا «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> == زمینه جنگ ==<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88480 2026-05-05T13:58:42Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{جعبه جنگ<br /> | جنگ = کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در جنگ ۲۰۲۶ ایران<br /> | تصویر = [[پرونده:فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg|300px]]<br /> <br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۲۰۲۵–۲۰۲۶<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل. این مقاله به بررسی یکی از مهم‌ترین تحولات نظامی-امنیتی معاصر در ساختار قدرت جمهوری اسلامی می‌پردازد. این رخدادها در بستر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ شکل گرفت؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل همراه بود. در این چارچوب، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88479 2026-05-05T13:56:13Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{{جعبه جنگ<br /> | جنگ = کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در جنگ ۲۰۲۶ ایران<br /> | تصویر =فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg<br /> [[پرونده:فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg<br /> ]]<br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۲۰۲۵–۲۰۲۶<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل. این مقاله به بررسی یکی از مهم‌ترین تحولات نظامی-امنیتی معاصر در ساختار قدرت جمهوری اسلامی می‌پردازد. این رخدادها در بستر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ شکل گرفت؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل همراه بود. در این چارچوب، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88478 2026-05-05T13:55:29Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{{جعبه جنگ<br /> | جنگ = کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در جنگ ۲۰۲۶ ایران<br /> | تصویر =فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg<br /> [[پرونده:فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.JPG|300px]]<br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۲۰۲۵–۲۰۲۶<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل. این مقاله به بررسی یکی از مهم‌ترین تحولات نظامی-امنیتی معاصر در ساختار قدرت جمهوری اسلامی می‌پردازد. این رخدادها در بستر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ شکل گرفت؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل همراه بود. در این چارچوب، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88477 2026-05-05T13:54:10Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{{جعبه جنگ<br /> | جنگ = کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در جنگ ۲۰۲۶ ایران<br /> | تصویر =فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg<br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۲۰۲۵–۲۰۲۶<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل. این مقاله به بررسی یکی از مهم‌ترین تحولات نظامی-امنیتی معاصر در ساختار قدرت جمهوری اسلامی می‌پردازد. این رخدادها در بستر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ شکل گرفت؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل همراه بود. در این چارچوب، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88476 2026-05-05T13:53:03Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{{جعبه جنگ<br /> | جنگ = کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در جنگ ۲۰۲۶ ایران<br /> | تصویر = فرماندهان و مقامات کشته شده در جنگ.jpg<br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۲۰۲۵–۲۰۲۶<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> فرماندهان و مقامات کشته‌ شده رژیم ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل. این مقاله به بررسی یکی از مهم‌ترین تحولات نظامی-امنیتی معاصر در ساختار قدرت جمهوری اسلامی می‌پردازد. این رخدادها در بستر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ شکل گرفت؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌های مستقیم و غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل همراه بود. در این چارچوب، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و هماهنگ با تکیه بر برتری اطلاعاتی و عنصر غافلگیری، علیه سطوح عالی فرماندهی نظامی و امنیتی ایران اجرا شد.<br /> <br /> این حملات که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود، منجر به کشته‌شدن بیش از ۵۰ تن از مقامات ارشد شد. ویژگی برجسته این عملیات‌ها تمرکز بر «هسته مرکزی تصمیم‌گیری» بود؛ به‌گونه‌ای که طیف گسترده‌ای از فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مدیران اطلاعاتی، فرماندهان میدانی و حتی چهره‌های سیاسی-امنیتی در میان قربانیان دیده می‌شوند. این امر نشان‌دهنده تغییر الگوی جنگ‌ها از تقابل‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات، هدف‌گیری دقیق و حذف نخبگان کلیدی است.<br /> <br /> در تحلیل ساختاری، قربانیان در چهار دسته اصلی قابل طبقه‌بندی هستند: فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، مسئولان اطلاعاتی و امنیتی، فرماندهان عملیاتی و میدانی، و مقامات سیاسی-امنیتی. همچنین حضور دانشمندان و متخصصان مرتبط با برنامه‌های راهبردی، بُعد علمی-فناورانه این حملات را برجسته می‌کند.<br /> <br /> این تحولات تأثیر عمیقی بر انسجام فرماندهی، توان عملیاتی و شبکه تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی داشته و از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین نمونه‌های «حذف هدفمند ساختار قدرت» در دوران معاصر یاد می‌شود. با توجه به محدودیت‌های اطلاعاتی، از جمله قطع ارتباطات و فضای امنیتی، فهرست کامل قربانیان همچنان نامشخص تلقی می‌شود.<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%AC%D9%86%DA%AF.jpg&diff=88475 2026-05-05T13:52:50Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88474 2026-05-05T13:42:05Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{{جعبه جنگ<br /> | جنگ = کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در جنگ ۲۰۲۶ ایران<br /> | تصویر = <br /> | زیرنویس = <br /> | زمان = ۲۰۲۵–۲۰۲۶<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | علت = تشدید تنش‌های نظامی و اطلاعاتی میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قلمرو = هدف‌گیری مراکز فرماندهی، امنیتی و زیرساخت‌های راهبردی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و حذف بخشی از هسته تصمیم‌گیری نظام<br /> | جنگنده۱ = جمهوری اسلامی ایران<br /> | جنگنده۲ = ایالات متحده آمریکا و اسرائیل<br /> | فرمانده۱ = علی خامنه‌ای، محمدحسین باقری، حسین سلامی و دیگر فرماندهان ارشد<br /> | فرمانده۲ = فرماندهان نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده و اسرائیل<br /> | قوای۱ = سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش جمهوری اسلامی، نهادهای امنیتی<br /> | قوای۲ = نیروهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل<br /> | خسارات۱ = کشته‌شدن بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و علمی<br /> | خسارات۲ = اعلام نشده<br /> }}<br /> <br /> == کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در حملات آمریکا و اسرائیل «جنگ ۲۰۲۶ ایران» ==<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88473 2026-05-05T13:40:09Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> {{جعبه اطلاعات رویداد نظامی<br /> | عنوان = کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی<br /> | بخشی از = جنگ ۲۰۲۶ ایران<br /> | تاریخ = ۲۰۲۵–۲۰۲۶<br /> | مکان = ایران و برخی نقاط منطقه (سوریه، لبنان، عراق)<br /> | طرف‌های درگیر = <br /> * جمهوری اسلامی ایران<br /> * ایالات متحده آمریکا<br /> * اسرائیل<br /> | نوع درگیری = عملیات هدفمند نظامی و اطلاعاتی<br /> | نتیجه = تضعیف ساختار فرماندهی و امنیتی جمهوری اسلامی<br /> | تلفات = بیش از ۵۰ مقام و فرمانده ارشد<br /> | گروه‌های هدف =<br /> * فرماندهان عالی‌رتبه نظامی<br /> * مسئولان اطلاعاتی و امنیتی<br /> * فرماندهان میدانی<br /> * مقامات سیاسی-امنیتی<br /> * دانشمندان راهبردی<br /> | ویژگی‌ها =<br /> * دقت اطلاعاتی بالا<br /> * عنصر غافلگیری<br /> * هدف‌گیری رأس هرم قدرت<br /> | اهمیت = یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های حذف هدفمند نخبگان حکومتی در دوران معاصر<br /> }}<br /> <br /> == کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در حملات آمریکا و اسرائیل «جنگ ۲۰۲۶ ایران» ==<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Hamidreza%DB%B4/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88472 2026-05-05T13:37:44Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div><br /> == کشته‌شدن فرماندهان و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در حملات آمریکا و اسرائیل «جنگ ۲۰۲۶ ایران» ==<br /> <br /> === زمینه جنگ ===<br /> در جریان تشدید تنش‌های نظامی میان رژیم حاکم بر ایران از یک‌سو و ایالات متحده و اسرائیل از سوی دیگر، به‌ویژه در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند نظامی و اطلاعاتی علیه ساختار فرماندهی رژیم انجام شد. این عملیات‌ها عمدتاً با هدف تضعیف شبکه تصمیم‌گیری نظامی و امنیتی رژیم صورت گرفت و به کشته‌شدن ده‌ها تن از مقامات ارشد انجامید. <br /> <br /> این رخدادها بخشی از درگیری گسترده‌تری محسوب می‌شوند که در برخی منابع از آن با عنوان «جنگ ۲۰۲۶ ایران» یاد می‌شود؛ جنگی که با حملات هماهنگ و غافلگیرکننده آغاز شد و لایه‌های بالای فرماندهی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. <br /> ----<br /> <br /> === ابعاد و گستره تلفات ===<br /> بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۵۰مقام و فرمانده ارشد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در این حملات کشته شده‌اند. این افراد شامل طیفی از فرماندهان [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] ، مسئولان اطلاعاتی، مدیران ارشد نظامی و برخی چهره‌های سیاسی-امنیتی بوده‌اند. <br /> <br /> ویژگی مهم این فهرست، تمرکز آن بر هسته مرکزی قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. به‌گونه‌ای که بخش قابل‌توجهی از سطوح عالی فرماندهی و تصمیم‌گیری هدف قرار گرفته‌اند. <br /> <br /> برخی برآوردهای دیگر نیز نشان می‌دهد که در مجموع، ده‌ها مقام ارشد در همان روزهای ابتدایی حملات کشته شدند و این امر ناشی از دقت اطلاعاتی و عنصر غافلگیری در عملیات‌ها بوده است. <br /> <br /> ----<br /> <br /> === دسته‌بندی ساختاری قربانیان ===<br /> با نگاه از جنبه ساختاری جمهوری اسلامی، کشته‌شدگان این جنگ را می‌توان در چند گروه اصلی طبقه‌بندی کرد:<br /> <br /> ==== ۱. فرماندهان عالی‌رتبه نظامی ====<br /> این گروه شامل فرماندهان کل نیروهای مسلح، [[سپاه پاسداران]] و یگان‌های راهبردی است. حذف این افراد تأثیر مستقیم بر توان فرماندهی و هماهنگی نظامی داشته است.<br /> <br /> ==== ۲. مسئولان اطلاعاتی و امنیتی ====<br /> بخش مهمی از کشته‌شدگان را مدیران سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی تشکیل می‌دهند. افرادی که نقش کلیدی در جمع‌آوری اطلاعات، عملیات پنهان و امنیت داخلی داشتند.<br /> <br /> ==== ۳. فرماندهان میدانی و عملیاتی ====<br /> این دسته شامل فرماندهان یگان‌های خاص مانند نیروهای برون‌مرزی (نظیر [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]) و واحدهای تخصصی بوده است که در عملیات‌های منطقه‌ای در ارتباط با [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی|نیروهای نیابتی]] (سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، یمن و ...) نقش فعال داشتند.<br /> <br /> ==== ۴. مقامات سیاسی-امنیتی ====<br /> برخی از کشته‌شدگان دارای جایگاه‌های ترکیبی سیاسی و امنیتی بودند و در سطوح کلان تصمیم‌گیری راهبردی مشارکت داشتند.<br /> <br /> این مجموعه حملات را می‌توان یکی از گسترده‌ترین عملیات‌های هدفمند علیه یک ساختار حکومتی در دوران معاصر دانست. <br /> <br /> این سلسله عملیات پراکنده نبوده و تمرکز آن بر رأس هرم قدرت و لایه‌های عملیاتی بوده که نشان‌دهنده تغییر در الگوی جنگ‌ها از درگیری‌های کلاسیک به جنگ‌های مبتنی بر اطلاعات و هدف‌گیری دقیق نخبگان است و از جنبه دیگر بیانگر یک عملیات صرفا تخریبی نبوده و حذف هدفمند شبکه فرماندهی را پی گرفته است. <br /> <br /> (طبعا به‌دلیل قطع اینترنت و فضای کنونی کشور این لیست و افراد کشته‌شده آن کامل نیست).<br /> <br /> == اسامی برخی از کشته‌شدگان ==<br /> <br /> === سطح رهبری و ستاد کل ===<br /> <br /> # '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' — رهبر جمهوری اسلامی و عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی.<br /> # '''[[علی لاریجانی]]''' — دبیر شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های کلیدی سیاست‌گذاری امنیتی.<br /> # '''[[علی شمخانی]]-''' دبیر شورای‌عالی‌دفاع- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی '''[[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]]''' &lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/394491/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF علی شمخانی کیست؟ | دبیر شورای دفاع که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمدحسین باقری|محمد باقری]]''' یا [[محمدحسین باقری|محمد‌حسین باقری]]— رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و هماهنگ‌کننده کل ساختار نظامی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415769/%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B9%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B7%DB%8C%D9%81-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 سرلشکر محمد باقری کیست؟| از طعن و کنایه طیف جلیلی و پایداری تا ترور توسط اسرائیل-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالرحیم موسوی''' — فرمانده کل ارتش و رئیس ستاد کل پس از باقری.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c0q357dzjqqo عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که بود؟-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415865/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF سید عبدالرحیم موسوی کیست؟ | رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شهید شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''غلامرضا مهرابی''' — معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415946/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD سردار غلامرضا محرابی کیست؟| همه چیز درباره ترور معاون اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''مهدی ربانی''' — معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1328550/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C دیدارسرلشکرموسوی باخانواده فرماندهان شهیدجنگ تحمیلی-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1326547/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A8 عکس: ۵ فرمانده شهید جنگ ۱۲ روزه در یک قاب-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محسن دره‌باغی''' — مسئول پشتیبانی و لجستیک ستاد کل.<br /> # '''اسدالله بادفر''' — مسئول بسیج در ستاد کل نیروهای مسلح.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c2lk5j18k4vo Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?-bbc]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-20-senior-iranian-commanders-killed-israeli-attack-iran-two-sources-say-2025-06-13/ At least 20 senior Iranian commanders killed in Israeli attack on Iran, two sources say-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.reuters.com/world/middle-east/live-updates-israel-hits-iran-nuclear-facilities-missile-factories-2025-06-13/ Israel hit Iran's nuclear sites and killed its top military commanders, Iran retaliated - as it happened-reuters]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/13/world/middleeast/iran-military-generals-killed-israel.html These Are Iranian Generals and Scientists Killed by Israel-newyork times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2025/6/28/thousands-mourn-top-iranian-army-commanders-scientists-killed-by-israel Iran holds state funeral for top commanders, scientists killed by Israel-aljazeera]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان ارشد سپاه و قرارگاه‌ها ===<br /> <br /> # '''[[حسین سلامی]]''' - فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.<br /> # '''غلامعلی رشید''' - فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/10793/1/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF در مورد غلامعلی رشید در ویکی تابناک بیشتر بخوانید-تابناک]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350774/%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF مزار سردار غلامعلی رشید به آتش کشیده شد-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[محمد پاکپور]]''' - فرمانده کل سپاه در دوره بعدی.<br /> # '''غلامرضا سلیمانی''' - رئیس سازمان بسیج مستضعفین.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;<br /> # '''علیرضا تنگسیری'''- فرماندهی نیروی دریایی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Commander Targeted by Israel Led Iran’s Blockade of Strait of Hormuz-NY times]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2025/06/21/world/middleeast/israel-iran-commander-killed.html Israel Says It Killed Three Iranian Commanders, Including Leader Overseeing Proxy Militias-nytimes]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی شادمانی'''- فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا که سه روز پس از انتصاب کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415790/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%DA%A9%D9%87-%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF علی شادمانی کیست؟ | فرمانده جدید قرارگاه خانم الانبیاء که ۳ روز بعد از انتصاب ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان حوزه موشکی، هوافضا و پدافند ===<br /> <br /> # '''حسن تهرانی‌مقدم''' - بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/32530/1/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85 حسن تهرانی‌مقدم-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''[[امیرعلی حاجی‌زاده]]''' - فرمانده نیروی هوافضای سپاه.<br /> # '''محمود باقری''' - فرمانده بخش موشکی سپاه.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1318971/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 روایت کامل از ترور سردار باقری همراه شهید حاجی‌زاده-تابناک-فیلم]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود شیخیان''' - فرمانده پدافند هوایی سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415933/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%88%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF سردار داوود شیخیان کیست؟ | فرمانده پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه که به شهادت رسید-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان نیروی قدس و فعالیت‌های برون‌مرزی ===<br /> <br /> # '''[[قاسم سلیمانی]]''' - فرمانده نیروی قدس و معمار شبکه منطقه‌ای ایران.<br /> # '''محمدرضا زاهدی'''-فرمانده قرارگاه ثارالله - معاونت عملیات کل سپاه، که در دمشق کشته شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/294737/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C محمدرضا زاهدی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عباس نیلفروشان''' - معاونت عملیات کل‌سپاه-فرمانده ارشد سپاه در سوریه و لبنان، که در بیروت کشته‌شد.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/news/1262536/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 سردار سرتیپ پاسدار عباس نیلفروشان مستشار سپاه در لبنان در حمله تروریستی رژیم سفاک صهیونی به همرزمان شهیدش پیوست.-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدهادی حاج‌رحیمی''' - معاون نیروی قدس سپاه (معاون محمدرضا زاهدی) و مسئول عملیات خارجی.&lt;ref&gt;[https://www.tabnak.ir/fa/tags/300954/1/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%DB%8C محمدهادی حاج‌رحیمی-تابناک]&lt;/ref&gt;<br /> # '''سعید ایزدی''' یا محمد سعید ایزدی، ملقب به حاج رمضان — مسئول پرونده فلسطین در نیروی قدس.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/news/6581622/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%DB%B4%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DB%8C حاج رمضان ۴۰ سال زندگی مخفی خود را در تبعیت از رهبر انقلاب سپری کرد-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمدعلی الله‌دادی''' - فرمانده جبهه جولان در سوریه.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/iran/2015/01/150119_l26_sepah_irgc_iran_syria_hezbollah_israel_attack سپاه کشته شدن یکی از فرماندهانش را در حمله اسرائیل به جولان تایید کرد-بی‌بی‌سی]&lt;/ref&gt;<br /> # '''داوود علیزاده''' - مسئول ارشد سپاه در لبنان.&lt;ref&gt;'''[https://www.pezhvakeiran.com/maghaleh-125478.html اسرائیل مدعی ترور داوود علیزاد شد-پژواک]'''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان اطلاعاتی و امنیتی ===<br /> <br /> # '''حسن محقق (محمد‌حسن محققی)''' - معاون سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mehrnews.com/photo/6683745/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82%DB%8C محمد حسن محققی-خبرگزاری مهر]&lt;/ref&gt;<br /> # '''محمد کاظمی''' - رئیس سازمان اطلاعات سپاه.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://noandish.com/fa/news/199672/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87 محمدکاظمی که بود؟ نواندیش]&lt;/ref&gt;<br /> # '''صالح اسدی''' - مسئول اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://news.gooya.com/2026/03/post-107521.php کشته شدن دو مقام ارشد اطلاعاتی قرارگاه خاتم‌الانبیا در تهران-خبرنامه گویا]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالله جلالی‌نسب'''-معاون اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> # '''امیر شریعت'''- معاون اطلاعات قرارگاه اضطراری خاتم‌الانبیا&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === فرماندهان میدانی و عملیاتی (سپاه و یگان‌ها) ===<br /> <br /> # '''خسرو حسنی -''' جانشین اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;<br /> # '''بهنام رضایی'''- معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسداران(معاون پاسدار [[علی‌رضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]) &lt;ref&gt;[https://www.irna.ir/news/86117439/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C پیام تبریک و تسلیت سپاه به‌مناسبت شهادت معاون اطلاعات نیروی دریایی-ایرنا]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ----<br /> <br /> === چهره‌های علمی و فنی مرتبط با برنامه‌های راهبردی ===<br /> <br /> # '''فریدون عباسی''' - رئیس پیشین سازمان انرژی اتمی و دانشمند هسته‌ای.<br /> # '''محمدمهدی طهرانچی''' -استاد فیزیک نظری- رئیس دانشگاه آزاد و چهره علمی راهبردی.&lt;ref&gt;[https://www.rouydad24.ir/fa/news/415735/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%7C-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF محمدمهدی طهرانچی کیست؟| رئیس دانشگاه آزاد که بامداد امروز ترور شد-رویداد۲۴]&lt;/ref&gt;<br /> # '''عبدالحمید مینوچهر''' - متخصص فنی در حوزه هسته‌ای-ريیس مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/abdolhamid-minochehr/ بیوگرافی عبدالحمید مینوچهر-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''احمدرضا ذوالفقاری''' - دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی -پژوهشگر مرتبط با برنامه‌های دفاعی.&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/ahmad-zolfaghari/ بیوگرافی احمد ذوالفقاری-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''امیرحسین فقهی''' - کارشناس ارشد فناوری‌های راهبردی-دانشمند هسته‌ای- عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://tirdadname.ir/amir-feghhi/ بیوگرافی امیرحسین فقهی-تیرداد نامه]&lt;/ref&gt;<br /> # '''علی باکویی کتریمی'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر «گروه فیزیک اتمی و مولکولی»&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;[https://www.hamshahrionline.ir/news/961958/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B7%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 زندگینامه علی باکویی‌کتریمی و اکبر مطلبی‌زاده -همشهری آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> # '''اکبر مطلبی‌زاده'''- دانشمند هسته‌ای-عضو هیئت علمی مهندسی هسته‌ای دانشگاه بهشتی &lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khosro/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88464 2026-05-04T19:45:56Z

<p>Alireza k h: جایگزینی صفحه با &#039;1148x1148پیکسل&#039;</p> <hr /> <div>[[پرونده:برای_صفحه_تمرین.jpg|بندانگشتی|1148x1148پیکسل]]</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84%DB%8C&diff=88463 2026-05-04T19:45:47Z

<p>Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه| اندازه جعبه = | عنوان =مهدی رسولی | نام = | تصویر =مهدی رسولی،اعدام.jpg | اندازه تصویر = ۲۴۰px | عنوان تصویر =مهدی رسولی | زادروز =حدوداً سال ۱۳۸۰ | زادگاه =مشهد | تاریخ مرگ =۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>{{جعبه زندگینامه|<br /> اندازه جعبه =<br /> | عنوان =مهدی رسولی<br /> | نام =<br /> | تصویر =مهدی رسولی،اعدام.jpg<br /> | اندازه تصویر = ۲۴۰px<br /> | عنوان تصویر =مهدی رسولی<br /> | زادروز =حدوداً سال ۱۳۸۰<br /> | زادگاه =مشهد<br /> | تاریخ مرگ =۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵<br /> | مکان مرگ =زندان مرکزی مشهد<br /> |عرض جغرافیایی محل دفن=<br /> |طول جغرافیایی محل دفن=|latd=|latm=|lats=|latNS=N|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br /> | محل زندگی = مشهد<br /> | ملیت =<br /> | نژاد =<br /> | تابعیت =<br /> | تحصیلات =<br /> | دانشگاه =<br /> | پیشه =<br /> | سال‌های فعالیت =<br /> | کارفرما =<br /> | نهاد =<br /> | نماینده =<br /> | شناخته‌شده برای = فعالان سیاسی و مردم ایران<br /> | نقش‌های برجسته =<br /> | سبک =<br /> | تأثیرگذاران =<br /> | تأثیرپذیرفتگان =<br /> | شهر خانگی =<br /> | تلویزیون =<br /> | لقب =<br /> | حزب =<br /> | جنبش =<br /> | مخالفان = حکومت جمهوری اسلامی<br /> | هیئت =<br /> | دین =اسلام<br /> | مذهب =<br /> | منصب =<br /> | مکتب =<br /> | آثار =<br /> | خویشاوندان سرشناس =<br /> | فرزندان =<br /> | جوایز =<br /> | امضا =<br /> | اندازه امضا =<br /> | وبگاه =<br /> | پانویس =<br /> |اتهام‌ها=اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم، ایجاد رعب و وحشت عمومی، استفاده از سلاح‌های سرد و گرم و…<br /> |مجازات=محکوم به اعدام<br /> |وضعیت گناهکاری=}}<br /> '''مهدی رسولی'''، (متولد حدوداً سال ۱۳۸۰، مشهد - اعدام‌شده ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، زندان مرکزی مشهد) جوان ۲۵ ساله، فرزند علیرضا، یکی از زندانیان سیاسی مرتبط با [[اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴]] در شهر مشهد بود. وی به عنوان کارگر در جریان این اعتراضات که از تاریخ ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد و به سرعت به سایر شهرها از جمله مشهد گسترش یافت، بازداشت گردید. اطلاعات مربوط به جزئیات دقیق زمان و نحوه بازداشت او در گزارش‌های موجود محدود است و پیش از انتشار اخبار اعدام، پرونده این زندانی برای گروه‌های حقوق بشری نیز تا حد زیادی ناشناخته مانده بود. <br /> <br /> == اتهامات و روند قضایی ==<br /> قوه قضائیه جمهوری اسلامی مهدی رسولی را به همراه محمدرضا میری از عناصر مرتبط با موساد در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ مشهد معرفی کرد و آن‌ها را به مشارکت مستقیم در کشته شدن حمیدرضا یوسفی‌نژاد، از نیروهای حکومتی، متهم نمود. اتهامات منتسب به محمدرضا میری شامل اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی، غارت، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم، ایجاد رعب و وحشت عمومی، استفاده از سلاح‌های سرد و گرم نظیر شمشیر دست‌ساز، کوکتل مولوتف و چاقو، و همکاری با رژیم صهیونیستی و دولت‌های متخاصم بود. <br /> <br /> بر اساس ادعاهای نهادهای امنیتی، ویدئویی از ضرب و شتم یک بسیجی در تلفن همراه مهدی رسولی کشف شد و آن‌ها مدعی شدند که ضارب اصلی وی و فرد دیگری بوده‌اند و این ضرب و شتم منجر به کشته شدن بسیجی شده است. مهدی رسولی صحت این اظهارات را زیر سؤال برده بود اما طبق گزارش‌ها، به دلیل ضرب و شتم شدید و شکنجه‌های ناچار به پذیرش اتهامات شده و اعترافات اجباری به عنوان مهم‌ترین سند علیه او در پرونده قضایی مورد استناد قرار گرفت. <br /> <br /> دادگاه انقلاب مشهد در شعبه اول مهدی رسولی را به اعدام محکوم کرد. قوه قضائیه اعلام داشت که دادگاه با استناد به گزارش‌های امنیتی، تصاویر و ویدیوهای موجود، اظهارات متهمان و نظر قضات، اتهامات را احراز کرده است. حکم صادره پس از بررسی در شعبه نهم دیوان عالی کشور تأیید گردید. با این حال، گزارش‌ها تأکید دارند که روند دادرسی فاقد شفافیت کافی بوده، متهمان از دسترسی مؤثر به وکلای مستقل محروم مانده‌اند و اعترافات تحت فشار و شکنجه اخذ شده است. <br /> <br /> '''انتقال به سلول انفرادی و اجرای حکم اعدام'''<br /> <br /> روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، مهدی رسولی طی تماس تلفنی با خانواده خود اعلام کرد که در حال انتقال به سلول انفرادی است. خانواده و نزدیکان وی تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفته بودند و با وعده بررسی پرونده در کمیسیون عفو و احتمال تغییر حکم، به سکوت و عدم اطلاع‌رسانی عمومی واداشته شده بودند. این وعده‌ها در نهایت محقق نشد. <br /> <br /> سحرگاه یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، حکم اعدام مهدی رسولی در زندان وکیل‌آباد مشهد بدون اطلاع قبلی به خانواده اجرا شد. پیکر او حوالی ساعت ۱۰ صبح همان روز به خانواده تحویل گردید. عصر همان روز، پیکر مهدی رسولی تحت تدابیر شدید امنیتی در یکی از روستاهای کاشمر به خاک سپرده شد. مرضیه محبی، وکیل مدافع مهدی رسولی و محمدرضا میری، تأیید کرد که دادگاه انقلاب خانواده‌ها را فریب داده و با وعده عفو آن‌ها را به سکوت واداشته بود. <br /> <br /> اجرای این حکم بخشی از موج گسترده و تازه اعدام‌های زندانیان سیاسی و معترضان است که از ابتدای [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]] به اعدام دست‌کم ۳۰ نفر انجامیده است. این اعدام‌ها در فضای «آرایش جنگی» قوه قضائیه و تشدید تنش‌های منطقه‌ای انجام گرفته و نهادهای حقوق بشری آن را تلاش حکومت برای ایجاد رعب و وحشت عمومی توصیف کرده‌اند.&lt;ref&gt;[https://ir.voanews.com/a/8146291.html جمهوری اسلامی سه زندانی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه مشهد را اعدام کرد - صدای آمریکا]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-58080/ مهدی رسولی و محمدرضا میری؛ اعدام دو زندانی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه در مشهد - هرانا]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://bciran.org/mahamadrezam/ خبر تکمیلی، اعدام سه زندانی سیاسی از بازداشت شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ مشهد - نفس در قفس]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === اطلاعیه شورای ملی مقاومت ===<br /> [[شورای ملی مقاومت ایران]] با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد که اعدام زندانیان سیاسی پایمال کردن ارزش‌های جهان‌شمول حقوق‌بشر است و رژیم ایران را در ادامه سرکوب و شکنجه و اعدام تشجیع می‌کند. در متن این اطلاعیه آمده است:&lt;blockquote&gt;دژخیمان رژیم آخوندی در ادامه جنایت‌های روزانه و مستمر خود، ۳شورشگر دلیر از فرزندان مردم مشهد، مهدی رسولی، محمدرضا میری و ابراهیم دولت‌آبادی را در زندان وکیل‌آباد این شهر اعدام کردند.<br /> <br /> قضاییه جلادان که روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت خبر این جنایت سبعانه را اعلام کرد اتهامات آنها را «لیدری و هدایت اغتشاشگران با هدف مقابله با نظام»، مشارکت در مجازات شماری از بسیجیان با «استفاده از کوکتل مولوتف و چاقو»، «تهییج مردم در فضای مجازی برای شرکت در اغتشاشات» و «ساخت و همراه داشتن شمشیر دست‌ساز» ردیف کرده است.<br /> <br /> مهدی رسولی کارگر ۲۵ساله و محمدرضا میری کارگر ۲۱ساله، بنا بر اطلاعیه قضاییه جلادان در جریان قیام دی‌ماه «اقدامات خشونت‌آمیزی انجام داده» و در هلاکت «نیروی حافظ امنیت حمیدرضا یوسفی‌نژاد، نقش مستقیم داشتند». «ابراهیم دولت‌آبادی از لیدرهای اصلی اغتشاشات منطقه طبرسی بود که منجر» به کشته شدن «تعدادی از نیروهای حافظ امنیت شد».<br /> <br /> اطلاعیه می‌افزاید «رسولی با استفاده از شمشیر دست‌سازش که خود در همان روز ساخته بود، ساعت‌ها در اغتشاشات و در میان جمعیت حضور داشته و اقدام به تهییج جمعیت می‌کرده است. آنها پیش از حضور در اغتشاشات اقدام به انتشار فراخوان و تشویق دیگران برای حضور در آن کرده» بودند.<br /> <br /> قضاییه جلادان تأکید می‌کند «ابراهیم دولت‌آبادی ضمن حضور در بلوار طبرسی مشهد، اقدام به لیدری و هدایت اغتشاشگران به سمت استانداری و صدا و سیما جهت اقدامات مخربانه کرده است. وی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی دعوت به شرکت به اغتشاشات کرده و مردم را به آشوب و اغتشاش تحریک کرده است. وی حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰اغتشاشگر قمه به دست را با خود همراه کرده که منتهی به درگیری با مأموران تأمین امنیت» و کشته شدن «تعدادی از حافظان امنیت، تخریب پایگاه [[بسیج]] و بانک شده است».<br /> <br /> خانم [[مریم رجوی]] اعدام‌های شقاوت‌بار جوانان برومند ایران‌زمین در مناطق مختلف کشور را از ترس قیام و زهرچشم گرفتن از مردمی دانست که در دی‌ماه برای سرنگونی فاشیسم دینی و رسیدن به آزادی بپاخاستند. خیزش بزرگ مردم تهران و مشهد و اصفهان که ساعاتی به آزادی مناطقی از این شهرها منجر شد، آخوندهای حاکم را دچار چنان کابوسی کرده است که با این جنایت‌ها مذبوحانه تلاش می‌کنند از تکرار آن قیام‌ها جلوگیری شود. اما هیچ جنایتی نمی‌تواند این رژیم را از آتشفشان خشم خلق و سرنگونی محتوم در امان نگهدارد.<br /> <br /> خانم رجوی با درود به جوانان شورشگر و رزم‌آور در سراسر ایران به‌ویژه در مشهد قهرمان بار دیگر خاطرنشان کرد: تردیدی نیست که این جنایت‌ها بی‌پاسخ نخواهد ماند و روز آزادای ایران و قرار گرفتن آمران و عاملان این جنایت‌ها در برابر عدالت نزدیک است.<br /> <br /> وی افزود: بی‌عملی و سکوت در برابر اعدام‌های سبعانه و زنجیره‌یی پایمال کردن ارزش‌های جهان‌شمول حقوق‌بشر است و رژیم ایران را در ادامه سرکوب و شکنجه و اعدام تشجیع می‌کند.<br /> <br /> '''دبیرخانه شورای ملی مقاومت ایران'''<br /> <br /> '''۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۴ می‌۲۰۲۶).»'''&lt;ref&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B3%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C اعدام جنایتکارانه ۳شورشگر دلیر در مشهد توسط دژخیمان فاشیسم دینی - سازمان مجاهدین خلق ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&diff=88462 2026-05-04T19:45:18Z

<p>Alireza k h: /* فعالان سیاسی و اجتماعی */</p> <hr /> <div>این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.<br /> <br /> * اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.<br /> <br /> [[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، '''توپر''' نشان داده شده‌اند.<br /> <br /> == انقلاب دموکراتیک ایران ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==<br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]<br /> <br /> ===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]<br /> # [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]<br /> # جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)<br /> # [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]<br /> # [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]<br /> # [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]<br /> # [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===<br /> # [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بیاتی]]<br /> # [[سروش سلیمانی]]<br /> # [[رسول کدیوریان]]<br /> # [[رضا قنبری]]<br /> # [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرمحمد کوهکن]]<br /> # [[محمد نوری]]<br /> # [[احمدرضا امانی]]<br /> # [[طاها صفری]]<br /> # [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]<br /> # [[فارص (محسن) آقامحمدی]]<br /> # [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[لطیف کریمی]]<br /> # [[مبین یعقوب‌زاده]]<br /> # [[مسیح جلیل]]<br /> # [[فرهاد عیوضی]]<br /> # [[محمد موسوی]]<br /> # [[مهدی موسوی]]<br /> # [[حسین مونسی]]<br /> # [[ابوالفضل خالدی]]<br /> # [[بهمن فتاحی]]<br /> # [[اکرم پیرگزی]]<br /> # [[روبینا امینیان]]<br /> # [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی امامی‌پور]]<br /> # [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ولی‌دوست]]<br /> # [[دیاکو محمدی]]<br /> # [[بهرام زاهدی]]<br /> # [[خالد ملایی]]<br /> # [[علی عزیزی جعفرآبادی]]<br /> # [[ابراهیم یوسفی]]<br /> # [[روح‌الله ستاره مشتری]]<br /> # [[سامان نظری]]<br /> # [[محمدرضا گروهی]]<br /> # [[رضا رحمتی]]<br /> # [[مجتبی قربانی]]<br /> # [[فرهاد عیوضی دودرایی]]<br /> # [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فرد]]<br /> # [[ابوالفضل طاووسی]]<br /> # [[ستایش شفیعی]]<br /> # [[دانیال سبزیکار]]<br /> # [[دیار پورچهریق]]<br /> # [[سیامک راشد]]<br /> # [[هولاکو ایوانی]]<br /> # [[ریبین مرادی]]<br /> # [[امیرعلی حیدری]]<br /> # [[افسانه رضویان]]<br /> # [[رضا حاجی مرادیان]]<br /> # [[سعید ابراهیمی]]<br /> # [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین امام‌جمعه]]<br /> # [[بهاران طاهرخانی]]<br /> # [[محمدمهدی روستا]]<br /> # [[پارسا رحمتی]]<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]<br /> # [[جمعه خونین زاهدان]]<br /> # [[خیزش ایذه]]<br /> # [[چهلم حدیث نجفی]]<br /> <br /> <br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[کوکتل مولوتف]]<br /> # [[انقلاب مخملی]]<br /> # [[نسل Z]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ===اسامی و عکس جانباختگان===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]<br /> <br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === اعدام‌شدگان ===<br /> #[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> <br /> == افراد ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زنان ===<br /> # [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]<br /> # [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]<br /> === قربانیان آپارتاید ===<br /> # [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === هنرمندان ===<br /> # [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[رضا اولیا]]<br /> # [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرجان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گیسو شاکری]]<br /> # [[روزبه عمادزاده]]<br /> # [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[واروژان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ویگن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[دلکش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهرام بیضایی]]<br /> # [[تورج نگهبان]]<br /> # [[اردلان سرفراز]]<br /> # [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر تقوایی]]<br /> # [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === ورزشکاران ===<br /> # [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ منتظرالظهور]]<br /> # [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالله موحد]]<br /> <br /> === نویسندگان و شاعران ===<br /> ==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====<br /> # [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالعلی معصومی]]<br /> # [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمشید پیمان]]<br /> # [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حافظ]]<br /> # [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مولوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد کسروی]]<br /> # [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا براهنی]]<br /> # [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماشاءالله آجودانی]]<br /> #[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد جعفر پوینده]]<br /> # [[سعید نفیسی]]<br /> # [[یدالله رؤیایی]]<br /> #[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]<br /> # [[امین (پیمان) فرح‌آور]]<br /> # [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]<br /> # [[جبار باغچه‌بان]]<br /> # [[حسین پژمان بختیاری]]<br /> <br /> ==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====<br /> #[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جرجی زیدان]]<br /> # [[دیل کارنگی]]<br /> # [[جک لندن]]<br /> # [[آندره مالرو]]<br /> <br /> === فعالان سیاسی و اجتماعی ===<br /> # [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]<br /> # [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد کمانگر]]<br /> # [[شیرین علم‌هولی]]<br /> # [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رسولی]]<br /> # [[سید ابراهیم رسولی]]<br /> # [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی حاج‌آقایی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]<br /> # [[احسان فتاحیان]]<br /> # [[ارژنگ داوودی]]<br /> # [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد کرد زنگنه]]<br /> # [[فاطمه مثنی]]<br /> # [[کیانوش زندی]]<br /> # [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گلرخ ایرایی]]<br /> # [[سهیل عربی]]<br /> # [[آرش صادقی]]<br /> # [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیره جلالی]]<br /> # [[آتنا دائمی]]<br /> # [[هاشم خواستار]]<br /> # [[حسین سودمند]]<br /> # [[ناصر فهیمی]]<br /> # [[داریوش فروهر]]<br /> # [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انورخضری]]<br /> # [[ادریس جمشیدزهی]]<br /> # [[شریفه محمدی]]<br /> # [[وریشه مرادی]]<br /> # [[پخشان عزیزی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی یونسی]]<br /> # [[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[منوچهر فلاح]]<br /> # [[احسان فریدی]]<br /> # [[علیرضا شریعت‌پناهی]]<br /> # [[مسعود جامعی]]<br /> # [[فرشاد اعتمادی‌فر]]<br /> # [[آرمین (احسان) خدایاری]]<br /> # [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]<br /> # [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرمان صادقی]]<br /> # [[حسن بیت عبدالله]]<br /> # [[سعید عباسی]]<br /> # [[الهه فولادی]]<br /> # [[یعقوب درخشان]]<br /> # [[زینب همرنگ سیدبگلو]]<br /> # [[ارغوان فلاحی]]<br /> # [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]<br /> # [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمیه رشیدی]]<br /> # [[غلامحسین کلبی]]<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]<br /> # [[محمد معصوم شاهی]]<br /> # [[زهرا شهباز طبری]]<br /> # [[رضا عبدالی]]<br /> # [[کریم خجسته]]<br /> # [[خسرو علیکردی]]<br /> # [[شاهین ذوقی‌تبار]]<br /> # [[خسرو رهنما]]<br /> # [[احسان رستمی]]<br /> # [[ربابه ماسوری]]<br /> # [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور جمالی]]<br /> # [[امیرحسین حاتمی]]<br /> # [[شاهین واحدپرست]]<br /> # [[محمدامین بیگلری]]<br /> # [[علی فهیم]]<br /> # [[حامد ولیدی]]<br /> # [[عرفان کیانی]]<br /> # [[عامر رامش]]<br /> # [[ساسان آزادوار]]<br /> # [[محراب عبدالله‌زاده]]<br /> # [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]<br /> # [[محمدرضا میری]]<br /> # [[مهدی رسولی]]<br /> <br /> === سیاست‌مداران ===<br /> # [[کوروش بزرگ]]<br /> # [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا پهلوی]]<br /> # [[اشرف پهلوی]]<br /> # [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین تیمورتاش]]<br /> # [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعباس هویدا]]<br /> # [[بی‌بی مریم بختیاری]]<br /> # [[جمشید آموزگار]]<br /> # [[جعفر شریف‌امامی]]<br /> # [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله سحابی]]<br /> # [[یدالله سحابی]]<br /> # [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ملکی]]<br /> # [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دکتر حشمت طالقانی]]<br /> # [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفر بقایی]] <br /> # [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === مسئولان رژیم ایران ===<br /> # [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجتبی خامنه‌ای]]<br /> # [[مرتضی مطهری]]<br /> # [[احمد خمینی]]<br /> # [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی کروبی]]<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی اشراقی]]<br /> # [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله لاجوردی]]<br /> # [[علی لاریجانی]]<br /> # [[صادق لاریجانی]]<br /> # [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]<br /> # [[حسین اشتری]]<br /> # [[ابوالقاسم صلواتی]]<br /> # [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن شاهوارپور]]<br /> # [[علی باقری‌ کنی]]<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا پناهیان]]<br /> # [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]<br /> # [[حمید نوری]]<br /> # [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[احمدرضا رادان]]<br /> #[[حسین سلامی]]<br /> #[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایمان افشاری]]<br /> #[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاضی عموزاد]]<br /> #[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]<br /> #[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد بهشتی]]<br /> #[[قاضی محمدرضا توکلی]]<br /> #[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا عسگری]]<br /> #[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مالک رحمتی]]<br /> #[[حسین طائب]]<br /> #[[سعید جلیلی]]<br /> #[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]<br /> #[[علیرضا زاکانی]]<br /> #[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[بابک زنجانی]]<br /> #[[سعید امامی]]<br /> #[[حسین همدانی]]<br /> #[[صادق خلخالی]]<br /> #[[حسین موسوی تبریزی]]<br /> #[[محمود هاشمی شاهرودی]]<br /> #[[امیرعلی حاجی‌زاده]]<br /> #[[روح‌الله حسینیان]]<br /> #[[علی قدوسی]]<br /> #[[تریتا پارسی]]<br /> #[[علی شمخانی]]<br /> # [[احمد علم‌الهدی]]<br /> # [[احمد خاتمی]]<br /> # [[کاظم صدیقی]]<br /> # [[احمد توکلی]]<br /> # [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]<br /> # [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن تهرانی مقدم]]<br /> # [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر ولایتی]]<br /> # [[وحید حقانیان]]<br /> # [[غفور درجزی]]<br /> # [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد پاکپور]]<br /> # [[علیرضا اعرافی]]<br /> # [[امیر حاتمی]]<br /> # [[اسماعیل خطیب]]<br /> # [[علی‌رضا تنگسیری]]<br /> # [[کمال خرازی]]<br /> <br /> === آمران و عاملان قتل‌ عام ===<br /> # [[امجد یوسف]]<br /> <br /> === انقلابیون ===<br /> # [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کریم(محراب)رشیدی]]<br /> # [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ربیعی]]<br /> # [[موسی خیابانی]]<br /> # [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصغر مقدم]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود احمدزاده]]<br /> # [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی باکری]]<br /> # [[محمود قائمشهر]]<br /> # [[بهجت تیفتکچی]]<br /> # [[رسول مشکین‌فام]]<br /> # [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین رضایی]]<br /> # [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سکینه چاقوساز]]<br /> # [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر کاظمی]]<br /> # [[منیره رجوی]]<br /> # [[حجت زمانی]]<br /> # [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف احمدی]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلیل گادانی]]<br /> # [[زهره قائمی]]<br /> # [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]<br /> # [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین مدنی]]<br /> # [[مسعود رجوی]]<br /> # [[مریم رجوی]]<br /> # [[زهرا مریخی]]<br /> # [[مهدی ابریشمچی]]<br /> # [[محمد سید المحدثین]]<br /> # [[محمد علی توحیدی]]<br /> # [[فهیمه اروانی]]<br /> # [[مژگان پارسایی]]<br /> # [[زهره اخیانی]]<br /> # [[صدیقه حسینی]]<br /> # [[مهوش سپهری]]<br /> # [[بهشته شادرو]]<br /> # [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]<br /> # [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حیاتی]]<br /> # [[محمود عطایی]]<br /> # [[محمود عضدانلو]]<br /> # [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن جزنی]]<br /> # [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز دهقانی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]<br /> # [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]<br /> # [[خسرو گلسرخی]]<br /> # [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آراسته قلی‌وند]]<br /> # [[عالیه بازرگان]]<br /> # [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بنی‌هاشمی]]<br /> # [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رئوف بشردوست]]<br /> # [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه احمدی اسکویی]]<br /> # [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزیز رضایی]]<br /> # [[مسعود فرشچی]]<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]<br /> # [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رامین حسین‌پناهی]]<br /> # [[عباس مدرسی‌فر]]<br /> # [[عبدالرحمان قاسملو]]<br /> # [[حمیرا اشراق]]<br /> # [[فضیلت علامه حائری]]<br /> # [[حیدر قربانی]]<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد زیبرم]]<br /> # [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شکرالله ربیعی]]<br /> #[[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین حبیبی]]<br /> #[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین جهانگیری]]<br /> # [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]<br /> # [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیومرث سیدخلخال]]<br /> # [[حسن سرخوش]]<br /> # [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سیفان بابایی]]<br /> # [[حفیظ الله شمس]]<br /> # [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود فرد]]<br /> # [[فرهاد درودیان]]<br /> # [[فرشید اسدی]]<br /> <br /> === انقلابیون خارجی===<br /> # [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]<br /> # [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدریش انگلس]]<br /> # [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آنی ازبرت]]<br /> # [[سوفان چان]]<br /> # [[هارون هاشمی]]<br /> # [[سمینا اقبال]]<br /> # [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوجهاد]]<br /> # [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمون دو بووار]]<br /> # [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانتس فانون]]<br /> # [[لئون تروتسکی]]<br /> #[[ویکتور خارا]]<br /> #[[وو نگوین جیاپ]]<br /> #[[بابی ساندز]]<br /> <br /> === فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===<br /> # [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شریعتی]]<br /> # [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هانا آرنت]]<br /> # [[آنتونیو گرامشی]]<br /> # [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد اشرف]]<br /> # [[امیرحسین آریان‌پور]]<br /> # [[باروخ اسپینوزا]]<br /> # [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین صدیقی]]<br /> <br /> === تاریخ‌نگاران ===<br /> # [[یرواند آبراهامیان]]<br /> # [[فریدون آدمیت]]<br /> # [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ژانت آفاری]]<br /> <br /> === روحانیون ===<br /> # [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد امامی کاشانی]]<br /> # [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال گنجه‌ای]]<br /> # [[حسینعلی منتظری]]<br /> #[[عبدالغفار نقشبندی]]<br /> # [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === شخصیت‌های خارجی ===<br /> # [[ترور رفیق حریری]]<br /> # [[امه سه‌زر]]<br /> # [[الی ویزل]]<br /> # [[لرد راسل جانسون]]<br /> # [[مولود آئونیت]]<br /> # [[محمود شریف بسیونی]]<br /> # [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لرد رابین کوربت]]<br /> # [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یهودی منوهین]]<br /> # [[احمد سوکارنو]]<br /> # [[محمد سوهارتو]]<br /> # [[ایندیرا گاندی]]<br /> # [[احمد بن بلا]]<br /> # [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جو لیبرمن]]<br /> # [[جورج واشنگتن]]<br /> # [[وینستون چرچیل]]<br /> # [[ژوزف استالین]]<br /> # [[پینوشه]]<br /> # [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد انور السادات]]<br /> # [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اولیویه ونده کاستیل]]<br /> #[[اریک داوید]]<br /> #[[آلخو ویدال کوادراس]]<br /> #[[آبه پیر]]<br /> #[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اورسولا گرترود فون در لاین]]<br /> #[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هانری لکلرک]]<br /> #[[ناپلئون بناپارت]]<br /> #[[نیکلای چائوشسکو]]<br /> #[[سون یات سن]]<br /> #[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جاوید رحمان]]<br /> #[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]<br /> # [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]<br /> #[[رینالدو گالیندو پل]]<br /> #[[موریس دنبی کاپیتورن]]<br /> #[[احمد شهید]]<br /> #[[عاصمه جهانگیر]]<br /> #[[مای ساتو]]<br /> # [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن نصرالله]]<br /> # [[احمد چلبی]]<br /> <br /> === شناخته شدگان ===<br /> # [[دلارا دارابی]]<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدالله اربابی]]<br /> # [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه رجبی]]<br /> # [[سید محمد حسینی]]<br /> # [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک ریگی]]<br /> # [[دادشاه]]<br /> # [[سکینه سلیمان‌زاده]]<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلال نصرویی]]<br /> # [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارا دلدار]]<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر محمد خالقی]]<br /> # [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد بالدی]]<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هاله سحابی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نهال آهوقلندری]]<br /> # [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]<br /> # [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === تاریخی ===<br /> == اصطلاحات دوران مشروطه ==<br /> # [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فراموشخانه]]<br /> # [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی‌خواه]]<br /> # [[مشروطه و مشروعه]]<br /> # [[قانون اساسی مشروطیت]]<br /> # [[عدالت]]<br /> # [[مشروطه‌خواه]]<br /> # [[انجمن]]<br /> # [[قانون]]<br /> # [[ملت]]<br /> # [[تکفیر]]<br /> # [[آزادیستان]]<br /> # [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]<br /> # [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]<br /> # [[مستبدین]]<br /> # [[استبداد]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[استبداد صغیر]]<br /> # [[مرکز غیبی تبریز]]<br /> # [[انجمن ایالتی تبریز]]<br /> <br /> == نمادهای دوران مشروطه ==<br /> # [[امیرخیز]]<br /> <br /> == روزنامه‌های دوران مشروطه ==<br /> # [[روزنامه قانون]]<br /> # [[روزنامه حبل‌المتین]]<br /> <br /> == شخصیت‌های تاریخی ==<br /> # [[یپرم خان]]<br /> # [[یعقوب لیث]]<br /> # [[کیخسرو]]<br /> # [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رئیس‌علی دلواری]]<br /> # [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستفیک داویدیان]]<br /> # [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملک‌المتکلمین]]<br /> # [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]<br /> # [[محمود محمود]]<br /> # [[میرزا ملکم‌خان]]<br /> # [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهره قره‌العین]]<br /> # [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]<br /> # [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]<br /> # [[کریم طاهرزاده بهزاد]]<br /> # [[میرزا جواد سعدالدوله]]<br /> # [[سید محمد طباطبایی]]<br /> # [[سید عبدالله بهبهانی]]<br /> # [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]<br /> # [[ابراهیم صفایی]] <br /> # [[مهدی ملک‌زاده]]<br /> # [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]<br /> # [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]<br /> # [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]<br /> # [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]<br /> # [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا محمدحسین نائینی]]<br /> # [[شیخ احمد تربتی]]<br /> # [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]<br /> # [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی ارداقی]]<br /> # [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]<br /> # [[یحیی دولت‌آبادی]]<br /> # [[سید محمدرضا مساوات]]<br /> # [[سلیمان خان میکده]]<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه دولت‌آبادی]]<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خان سپهسالار]]<br /> # [[میرزای شیرازی]]<br /> # [[مریم عمید سمنانی]]<br /> # [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]<br /> # [[محمدولی خان تنکابنی]]<br /> # [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]<br /> # [[کامران میرزا]]<br /> # [[عباسقلی آدمیت]]<br /> # [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]<br /> # [[حسین پاشا خان]]<br /> # [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> === جان باختگان تظاهرات ===<br /> # [[نیکتا اسفندانی]]<br /> # [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته علیزاده]]<br /> # [[عزت ابراهیم‌نژاد]]<br /> # [[سعید زینالی]]<br /> # [[مصطفی صالحی]]<br /> # [[نوید افکاری]]<br /> # [[نوید بهبودی]]<br /> # [[عبدالله لرستانی]]<br /> # [[مهدی نیکویی]]<br /> # [[حمزه بریهی]]<br /> # [[فرزاد انصاری‌فر]]<br /> # [[محسن محمدپور]]<br /> # [[آرشام ابراهیمی]]<br /> # [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد عابدی]]<br /> # [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد معین‌فر]]<br /> # [[مهدی دائمی]]<br /> # [[رضا معظمی گودرزی]]<br /> # [[فرهاد مجدم]]<br /> # [[پدرام جعفری]]<br /> # [[سجاد رضایی]]<br /> # [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد طاهری]]<br /> # [[مینا شیخی]]<br /> # [[میلاد محققی]]<br /> # [[آذر میرزاپور زهابی]]<br /> # [[علیرضا انجوی]]<br /> # [[صانع ژاله]]<br /> # [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == تاریخ ==<br /> {{لنگر|تاریخ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انقلاب‌های جهان ===<br /> # [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب ویتنام]]<br /> # [[انقلاب چین]]<br /> # [[انقلاب کوبا]]<br /> # [[انقلاب شوروی]]<br /> # [[انقلاب الجزایر]]<br /> # [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب لیبی]]<br /> # [[انقلاب تونس]]<br /> # [[دولت فلسطین]]<br /> # [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیروزی انقلاب سوریه]]<br /> # [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===<br /> # [[دارالفنون]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]<br /> # [[قرارداد ۱۹۱۹]]<br /> # [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]<br /> # [[نهضت جنگل]]<br /> # [[جمهوری گیلان]]<br /> # [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلوای نان]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خودمختاری آذربایجان]]<br /> # [[قرارداد گس گلشائیان]]<br /> # [[قرارداد دارسی]]<br /> # [[کمیته زرگنده]]<br /> # [[نهضت ملی‌شدن نفت]]<br /> # [[قیام ۳۰ تیر]]<br /> # [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فدائیان اسلام]]<br /> # [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]<br /> # [[پیمان سنتو]]<br /> # [[ساواک]]<br /> # [[اصلاحات ارضی]]<br /> # [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام سیاهکل]]<br /> # [[زلزله بوئین زهرا]]<br /> # [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]<br /> # [[جنگ ظفار]]<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[گاهشماری شاهنشاهی]]<br /> # [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]<br /> # [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]<br /> # [[کنفرانس گوادلوپ]]<br /> # [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]<br /> # [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]<br /> # [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارداد کنسرسیوم]]<br /> # [[عهدنامه گلستان]]<br /> # [[عهدنامه ترکمانچای]]<br /> # [[انقلاب سفید]]<br /> # [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین فردوست]]<br /> # [[اردشیر زاهدی]]<br /> # [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله علم]]<br /> # [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]<br /> # [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]<br /> <br /> === دوران جمهوری اسلامی ===<br /> # [[تظاهرات در ایران]]<br /> # [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]<br /> # [[ماجرای نوار آیت]]<br /> # [[انفجار آمیا]]<br /> # [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب فرهنگی]]<br /> # [[جنگ ایران و عراق]]<br /> # [[عملیات کربلای ۴]]<br /> # [[مرکز اسلامی هامبورگ]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]<br /> # [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]<br /> # [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]<br /> # [[محاکمه اسدالله اسدی]]<br /> # [[گورستان خاوران]]<br /> # [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]<br /> # [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات کازرون]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]<br /> # [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[ترور میکونوس]]<br /> # [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]<br /> # [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]<br /> # [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]<br /> # [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]<br /> # [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]<br /> # [[کشتار مسلمانان]]<br /> # [[حمله شیمیایی به حلبچه]]<br /> # [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام تشنگان]]<br /> # [[مادران آبان]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[راهرو مرگ]]<br /> # [[زلزله خوی]]<br /> # [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انحلال سپاه پاسداران]]<br /> # [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاست النصر بالرعب]]<br /> # [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]<br /> # [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاجرت در ایران]]<br /> # [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیمان اسلو]]<br /> # [[غزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شوراهای مردمی]]<br /> # [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]<br /> # [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]<br /> # [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]<br /> # [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]<br /> # [[مجلس خبرگان]]<br /> # [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قتل زیر شکنجه]]<br /> # [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]<br /> # [[کودتای نوژه]]<br /> # [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]<br /> # [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]<br /> # [[عبدالهادی حائری]]<br /> # [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]<br /> <br /> === پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===<br /> # [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]<br /> # [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]<br /> <br /> === اپوزیسیون ایران ===<br /> # [[اپوزیسیون]]<br /> # [[رهبری ذی‌صلاح]]<br /> # [[پیام‌های مسعود رجوی]]<br /> # [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]<br /> # [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]<br /> # [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]<br /> # [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]<br /> # [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]<br /> # [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[نهضت عیاران]]<br /> # [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]<br /> # [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]<br /> # [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات واشنگتن]]<br /> # [[تظاهرات بروکسل]]<br /> # [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]<br /> # [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]<br /> # [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[کشتار پشت‌آشان]]<br /> # [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]<br /> # [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات فروغ جاویدان]]<br /> # [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]<br /> # [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ۳]]<br /> # [[منابع مالی مجاهدین خلق]]<br /> # [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]<br /> # [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]<br /> {{col-break}}<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]<br /> # [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]<br /> # [[کانون‌های شورشی]]<br /> # [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]<br /> # [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]<br /> # [[عملیات جاری]]<br /> # [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]<br /> # [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]<br /> # [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]<br /> # [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]<br /> # [[حمله تروریستی پشت آشان]]<br /> # [[انفجار قرارگاه حبیب]]<br /> # [[جنگ آلان]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]<br /> # [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]<br /> # [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]<br /> # [[شورشگران]]<br /> # [[گلریزان همیاری]]<br /> # [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]<br /> # [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خط قرمز]]<br /> # [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]<br /> # [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]<br /> # [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]<br /> # [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]<br /> # [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]<br /> # [[کنفرانس سیاست جدید]]<br /> # [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]<br /> # [[افشای طرح کویر]]<br /> # [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]<br /> # [[راه‌حل سوم]]<br /> # [[رادیو صدای مجاهد]]<br /> #[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]<br /> # [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]<br /> # [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]<br /> # [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]<br /> # [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]<br /> # [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]<br /> # [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]<br /> # [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]<br /> # [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]<br /> # [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]<br /> # [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]<br /> # [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]<br /> # [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]<br /> # [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]<br /> # [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]<br /> <br /> === احزاب ===<br /> # [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب دموکرات کردستان ایران]]<br /> # [[حزب کومله]]<br /> # [[حزب توده ایران]]<br /> # [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]<br /> # [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]<br /> # [[حزب آزادی کردستان]]<br /> # [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]<br /> # [[حزب کار ایران (توفان)]]<br /> # [[پژاک]]<br /> # [[جنبش دانشجویی]]<br /> # [[الحشد الشعبی]]<br /> # [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لشکر فاطمیون]]<br /> # [[لشکر زینبیون]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[نهضت آزادی]]<br /> # [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اخوان‌المسلمین]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == هنر و فرهنگ ==<br /> {{لنگر|هنر و فرهنگ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === فرهنگ ایران ===<br /> # [[فرهنگ ایران]]<br /> # [[گاه‌شماری ایرانی]]<br /> # [[جشن‌های ایرانی]]<br /> # [[سفره هفت‌سین]]<br /> # [[نوروز]]<br /> # [[حاجی فیروز]]<br /> # [[مهرگان]]<br /> # [[چهارشنبه‌سوری]]<br /> # [[شب یلدا]]<br /> # [[جشن سده]]<br /> # [[سیزده‌به‌در]]<br /> # [[خوشنویسی ایرانی]]<br /> # [[سینمای ایران]]<br /> # [[موسیقی ایران]]<br /> # [[غذاهای ایران]]<br /> # [[مجسمه‌سازی در ایران]]<br /> # [[قلم‌زنی در ایران]]<br /> # [[میناکاری در ایران]]<br /> # [[مینیاتور در ایران]]<br /> # [[آموزش و پرورش در ایران]]<br /> # [[شیر و خورشید]]<br /> # [[سرود ملی ایران]]<br /> # [[کریسمس]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جغرافیا و محیط زیست ==<br /> {{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[آلودگی هوا در ایران]]<br /> # [[جنگل‌های ایران]]<br /> # [[انرژی در ایران]]<br /> # [[محیط زیست ایران]]<br /> # [[تالاب‌های ایران]]<br /> # [[آبشارهای ایران]]<br /> # [[سیل در ایران]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[جنگل‌های هیرکانی]]<br /> <br /> === سدها ===<br /> # [[سد دز]]<br /> # [[سد کارون]]<br /> # [[سد امیرکبیر]]<br /> # [[سد ارس]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === آب‌ها ===<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[قنات]]<br /> # [[دریای خزر]]<br /> # [[خلیج فارس]]<br /> # [[دریای عمان]]<br /> # [[دریاچه هامون]]<br /> # [[رود کارون]]<br /> # [[رود ارس]]<br /> # [[هور العظیم]]<br /> # [[هور شادگان]]<br /> # [[زاینده‌رود]]<br /> # [[دریاچه ارومیه]]<br /> # [[تالاب انزلی]]<br /> # [[تالاب گاوخونی]]<br /> # [[تالاب پریشان]]<br /> # [[هیرمند]]<br /> <br /> === کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===<br /> # [[کویر لوت]]<br /> # [[غار علی صدر]]<br /> # [[بیستون]]<br /> # [[دماوند]]<br /> # [[سبلان]]<br /> # [[زاگرس]]<br /> # [[الوند]]<br /> # [[کرکس]]<br /> # [[تفتان]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جزیره و تنگه ===<br /> # [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انرژی در ایران ===<br /> # [[نیروی برق در ایران]]<br /> # [[نیروگاه اتمی بوشهر]]<br /> # [[نیروگاه‌های ایران]]<br /> # [[انرژی بادی در ایران]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]<br /> # [[میدان‌های نفتی ایران]]<br /> # [[میدان‌های گازی ایران]]<br /> # [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]<br /> <br /> === خاک ===<br /> # [[زمین‌شناسی ایران]]<br /> # [[گسل‌های ایران]]<br /> # [[معادن ایران]]<br /> # [[زلزله بم]]<br /> # [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]<br /> #[[زلزله خوی]]<br /> #[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == ادبیات ==<br /> {{لنگر|ادبیات}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[زبان فارسی]]<br /> # [[تاریخ ادبیات فارسی]]<br /> # [[مقاله]]<br /> # [[رمان]]<br /> # [[قصه]]<br /> # [[داستان کوتاه]]<br /> # [[روزنامه‌نگاری در ایران]]<br /> # [[شعر]]<br /> # [[شاهنامه]]<br /> # [[دیوان حافظ]]<br /> # [[مثنوی معنوی]]<br /> # [[گلستان سعدی]]<br /> # [[بوستان سعدی]]<br /> # [[رباعیات خیام]]<br /> # [[ساقی‌نامه]]<br /> # [[گنج‌نامه]]<br /> # [[کلیله و دمنه]]<br /> # [[سمک عیار]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === اساطیر ===<br /> # [[رستم]]<br /> # [[سهراب]]<br /> # [[سیاوش]]<br /> # [[گردآفرید]]<br /> # [[رودابه]]<br /> # [[آرش کمانگیر]]<br /> # [[پهلوانان شاهنامه]]<br /> <br /> === سرگرمی و تفریحات ===<br /> # [[ورزش در ایران]]<br /> # [[فوتبال در ایران]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == معرفی کتاب ==<br /> {{لنگر|معرفی کتاب}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === کتاب‌های مقاومت ===<br /> # [[بنیانگذاران]]<br /> # [[زنان نیروی تغییر]]<br /> # [[قهرمانان در زنجیر]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[پرواز همزنجیران]]<br /> # [[ایران، بازی اتمی رژیم]]<br /> # [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]<br /> # [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]<br /> # [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]<br /> # [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]<br /> # [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]<br /> # [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]<br /> # [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]<br /> <br /> === دیگر کتاب‌ها ===<br /> #[[مرگ کسب و کار من است]]<br /> #[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]<br /> #[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زمینه جامعه‌شناسی]]<br /> # [[جامعه‌شناسی هنر]]<br /> # [[تاریخ تمدن]]<br /> # [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]<br /> # [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]<br /> # [[لویاتان]]<br /> # [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]<br /> # [[تاریخ بیست ساله ایران]]<br /> # [[قرارداد اجتماعی]]<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == فلسفه ==<br /> {{لنگر|فلسفه}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====<br /> # [[مارکسیسم]]<br /> # [[لائیسیته]]<br /> # [[آتئیستم]]<br /> # [[اپورتونیسم]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم دینی]]<br /> # [[لیبرالیسم]]<br /> # [[سکولاریسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرمایه‌داری ملی]]<br /> # [[بنیادگرایی اسلامی]]<br /> # [[پست‌مدرنیسم]]<br /> # [[سانترالیزم دموکراتیک]]<br /> # [[دو اسلام سراپا متضاد]]<br /> # [[موقعیت انقلابی]]<br /> # [[تکامل اجتماعی]]<br /> # [[تکامل]]<br /> # [[دینامیزم قرآن]]<br /> # [[طلسم اختناق]]<br /> # [[تبیین جهان]]<br /> # [[دیالکتیک]]<br /> # [[جمهوری دموکراتیک]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[مبارزه مدنی]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[فرار مغزها]]<br /> # [[کتاب راه حسین]]<br /> # [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جامعه و علوم اجتماعی ==<br /> {{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === موضوعات اجتماعی ===<br /> # [[تلویزیون من و تو]]<br /> # [[پول‌شویی]]<br /> # [[اختلاس در ایران]]<br /> # [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]<br /> # [[کارتن خوابی]]<br /> # [[گورخوابی]]<br /> # [[کودکان کار در ایران]]<br /> # [[فروش اعضای بدن]]<br /> # [[اعتیاد در ایران]]<br /> # [[فقر در ایران]]<br /> # [[بحران بیکاری در ایران]]<br /> # [[خودکشی]]<br /> # [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حذف چهار صفر از پول ایران]]<br /> # [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]<br /> # [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]<br /> # [[روز جهانی زن]]<br /> # [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مالباختگان]]<br /> # [[ابرچالش آب]]<br /> # [[اول مهر]]<br /> # [[روز جهانی معلم]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[خصوصی سازی]]<br /> # [[بازار بورس ایران]]<br /> # [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستان قدس رضوی]]<br /> # [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]<br /> # [[لباس شخصی]]<br /> # [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]<br /> # [[قاچاق کالا در ایران]]<br /> # [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]<br /> # [[کولبر]]<br /> # [[بیت کوین]]<br /> # [[سوخت‌بری]]<br /> # [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهائیان ایران]]<br /> # [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]<br /> # [[چاپ اسکناس]]<br /> # [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چای دبش]]<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[اختلاف طبقاتی در ایران]]<br /> # [[بحران انرژی در ایران]]<br /> # [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انفجار مهیب بندرعباس]]<br /> # [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[بحران برق در ایران]]<br /> # [[بحران مسکن در ایران]]<br /> # [[بحران سلامت و روان در ایران]]<br /> # [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سرکوب زنان در ایران]]<br /> # [[بحران آموزش در ایران]]<br /> # [[بحران اقتصاد در ایران]]<br /> # [[بحران محیط زیست در ایران]]<br /> # [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]<br /> <br /> === موضوعات سیاسی و انقلابی ===<br /> # [[فراماسونری در ایران]]<br /> # [[سندیکا در ایران]]<br /> # [[سرکوب در ایران]]<br /> # [[نقض حقوق بشر در ایران]]<br /> # [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]<br /> # [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]<br /> # [[نسل‌کشی]]<br /> # [[قیام]]<br /> # [[توازن قوا]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[شعار]]<br /> # [[شکنجه]]<br /> # [[اعدام در ایران]]<br /> # [[برجام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]<br /> # [[مبارزه مسلحانه]]<br /> # [[مبارزه]]<br /> # [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی پیشتاز]]<br /> # [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عمق استراتژیک]]<br /> # [[دموکراسی]]<br /> <br /> === سیاست و حکومت ===<br /> # [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]<br /> # [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]<br /> # [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[بسیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پهباد]]<br /> # [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارگاه ثارالله]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[تفکیک جنسیتی]]<br /> # [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]<br /> # [[نوشیدن جام زهر]]<br /> # [[کنفرانس لهستان]]<br /> # [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]<br /> # [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]<br /> # [[تحریم علی خامنه‌ای]]<br /> # [[دارایی‌های خامنه‌ای]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]<br /> # [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]<br /> # [[ستاد اجرایی فرمان امام]]<br /> # [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[قتل کشیش‌های مسیحی]]<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]<br /> # [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]<br /> # [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]<br /> <br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === حقوق ===<br /> # [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصل عدم توسل به زور]]<br /> # [[انجمن حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حق تعیین سرنوشت]]<br /> # [[تمامیت ارضی]]<br /> # [[حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]<br /> # [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قانون پناهندگی]]<br /> # [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]<br /> # [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]<br /> # [[کنوانسیون ژنو]]<br /> # [[مداخله بشردوستانه]]<br /> # [[مصونیت دیپلماتیک]]<br /> # [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی رسانه]]<br /> # [[آزادی از ترس]]<br /> # [[بازداشت موقت]]<br /> # [[برابری در برابر قانون]]<br /> # [[حریم شخصی]]<br /> # [[حق درخواست]]<br /> # [[حقوق بشر (انسان)]]<br /> # [[خانه امن]]<br /> # [[دفاع مشروع]]<br /> # [[روز حقوق بشر]]<br /> # [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]<br /> # [[سازمان مردم‌نهاد]]<br /> # [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]<br /> # [[فعال حقوق بشر]]<br /> # [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]<br /> # [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]<br /> # [[مهاجرت آزاد]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]<br /> # [[حقوق طبیعی]]<br /> # [[حق انقلاب]]<br /> # [[احکام دینی]]<br /> # [[تفتیش عقاید]]<br /> # [[جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[فتوا]]<br /> # [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]<br /> # [[بغی]]<br /> # [[محاربه]]<br /> # [[حاکم شرع]]<br /> # [[استرداد]]<br /> # [[شکنجه دولتی]]<br /> # [[استقلال قضایی]]<br /> # [[دادگاه قانون اساسی]]<br /> # [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]<br /> # [[دفاعیات کنت لوئیس]]<br /> # [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زندان‌ها ===<br /> # [[زندان اوین]]<br /> # [[زندان قصر]]<br /> # [[زندان قزلحصار]]<br /> # [[زندان گوهردشت]]<br /> # [[زندان کهریزک]]<br /> # [[زندان دیزل‌آباد]]<br /> # [[زندان یونسکو]]<br /> # [[زندان قزل‌قلعه]]<br /> # [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندان قرچک]]<br /> # [[زندان تهران بزرگ]]<br /> # [[زندان حشمتیه]]<br /> # [[زندان سراوان]]<br /> # [[زندان زابل]]<br /> # [[زندان مرکزی مشهد]]<br /> # [[زندان عادل‌آباد شیراز]]<br /> # [[زندان خورین]]<br /> # [[زندان تبریز]]<br /> # [[زندان مرکزی اورمیه]]<br /> # [[زندان فجر دزفول]]<br /> # [[زندان دستگرد اصفهان]]<br /> # [[زندان شیبان اهواز]]<br /> # [[زندان صیدنایا]]<br /> # [[زندان لاکان رشت]]<br /> # [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khosro/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%861&diff=88461 2026-05-04T19:44:10Z

<p>Alireza k h: جایگزینی صفحه با &#039;1148x1148پیکسل&#039;</p> <hr /> <div>[[پرونده:برای_صفحه_تمرین.jpg|بندانگشتی|1148x1148پیکسل]]</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%85%DB%8C%D8%B1%DB%8C&diff=88460 2026-05-04T19:43:59Z

<p>Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه| اندازه جعبه = | عنوان =محمدرضا میری | نام = | تصویر =محمدرضا میری،اعدام.jpg | اندازه تصویر = ۲۴۰px | عنوان تصویر =محمدرضا میری | زادروز =حدوداً سال ۱۳۸۳ | زادگاه =مشهد | تاریخ مرگ =۱۳ اردیبهش...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>{{جعبه زندگینامه|<br /> اندازه جعبه =<br /> | عنوان =محمدرضا میری<br /> | نام =<br /> | تصویر =محمدرضا میری،اعدام.jpg<br /> | اندازه تصویر = ۲۴۰px<br /> | عنوان تصویر =محمدرضا میری<br /> | زادروز =حدوداً سال ۱۳۸۳<br /> | زادگاه =مشهد<br /> | تاریخ مرگ =۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵<br /> | مکان مرگ =زندان مرکزی مشهد<br /> |عرض جغرافیایی محل دفن=<br /> |طول جغرافیایی محل دفن=|latd=|latm=|lats=|latNS=N|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br /> | محل زندگی = مشهد<br /> | ملیت =<br /> | نژاد =<br /> | تابعیت =<br /> | تحصیلات =<br /> | دانشگاه =<br /> | پیشه =<br /> | سال‌های فعالیت =<br /> | کارفرما =<br /> | نهاد =<br /> | نماینده =<br /> | شناخته‌شده برای = فعالان سیاسی و مردم ایران<br /> | نقش‌های برجسته =<br /> | سبک =<br /> | تأثیرگذاران =<br /> | تأثیرپذیرفتگان =<br /> | شهر خانگی =<br /> | تلویزیون =<br /> | لقب =<br /> | حزب =<br /> | جنبش =<br /> | مخالفان = حکومت جمهوری اسلامی<br /> | هیئت =<br /> | دین =اسلام<br /> | مذهب =<br /> | منصب =<br /> | مکتب =<br /> | آثار =<br /> | خویشاوندان سرشناس =<br /> | فرزندان =<br /> | جوایز =<br /> | امضا =<br /> | اندازه امضا =<br /> | وبگاه =<br /> | پانویس =<br /> |اتهام‌ها=اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم، ایجاد رعب و وحشت عمومی، استفاده از سلاح‌های سرد و گرم و...<br /> |مجازات=محکوم به اعدام<br /> |وضعیت گناهکاری=}}<br /> '''محمدرضا میری'''، (متولد حدوداً سال ۱۳۸۳، مشهد - اعدام‌شده ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، زندان مرکزی مشهد) جوان ۲۱ ساله، فرزند ناصر، یکی از زندانیان سیاسی مرتبط با [[اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴]] در شهر مشهد بود. وی در جریان این اعتراضات که از ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد و به سرعت به سایر شهرها از جمله مشهد گسترش یافت، بازداشت گردید. جزئیات دقیق زمان و نحوه بازداشت او در گزارش‌های موجود محدود است و پیش از انتشار اخبار مربوط به اعدام، پرونده این زندانی برای بسیاری از گروه‌های حقوق بشری نیز تا حد زیادی ناشناخته مانده بود. مانند سایر معترضان بازداشت‌شده در این دوره، محمدرضا میری نیز از کارگرانی بود که در جریان ناآرامی‌های خیابانی مشهد دستگیر شد.<br /> <br /> == اتهامات و روند قضایی ==<br /> قوه قضائیه جمهوری اسلامی محمدرضا میری را به همراه مهدی رسولی از عناصر مرتبط با موساد در اعتراضات دی‌ماه مشهد معرفی کرد و هر دو را به مشارکت مستقیم در کشته شدن حمیدرضا یوسفی‌نژاد، از نیروهای حکومتی، متهم نمود. اتهامات منتسب به وی شامل اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی، غارت، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم، ایجاد رعب و وحشت عمومی، استفاده از سلاح‌های سرد و گرم نظیر شمشیر دست‌ساز، کوکتل مولوتف و چاقو، تحریک به خشونت و مشارکت در قتل یک مأمور نیروی انتظامی بود.<br /> <br /> نهادهای امنیتی مدعی شدند که ویدئویی از ضرب و شتم یک بسیجی در تلفن همراه مرتبط با پرونده کشف شده و آن را به عنوان دلیلی بر مشارکت محمدرضا میری و مهدی رسولی در این حادثه مطرح کردند. گزارش‌ها تأکید دارند که محمدرضا میری و همراهش این اتهامات را زیر سؤال برده بودند، اما به دلیل ضرب و شتم شدید جسمی و شکنجه‌های روانی ناچار به پذیرش اتهامات شده‌اند و اعترافات اجباری به عنوان مهم‌ترین سند علیه آنها در پرونده قضایی مورد استناد قرار گرفته است. خانواده‌ها نیز تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفته و با وعده بررسی پرونده در کمیسیون عفو و احتمال تغییر حکم، به سکوت و عدم اطلاع‌رسانی عمومی واداشته شده بودند. <br /> <br /> دادگاه انقلاب مشهد در شعبه اول محمدرضا میری را به اعدام محکوم کرد. قوه قضائیه اعلام داشت که دادگاه با استناد به گزارش‌های امنیتی، تصاویر و ویدیوهای موجود، اظهارات متهمان و نظر قضات، اتهامات را احراز کرده است. حکم صادره پس از بررسی در شعبه نهم دیوان عالی کشور تأیید گردید. با این حال، نهادهای حقوق بشری روند دادرسی را فاقد شفافیت کافی، همراه با محرومیت متهمان از دسترسی مؤثر به وکلای مستقل و مبتنی بر اعترافات اخذشده تحت شکنجه و فشار توصیف کرده‌اند. <br /> <br /> === '''انتقال به سلول انفرادی و اجرای حکم اعدام''' ===<br /> روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، محمدرضا میری طی تماس تلفنی با خانواده خود از انتقال به سلول انفرادی خبر داد. این تماس در شرایطی انجام شد که خانواده‌ها تحت وعده‌های بررسی عفو به سکوت واداشته شده بودند، اما این وعده‌ها در عمل محقق نشد و پرونده به سمت اجرای حکم پیش رفت. <br /> <br /> سحرگاه یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، حکم اعدام محمدرضا میری در زندان وکیل‌آباد مشهد بدون اطلاع قبلی به خانواده اجرا شد. پیکر او حوالی ساعت ۱۰ صبح همان روز به خانواده تحویل گردید. مرضیه محبی، وکیل مدافع محمدرضا میری و مهدی رسولی، تأیید کرد که دادگاه انقلاب خانواده‌ها را فریب داده و با وعده عفو آن‌ها را به سکوت واداشته بود. <br /> <br /> اجرای این حکم بخشی از موج گسترده و تازه اعدام‌های زندانیان سیاسی و معترضان است که از ابتدای [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]] تا ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، به اعدام دست‌کم ۳۰ نفر انجامیده است. این اعدام‌ها در فضای «آرایش جنگی» قوه قضائیه و تشدید تنش‌های منطقه‌ای انجام گرفته و نهادهای حقوق بشری آن را تلاش حکومت برای ایجاد رعب و وحشت عمومی و سرکوب اعتراضات توصیف کرده‌اند.&lt;ref&gt;[https://ir.voanews.com/a/8146291.html جمهوری اسلامی سه زندانی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه مشهد را اعدام کرد - صدای آمریکا]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hra-news.org/2026/hranews/a-58080/ مهدی رسولی و محمدرضا میری؛ اعدام دو زندانی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه در مشهد - هرانا]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://bciran.org/mahamadrezam/ خبر تکمیلی، اعدام سه زندانی سیاسی از بازداشت شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ مشهد - نفس در قفس]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === اطلاعیه شورای ملی مقاومت ===<br /> [[شورای ملی مقاومت ایران]] با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد که اعدام زندانیان سیاسی پایمال کردن ارزش‌های جهان‌شمول حقوق‌بشر است و رژیم ایران را در ادامه سرکوب و شکنجه و اعدام تشجیع می‌کند. در متن این اطلاعیه آمده است:&lt;blockquote&gt;دژخیمان رژیم آخوندی در ادامه جنایت‌های روزانه و مستمر خود، ۳شورشگر دلیر از فرزندان مردم مشهد، مهدی رسولی، محمدرضا میری و ابراهیم دولت‌آبادی را در زندان وکیل‌آباد این شهر اعدام کردند.<br /> <br /> قضاییه جلادان که روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت خبر این جنایت سبعانه را اعلام کرد اتهامات آنها را «لیدری و هدایت اغتشاشگران با هدف مقابله با نظام»، مشارکت در مجازات شماری از بسیجیان با «استفاده از کوکتل مولوتف و چاقو»، «تهییج مردم در فضای مجازی برای شرکت در اغتشاشات» و «ساخت و همراه داشتن شمشیر دست‌ساز» ردیف کرده است.<br /> <br /> مهدی رسولی کارگر ۲۵ساله و محمدرضا میری کارگر ۲۱ساله، بنا بر اطلاعیه قضاییه جلادان در جریان قیام دی‌ماه «اقدامات خشونت‌آمیزی انجام داده» و در هلاکت «نیروی حافظ امنیت حمیدرضا یوسفی‌نژاد، نقش مستقیم داشتند». «ابراهیم دولت‌آبادی از لیدرهای اصلی اغتشاشات منطقه طبرسی بود که منجر» به کشته شدن «تعدادی از نیروهای حافظ امنیت شد».<br /> <br /> اطلاعیه می‌افزاید «رسولی با استفاده از شمشیر دست‌سازش که خود در همان روز ساخته بود، ساعت‌ها در اغتشاشات و در میان جمعیت حضور داشته و اقدام به تهییج جمعیت می‌کرده است. آنها پیش از حضور در اغتشاشات اقدام به انتشار فراخوان و تشویق دیگران برای حضور در آن کرده» بودند.<br /> <br /> قضاییه جلادان تأکید می‌کند «ابراهیم دولت‌آبادی ضمن حضور در بلوار طبرسی مشهد، اقدام به لیدری و هدایت اغتشاشگران به سمت استانداری و صدا و سیما جهت اقدامات مخربانه کرده است. وی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی دعوت به شرکت به اغتشاشات کرده و مردم را به آشوب و اغتشاش تحریک کرده است. وی حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰اغتشاشگر قمه به دست را با خود همراه کرده که منتهی به درگیری با مأموران تأمین امنیت» و کشته شدن «تعدادی از حافظان امنیت، تخریب پایگاه [[بسیج]] و بانک شده است».<br /> <br /> خانم [[مریم رجوی]] اعدام‌های شقاوت‌بار جوانان برومند ایران‌زمین در مناطق مختلف کشور را از ترس قیام و زهرچشم گرفتن از مردمی دانست که در دی‌ماه برای سرنگونی فاشیسم دینی و رسیدن به آزادی بپاخاستند. خیزش بزرگ مردم تهران و مشهد و اصفهان که ساعاتی به آزادی مناطقی از این شهرها منجر شد، آخوندهای حاکم را دچار چنان کابوسی کرده است که با این جنایت‌ها مذبوحانه تلاش می‌کنند از تکرار آن قیام‌ها جلوگیری شود. اما هیچ جنایتی نمی‌تواند این رژیم را از آتشفشان خشم خلق و سرنگونی محتوم در امان نگهدارد.<br /> <br /> خانم رجوی با درود به جوانان شورشگر و رزم‌آور در سراسر ایران به‌ویژه در مشهد قهرمان بار دیگر خاطرنشان کرد: تردیدی نیست که این جنایت‌ها بی‌پاسخ نخواهد ماند و روز آزادای ایران و قرار گرفتن آمران و عاملان این جنایت‌ها در برابر عدالت نزدیک است.<br /> <br /> وی افزود: بی‌عملی و سکوت در برابر اعدام‌های سبعانه و زنجیره‌یی پایمال کردن ارزش‌های جهان‌شمول حقوق‌بشر است و رژیم ایران را در ادامه سرکوب و شکنجه و اعدام تشجیع می‌کند.<br /> <br /> '''دبیرخانه شورای ملی مقاومت ایران'''<br /> <br /> '''۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۴ می‌۲۰۲۶).»'''&lt;ref&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B3%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C اعدام جنایتکارانه ۳شورشگر دلیر در مشهد توسط دژخیمان فاشیسم دینی - سازمان مجاهدین خلق ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == منابع: ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&diff=88459 2026-05-04T19:43:35Z

<p>Alireza k h: /* فعالان سیاسی و اجتماعی */</p> <hr /> <div>این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.<br /> <br /> * اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.<br /> <br /> [[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، '''توپر''' نشان داده شده‌اند.<br /> <br /> == انقلاب دموکراتیک ایران ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==<br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]<br /> <br /> ===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]<br /> # [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]<br /> # جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)<br /> # [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]<br /> # [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]<br /> # [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]<br /> # [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===<br /> # [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بیاتی]]<br /> # [[سروش سلیمانی]]<br /> # [[رسول کدیوریان]]<br /> # [[رضا قنبری]]<br /> # [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرمحمد کوهکن]]<br /> # [[محمد نوری]]<br /> # [[احمدرضا امانی]]<br /> # [[طاها صفری]]<br /> # [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]<br /> # [[فارص (محسن) آقامحمدی]]<br /> # [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[لطیف کریمی]]<br /> # [[مبین یعقوب‌زاده]]<br /> # [[مسیح جلیل]]<br /> # [[فرهاد عیوضی]]<br /> # [[محمد موسوی]]<br /> # [[مهدی موسوی]]<br /> # [[حسین مونسی]]<br /> # [[ابوالفضل خالدی]]<br /> # [[بهمن فتاحی]]<br /> # [[اکرم پیرگزی]]<br /> # [[روبینا امینیان]]<br /> # [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی امامی‌پور]]<br /> # [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ولی‌دوست]]<br /> # [[دیاکو محمدی]]<br /> # [[بهرام زاهدی]]<br /> # [[خالد ملایی]]<br /> # [[علی عزیزی جعفرآبادی]]<br /> # [[ابراهیم یوسفی]]<br /> # [[روح‌الله ستاره مشتری]]<br /> # [[سامان نظری]]<br /> # [[محمدرضا گروهی]]<br /> # [[رضا رحمتی]]<br /> # [[مجتبی قربانی]]<br /> # [[فرهاد عیوضی دودرایی]]<br /> # [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فرد]]<br /> # [[ابوالفضل طاووسی]]<br /> # [[ستایش شفیعی]]<br /> # [[دانیال سبزیکار]]<br /> # [[دیار پورچهریق]]<br /> # [[سیامک راشد]]<br /> # [[هولاکو ایوانی]]<br /> # [[ریبین مرادی]]<br /> # [[امیرعلی حیدری]]<br /> # [[افسانه رضویان]]<br /> # [[رضا حاجی مرادیان]]<br /> # [[سعید ابراهیمی]]<br /> # [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین امام‌جمعه]]<br /> # [[بهاران طاهرخانی]]<br /> # [[محمدمهدی روستا]]<br /> # [[پارسا رحمتی]]<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]<br /> # [[جمعه خونین زاهدان]]<br /> # [[خیزش ایذه]]<br /> # [[چهلم حدیث نجفی]]<br /> <br /> <br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[کوکتل مولوتف]]<br /> # [[انقلاب مخملی]]<br /> # [[نسل Z]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ===اسامی و عکس جانباختگان===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]<br /> <br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === اعدام‌شدگان ===<br /> #[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> <br /> == افراد ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زنان ===<br /> # [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]<br /> # [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]<br /> === قربانیان آپارتاید ===<br /> # [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === هنرمندان ===<br /> # [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[رضا اولیا]]<br /> # [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرجان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گیسو شاکری]]<br /> # [[روزبه عمادزاده]]<br /> # [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[واروژان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ویگن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[دلکش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهرام بیضایی]]<br /> # [[تورج نگهبان]]<br /> # [[اردلان سرفراز]]<br /> # [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر تقوایی]]<br /> # [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === ورزشکاران ===<br /> # [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ منتظرالظهور]]<br /> # [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالله موحد]]<br /> <br /> === نویسندگان و شاعران ===<br /> ==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====<br /> # [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالعلی معصومی]]<br /> # [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمشید پیمان]]<br /> # [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حافظ]]<br /> # [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مولوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد کسروی]]<br /> # [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا براهنی]]<br /> # [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماشاءالله آجودانی]]<br /> #[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد جعفر پوینده]]<br /> # [[سعید نفیسی]]<br /> # [[یدالله رؤیایی]]<br /> #[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]<br /> # [[امین (پیمان) فرح‌آور]]<br /> # [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]<br /> # [[جبار باغچه‌بان]]<br /> # [[حسین پژمان بختیاری]]<br /> <br /> ==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====<br /> #[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جرجی زیدان]]<br /> # [[دیل کارنگی]]<br /> # [[جک لندن]]<br /> # [[آندره مالرو]]<br /> <br /> === فعالان سیاسی و اجتماعی ===<br /> # [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]<br /> # [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد کمانگر]]<br /> # [[شیرین علم‌هولی]]<br /> # [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رسولی]]<br /> # [[سید ابراهیم رسولی]]<br /> # [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی حاج‌آقایی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]<br /> # [[احسان فتاحیان]]<br /> # [[ارژنگ داوودی]]<br /> # [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد کرد زنگنه]]<br /> # [[فاطمه مثنی]]<br /> # [[کیانوش زندی]]<br /> # [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گلرخ ایرایی]]<br /> # [[سهیل عربی]]<br /> # [[آرش صادقی]]<br /> # [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیره جلالی]]<br /> # [[آتنا دائمی]]<br /> # [[هاشم خواستار]]<br /> # [[حسین سودمند]]<br /> # [[ناصر فهیمی]]<br /> # [[داریوش فروهر]]<br /> # [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انورخضری]]<br /> # [[ادریس جمشیدزهی]]<br /> # [[شریفه محمدی]]<br /> # [[وریشه مرادی]]<br /> # [[پخشان عزیزی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی یونسی]]<br /> # [[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[منوچهر فلاح]]<br /> # [[احسان فریدی]]<br /> # [[علیرضا شریعت‌پناهی]]<br /> # [[مسعود جامعی]]<br /> # [[فرشاد اعتمادی‌فر]]<br /> # [[آرمین (احسان) خدایاری]]<br /> # [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]<br /> # [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرمان صادقی]]<br /> # [[حسن بیت عبدالله]]<br /> # [[سعید عباسی]]<br /> # [[الهه فولادی]]<br /> # [[یعقوب درخشان]]<br /> # [[زینب همرنگ سیدبگلو]]<br /> # [[ارغوان فلاحی]]<br /> # [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]<br /> # [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمیه رشیدی]]<br /> # [[غلامحسین کلبی]]<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]<br /> # [[محمد معصوم شاهی]]<br /> # [[زهرا شهباز طبری]]<br /> # [[رضا عبدالی]]<br /> # [[کریم خجسته]]<br /> # [[خسرو علیکردی]]<br /> # [[شاهین ذوقی‌تبار]]<br /> # [[خسرو رهنما]]<br /> # [[احسان رستمی]]<br /> # [[ربابه ماسوری]]<br /> # [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور جمالی]]<br /> # [[امیرحسین حاتمی]]<br /> # [[شاهین واحدپرست]]<br /> # [[محمدامین بیگلری]]<br /> # [[علی فهیم]]<br /> # [[حامد ولیدی]]<br /> # [[عرفان کیانی]]<br /> # [[عامر رامش]]<br /> # [[ساسان آزادوار]]<br /> # [[محراب عبدالله‌زاده]]<br /> # [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]<br /> # [[محمدرضا میری]]<br /> <br /> === سیاست‌مداران ===<br /> # [[کوروش بزرگ]]<br /> # [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا پهلوی]]<br /> # [[اشرف پهلوی]]<br /> # [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین تیمورتاش]]<br /> # [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعباس هویدا]]<br /> # [[بی‌بی مریم بختیاری]]<br /> # [[جمشید آموزگار]]<br /> # [[جعفر شریف‌امامی]]<br /> # [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله سحابی]]<br /> # [[یدالله سحابی]]<br /> # [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ملکی]]<br /> # [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دکتر حشمت طالقانی]]<br /> # [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفر بقایی]] <br /> # [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === مسئولان رژیم ایران ===<br /> # [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجتبی خامنه‌ای]]<br /> # [[مرتضی مطهری]]<br /> # [[احمد خمینی]]<br /> # [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی کروبی]]<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی اشراقی]]<br /> # [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله لاجوردی]]<br /> # [[علی لاریجانی]]<br /> # [[صادق لاریجانی]]<br /> # [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]<br /> # [[حسین اشتری]]<br /> # [[ابوالقاسم صلواتی]]<br /> # [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن شاهوارپور]]<br /> # [[علی باقری‌ کنی]]<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا پناهیان]]<br /> # [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]<br /> # [[حمید نوری]]<br /> # [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[احمدرضا رادان]]<br /> #[[حسین سلامی]]<br /> #[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایمان افشاری]]<br /> #[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاضی عموزاد]]<br /> #[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]<br /> #[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد بهشتی]]<br /> #[[قاضی محمدرضا توکلی]]<br /> #[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا عسگری]]<br /> #[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مالک رحمتی]]<br /> #[[حسین طائب]]<br /> #[[سعید جلیلی]]<br /> #[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]<br /> #[[علیرضا زاکانی]]<br /> #[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[بابک زنجانی]]<br /> #[[سعید امامی]]<br /> #[[حسین همدانی]]<br /> #[[صادق خلخالی]]<br /> #[[حسین موسوی تبریزی]]<br /> #[[محمود هاشمی شاهرودی]]<br /> #[[امیرعلی حاجی‌زاده]]<br /> #[[روح‌الله حسینیان]]<br /> #[[علی قدوسی]]<br /> #[[تریتا پارسی]]<br /> #[[علی شمخانی]]<br /> # [[احمد علم‌الهدی]]<br /> # [[احمد خاتمی]]<br /> # [[کاظم صدیقی]]<br /> # [[احمد توکلی]]<br /> # [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]<br /> # [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن تهرانی مقدم]]<br /> # [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر ولایتی]]<br /> # [[وحید حقانیان]]<br /> # [[غفور درجزی]]<br /> # [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد پاکپور]]<br /> # [[علیرضا اعرافی]]<br /> # [[امیر حاتمی]]<br /> # [[اسماعیل خطیب]]<br /> # [[علی‌رضا تنگسیری]]<br /> # [[کمال خرازی]]<br /> <br /> === آمران و عاملان قتل‌ عام ===<br /> # [[امجد یوسف]]<br /> <br /> === انقلابیون ===<br /> # [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کریم(محراب)رشیدی]]<br /> # [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ربیعی]]<br /> # [[موسی خیابانی]]<br /> # [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصغر مقدم]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود احمدزاده]]<br /> # [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی باکری]]<br /> # [[محمود قائمشهر]]<br /> # [[بهجت تیفتکچی]]<br /> # [[رسول مشکین‌فام]]<br /> # [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین رضایی]]<br /> # [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سکینه چاقوساز]]<br /> # [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر کاظمی]]<br /> # [[منیره رجوی]]<br /> # [[حجت زمانی]]<br /> # [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف احمدی]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلیل گادانی]]<br /> # [[زهره قائمی]]<br /> # [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]<br /> # [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین مدنی]]<br /> # [[مسعود رجوی]]<br /> # [[مریم رجوی]]<br /> # [[زهرا مریخی]]<br /> # [[مهدی ابریشمچی]]<br /> # [[محمد سید المحدثین]]<br /> # [[محمد علی توحیدی]]<br /> # [[فهیمه اروانی]]<br /> # [[مژگان پارسایی]]<br /> # [[زهره اخیانی]]<br /> # [[صدیقه حسینی]]<br /> # [[مهوش سپهری]]<br /> # [[بهشته شادرو]]<br /> # [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]<br /> # [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حیاتی]]<br /> # [[محمود عطایی]]<br /> # [[محمود عضدانلو]]<br /> # [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن جزنی]]<br /> # [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز دهقانی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]<br /> # [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]<br /> # [[خسرو گلسرخی]]<br /> # [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آراسته قلی‌وند]]<br /> # [[عالیه بازرگان]]<br /> # [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بنی‌هاشمی]]<br /> # [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رئوف بشردوست]]<br /> # [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه احمدی اسکویی]]<br /> # [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزیز رضایی]]<br /> # [[مسعود فرشچی]]<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]<br /> # [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رامین حسین‌پناهی]]<br /> # [[عباس مدرسی‌فر]]<br /> # [[عبدالرحمان قاسملو]]<br /> # [[حمیرا اشراق]]<br /> # [[فضیلت علامه حائری]]<br /> # [[حیدر قربانی]]<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد زیبرم]]<br /> # [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شکرالله ربیعی]]<br /> #[[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین حبیبی]]<br /> #[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین جهانگیری]]<br /> # [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]<br /> # [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیومرث سیدخلخال]]<br /> # [[حسن سرخوش]]<br /> # [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سیفان بابایی]]<br /> # [[حفیظ الله شمس]]<br /> # [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود فرد]]<br /> # [[فرهاد درودیان]]<br /> # [[فرشید اسدی]]<br /> <br /> === انقلابیون خارجی===<br /> # [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]<br /> # [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدریش انگلس]]<br /> # [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آنی ازبرت]]<br /> # [[سوفان چان]]<br /> # [[هارون هاشمی]]<br /> # [[سمینا اقبال]]<br /> # [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوجهاد]]<br /> # [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمون دو بووار]]<br /> # [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانتس فانون]]<br /> # [[لئون تروتسکی]]<br /> #[[ویکتور خارا]]<br /> #[[وو نگوین جیاپ]]<br /> #[[بابی ساندز]]<br /> <br /> === فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===<br /> # [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شریعتی]]<br /> # [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هانا آرنت]]<br /> # [[آنتونیو گرامشی]]<br /> # [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد اشرف]]<br /> # [[امیرحسین آریان‌پور]]<br /> # [[باروخ اسپینوزا]]<br /> # [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین صدیقی]]<br /> <br /> === تاریخ‌نگاران ===<br /> # [[یرواند آبراهامیان]]<br /> # [[فریدون آدمیت]]<br /> # [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ژانت آفاری]]<br /> <br /> === روحانیون ===<br /> # [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد امامی کاشانی]]<br /> # [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال گنجه‌ای]]<br /> # [[حسینعلی منتظری]]<br /> #[[عبدالغفار نقشبندی]]<br /> # [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === شخصیت‌های خارجی ===<br /> # [[ترور رفیق حریری]]<br /> # [[امه سه‌زر]]<br /> # [[الی ویزل]]<br /> # [[لرد راسل جانسون]]<br /> # [[مولود آئونیت]]<br /> # [[محمود شریف بسیونی]]<br /> # [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لرد رابین کوربت]]<br /> # [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یهودی منوهین]]<br /> # [[احمد سوکارنو]]<br /> # [[محمد سوهارتو]]<br /> # [[ایندیرا گاندی]]<br /> # [[احمد بن بلا]]<br /> # [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جو لیبرمن]]<br /> # [[جورج واشنگتن]]<br /> # [[وینستون چرچیل]]<br /> # [[ژوزف استالین]]<br /> # [[پینوشه]]<br /> # [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد انور السادات]]<br /> # [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اولیویه ونده کاستیل]]<br /> #[[اریک داوید]]<br /> #[[آلخو ویدال کوادراس]]<br /> #[[آبه پیر]]<br /> #[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اورسولا گرترود فون در لاین]]<br /> #[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هانری لکلرک]]<br /> #[[ناپلئون بناپارت]]<br /> #[[نیکلای چائوشسکو]]<br /> #[[سون یات سن]]<br /> #[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جاوید رحمان]]<br /> #[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]<br /> # [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]<br /> #[[رینالدو گالیندو پل]]<br /> #[[موریس دنبی کاپیتورن]]<br /> #[[احمد شهید]]<br /> #[[عاصمه جهانگیر]]<br /> #[[مای ساتو]]<br /> # [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن نصرالله]]<br /> # [[احمد چلبی]]<br /> <br /> === شناخته شدگان ===<br /> # [[دلارا دارابی]]<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدالله اربابی]]<br /> # [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه رجبی]]<br /> # [[سید محمد حسینی]]<br /> # [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک ریگی]]<br /> # [[دادشاه]]<br /> # [[سکینه سلیمان‌زاده]]<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلال نصرویی]]<br /> # [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارا دلدار]]<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر محمد خالقی]]<br /> # [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد بالدی]]<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هاله سحابی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نهال آهوقلندری]]<br /> # [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]<br /> # [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === تاریخی ===<br /> == اصطلاحات دوران مشروطه ==<br /> # [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فراموشخانه]]<br /> # [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی‌خواه]]<br /> # [[مشروطه و مشروعه]]<br /> # [[قانون اساسی مشروطیت]]<br /> # [[عدالت]]<br /> # [[مشروطه‌خواه]]<br /> # [[انجمن]]<br /> # [[قانون]]<br /> # [[ملت]]<br /> # [[تکفیر]]<br /> # [[آزادیستان]]<br /> # [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]<br /> # [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]<br /> # [[مستبدین]]<br /> # [[استبداد]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[استبداد صغیر]]<br /> # [[مرکز غیبی تبریز]]<br /> # [[انجمن ایالتی تبریز]]<br /> <br /> == نمادهای دوران مشروطه ==<br /> # [[امیرخیز]]<br /> <br /> == روزنامه‌های دوران مشروطه ==<br /> # [[روزنامه قانون]]<br /> # [[روزنامه حبل‌المتین]]<br /> <br /> == شخصیت‌های تاریخی ==<br /> # [[یپرم خان]]<br /> # [[یعقوب لیث]]<br /> # [[کیخسرو]]<br /> # [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رئیس‌علی دلواری]]<br /> # [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستفیک داویدیان]]<br /> # [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملک‌المتکلمین]]<br /> # [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]<br /> # [[محمود محمود]]<br /> # [[میرزا ملکم‌خان]]<br /> # [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهره قره‌العین]]<br /> # [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]<br /> # [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]<br /> # [[کریم طاهرزاده بهزاد]]<br /> # [[میرزا جواد سعدالدوله]]<br /> # [[سید محمد طباطبایی]]<br /> # [[سید عبدالله بهبهانی]]<br /> # [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]<br /> # [[ابراهیم صفایی]] <br /> # [[مهدی ملک‌زاده]]<br /> # [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]<br /> # [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]<br /> # [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]<br /> # [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]<br /> # [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا محمدحسین نائینی]]<br /> # [[شیخ احمد تربتی]]<br /> # [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]<br /> # [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی ارداقی]]<br /> # [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]<br /> # [[یحیی دولت‌آبادی]]<br /> # [[سید محمدرضا مساوات]]<br /> # [[سلیمان خان میکده]]<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه دولت‌آبادی]]<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خان سپهسالار]]<br /> # [[میرزای شیرازی]]<br /> # [[مریم عمید سمنانی]]<br /> # [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]<br /> # [[محمدولی خان تنکابنی]]<br /> # [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]<br /> # [[کامران میرزا]]<br /> # [[عباسقلی آدمیت]]<br /> # [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]<br /> # [[حسین پاشا خان]]<br /> # [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> === جان باختگان تظاهرات ===<br /> # [[نیکتا اسفندانی]]<br /> # [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته علیزاده]]<br /> # [[عزت ابراهیم‌نژاد]]<br /> # [[سعید زینالی]]<br /> # [[مصطفی صالحی]]<br /> # [[نوید افکاری]]<br /> # [[نوید بهبودی]]<br /> # [[عبدالله لرستانی]]<br /> # [[مهدی نیکویی]]<br /> # [[حمزه بریهی]]<br /> # [[فرزاد انصاری‌فر]]<br /> # [[محسن محمدپور]]<br /> # [[آرشام ابراهیمی]]<br /> # [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد عابدی]]<br /> # [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد معین‌فر]]<br /> # [[مهدی دائمی]]<br /> # [[رضا معظمی گودرزی]]<br /> # [[فرهاد مجدم]]<br /> # [[پدرام جعفری]]<br /> # [[سجاد رضایی]]<br /> # [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد طاهری]]<br /> # [[مینا شیخی]]<br /> # [[میلاد محققی]]<br /> # [[آذر میرزاپور زهابی]]<br /> # [[علیرضا انجوی]]<br /> # [[صانع ژاله]]<br /> # [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == تاریخ ==<br /> {{لنگر|تاریخ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انقلاب‌های جهان ===<br /> # [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب ویتنام]]<br /> # [[انقلاب چین]]<br /> # [[انقلاب کوبا]]<br /> # [[انقلاب شوروی]]<br /> # [[انقلاب الجزایر]]<br /> # [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب لیبی]]<br /> # [[انقلاب تونس]]<br /> # [[دولت فلسطین]]<br /> # [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیروزی انقلاب سوریه]]<br /> # [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===<br /> # [[دارالفنون]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]<br /> # [[قرارداد ۱۹۱۹]]<br /> # [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]<br /> # [[نهضت جنگل]]<br /> # [[جمهوری گیلان]]<br /> # [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلوای نان]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خودمختاری آذربایجان]]<br /> # [[قرارداد گس گلشائیان]]<br /> # [[قرارداد دارسی]]<br /> # [[کمیته زرگنده]]<br /> # [[نهضت ملی‌شدن نفت]]<br /> # [[قیام ۳۰ تیر]]<br /> # [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فدائیان اسلام]]<br /> # [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]<br /> # [[پیمان سنتو]]<br /> # [[ساواک]]<br /> # [[اصلاحات ارضی]]<br /> # [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام سیاهکل]]<br /> # [[زلزله بوئین زهرا]]<br /> # [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]<br /> # [[جنگ ظفار]]<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[گاهشماری شاهنشاهی]]<br /> # [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]<br /> # [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]<br /> # [[کنفرانس گوادلوپ]]<br /> # [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]<br /> # [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]<br /> # [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارداد کنسرسیوم]]<br /> # [[عهدنامه گلستان]]<br /> # [[عهدنامه ترکمانچای]]<br /> # [[انقلاب سفید]]<br /> # [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین فردوست]]<br /> # [[اردشیر زاهدی]]<br /> # [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله علم]]<br /> # [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]<br /> # [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]<br /> <br /> === دوران جمهوری اسلامی ===<br /> # [[تظاهرات در ایران]]<br /> # [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]<br /> # [[ماجرای نوار آیت]]<br /> # [[انفجار آمیا]]<br /> # [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب فرهنگی]]<br /> # [[جنگ ایران و عراق]]<br /> # [[عملیات کربلای ۴]]<br /> # [[مرکز اسلامی هامبورگ]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]<br /> # [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]<br /> # [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]<br /> # [[محاکمه اسدالله اسدی]]<br /> # [[گورستان خاوران]]<br /> # [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]<br /> # [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات کازرون]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]<br /> # [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[ترور میکونوس]]<br /> # [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]<br /> # [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]<br /> # [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]<br /> # [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]<br /> # [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]<br /> # [[کشتار مسلمانان]]<br /> # [[حمله شیمیایی به حلبچه]]<br /> # [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام تشنگان]]<br /> # [[مادران آبان]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[راهرو مرگ]]<br /> # [[زلزله خوی]]<br /> # [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انحلال سپاه پاسداران]]<br /> # [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاست النصر بالرعب]]<br /> # [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]<br /> # [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاجرت در ایران]]<br /> # [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیمان اسلو]]<br /> # [[غزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شوراهای مردمی]]<br /> # [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]<br /> # [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]<br /> # [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]<br /> # [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]<br /> # [[مجلس خبرگان]]<br /> # [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قتل زیر شکنجه]]<br /> # [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]<br /> # [[کودتای نوژه]]<br /> # [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]<br /> # [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]<br /> # [[عبدالهادی حائری]]<br /> # [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]<br /> <br /> === پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===<br /> # [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]<br /> # [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]<br /> <br /> === اپوزیسیون ایران ===<br /> # [[اپوزیسیون]]<br /> # [[رهبری ذی‌صلاح]]<br /> # [[پیام‌های مسعود رجوی]]<br /> # [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]<br /> # [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]<br /> # [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]<br /> # [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]<br /> # [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]<br /> # [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[نهضت عیاران]]<br /> # [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]<br /> # [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]<br /> # [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات واشنگتن]]<br /> # [[تظاهرات بروکسل]]<br /> # [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]<br /> # [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]<br /> # [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[کشتار پشت‌آشان]]<br /> # [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]<br /> # [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات فروغ جاویدان]]<br /> # [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]<br /> # [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ۳]]<br /> # [[منابع مالی مجاهدین خلق]]<br /> # [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]<br /> # [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]<br /> {{col-break}}<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]<br /> # [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]<br /> # [[کانون‌های شورشی]]<br /> # [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]<br /> # [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]<br /> # [[عملیات جاری]]<br /> # [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]<br /> # [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]<br /> # [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]<br /> # [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]<br /> # [[حمله تروریستی پشت آشان]]<br /> # [[انفجار قرارگاه حبیب]]<br /> # [[جنگ آلان]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]<br /> # [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]<br /> # [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]<br /> # [[شورشگران]]<br /> # [[گلریزان همیاری]]<br /> # [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]<br /> # [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خط قرمز]]<br /> # [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]<br /> # [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]<br /> # [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]<br /> # [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]<br /> # [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]<br /> # [[کنفرانس سیاست جدید]]<br /> # [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]<br /> # [[افشای طرح کویر]]<br /> # [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]<br /> # [[راه‌حل سوم]]<br /> # [[رادیو صدای مجاهد]]<br /> #[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]<br /> # [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]<br /> # [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]<br /> # [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]<br /> # [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]<br /> # [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]<br /> # [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]<br /> # [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]<br /> # [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]<br /> # [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]<br /> # [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]<br /> # [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]<br /> # [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]<br /> # [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]<br /> # [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]<br /> <br /> === احزاب ===<br /> # [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب دموکرات کردستان ایران]]<br /> # [[حزب کومله]]<br /> # [[حزب توده ایران]]<br /> # [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]<br /> # [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]<br /> # [[حزب آزادی کردستان]]<br /> # [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]<br /> # [[حزب کار ایران (توفان)]]<br /> # [[پژاک]]<br /> # [[جنبش دانشجویی]]<br /> # [[الحشد الشعبی]]<br /> # [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لشکر فاطمیون]]<br /> # [[لشکر زینبیون]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[نهضت آزادی]]<br /> # [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اخوان‌المسلمین]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == هنر و فرهنگ ==<br /> {{لنگر|هنر و فرهنگ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === فرهنگ ایران ===<br /> # [[فرهنگ ایران]]<br /> # [[گاه‌شماری ایرانی]]<br /> # [[جشن‌های ایرانی]]<br /> # [[سفره هفت‌سین]]<br /> # [[نوروز]]<br /> # [[حاجی فیروز]]<br /> # [[مهرگان]]<br /> # [[چهارشنبه‌سوری]]<br /> # [[شب یلدا]]<br /> # [[جشن سده]]<br /> # [[سیزده‌به‌در]]<br /> # [[خوشنویسی ایرانی]]<br /> # [[سینمای ایران]]<br /> # [[موسیقی ایران]]<br /> # [[غذاهای ایران]]<br /> # [[مجسمه‌سازی در ایران]]<br /> # [[قلم‌زنی در ایران]]<br /> # [[میناکاری در ایران]]<br /> # [[مینیاتور در ایران]]<br /> # [[آموزش و پرورش در ایران]]<br /> # [[شیر و خورشید]]<br /> # [[سرود ملی ایران]]<br /> # [[کریسمس]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جغرافیا و محیط زیست ==<br /> {{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[آلودگی هوا در ایران]]<br /> # [[جنگل‌های ایران]]<br /> # [[انرژی در ایران]]<br /> # [[محیط زیست ایران]]<br /> # [[تالاب‌های ایران]]<br /> # [[آبشارهای ایران]]<br /> # [[سیل در ایران]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[جنگل‌های هیرکانی]]<br /> <br /> === سدها ===<br /> # [[سد دز]]<br /> # [[سد کارون]]<br /> # [[سد امیرکبیر]]<br /> # [[سد ارس]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === آب‌ها ===<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[قنات]]<br /> # [[دریای خزر]]<br /> # [[خلیج فارس]]<br /> # [[دریای عمان]]<br /> # [[دریاچه هامون]]<br /> # [[رود کارون]]<br /> # [[رود ارس]]<br /> # [[هور العظیم]]<br /> # [[هور شادگان]]<br /> # [[زاینده‌رود]]<br /> # [[دریاچه ارومیه]]<br /> # [[تالاب انزلی]]<br /> # [[تالاب گاوخونی]]<br /> # [[تالاب پریشان]]<br /> # [[هیرمند]]<br /> <br /> === کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===<br /> # [[کویر لوت]]<br /> # [[غار علی صدر]]<br /> # [[بیستون]]<br /> # [[دماوند]]<br /> # [[سبلان]]<br /> # [[زاگرس]]<br /> # [[الوند]]<br /> # [[کرکس]]<br /> # [[تفتان]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جزیره و تنگه ===<br /> # [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انرژی در ایران ===<br /> # [[نیروی برق در ایران]]<br /> # [[نیروگاه اتمی بوشهر]]<br /> # [[نیروگاه‌های ایران]]<br /> # [[انرژی بادی در ایران]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]<br /> # [[میدان‌های نفتی ایران]]<br /> # [[میدان‌های گازی ایران]]<br /> # [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]<br /> <br /> === خاک ===<br /> # [[زمین‌شناسی ایران]]<br /> # [[گسل‌های ایران]]<br /> # [[معادن ایران]]<br /> # [[زلزله بم]]<br /> # [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]<br /> #[[زلزله خوی]]<br /> #[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == ادبیات ==<br /> {{لنگر|ادبیات}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[زبان فارسی]]<br /> # [[تاریخ ادبیات فارسی]]<br /> # [[مقاله]]<br /> # [[رمان]]<br /> # [[قصه]]<br /> # [[داستان کوتاه]]<br /> # [[روزنامه‌نگاری در ایران]]<br /> # [[شعر]]<br /> # [[شاهنامه]]<br /> # [[دیوان حافظ]]<br /> # [[مثنوی معنوی]]<br /> # [[گلستان سعدی]]<br /> # [[بوستان سعدی]]<br /> # [[رباعیات خیام]]<br /> # [[ساقی‌نامه]]<br /> # [[گنج‌نامه]]<br /> # [[کلیله و دمنه]]<br /> # [[سمک عیار]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === اساطیر ===<br /> # [[رستم]]<br /> # [[سهراب]]<br /> # [[سیاوش]]<br /> # [[گردآفرید]]<br /> # [[رودابه]]<br /> # [[آرش کمانگیر]]<br /> # [[پهلوانان شاهنامه]]<br /> <br /> === سرگرمی و تفریحات ===<br /> # [[ورزش در ایران]]<br /> # [[فوتبال در ایران]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == معرفی کتاب ==<br /> {{لنگر|معرفی کتاب}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === کتاب‌های مقاومت ===<br /> # [[بنیانگذاران]]<br /> # [[زنان نیروی تغییر]]<br /> # [[قهرمانان در زنجیر]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[پرواز همزنجیران]]<br /> # [[ایران، بازی اتمی رژیم]]<br /> # [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]<br /> # [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]<br /> # [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]<br /> # [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]<br /> # [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]<br /> # [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]<br /> # [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]<br /> <br /> === دیگر کتاب‌ها ===<br /> #[[مرگ کسب و کار من است]]<br /> #[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]<br /> #[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زمینه جامعه‌شناسی]]<br /> # [[جامعه‌شناسی هنر]]<br /> # [[تاریخ تمدن]]<br /> # [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]<br /> # [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]<br /> # [[لویاتان]]<br /> # [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]<br /> # [[تاریخ بیست ساله ایران]]<br /> # [[قرارداد اجتماعی]]<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == فلسفه ==<br /> {{لنگر|فلسفه}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====<br /> # [[مارکسیسم]]<br /> # [[لائیسیته]]<br /> # [[آتئیستم]]<br /> # [[اپورتونیسم]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم دینی]]<br /> # [[لیبرالیسم]]<br /> # [[سکولاریسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرمایه‌داری ملی]]<br /> # [[بنیادگرایی اسلامی]]<br /> # [[پست‌مدرنیسم]]<br /> # [[سانترالیزم دموکراتیک]]<br /> # [[دو اسلام سراپا متضاد]]<br /> # [[موقعیت انقلابی]]<br /> # [[تکامل اجتماعی]]<br /> # [[تکامل]]<br /> # [[دینامیزم قرآن]]<br /> # [[طلسم اختناق]]<br /> # [[تبیین جهان]]<br /> # [[دیالکتیک]]<br /> # [[جمهوری دموکراتیک]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[مبارزه مدنی]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[فرار مغزها]]<br /> # [[کتاب راه حسین]]<br /> # [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جامعه و علوم اجتماعی ==<br /> {{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === موضوعات اجتماعی ===<br /> # [[تلویزیون من و تو]]<br /> # [[پول‌شویی]]<br /> # [[اختلاس در ایران]]<br /> # [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]<br /> # [[کارتن خوابی]]<br /> # [[گورخوابی]]<br /> # [[کودکان کار در ایران]]<br /> # [[فروش اعضای بدن]]<br /> # [[اعتیاد در ایران]]<br /> # [[فقر در ایران]]<br /> # [[بحران بیکاری در ایران]]<br /> # [[خودکشی]]<br /> # [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حذف چهار صفر از پول ایران]]<br /> # [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]<br /> # [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]<br /> # [[روز جهانی زن]]<br /> # [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مالباختگان]]<br /> # [[ابرچالش آب]]<br /> # [[اول مهر]]<br /> # [[روز جهانی معلم]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[خصوصی سازی]]<br /> # [[بازار بورس ایران]]<br /> # [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستان قدس رضوی]]<br /> # [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]<br /> # [[لباس شخصی]]<br /> # [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]<br /> # [[قاچاق کالا در ایران]]<br /> # [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]<br /> # [[کولبر]]<br /> # [[بیت کوین]]<br /> # [[سوخت‌بری]]<br /> # [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهائیان ایران]]<br /> # [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]<br /> # [[چاپ اسکناس]]<br /> # [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چای دبش]]<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[اختلاف طبقاتی در ایران]]<br /> # [[بحران انرژی در ایران]]<br /> # [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انفجار مهیب بندرعباس]]<br /> # [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[بحران برق در ایران]]<br /> # [[بحران مسکن در ایران]]<br /> # [[بحران سلامت و روان در ایران]]<br /> # [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سرکوب زنان در ایران]]<br /> # [[بحران آموزش در ایران]]<br /> # [[بحران اقتصاد در ایران]]<br /> # [[بحران محیط زیست در ایران]]<br /> # [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]<br /> <br /> === موضوعات سیاسی و انقلابی ===<br /> # [[فراماسونری در ایران]]<br /> # [[سندیکا در ایران]]<br /> # [[سرکوب در ایران]]<br /> # [[نقض حقوق بشر در ایران]]<br /> # [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]<br /> # [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]<br /> # [[نسل‌کشی]]<br /> # [[قیام]]<br /> # [[توازن قوا]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[شعار]]<br /> # [[شکنجه]]<br /> # [[اعدام در ایران]]<br /> # [[برجام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]<br /> # [[مبارزه مسلحانه]]<br /> # [[مبارزه]]<br /> # [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی پیشتاز]]<br /> # [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عمق استراتژیک]]<br /> # [[دموکراسی]]<br /> <br /> === سیاست و حکومت ===<br /> # [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]<br /> # [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]<br /> # [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[بسیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پهباد]]<br /> # [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارگاه ثارالله]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[تفکیک جنسیتی]]<br /> # [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]<br /> # [[نوشیدن جام زهر]]<br /> # [[کنفرانس لهستان]]<br /> # [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]<br /> # [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]<br /> # [[تحریم علی خامنه‌ای]]<br /> # [[دارایی‌های خامنه‌ای]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]<br /> # [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]<br /> # [[ستاد اجرایی فرمان امام]]<br /> # [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[قتل کشیش‌های مسیحی]]<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]<br /> # [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]<br /> # [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]<br /> <br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === حقوق ===<br /> # [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصل عدم توسل به زور]]<br /> # [[انجمن حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حق تعیین سرنوشت]]<br /> # [[تمامیت ارضی]]<br /> # [[حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]<br /> # [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قانون پناهندگی]]<br /> # [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]<br /> # [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]<br /> # [[کنوانسیون ژنو]]<br /> # [[مداخله بشردوستانه]]<br /> # [[مصونیت دیپلماتیک]]<br /> # [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی رسانه]]<br /> # [[آزادی از ترس]]<br /> # [[بازداشت موقت]]<br /> # [[برابری در برابر قانون]]<br /> # [[حریم شخصی]]<br /> # [[حق درخواست]]<br /> # [[حقوق بشر (انسان)]]<br /> # [[خانه امن]]<br /> # [[دفاع مشروع]]<br /> # [[روز حقوق بشر]]<br /> # [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]<br /> # [[سازمان مردم‌نهاد]]<br /> # [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]<br /> # [[فعال حقوق بشر]]<br /> # [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]<br /> # [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]<br /> # [[مهاجرت آزاد]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]<br /> # [[حقوق طبیعی]]<br /> # [[حق انقلاب]]<br /> # [[احکام دینی]]<br /> # [[تفتیش عقاید]]<br /> # [[جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[فتوا]]<br /> # [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]<br /> # [[بغی]]<br /> # [[محاربه]]<br /> # [[حاکم شرع]]<br /> # [[استرداد]]<br /> # [[شکنجه دولتی]]<br /> # [[استقلال قضایی]]<br /> # [[دادگاه قانون اساسی]]<br /> # [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]<br /> # [[دفاعیات کنت لوئیس]]<br /> # [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زندان‌ها ===<br /> # [[زندان اوین]]<br /> # [[زندان قصر]]<br /> # [[زندان قزلحصار]]<br /> # [[زندان گوهردشت]]<br /> # [[زندان کهریزک]]<br /> # [[زندان دیزل‌آباد]]<br /> # [[زندان یونسکو]]<br /> # [[زندان قزل‌قلعه]]<br /> # [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندان قرچک]]<br /> # [[زندان تهران بزرگ]]<br /> # [[زندان حشمتیه]]<br /> # [[زندان سراوان]]<br /> # [[زندان زابل]]<br /> # [[زندان مرکزی مشهد]]<br /> # [[زندان عادل‌آباد شیراز]]<br /> # [[زندان خورین]]<br /> # [[زندان تبریز]]<br /> # [[زندان مرکزی اورمیه]]<br /> # [[زندان فجر دزفول]]<br /> # [[زندان دستگرد اصفهان]]<br /> # [[زندان شیبان اهواز]]<br /> # [[زندان صیدنایا]]<br /> # [[زندان لاکان رشت]]<br /> # [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khosro/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%862&diff=88458 2026-05-04T19:42:46Z

<p>Alireza k h: جایگزینی صفحه با &#039;1148x1148px&#039;</p> <hr /> <div>[[پرونده:برای صفحه تمرین.jpg|بندانگشتی|1148x1148px]]</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%E2%80%8C%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF&diff=88457 2026-05-04T19:42:41Z

<p>Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه| اندازه جعبه = | عنوان =ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد | نام = | تصویر =ابراهیم دولت‌آبادی،اعدام.jpg | اندازه تصویر = ۲۴۰px | عنوان تصویر =ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد | زادروز = | زادگاه =مشهد | تاریخ م...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>{{جعبه زندگینامه|<br /> اندازه جعبه =<br /> | عنوان =ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد<br /> | نام =<br /> | تصویر =ابراهیم دولت‌آبادی،اعدام.jpg<br /> | اندازه تصویر = ۲۴۰px<br /> | عنوان تصویر =ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد<br /> | زادروز =<br /> | زادگاه =مشهد<br /> | تاریخ مرگ =۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵<br /> | مکان مرگ =زندان مرکزی مشهد<br /> |عرض جغرافیایی محل دفن=<br /> |طول جغرافیایی محل دفن=|latd=|latm=|lats=|latNS=N|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br /> | محل زندگی = مشهد<br /> | ملیت =<br /> | نژاد =<br /> | تابعیت =<br /> | تحصیلات =<br /> | دانشگاه =<br /> | پیشه =<br /> | سال‌های فعالیت =<br /> | کارفرما =<br /> | نهاد =<br /> | نماینده =<br /> | شناخته‌شده برای = فعالان سیاسی و مردم ایران<br /> | نقش‌های برجسته =<br /> | سبک =<br /> | تأثیرگذاران =<br /> | تأثیرپذیرفتگان =<br /> | شهر خانگی =<br /> | تلویزیون =<br /> | لقب =<br /> | حزب =<br /> | جنبش =<br /> | مخالفان = حکومت جمهوری اسلامی<br /> | هیئت =<br /> | دین =اسلام<br /> | مذهب =<br /> | منصب =<br /> | مکتب =<br /> | آثار =<br /> | خویشاوندان سرشناس =<br /> | فرزندان =<br /> | جوایز =<br /> | امضا =<br /> | اندازه امضا =<br /> | وبگاه =<br /> | پانویس =<br /> |اتهام‌ها=اقدام علیه امنیت کشور، تخریب اموال عمومی، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم، ایجاد رعب و وحشت عمومی، استفاده از سلاح‌های سرد و گرم و…<br /> |مجازات=محکوم به اعدام<br /> |وضعیت گناهکاری=}}<br /> '''ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد'''، (اعدام‌شده ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، زندان مرکزی مشهد) یکی از زندانیان سیاسی مرتبط با [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴]] در شهر مشهد بود. قوه قضائیه وی را به عنوان یکی از لیدرهای اصلی اعتراضات منطقه طبرسی مشهد معرفی کرد. او در جریان ناآرامی‌های این منطقه بازداشت شد و بر اساس گزارش‌ها نقش محوری در سازماندهی و هدایت تجمعات اعتراضی داشته است. <br /> <br /> == اتهامات و روند قضایی ==<br /> قوه قضائیه نظام جمهوری اسلامی، ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد را به لیدری اعتراضات، دعوت مردم به حضور خیابانی، سازماندهی تجمعات اعتراضی، هدایت گروهی معترضان به سمت مراکز دولتی از جمله استانداری و صدا و سیما، همراه داشتن سلاح سرد، تحریک به خشونت، تخریب اموال عمومی و خصوصی و نقش داشتن در حوادثی که به کشته شدن تعدادی از نیروهای حکومتی انجامید، متهم کرد. قوه قضاییه مدعی شد که او سابقه کیفری داشته و نقش محوری در هدایت معترضان و ایجاد درگیری با نیروهای امنیتی ایفا کرده است. <br /> <br /> اتهامات منتسب به این زندانی سیاسی شامل اقدام علیه امنیت کشور، ایجاد رعب و وحشت عمومی و مشارکت در حوادث منجر به کشته شدن نیروهای انتظامی بود. دادگاه انقلاب مشهد در شعبه اول او را به اعدام محکوم کرد و حکم صادره پس از بررسی در شعبه نهم دیوان عالی کشور تأیید گردید. گزارش‌ها حاکی است که ادعاهای قوه قضائیه از سوی منابع مستقل تأیید نشده و روند دادرسی فاقد شفافیت کافی، همراه با محدودیت‌های جدی در دسترسی به وکلای مستقل و احتمال استفاده از اعترافات تحت فشار بوده است.<br /> <br /> اعدام ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد همزمان با دو زندانی دیگر (مهدی رسولی و محمدرضا میری) انجام گرفت و بخشی از همین موج اعدام‌های جدید بود. <br /> <br /> == اجرای حکم اعدام ==<br /> حکم اعدام ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد بامداد یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ در [[زندان مرکزی مشهد|زندان وکیل‌آباد مشهد]] اجرا شد. خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه اعلام کرد که حکم پس از طی تشریفات قانونی اجرا شده است. این اعدام همزمان با اجرای احکام مهدی رسولی و محمدرضا میری بود و خبر آن بامداد دوشنبه منتشر گردید. <br /> <br /> این سه اعدام در ادامه موج تازه اعدام‌های زندانیان سیاسی و معترضان پس از آغاز [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴|جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]] تا ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، به اعدام دست‌کم ۳۰ نفر انجامیده است. اجرای احکام در فضای «آرایش جنگی» قوه قضائیه و تشدید تنش‌های منطقه‌ای صورت پذیرفت. نهادهای حقوق بشری این روند را تلاش برای ایجاد رعب عمومی و سرکوب اعتراضات دی‌ماه توصیف کرده‌اند. ادعاهای مطرح‌شده توسط قوه قضائیه از سوی منابع مستقل تأیید نشده و بر محرومیت متهمان از حقوق دفاعی و نبود شفافیت در پرونده‌ها تأکید شده است.&lt;ref&gt;[https://ir.voanews.com/a/8146291.html جمهوری اسلامی سه زندانی مرتبط با اعتراضات دی‌ماه مشهد را اعدام کرد - صدای آمریکا]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://bciran.org/mahamadrezam/ خبر تکمیلی، اعدام سه زندانی سیاسی از بازداشت شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ مشهد - نفس در قفس]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === اطلاعیه شورای ملی مقاومت ===<br /> [[شورای ملی مقاومت ایران]] با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد که اعدام زندانیان سیاسی پایمال کردن ارزش‌های جهان‌شمول حقوق‌بشر است و رژیم ایران را در ادامه سرکوب و شکنجه و اعدام تشجیع می‌کند. در متن این اطلاعیه آمده است:&lt;blockquote&gt;دژخیمان رژیم آخوندی در ادامه جنایت‌های روزانه و مستمر خود، ۳شورشگر دلیر از فرزندان مردم مشهد، مهدی رسولی، محمدرضا میری و ابراهیم دولت‌آبادی را در زندان وکیل‌آباد این شهر اعدام کردند.<br /> <br /> قضاییه جلادان که روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت خبر این جنایت سبعانه را اعلام کرد اتهامات آنها را «لیدری و هدایت اغتشاشگران با هدف مقابله با نظام»، مشارکت در مجازات شماری از بسیجیان با «استفاده از کوکتل مولوتف و چاقو»، «تهییج مردم در فضای مجازی برای شرکت در اغتشاشات» و «ساخت و همراه داشتن شمشیر دست‌ساز» ردیف کرده است.<br /> <br /> مهدی رسولی کارگر ۲۵ساله و محمدرضا میری کارگر ۲۱ساله، بنا بر اطلاعیه قضاییه جلادان در جریان قیام دی‌ماه «اقدامات خشونت‌آمیزی انجام داده» و در هلاکت «نیروی حافظ امنیت حمیدرضا یوسفی‌نژاد، نقش مستقیم داشتند». «ابراهیم دولت‌آبادی از لیدرهای اصلی اغتشاشات منطقه طبرسی بود که منجر» به کشته شدن «تعدادی از نیروهای حافظ امنیت شد».<br /> <br /> اطلاعیه می‌افزاید «رسولی با استفاده از شمشیر دست‌سازش که خود در همان روز ساخته بود، ساعت‌ها در اغتشاشات و در میان جمعیت حضور داشته و اقدام به تهییج جمعیت می‌کرده است. آنها پیش از حضور در اغتشاشات اقدام به انتشار فراخوان و تشویق دیگران برای حضور در آن کرده» بودند.<br /> <br /> قضاییه جلادان تأکید می‌کند «ابراهیم دولت‌آبادی ضمن حضور در بلوار طبرسی مشهد، اقدام به لیدری و هدایت اغتشاشگران به سمت استانداری و صدا و سیما جهت اقدامات مخربانه کرده است. وی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی دعوت به شرکت به اغتشاشات کرده و مردم را به آشوب و اغتشاش تحریک کرده است. وی حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰اغتشاشگر قمه به دست را با خود همراه کرده که منتهی به درگیری با مأموران تأمین امنیت» و کشته شدن «تعدادی از حافظان امنیت، تخریب پایگاه [[بسیج]] و بانک شده است».<br /> <br /> خانم [[مریم رجوی]] اعدام‌های شقاوت‌بار جوانان برومند ایران‌زمین در مناطق مختلف کشور را از ترس قیام و زهرچشم گرفتن از مردمی دانست که در دی‌ماه برای سرنگونی فاشیسم دینی و رسیدن به آزادی بپاخاستند. خیزش بزرگ مردم تهران و مشهد و اصفهان که ساعاتی به آزادی مناطقی از این شهرها منجر شد، آخوندهای حاکم را دچار چنان کابوسی کرده است که با این جنایت‌ها مذبوحانه تلاش می‌کنند از تکرار آن قیام‌ها جلوگیری شود. اما هیچ جنایتی نمی‌تواند این رژیم را از آتشفشان خشم خلق و سرنگونی محتوم در امان نگهدارد.<br /> <br /> خانم رجوی با درود به جوانان شورشگر و رزم‌آور در سراسر ایران به‌ویژه در مشهد قهرمان بار دیگر خاطرنشان کرد: تردیدی نیست که این جنایت‌ها بی‌پاسخ نخواهد ماند و روز آزادای ایران و قرار گرفتن آمران و عاملان این جنایت‌ها در برابر عدالت نزدیک است.<br /> <br /> وی افزود: بی‌عملی و سکوت در برابر اعدام‌های سبعانه و زنجیره‌یی پایمال کردن ارزش‌های جهان‌شمول حقوق‌بشر است و رژیم ایران را در ادامه سرکوب و شکنجه و اعدام تشجیع می‌کند.<br /> <br /> <br /> '''دبیرخانه شورای ملی مقاومت ایران'''<br /> <br /> '''۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۴ می‌۲۰۲۶).»'''&lt;ref&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B3%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C اعدام جنایتکارانه ۳شورشگر دلیر در مشهد توسط دژخیمان فاشیسم دینی - سازمان مجاهدین خلق ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&diff=88456 2026-05-04T19:42:12Z

<p>Alireza k h: /* فعالان سیاسی و اجتماعی */</p> <hr /> <div>این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.<br /> <br /> * اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.<br /> <br /> [[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، '''توپر''' نشان داده شده‌اند.<br /> <br /> == انقلاب دموکراتیک ایران ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==<br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]<br /> <br /> ===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]<br /> # [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]<br /> # جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)<br /> # [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]<br /> # [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]<br /> # [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]<br /> # [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===<br /> # [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بیاتی]]<br /> # [[سروش سلیمانی]]<br /> # [[رسول کدیوریان]]<br /> # [[رضا قنبری]]<br /> # [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرمحمد کوهکن]]<br /> # [[محمد نوری]]<br /> # [[احمدرضا امانی]]<br /> # [[طاها صفری]]<br /> # [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]<br /> # [[فارص (محسن) آقامحمدی]]<br /> # [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[لطیف کریمی]]<br /> # [[مبین یعقوب‌زاده]]<br /> # [[مسیح جلیل]]<br /> # [[فرهاد عیوضی]]<br /> # [[محمد موسوی]]<br /> # [[مهدی موسوی]]<br /> # [[حسین مونسی]]<br /> # [[ابوالفضل خالدی]]<br /> # [[بهمن فتاحی]]<br /> # [[اکرم پیرگزی]]<br /> # [[روبینا امینیان]]<br /> # [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی امامی‌پور]]<br /> # [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ولی‌دوست]]<br /> # [[دیاکو محمدی]]<br /> # [[بهرام زاهدی]]<br /> # [[خالد ملایی]]<br /> # [[علی عزیزی جعفرآبادی]]<br /> # [[ابراهیم یوسفی]]<br /> # [[روح‌الله ستاره مشتری]]<br /> # [[سامان نظری]]<br /> # [[محمدرضا گروهی]]<br /> # [[رضا رحمتی]]<br /> # [[مجتبی قربانی]]<br /> # [[فرهاد عیوضی دودرایی]]<br /> # [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فرد]]<br /> # [[ابوالفضل طاووسی]]<br /> # [[ستایش شفیعی]]<br /> # [[دانیال سبزیکار]]<br /> # [[دیار پورچهریق]]<br /> # [[سیامک راشد]]<br /> # [[هولاکو ایوانی]]<br /> # [[ریبین مرادی]]<br /> # [[امیرعلی حیدری]]<br /> # [[افسانه رضویان]]<br /> # [[رضا حاجی مرادیان]]<br /> # [[سعید ابراهیمی]]<br /> # [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین امام‌جمعه]]<br /> # [[بهاران طاهرخانی]]<br /> # [[محمدمهدی روستا]]<br /> # [[پارسا رحمتی]]<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]<br /> # [[جمعه خونین زاهدان]]<br /> # [[خیزش ایذه]]<br /> # [[چهلم حدیث نجفی]]<br /> <br /> <br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[کوکتل مولوتف]]<br /> # [[انقلاب مخملی]]<br /> # [[نسل Z]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ===اسامی و عکس جانباختگان===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]<br /> <br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === اعدام‌شدگان ===<br /> #[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> <br /> == افراد ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زنان ===<br /> # [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]<br /> # [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]<br /> === قربانیان آپارتاید ===<br /> # [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === هنرمندان ===<br /> # [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[رضا اولیا]]<br /> # [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرجان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گیسو شاکری]]<br /> # [[روزبه عمادزاده]]<br /> # [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[واروژان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ویگن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[دلکش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهرام بیضایی]]<br /> # [[تورج نگهبان]]<br /> # [[اردلان سرفراز]]<br /> # [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر تقوایی]]<br /> # [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === ورزشکاران ===<br /> # [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ منتظرالظهور]]<br /> # [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالله موحد]]<br /> <br /> === نویسندگان و شاعران ===<br /> ==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====<br /> # [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالعلی معصومی]]<br /> # [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمشید پیمان]]<br /> # [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حافظ]]<br /> # [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مولوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد کسروی]]<br /> # [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا براهنی]]<br /> # [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماشاءالله آجودانی]]<br /> #[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد جعفر پوینده]]<br /> # [[سعید نفیسی]]<br /> # [[یدالله رؤیایی]]<br /> #[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]<br /> # [[امین (پیمان) فرح‌آور]]<br /> # [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]<br /> # [[جبار باغچه‌بان]]<br /> # [[حسین پژمان بختیاری]]<br /> <br /> ==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====<br /> #[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جرجی زیدان]]<br /> # [[دیل کارنگی]]<br /> # [[جک لندن]]<br /> # [[آندره مالرو]]<br /> <br /> === فعالان سیاسی و اجتماعی ===<br /> # [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]<br /> # [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد کمانگر]]<br /> # [[شیرین علم‌هولی]]<br /> # [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رسولی]]<br /> # [[سید ابراهیم رسولی]]<br /> # [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی حاج‌آقایی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]<br /> # [[احسان فتاحیان]]<br /> # [[ارژنگ داوودی]]<br /> # [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد کرد زنگنه]]<br /> # [[فاطمه مثنی]]<br /> # [[کیانوش زندی]]<br /> # [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گلرخ ایرایی]]<br /> # [[سهیل عربی]]<br /> # [[آرش صادقی]]<br /> # [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیره جلالی]]<br /> # [[آتنا دائمی]]<br /> # [[هاشم خواستار]]<br /> # [[حسین سودمند]]<br /> # [[ناصر فهیمی]]<br /> # [[داریوش فروهر]]<br /> # [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انورخضری]]<br /> # [[ادریس جمشیدزهی]]<br /> # [[شریفه محمدی]]<br /> # [[وریشه مرادی]]<br /> # [[پخشان عزیزی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی یونسی]]<br /> # [[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[منوچهر فلاح]]<br /> # [[احسان فریدی]]<br /> # [[علیرضا شریعت‌پناهی]]<br /> # [[مسعود جامعی]]<br /> # [[فرشاد اعتمادی‌فر]]<br /> # [[آرمین (احسان) خدایاری]]<br /> # [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]<br /> # [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرمان صادقی]]<br /> # [[حسن بیت عبدالله]]<br /> # [[سعید عباسی]]<br /> # [[الهه فولادی]]<br /> # [[یعقوب درخشان]]<br /> # [[زینب همرنگ سیدبگلو]]<br /> # [[ارغوان فلاحی]]<br /> # [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]<br /> # [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمیه رشیدی]]<br /> # [[غلامحسین کلبی]]<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]<br /> # [[محمد معصوم شاهی]]<br /> # [[زهرا شهباز طبری]]<br /> # [[رضا عبدالی]]<br /> # [[کریم خجسته]]<br /> # [[خسرو علیکردی]]<br /> # [[شاهین ذوقی‌تبار]]<br /> # [[خسرو رهنما]]<br /> # [[احسان رستمی]]<br /> # [[ربابه ماسوری]]<br /> # [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور جمالی]]<br /> # [[امیرحسین حاتمی]]<br /> # [[شاهین واحدپرست]]<br /> # [[محمدامین بیگلری]]<br /> # [[علی فهیم]]<br /> # [[حامد ولیدی]]<br /> # [[عرفان کیانی]]<br /> # [[عامر رامش]]<br /> # [[ساسان آزادوار]]<br /> # [[محراب عبدالله‌زاده]]<br /> # [[ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد]]<br /> <br /> === سیاست‌مداران ===<br /> # [[کوروش بزرگ]]<br /> # [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا پهلوی]]<br /> # [[اشرف پهلوی]]<br /> # [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین تیمورتاش]]<br /> # [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعباس هویدا]]<br /> # [[بی‌بی مریم بختیاری]]<br /> # [[جمشید آموزگار]]<br /> # [[جعفر شریف‌امامی]]<br /> # [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله سحابی]]<br /> # [[یدالله سحابی]]<br /> # [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ملکی]]<br /> # [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دکتر حشمت طالقانی]]<br /> # [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفر بقایی]] <br /> # [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === مسئولان رژیم ایران ===<br /> # [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجتبی خامنه‌ای]]<br /> # [[مرتضی مطهری]]<br /> # [[احمد خمینی]]<br /> # [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی کروبی]]<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی اشراقی]]<br /> # [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله لاجوردی]]<br /> # [[علی لاریجانی]]<br /> # [[صادق لاریجانی]]<br /> # [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]<br /> # [[حسین اشتری]]<br /> # [[ابوالقاسم صلواتی]]<br /> # [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن شاهوارپور]]<br /> # [[علی باقری‌ کنی]]<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا پناهیان]]<br /> # [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]<br /> # [[حمید نوری]]<br /> # [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[احمدرضا رادان]]<br /> #[[حسین سلامی]]<br /> #[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایمان افشاری]]<br /> #[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاضی عموزاد]]<br /> #[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]<br /> #[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد بهشتی]]<br /> #[[قاضی محمدرضا توکلی]]<br /> #[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا عسگری]]<br /> #[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مالک رحمتی]]<br /> #[[حسین طائب]]<br /> #[[سعید جلیلی]]<br /> #[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]<br /> #[[علیرضا زاکانی]]<br /> #[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[بابک زنجانی]]<br /> #[[سعید امامی]]<br /> #[[حسین همدانی]]<br /> #[[صادق خلخالی]]<br /> #[[حسین موسوی تبریزی]]<br /> #[[محمود هاشمی شاهرودی]]<br /> #[[امیرعلی حاجی‌زاده]]<br /> #[[روح‌الله حسینیان]]<br /> #[[علی قدوسی]]<br /> #[[تریتا پارسی]]<br /> #[[علی شمخانی]]<br /> # [[احمد علم‌الهدی]]<br /> # [[احمد خاتمی]]<br /> # [[کاظم صدیقی]]<br /> # [[احمد توکلی]]<br /> # [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]<br /> # [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن تهرانی مقدم]]<br /> # [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر ولایتی]]<br /> # [[وحید حقانیان]]<br /> # [[غفور درجزی]]<br /> # [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد پاکپور]]<br /> # [[علیرضا اعرافی]]<br /> # [[امیر حاتمی]]<br /> # [[اسماعیل خطیب]]<br /> # [[علی‌رضا تنگسیری]]<br /> # [[کمال خرازی]]<br /> <br /> === آمران و عاملان قتل‌ عام ===<br /> # [[امجد یوسف]]<br /> <br /> === انقلابیون ===<br /> # [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کریم(محراب)رشیدی]]<br /> # [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ربیعی]]<br /> # [[موسی خیابانی]]<br /> # [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصغر مقدم]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود احمدزاده]]<br /> # [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی باکری]]<br /> # [[محمود قائمشهر]]<br /> # [[بهجت تیفتکچی]]<br /> # [[رسول مشکین‌فام]]<br /> # [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین رضایی]]<br /> # [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سکینه چاقوساز]]<br /> # [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر کاظمی]]<br /> # [[منیره رجوی]]<br /> # [[حجت زمانی]]<br /> # [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف احمدی]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلیل گادانی]]<br /> # [[زهره قائمی]]<br /> # [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]<br /> # [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین مدنی]]<br /> # [[مسعود رجوی]]<br /> # [[مریم رجوی]]<br /> # [[زهرا مریخی]]<br /> # [[مهدی ابریشمچی]]<br /> # [[محمد سید المحدثین]]<br /> # [[محمد علی توحیدی]]<br /> # [[فهیمه اروانی]]<br /> # [[مژگان پارسایی]]<br /> # [[زهره اخیانی]]<br /> # [[صدیقه حسینی]]<br /> # [[مهوش سپهری]]<br /> # [[بهشته شادرو]]<br /> # [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]<br /> # [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حیاتی]]<br /> # [[محمود عطایی]]<br /> # [[محمود عضدانلو]]<br /> # [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن جزنی]]<br /> # [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز دهقانی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]<br /> # [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]<br /> # [[خسرو گلسرخی]]<br /> # [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آراسته قلی‌وند]]<br /> # [[عالیه بازرگان]]<br /> # [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بنی‌هاشمی]]<br /> # [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رئوف بشردوست]]<br /> # [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه احمدی اسکویی]]<br /> # [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزیز رضایی]]<br /> # [[مسعود فرشچی]]<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]<br /> # [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رامین حسین‌پناهی]]<br /> # [[عباس مدرسی‌فر]]<br /> # [[عبدالرحمان قاسملو]]<br /> # [[حمیرا اشراق]]<br /> # [[فضیلت علامه حائری]]<br /> # [[حیدر قربانی]]<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد زیبرم]]<br /> # [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شکرالله ربیعی]]<br /> #[[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین حبیبی]]<br /> #[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین جهانگیری]]<br /> # [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]<br /> # [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیومرث سیدخلخال]]<br /> # [[حسن سرخوش]]<br /> # [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سیفان بابایی]]<br /> # [[حفیظ الله شمس]]<br /> # [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود فرد]]<br /> # [[فرهاد درودیان]]<br /> # [[فرشید اسدی]]<br /> <br /> === انقلابیون خارجی===<br /> # [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]<br /> # [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدریش انگلس]]<br /> # [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آنی ازبرت]]<br /> # [[سوفان چان]]<br /> # [[هارون هاشمی]]<br /> # [[سمینا اقبال]]<br /> # [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوجهاد]]<br /> # [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمون دو بووار]]<br /> # [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانتس فانون]]<br /> # [[لئون تروتسکی]]<br /> #[[ویکتور خارا]]<br /> #[[وو نگوین جیاپ]]<br /> #[[بابی ساندز]]<br /> <br /> === فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===<br /> # [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شریعتی]]<br /> # [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هانا آرنت]]<br /> # [[آنتونیو گرامشی]]<br /> # [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد اشرف]]<br /> # [[امیرحسین آریان‌پور]]<br /> # [[باروخ اسپینوزا]]<br /> # [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین صدیقی]]<br /> <br /> === تاریخ‌نگاران ===<br /> # [[یرواند آبراهامیان]]<br /> # [[فریدون آدمیت]]<br /> # [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ژانت آفاری]]<br /> <br /> === روحانیون ===<br /> # [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد امامی کاشانی]]<br /> # [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال گنجه‌ای]]<br /> # [[حسینعلی منتظری]]<br /> #[[عبدالغفار نقشبندی]]<br /> # [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === شخصیت‌های خارجی ===<br /> # [[ترور رفیق حریری]]<br /> # [[امه سه‌زر]]<br /> # [[الی ویزل]]<br /> # [[لرد راسل جانسون]]<br /> # [[مولود آئونیت]]<br /> # [[محمود شریف بسیونی]]<br /> # [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لرد رابین کوربت]]<br /> # [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یهودی منوهین]]<br /> # [[احمد سوکارنو]]<br /> # [[محمد سوهارتو]]<br /> # [[ایندیرا گاندی]]<br /> # [[احمد بن بلا]]<br /> # [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جو لیبرمن]]<br /> # [[جورج واشنگتن]]<br /> # [[وینستون چرچیل]]<br /> # [[ژوزف استالین]]<br /> # [[پینوشه]]<br /> # [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد انور السادات]]<br /> # [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اولیویه ونده کاستیل]]<br /> #[[اریک داوید]]<br /> #[[آلخو ویدال کوادراس]]<br /> #[[آبه پیر]]<br /> #[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اورسولا گرترود فون در لاین]]<br /> #[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هانری لکلرک]]<br /> #[[ناپلئون بناپارت]]<br /> #[[نیکلای چائوشسکو]]<br /> #[[سون یات سن]]<br /> #[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جاوید رحمان]]<br /> #[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]<br /> # [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]<br /> #[[رینالدو گالیندو پل]]<br /> #[[موریس دنبی کاپیتورن]]<br /> #[[احمد شهید]]<br /> #[[عاصمه جهانگیر]]<br /> #[[مای ساتو]]<br /> # [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن نصرالله]]<br /> # [[احمد چلبی]]<br /> <br /> === شناخته شدگان ===<br /> # [[دلارا دارابی]]<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدالله اربابی]]<br /> # [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه رجبی]]<br /> # [[سید محمد حسینی]]<br /> # [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک ریگی]]<br /> # [[دادشاه]]<br /> # [[سکینه سلیمان‌زاده]]<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلال نصرویی]]<br /> # [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارا دلدار]]<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر محمد خالقی]]<br /> # [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد بالدی]]<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هاله سحابی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نهال آهوقلندری]]<br /> # [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]<br /> # [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === تاریخی ===<br /> == اصطلاحات دوران مشروطه ==<br /> # [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فراموشخانه]]<br /> # [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی‌خواه]]<br /> # [[مشروطه و مشروعه]]<br /> # [[قانون اساسی مشروطیت]]<br /> # [[عدالت]]<br /> # [[مشروطه‌خواه]]<br /> # [[انجمن]]<br /> # [[قانون]]<br /> # [[ملت]]<br /> # [[تکفیر]]<br /> # [[آزادیستان]]<br /> # [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]<br /> # [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]<br /> # [[مستبدین]]<br /> # [[استبداد]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[استبداد صغیر]]<br /> # [[مرکز غیبی تبریز]]<br /> # [[انجمن ایالتی تبریز]]<br /> <br /> == نمادهای دوران مشروطه ==<br /> # [[امیرخیز]]<br /> <br /> == روزنامه‌های دوران مشروطه ==<br /> # [[روزنامه قانون]]<br /> # [[روزنامه حبل‌المتین]]<br /> <br /> == شخصیت‌های تاریخی ==<br /> # [[یپرم خان]]<br /> # [[یعقوب لیث]]<br /> # [[کیخسرو]]<br /> # [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رئیس‌علی دلواری]]<br /> # [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستفیک داویدیان]]<br /> # [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملک‌المتکلمین]]<br /> # [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]<br /> # [[محمود محمود]]<br /> # [[میرزا ملکم‌خان]]<br /> # [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهره قره‌العین]]<br /> # [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]<br /> # [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]<br /> # [[کریم طاهرزاده بهزاد]]<br /> # [[میرزا جواد سعدالدوله]]<br /> # [[سید محمد طباطبایی]]<br /> # [[سید عبدالله بهبهانی]]<br /> # [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]<br /> # [[ابراهیم صفایی]] <br /> # [[مهدی ملک‌زاده]]<br /> # [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]<br /> # [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]<br /> # [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]<br /> # [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]<br /> # [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا محمدحسین نائینی]]<br /> # [[شیخ احمد تربتی]]<br /> # [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]<br /> # [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی ارداقی]]<br /> # [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]<br /> # [[یحیی دولت‌آبادی]]<br /> # [[سید محمدرضا مساوات]]<br /> # [[سلیمان خان میکده]]<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه دولت‌آبادی]]<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خان سپهسالار]]<br /> # [[میرزای شیرازی]]<br /> # [[مریم عمید سمنانی]]<br /> # [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]<br /> # [[محمدولی خان تنکابنی]]<br /> # [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]<br /> # [[کامران میرزا]]<br /> # [[عباسقلی آدمیت]]<br /> # [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]<br /> # [[حسین پاشا خان]]<br /> # [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> === جان باختگان تظاهرات ===<br /> # [[نیکتا اسفندانی]]<br /> # [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته علیزاده]]<br /> # [[عزت ابراهیم‌نژاد]]<br /> # [[سعید زینالی]]<br /> # [[مصطفی صالحی]]<br /> # [[نوید افکاری]]<br /> # [[نوید بهبودی]]<br /> # [[عبدالله لرستانی]]<br /> # [[مهدی نیکویی]]<br /> # [[حمزه بریهی]]<br /> # [[فرزاد انصاری‌فر]]<br /> # [[محسن محمدپور]]<br /> # [[آرشام ابراهیمی]]<br /> # [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد عابدی]]<br /> # [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد معین‌فر]]<br /> # [[مهدی دائمی]]<br /> # [[رضا معظمی گودرزی]]<br /> # [[فرهاد مجدم]]<br /> # [[پدرام جعفری]]<br /> # [[سجاد رضایی]]<br /> # [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد طاهری]]<br /> # [[مینا شیخی]]<br /> # [[میلاد محققی]]<br /> # [[آذر میرزاپور زهابی]]<br /> # [[علیرضا انجوی]]<br /> # [[صانع ژاله]]<br /> # [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == تاریخ ==<br /> {{لنگر|تاریخ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انقلاب‌های جهان ===<br /> # [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب ویتنام]]<br /> # [[انقلاب چین]]<br /> # [[انقلاب کوبا]]<br /> # [[انقلاب شوروی]]<br /> # [[انقلاب الجزایر]]<br /> # [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب لیبی]]<br /> # [[انقلاب تونس]]<br /> # [[دولت فلسطین]]<br /> # [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیروزی انقلاب سوریه]]<br /> # [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===<br /> # [[دارالفنون]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]<br /> # [[قرارداد ۱۹۱۹]]<br /> # [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]<br /> # [[نهضت جنگل]]<br /> # [[جمهوری گیلان]]<br /> # [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلوای نان]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خودمختاری آذربایجان]]<br /> # [[قرارداد گس گلشائیان]]<br /> # [[قرارداد دارسی]]<br /> # [[کمیته زرگنده]]<br /> # [[نهضت ملی‌شدن نفت]]<br /> # [[قیام ۳۰ تیر]]<br /> # [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فدائیان اسلام]]<br /> # [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]<br /> # [[پیمان سنتو]]<br /> # [[ساواک]]<br /> # [[اصلاحات ارضی]]<br /> # [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام سیاهکل]]<br /> # [[زلزله بوئین زهرا]]<br /> # [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]<br /> # [[جنگ ظفار]]<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[گاهشماری شاهنشاهی]]<br /> # [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]<br /> # [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]<br /> # [[کنفرانس گوادلوپ]]<br /> # [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]<br /> # [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]<br /> # [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارداد کنسرسیوم]]<br /> # [[عهدنامه گلستان]]<br /> # [[عهدنامه ترکمانچای]]<br /> # [[انقلاب سفید]]<br /> # [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین فردوست]]<br /> # [[اردشیر زاهدی]]<br /> # [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله علم]]<br /> # [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]<br /> # [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]<br /> <br /> === دوران جمهوری اسلامی ===<br /> # [[تظاهرات در ایران]]<br /> # [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]<br /> # [[ماجرای نوار آیت]]<br /> # [[انفجار آمیا]]<br /> # [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب فرهنگی]]<br /> # [[جنگ ایران و عراق]]<br /> # [[عملیات کربلای ۴]]<br /> # [[مرکز اسلامی هامبورگ]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]<br /> # [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]<br /> # [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]<br /> # [[محاکمه اسدالله اسدی]]<br /> # [[گورستان خاوران]]<br /> # [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]<br /> # [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات کازرون]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]<br /> # [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[ترور میکونوس]]<br /> # [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]<br /> # [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]<br /> # [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]<br /> # [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]<br /> # [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]<br /> # [[کشتار مسلمانان]]<br /> # [[حمله شیمیایی به حلبچه]]<br /> # [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام تشنگان]]<br /> # [[مادران آبان]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[راهرو مرگ]]<br /> # [[زلزله خوی]]<br /> # [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انحلال سپاه پاسداران]]<br /> # [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاست النصر بالرعب]]<br /> # [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]<br /> # [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاجرت در ایران]]<br /> # [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیمان اسلو]]<br /> # [[غزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شوراهای مردمی]]<br /> # [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]<br /> # [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]<br /> # [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]<br /> # [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]<br /> # [[مجلس خبرگان]]<br /> # [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قتل زیر شکنجه]]<br /> # [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]<br /> # [[کودتای نوژه]]<br /> # [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]<br /> # [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]<br /> # [[عبدالهادی حائری]]<br /> # [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]<br /> <br /> === پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===<br /> # [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]<br /> # [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]<br /> <br /> === اپوزیسیون ایران ===<br /> # [[اپوزیسیون]]<br /> # [[رهبری ذی‌صلاح]]<br /> # [[پیام‌های مسعود رجوی]]<br /> # [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]<br /> # [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]<br /> # [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]<br /> # [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]<br /> # [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]<br /> # [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[نهضت عیاران]]<br /> # [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]<br /> # [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]<br /> # [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات واشنگتن]]<br /> # [[تظاهرات بروکسل]]<br /> # [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]<br /> # [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]<br /> # [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[کشتار پشت‌آشان]]<br /> # [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]<br /> # [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات فروغ جاویدان]]<br /> # [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]<br /> # [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ۳]]<br /> # [[منابع مالی مجاهدین خلق]]<br /> # [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]<br /> # [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]<br /> {{col-break}}<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]<br /> # [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]<br /> # [[کانون‌های شورشی]]<br /> # [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]<br /> # [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]<br /> # [[عملیات جاری]]<br /> # [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]<br /> # [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]<br /> # [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]<br /> # [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]<br /> # [[حمله تروریستی پشت آشان]]<br /> # [[انفجار قرارگاه حبیب]]<br /> # [[جنگ آلان]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]<br /> # [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]<br /> # [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]<br /> # [[شورشگران]]<br /> # [[گلریزان همیاری]]<br /> # [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]<br /> # [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خط قرمز]]<br /> # [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]<br /> # [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]<br /> # [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]<br /> # [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]<br /> # [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]<br /> # [[کنفرانس سیاست جدید]]<br /> # [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]<br /> # [[افشای طرح کویر]]<br /> # [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]<br /> # [[راه‌حل سوم]]<br /> # [[رادیو صدای مجاهد]]<br /> #[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]<br /> # [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]<br /> # [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]<br /> # [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]<br /> # [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]<br /> # [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]<br /> # [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]<br /> # [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]<br /> # [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]<br /> # [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]<br /> # [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]<br /> # [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]<br /> # [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]<br /> # [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]<br /> # [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]<br /> <br /> === احزاب ===<br /> # [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب دموکرات کردستان ایران]]<br /> # [[حزب کومله]]<br /> # [[حزب توده ایران]]<br /> # [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]<br /> # [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]<br /> # [[حزب آزادی کردستان]]<br /> # [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]<br /> # [[حزب کار ایران (توفان)]]<br /> # [[پژاک]]<br /> # [[جنبش دانشجویی]]<br /> # [[الحشد الشعبی]]<br /> # [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لشکر فاطمیون]]<br /> # [[لشکر زینبیون]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[نهضت آزادی]]<br /> # [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اخوان‌المسلمین]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == هنر و فرهنگ ==<br /> {{لنگر|هنر و فرهنگ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === فرهنگ ایران ===<br /> # [[فرهنگ ایران]]<br /> # [[گاه‌شماری ایرانی]]<br /> # [[جشن‌های ایرانی]]<br /> # [[سفره هفت‌سین]]<br /> # [[نوروز]]<br /> # [[حاجی فیروز]]<br /> # [[مهرگان]]<br /> # [[چهارشنبه‌سوری]]<br /> # [[شب یلدا]]<br /> # [[جشن سده]]<br /> # [[سیزده‌به‌در]]<br /> # [[خوشنویسی ایرانی]]<br /> # [[سینمای ایران]]<br /> # [[موسیقی ایران]]<br /> # [[غذاهای ایران]]<br /> # [[مجسمه‌سازی در ایران]]<br /> # [[قلم‌زنی در ایران]]<br /> # [[میناکاری در ایران]]<br /> # [[مینیاتور در ایران]]<br /> # [[آموزش و پرورش در ایران]]<br /> # [[شیر و خورشید]]<br /> # [[سرود ملی ایران]]<br /> # [[کریسمس]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جغرافیا و محیط زیست ==<br /> {{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[آلودگی هوا در ایران]]<br /> # [[جنگل‌های ایران]]<br /> # [[انرژی در ایران]]<br /> # [[محیط زیست ایران]]<br /> # [[تالاب‌های ایران]]<br /> # [[آبشارهای ایران]]<br /> # [[سیل در ایران]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[جنگل‌های هیرکانی]]<br /> <br /> === سدها ===<br /> # [[سد دز]]<br /> # [[سد کارون]]<br /> # [[سد امیرکبیر]]<br /> # [[سد ارس]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === آب‌ها ===<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[قنات]]<br /> # [[دریای خزر]]<br /> # [[خلیج فارس]]<br /> # [[دریای عمان]]<br /> # [[دریاچه هامون]]<br /> # [[رود کارون]]<br /> # [[رود ارس]]<br /> # [[هور العظیم]]<br /> # [[هور شادگان]]<br /> # [[زاینده‌رود]]<br /> # [[دریاچه ارومیه]]<br /> # [[تالاب انزلی]]<br /> # [[تالاب گاوخونی]]<br /> # [[تالاب پریشان]]<br /> # [[هیرمند]]<br /> <br /> === کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===<br /> # [[کویر لوت]]<br /> # [[غار علی صدر]]<br /> # [[بیستون]]<br /> # [[دماوند]]<br /> # [[سبلان]]<br /> # [[زاگرس]]<br /> # [[الوند]]<br /> # [[کرکس]]<br /> # [[تفتان]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جزیره و تنگه ===<br /> # [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انرژی در ایران ===<br /> # [[نیروی برق در ایران]]<br /> # [[نیروگاه اتمی بوشهر]]<br /> # [[نیروگاه‌های ایران]]<br /> # [[انرژی بادی در ایران]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]<br /> # [[میدان‌های نفتی ایران]]<br /> # [[میدان‌های گازی ایران]]<br /> # [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]<br /> <br /> === خاک ===<br /> # [[زمین‌شناسی ایران]]<br /> # [[گسل‌های ایران]]<br /> # [[معادن ایران]]<br /> # [[زلزله بم]]<br /> # [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]<br /> #[[زلزله خوی]]<br /> #[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == ادبیات ==<br /> {{لنگر|ادبیات}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[زبان فارسی]]<br /> # [[تاریخ ادبیات فارسی]]<br /> # [[مقاله]]<br /> # [[رمان]]<br /> # [[قصه]]<br /> # [[داستان کوتاه]]<br /> # [[روزنامه‌نگاری در ایران]]<br /> # [[شعر]]<br /> # [[شاهنامه]]<br /> # [[دیوان حافظ]]<br /> # [[مثنوی معنوی]]<br /> # [[گلستان سعدی]]<br /> # [[بوستان سعدی]]<br /> # [[رباعیات خیام]]<br /> # [[ساقی‌نامه]]<br /> # [[گنج‌نامه]]<br /> # [[کلیله و دمنه]]<br /> # [[سمک عیار]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === اساطیر ===<br /> # [[رستم]]<br /> # [[سهراب]]<br /> # [[سیاوش]]<br /> # [[گردآفرید]]<br /> # [[رودابه]]<br /> # [[آرش کمانگیر]]<br /> # [[پهلوانان شاهنامه]]<br /> <br /> === سرگرمی و تفریحات ===<br /> # [[ورزش در ایران]]<br /> # [[فوتبال در ایران]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == معرفی کتاب ==<br /> {{لنگر|معرفی کتاب}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === کتاب‌های مقاومت ===<br /> # [[بنیانگذاران]]<br /> # [[زنان نیروی تغییر]]<br /> # [[قهرمانان در زنجیر]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[پرواز همزنجیران]]<br /> # [[ایران، بازی اتمی رژیم]]<br /> # [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]<br /> # [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]<br /> # [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]<br /> # [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]<br /> # [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]<br /> # [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]<br /> # [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]<br /> <br /> === دیگر کتاب‌ها ===<br /> #[[مرگ کسب و کار من است]]<br /> #[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]<br /> #[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زمینه جامعه‌شناسی]]<br /> # [[جامعه‌شناسی هنر]]<br /> # [[تاریخ تمدن]]<br /> # [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]<br /> # [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]<br /> # [[لویاتان]]<br /> # [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]<br /> # [[تاریخ بیست ساله ایران]]<br /> # [[قرارداد اجتماعی]]<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == فلسفه ==<br /> {{لنگر|فلسفه}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====<br /> # [[مارکسیسم]]<br /> # [[لائیسیته]]<br /> # [[آتئیستم]]<br /> # [[اپورتونیسم]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم دینی]]<br /> # [[لیبرالیسم]]<br /> # [[سکولاریسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرمایه‌داری ملی]]<br /> # [[بنیادگرایی اسلامی]]<br /> # [[پست‌مدرنیسم]]<br /> # [[سانترالیزم دموکراتیک]]<br /> # [[دو اسلام سراپا متضاد]]<br /> # [[موقعیت انقلابی]]<br /> # [[تکامل اجتماعی]]<br /> # [[تکامل]]<br /> # [[دینامیزم قرآن]]<br /> # [[طلسم اختناق]]<br /> # [[تبیین جهان]]<br /> # [[دیالکتیک]]<br /> # [[جمهوری دموکراتیک]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[مبارزه مدنی]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[فرار مغزها]]<br /> # [[کتاب راه حسین]]<br /> # [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جامعه و علوم اجتماعی ==<br /> {{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === موضوعات اجتماعی ===<br /> # [[تلویزیون من و تو]]<br /> # [[پول‌شویی]]<br /> # [[اختلاس در ایران]]<br /> # [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]<br /> # [[کارتن خوابی]]<br /> # [[گورخوابی]]<br /> # [[کودکان کار در ایران]]<br /> # [[فروش اعضای بدن]]<br /> # [[اعتیاد در ایران]]<br /> # [[فقر در ایران]]<br /> # [[بحران بیکاری در ایران]]<br /> # [[خودکشی]]<br /> # [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حذف چهار صفر از پول ایران]]<br /> # [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]<br /> # [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]<br /> # [[روز جهانی زن]]<br /> # [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مالباختگان]]<br /> # [[ابرچالش آب]]<br /> # [[اول مهر]]<br /> # [[روز جهانی معلم]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[خصوصی سازی]]<br /> # [[بازار بورس ایران]]<br /> # [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستان قدس رضوی]]<br /> # [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]<br /> # [[لباس شخصی]]<br /> # [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]<br /> # [[قاچاق کالا در ایران]]<br /> # [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]<br /> # [[کولبر]]<br /> # [[بیت کوین]]<br /> # [[سوخت‌بری]]<br /> # [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهائیان ایران]]<br /> # [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]<br /> # [[چاپ اسکناس]]<br /> # [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چای دبش]]<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[اختلاف طبقاتی در ایران]]<br /> # [[بحران انرژی در ایران]]<br /> # [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انفجار مهیب بندرعباس]]<br /> # [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[بحران برق در ایران]]<br /> # [[بحران مسکن در ایران]]<br /> # [[بحران سلامت و روان در ایران]]<br /> # [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سرکوب زنان در ایران]]<br /> # [[بحران آموزش در ایران]]<br /> # [[بحران اقتصاد در ایران]]<br /> # [[بحران محیط زیست در ایران]]<br /> # [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]<br /> <br /> === موضوعات سیاسی و انقلابی ===<br /> # [[فراماسونری در ایران]]<br /> # [[سندیکا در ایران]]<br /> # [[سرکوب در ایران]]<br /> # [[نقض حقوق بشر در ایران]]<br /> # [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]<br /> # [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]<br /> # [[نسل‌کشی]]<br /> # [[قیام]]<br /> # [[توازن قوا]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[شعار]]<br /> # [[شکنجه]]<br /> # [[اعدام در ایران]]<br /> # [[برجام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]<br /> # [[مبارزه مسلحانه]]<br /> # [[مبارزه]]<br /> # [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی پیشتاز]]<br /> # [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عمق استراتژیک]]<br /> # [[دموکراسی]]<br /> <br /> === سیاست و حکومت ===<br /> # [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]<br /> # [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]<br /> # [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[بسیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پهباد]]<br /> # [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارگاه ثارالله]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[تفکیک جنسیتی]]<br /> # [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]<br /> # [[نوشیدن جام زهر]]<br /> # [[کنفرانس لهستان]]<br /> # [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]<br /> # [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]<br /> # [[تحریم علی خامنه‌ای]]<br /> # [[دارایی‌های خامنه‌ای]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]<br /> # [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]<br /> # [[ستاد اجرایی فرمان امام]]<br /> # [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[قتل کشیش‌های مسیحی]]<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]<br /> # [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]<br /> # [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]<br /> <br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === حقوق ===<br /> # [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصل عدم توسل به زور]]<br /> # [[انجمن حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حق تعیین سرنوشت]]<br /> # [[تمامیت ارضی]]<br /> # [[حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]<br /> # [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قانون پناهندگی]]<br /> # [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]<br /> # [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]<br /> # [[کنوانسیون ژنو]]<br /> # [[مداخله بشردوستانه]]<br /> # [[مصونیت دیپلماتیک]]<br /> # [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی رسانه]]<br /> # [[آزادی از ترس]]<br /> # [[بازداشت موقت]]<br /> # [[برابری در برابر قانون]]<br /> # [[حریم شخصی]]<br /> # [[حق درخواست]]<br /> # [[حقوق بشر (انسان)]]<br /> # [[خانه امن]]<br /> # [[دفاع مشروع]]<br /> # [[روز حقوق بشر]]<br /> # [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]<br /> # [[سازمان مردم‌نهاد]]<br /> # [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]<br /> # [[فعال حقوق بشر]]<br /> # [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]<br /> # [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]<br /> # [[مهاجرت آزاد]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]<br /> # [[حقوق طبیعی]]<br /> # [[حق انقلاب]]<br /> # [[احکام دینی]]<br /> # [[تفتیش عقاید]]<br /> # [[جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[فتوا]]<br /> # [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]<br /> # [[بغی]]<br /> # [[محاربه]]<br /> # [[حاکم شرع]]<br /> # [[استرداد]]<br /> # [[شکنجه دولتی]]<br /> # [[استقلال قضایی]]<br /> # [[دادگاه قانون اساسی]]<br /> # [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]<br /> # [[دفاعیات کنت لوئیس]]<br /> # [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زندان‌ها ===<br /> # [[زندان اوین]]<br /> # [[زندان قصر]]<br /> # [[زندان قزلحصار]]<br /> # [[زندان گوهردشت]]<br /> # [[زندان کهریزک]]<br /> # [[زندان دیزل‌آباد]]<br /> # [[زندان یونسکو]]<br /> # [[زندان قزل‌قلعه]]<br /> # [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندان قرچک]]<br /> # [[زندان تهران بزرگ]]<br /> # [[زندان حشمتیه]]<br /> # [[زندان سراوان]]<br /> # [[زندان زابل]]<br /> # [[زندان مرکزی مشهد]]<br /> # [[زندان عادل‌آباد شیراز]]<br /> # [[زندان خورین]]<br /> # [[زندان تبریز]]<br /> # [[زندان مرکزی اورمیه]]<br /> # [[زندان فجر دزفول]]<br /> # [[زندان دستگرد اصفهان]]<br /> # [[زندان شیبان اهواز]]<br /> # [[زندان صیدنایا]]<br /> # [[زندان لاکان رشت]]<br /> # [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88421 2026-05-04T09:53:32Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt; {{جعبه زندگینامه | نام = کاظم افجه‌ای | تصویر =کاظم افجه‌ای.jpg | عنوان تصویر = | زادروز = | زادگاه = تهران، ایران | تاریخ مرگ = ۸ تیر ۱۳۶۰ | مکان مرگ = بیمارستان شهدای تجریش، تهران | علت مرگ = جراحات ناشی از سقوط از ارتفاع پس از درگیری مسلحانه | ملیت = ایرانی | شناخته‌شده برای = اقدام مسلحانه در زندان [[اوین]] و نقش در تحولات مرتبط با زندانیان سیاسی دهه ۱۳۶۰ | تحصیلات = دیپلم | سن = ۲۰ سال }} &lt;/noinclude&gt;<br /> <br /> '''کاظم افجه‌ای،''' از فعالان جوان سیاسی پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود که در بستر تحولات پرتنش سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۰، به فعالیت در ارتباط با [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] پرداخت. او در شرایطی وارد فعالیت سیاسی شد که ساختار قدرت در ایران در حال تثبیت و همزمان برخورد با نیروهای مخالف در حال گسترش بود.<br /> <br /> بر اساس منابع موجود، افجه‌ای از اواخر سال ۱۳۵۸ در چارچوب یک مأموریت سازمانی در دادستانی انقلاب مشغول به کار شد و سپس در زندان اوین حضور یافت. این موقعیت به او امکان داد تا از نزدیک با وضعیت زندانیان سیاسی و روندهای قضایی آن دوره آشنا شود.<br /> <br /> پس از وقایع ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و آغاز موج گسترده سرکوب مخالفان سیاسی، فضای زندان‌ها به‌ویژه زندان اوین به‌شدت امنیتی شد. در چنین شرایطی، گزارش‌هایی درباره افزایش اعدام‌ها و فشار بر زندانیان منتشر شد. در این بستر، کاظم افجه‌ای در ۸ تیر ۱۳۶۰ دست به اقدام مسلحانه‌ای زد که در جریان آن [[محمد کچویی]]، رئیس وقت زندان اوین، کشته شد.<br /> <br /> در ادامه این رویداد، افجه‌ای پس از اتمام مهمات، از ساختمان زندان به پایین سقوط کرد و به‌شدت مجروح شد. وی به بیمارستان منتقل شد اما تلاش‌ها برای نجات جانش بی‌نتیجه ماند.<br /> <br /> در برخی روایت‌ها، علاوه بر این واقعه، به نقش او در از بین رفتن یا انتقال بخشی از اسناد مربوط به زندانیان اشاره شده است؛ موضوعی که به‌گفته این منابع، موجب نجات جان شماری از زندانیان یا کاهش فشار بر آنان شد. با این حال، درباره ابعاد و میزان تأثیر این موضوع، میان منابع مختلف اختلاف‌نظر وجود دارد.<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> <br /> === تولد و سال‌های اولیه ===<br /> کاظم افجه‌ای در تهران متولد شد. اطلاعات دقیق درباره تاریخ تولد او در منابع منتشرشده محدود است، اما بر اساس داده‌های موجود، وی در زمان مرگ حدود ۲۰ سال سن داشت. دوران کودکی و نوجوانی او همزمان با سال‌های پایانی حکومت [[محمدرضا شاه پهلوی]] و فضای سیاسی متحول آن دوره سپری شد.<br /> <br /> این دوره از تاریخ ایران با رشد نارضایتی‌های اجتماعی، فعالیت گروه‌های سیاسی و شکل‌گیری اعتراضات گسترده همراه بود. بسیاری از جوانان نسل افجه‌ای، در چنین فضایی به سیاست و فعالیت‌های اجتماعی علاقه‌مند شدند.<br /> <br /> افجه‌ای نیز در همین بستر رشد یافت و تا مقطع دیپلم به تحصیل ادامه داد. درباره رشته تحصیلی یا فعالیت‌های خاص او در دوران تحصیل اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما برخی منابع به روحیه فعال و حساس او نسبت به مسائل اجتماعی اشاره کرده‌اند.&lt;ref&gt;[https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/442 با یاد مجاهد شهید کاظم افجه‌ای-سایت مجاهدین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === ورود به فعالیت‌های سیاسی ===<br /> پس از پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]]، فضای سیاسی کشور وارد مرحله‌ای جدید شد. در این دوره، گروه‌ها و جریان‌های مختلف سیاسی تلاش کردند جایگاه خود را در ساختار جدید تثبیت کنند.<br /> <br /> کاظم افجه‌ای در این مقطع به فعالیت سیاسی روی آورد و به‌تدریج با [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] ارتباط برقرار کرد. این سازمان که پیش از انقلاب نیز فعال بود، در سال‌های نخست پس از انقلاب به یکی از جریان‌های مهم مخالف تبدیل شد.<br /> <br /> بر اساس برخی منابع، افجه‌ای در همین دوره به‌عنوان یکی از هواداران فعال سازمان شناخته می‌شد و در فعالیت‌های مرتبط با آن مشارکت داشت.<br /> <br /> === مأموریت در دادستانی ===<br /> از اواسط اسفند ۱۳۵۸، کاظم افجه‌ای مأموریتی در دادستانی انقلاب دریافت کرد. این مأموریت، که در برخی منابع به‌عنوان یک مأموریت سازمانی توصیف شده، نقش مهمی در مسیر فعالیت او داشت.<br /> <br /> حضور در دادستانی، که یکی از نهادهای کلیدی در برخورد با مخالفان سیاسی بود، به افجه‌ای امکان داد تا به اطلاعات و روندهای قضایی دسترسی پیدا کند. این موقعیت، در عین حال، او را در معرض فضای پیچیده و پرتنش دستگاه قضایی آن دوره قرار داد.<br /> <br /> در این دوره، دادستانی انقلاب نقشی محوری در رسیدگی به پرونده‌های سیاسی و امنیتی داشت و بسیاری از بازداشت‌ها، محاکمات و احکام از طریق این نهاد انجام می‌شد.<br /> <br /> === ارتباط با زندانیان سیاسی ===<br /> یکی از جنبه‌های مهم فعالیت کاظم افجه‌ای، ارتباط او با زندانیان سیاسی عنوان شده است. از جمله این موارد، ارتباط با [[محمدرضا سعادتی]]، از اعضای سازمان مجاهدین خلق که در زندان اوین نگهداری می‌شد، ذکر شده است.<br /> <br /> برخی منابع ادعا می‌کنند که افجه‌ای تلاش‌هایی برای کمک به این زندانیان انجام می‌داد، هرچند جزئیات این فعالیت‌ها به‌طور دقیق مشخص نیست.<br /> <br /> این ارتباطات، در شرایطی شکل می‌گرفت که فضای زندان‌ها به‌تدریج امنیتی‌تر می‌شد و دسترسی به زندانیان با محدودیت‌های بیشتری همراه بود.<br /> == فعالیت در زندان اوین ==<br /> کاظم افجه‌ای در ادامهٔ مأموریت خود، در زندان [[اوین]] مستقر شد؛ زندانی که از همان سال‌های ابتدایی پس از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] به یکی از مهم‌ترین مراکز نگهداری زندانیان سیاسی تبدیل شده بود.<br /> <br /> زندان اوین در سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰، به‌ویژه پس از تشدید درگیری‌های سیاسی، به کانونی از بازداشت، بازجویی و صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی بدل شد. در این دوره، ساختار مدیریتی زندان تحت نظر چهره‌هایی مانند [[اسدالله لاجوردی]] و [[محمد کچویی]] اداره می‌شد که نقش مهمی در سیاست‌های امنیتی و قضایی آن زمان داشتند.<br /> <br /> حضور افجه‌ای در چنین محیطی، او را به‌طور مستقیم با واقعیت‌های درونی زندان، از جمله شرایط نگهداری زندانیان، روند بازجویی‌ها و اجرای احکام، مواجه کرد. برخی منابع نزدیک به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] تأکید می‌کنند که او در این دوره به‌طور مستمر با بدنهٔ سازمان در ارتباط بود و اطلاعاتی از وضعیت زندان منتقل می‌کرد.<br /> <br /> از جمله نکاتی که در این منابع برجسته شده، تلاش او برای کمک به زندانیان سیاسی است. در برخی روایت‌ها آمده است که او در انتقال پیام‌ها، کاهش فشار بر زندانیان یا ایجاد اختلال در روندهای اداری مرتبط با پرونده‌ها نقش داشته است.<br /> <br /> همچنین گزارش‌هایی وجود دارد که حاکی از ناپدید شدن یا از بین رفتن بخشی از اسناد و مدارک زندانیان در این دوره است. بر اساس این روایت‌ها، این موضوع باعث شد که هویت یا پروندهٔ برخی زندانیان برای مدتی نامشخص بماند و در نتیجه، تعدادی از آنان از اعدام یا مجازات‌های سنگین نجات یابند. با این حال، این ادعاها در همه منابع تأیید نشده و درباره میزان و نحوهٔ نقش افجه‌ای در این موضوع اختلاف‌نظر وجود دارد.<br /> <br /> == شرایط سیاسی پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ ==<br /> برای درک بهتر اقدام کاظم افجه‌ای، بررسی زمینهٔ سیاسی آن زمان ضروری است.<br /> <br /> در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، تظاهرات گسترده‌ای در تهران و برخی شهرهای دیگر برگزار شد که به درگیری‌های شدید میان نیروهای حکومتی و مخالفان، به‌ویژه [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، انجامید. این رویداد نقطهٔ عطفی در روند برخورد با مخالفان سیاسی به‌شمار می‌رود.<br /> <br /> پس از این تاریخ، موجی از بازداشت‌ها، محاکمات سریع و اعدام‌ها آغاز شد. بسیاری از فعالان سیاسی، دانشجویان و هواداران گروه‌های مخالف بازداشت شدند و تعداد زیادی از آنان در مدت کوتاهی با احکام سنگین مواجه شدند.<br /> <br /> زندان اوین در این دوره به یکی از مراکز اصلی اجرای این سیاست‌ها تبدیل شد. گزارش‌های متعددی از افزایش تعداد زندانیان، تشدید بازجویی‌ها و اجرای احکام اعدام در این زندان منتشر شده است.<br /> <br /> در چنین فضایی، افرادی مانند کاظم افجه‌ای که در داخل ساختار حضور داشتند، با شرایطی مواجه بودند که از یک‌سو به‌عنوان بخشی از سیستم محسوب می‌شدند و از سوی دیگر، به‌گفته برخی منابع، با زندانیان سیاسی همدلی داشتند.<br /> <br /> این تضاد، به‌ویژه در روایت‌های مربوط به افجه‌ای، به‌عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار در تصمیم او برای اقدام نهایی مطرح شده است.<br /> <br /> == رویداد ۸ تیر ۱۳۶۰ ==<br /> <br /> === زمینه‌های وقوع ===<br /> بر اساس برخی گزارش‌ها، در روزهای ابتدایی تیر ۱۳۶۰، برنامه‌هایی برای اجرای اعدام‌های گسترده در زندان اوین در دست بررسی یا اجرا بود. این گزارش‌ها، که عمدتاً در منابع نزدیک به سازمان مجاهدین خلق آمده‌اند، از احتمال اعدام تعداد زیادی از زندانیان سیاسی در یک بازه زمانی کوتاه خبر می‌دهند.<br /> <br /> در چنین شرایطی، گفته می‌شود که کاظم افجه‌ای به‌شدت تحت تأثیر فضای حاکم بر زندان قرار گرفته بود و به‌ویژه مشاهدهٔ اعدام‌ها و شکنجه‌ها، او را دچار فشار روانی شدید کرده بود.<br /> <br /> === شرح واقعه ===<br /> در روز ۸ تیر ۱۳۶۰، کاظم افجه‌ای در زندان اوین دست به اقدام مسلحانه زد. بر اساس روایت‌های موجود، او ابتدا به یک سلاح کمری دست یافت. برخی منابع اشاره کرده‌اند که پیش از آن، سلاح اصلی او (مسلسل یوزی) از وی گرفته شده بود، زیرا مسئولان زندان به او مشکوک شده بودند.<br /> <br /> با این حال، او موفق شد سلاح دیگری تهیه کند و با استفاده از آن، به [[محمد کچویی]]، رئیس وقت زندان اوین، شلیک کند. در نتیجه این تیراندازی، کچویی کشته شد.<br /> <br /> در برخی روایت‌ها همچنین به هدف قرار دادن دیگر مسئولان زندان اشاره شده، اما جزئیات این بخش در منابع مختلف متفاوت است.<br /> <br /> === پایان درگیری ===<br /> پس از این اقدام، افجه‌ای با شرایطی مواجه شد که عملاً راه گریزی برای او باقی نمانده بود. با پایان یافتن مهمات سلاح، او به سمت طبقات بالای ساختمان حرکت کرد.<br /> <br /> در نهایت، وی از طبقه سوم ساختمان زندان خود را به پایین پرتاب کرد. این اقدام موجب وارد شدن آسیب شدید به سر و بدن او شد و وی را در وضعیت بحرانی قرار داد.<br /> <br /> این بخش از ماجرا در اغلب منابع به‌عنوان تلاشی برای جلوگیری از دستگیری و بازجویی توصیف شده است.<br /> <br /> === پیامدهای فوری ===<br /> پس از وقوع این حادثه، فضای زندان اوین به‌شدت امنیتی شد. گزارش‌ها حاکی از افزایش تدابیر حفاظتی و بررسی‌های گسترده در داخل زندان است.<br /> <br /> همچنین، در برخی منابع به این موضوع اشاره شده که همزمان با این واقعه، بخشی از اسناد و مدارک زندان ناپدید شده بود؛ موضوعی که به‌گفته این منابع، تأثیراتی بر روند پیگیری پرونده‌های برخی زندانیان داشت.<br /> <br /> با این حال، به‌دلیل محدودیت دسترسی به منابع مستقل، بررسی دقیق این ادعاها با دشواری همراه است.<br /> == انتقال به بیمارستان و آخرین ساعات ==<br /> پس از سقوط از ارتفاع در زندان [[اوین]]، کاظم افجه‌ای در وضعیت وخیم به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که وی دچار آسیب شدید مغزی شده و در حالت اغما قرار داشت.<br /> <br /> بر اساس برخی روایت‌های شاهدان عینی، با وجود بی‌حرکت بودن او، فضای امنیتی شدیدی در اطرافش برقرار بود. گفته شده است که نیروهای مسلح در محل استقرار او حضور داشتند و تدابیر سخت‌گیرانه‌ای برای کنترل وضعیت اعمال شده بود.<br /> <br /> در یکی از این روایت‌ها، که از سوی یکی از اعضای کادر درمانی نقل شده، به شرایط خاص نگهداری او اشاره شده است: حضور مداوم نیروهای مسلح در اتاق مراقبت‌های ویژه، آمادگی برای شلیک در صورت هرگونه حرکت، و فضای پرتنش میان کادر درمان و نیروهای امنیتی. این روایت‌ها، اگرچه در همه منابع به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند، اما در بازسازی فضای آن زمان مورد استناد قرار گرفته‌اند.<br /> <br /> با وجود تلاش پزشکان برای حفظ جان او، وضعیت جسمانی افجه‌ای بهبود نیافت و وی در همان روز، ۸ تیر ۱۳۶۰، در بیمارستان درگذشت.<br /> <br /> == وصیت‌نامه ==<br /> وصیت‌نامه‌ای به کاظم افجه‌ای نسبت داده شده است که در آن دیدگاه‌های او درباره وضعیت سیاسی و مسئولیت فردی در برابر آن بیان شده است.<br /> <br /> در این متن، بر ضرورت واکنش در برابر آنچه «بی‌عدالتی» و «سرکوب» توصیف شده، تأکید شده است. یکی از محورهای اصلی این وصیت‌نامه، نقد سکوت در برابر احکام اعدام و تأکید بر لزوم اقدام در برابر آن است.<br /> <br /> در بخشی از این متن، این پرسش مطرح شده است که آیا باید در برابر صدور احکام اعدام تنها نظاره‌گر بود یا باید واکنشی فعال نشان داد. این دیدگاه، بازتابی از فضای پرتنش و قطبی‌شده آن دوره و نوع مواجهه بخشی از فعالان سیاسی با آن شرایط تلقی می‌شود.<br /> <br /> تحلیل این وصیت‌نامه نشان می‌دهد که در آن، نوعی نگاه کنش‌گرایانه و مبتنی بر مسئولیت فردی در برابر تحولات سیاسی برجسته شده است؛ نگاهی که در میان برخی جریان‌های سیاسی آن دوره رایج بود.<br /> <br /> == مقایسه روایت‌ها ==<br /> روایت‌های مربوط به کاظم افجه‌ای و رویداد ۸ تیر ۱۳۶۰، بسته به منبع، تفاوت‌های قابل توجهی دارند. این تفاوت‌ها را می‌توان در چند محور اصلی بررسی کرد:<br /> <br /> === روایت‌های نزدیک به سازمان مجاهدین خلق ===<br /> در منابع نزدیک به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، افجه‌ای به‌عنوان یک «مجاهد» و «قهرمان» معرفی می‌شود. در این روایت‌ها، اقدام او نه‌تنها واکنشی به شرایط زندان، بلکه تلاشی برای جلوگیری از اعدام گسترده زندانیان سیاسی توصیف شده است.<br /> <br /> همچنین در این منابع، به نقش او در از بین رفتن اسناد زندانیان اشاره می‌شود و این اقدام به‌عنوان عاملی در نجات جان تعدادی از زندانیان مطرح می‌گردد.<br /> <br /> === روایت‌های رسمی جمهوری اسلامی ===<br /> در مقابل، منابع رسمی جمهوری اسلامی، این رویداد را به‌عنوان یک اقدام مسلحانه علیه مسئولان زندان توصیف کرده‌اند. در این روایت‌ها، تمرکز بیشتر بر کشته شدن [[محمد کچویی]] و جنبه امنیتی حادثه است.<br /> <br /> در این منابع، معمولاً اشاره‌ای به ادعاهای مربوط به نجات زندانیان یا از بین رفتن اسناد نمی‌شود، یا این موضوعات مورد تأکید قرار نمی‌گیرند.<br /> <br /> فردی به نام «جولایی» در گفت‌وگو با خبرگزاری فارسی گفته است:&lt;blockquote&gt;«مدتی بود که افجه‌ای دو پایش را گچ گرفته بود، آن روز (فردای انفجار حزب) ساعت 11 صبح به همراه آقای قدیریان به دفتر آ لاجوردی دعوت شدیم.<br /> <br /> وقتی من وارد اوین شدم و داشتم از سربالایی اوین (روبروی دادسرا) رد می‌شدم، افجه‌ای را دیدم که روی چمن‌ها نشسته بود و من را زیر نظر داشت.<br /> <br /> جلسه ما در اتاق آقای غفارپور معاون قضایی بود. آقای غفارپور به کچویی گفت مراقب افجه‌ای باش به نظرم امروز قصد قتل‌عام دارد. مرحوم شهید کچویی قبول نکرد و گفت من به این حرف نرسیدم.<br /> <br /> ...<br /> <br /> در حیاط، کنار استخر نشسته بودیم و دو نفر از حاکمان شرع یعنی آقایان سعیدی و ناظم‌زاده هم با ما بودند.  لاجوردی از کچویی دعوت کرد تا او هم نهار بخورد، اما  کچویی گفت که نهار خورده است.  لاجوردی از او خواست تا پارچ آب را از قناتی که در آن زمان آب خوبی داشت -اما امروز بسیار آلوده شده- برود و آب بیاورد.<br /> <br /> همین که کچویی برگشت، ناگهان دیدیم افجه‌ای بدون اینکه پایش در گچ باشد، جلوی ما پرید و بعد از اینکه گفت «به نام خدا و خلق قهرمان ایران» با اسلحه برتایی که داشت، شروع به شلیک کرد.<br /> <br /> لاجوردی به سرعت پشت یک درخت پناه گرفت و ما هم روی زمین خوابیدیم اما آقای سعیدی دو تیر به شکمش اصابت کرد.<br /> <br /> کچویی هنوز ایستاده بود. لاجوردی فریاد زد «ممد بخواب روی زمین» ولی کچویی به سمت افجه‌ای رفت و از او پرسید پسر چه کار می‌کنی؟ او هم گلوله‌های آخرش را به سر  کچویی زد و  کچویی بعد از انتقال به بیمارستان طالقانی به شهادت رسید.<br /> <br /> با صدای تیراندازی، بچه‌های دادسرا سریع به محل آمدند. خواهرزاده آقای خزعلی می‌خواست با تیر افجه‌ای را بزند که  لاجوردی گفت او را زنده می‌خواهم. بعد دست افجه‌ای را محکم گرفت و به سمت پشت‌بام ساختمان رفت. آقای منتظری که اکنون دادستان کل کشور است آنجا بود می‌گفت من لاجوردی را دیدم که تمام بدنش می‌لرزید و افجه‌ای را با خود بالا برد.<br /> <br /> آنجا یکی از بچه‌ها که مسئول انگشت‌نگاری اوین بود به  لاجوردی می‌گوید اجازه بده من او را بگیرم و شما بازجویی‌اش کن. همین که لاجوردی دست افجه‌ای را رها کرد، خودش را از بالای ساختمان به پایین انداخت و بعد از 3-2 روز که در کُما بود، مُرد.»&lt;ref&gt;[https://farsi.fffi.se/%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A8%D9%87-%DA%A9%DA%86%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA/ جولایی در گفت‌وگو با فارس : به کچویی گفتیم افجه‌ای قابل اعتماد نیست، قبول نکرد- اتحاد انجمن‌های برای ایران آزاد]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;احمد قدیریان از همکاران لاجوردی گفته است:&lt;blockquote&gt;«روز هشتم تیر جلسه‌ای با حضور ۲۴ تن از حکام شرع، آقای لاجوردی، آیت‌الله قدوسی، آیت‌الله گیلانی و چندین نفر دیگر از جمله خودم در دادسرا تشکیل شد. کاظم افجه‌ای که متوجه قضیه شده بود با هماهنگی سعادتی با سلاح کلاشنیکف که آن را روی رگبار گذاشته بود پشت در جلسه قرار گرفت. آقای محمد میرآبی مسئول دفتر آقای گیلانی متوجه او شد و از او پرسید این جا چه می‌کنی؟ افجه‌ای در جواب گفت: یک سؤال شرعی دارم و می‌خواهم از آقای گیلانی بپرسم. در واقع او برای قتل عام اعضای آن جلسه آمده بود. آقای میرآبی و آقای غفارپور معاون قضایی، او را از آنجا بیرون کرده و با تندی به آقای کچویی گفتند برای چه او به اینجا آمده است، این آدم خطرناکی است. منتها آقای کچویی به خاطر اینکه ایشان توبه کرده و بسیار انسان دلرحم و دلسوزی بود نمی‌پذیرفت، ولی دستور داد اسلحه را از او بگیرند. در همان حال، افجه‌ای با موتور از اوین بیرون رفت و یک قبضه اسلحه کمری رولور تهیه کرده و برگشت. بعد از اتمام جلسه، حکام شرع و دیگران در ضلع شرقی اوین زیر درختان نشسته بودند و پاسخگوی توضیحات و مسائل شرعی زندانیان بودند؛ در همین حال، افجه‌ای به آن‌ها نزدیک شد و اسلحه را به سمت آن‌ها کشید. آقای لاجوردی متوجه قضیه شده، پشت درخت پنهان شد، آقای کچویی اسلحه خود را بیرون آورد، اما قبل از آن، افجه‌ای تیری به سر او زد. پس از مجروحیت، محمد کچویی را به بیمارستان شهدای تجریش انتقال می‌دهند، اما حین عمل جراحی، به شهادت می‌رسد. چند نفر دیگر از حکام شرع، مجروح شدند و محافظان آقای لاجوردی او را دستگیر کرده، به پشت بام دادسرا بردند. هنگامی که آقای لاجوردی از او بازجویی کرد که برای چه این کار را کردی؟ اسلحه را از کجا آوردی و ...؟ ایشان اظهار داشت که من تشنه‌ام و درخواست یک لیوان آب کرد. بعد از اینکه آب را خورد، خود را از پشت بام به پایین پرت کرد.»&lt;ref&gt;[https://www.javanonline.ir/fa/news/914924/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%BE%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%A7%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%81%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86 داستان واپسین ساعات زندگی مردی از «طایفه فتیان»- جوان‌آنلاین]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> === روایت‌های مستقل و تحلیلی ===<br /> برخی منابع تحلیلی و پژوهشی، تلاش کرده‌اند با مقایسه این دو دسته روایت، تصویری پیچیده‌تر از ماجرا ارائه دهند. در این نگاه، اقدام افجه‌ای در چارچوب شرایط بحرانی و قطبی‌شده آن دوره تحلیل می‌شود؛ شرایطی که در آن، مرز میان کنش سیاسی، مقاومت و خشونت به‌شدت محل مناقشه بوده است.<br /> <br /> این دسته از تحلیل‌ها، بر اهمیت بررسی زمینه‌های تاریخی، اجتماعی و روانی چنین اقداماتی تأکید می‌کنند و از تقلیل آن به یک روایت تک‌بعدی پرهیز دارند.<br /> <br /> == جایگاه در ادبیات سیاسی ==<br /> نام کاظم افجه‌ای در ادبیات سیاسی مرتبط با دهه ۱۳۶۰، به‌ویژه در گفتمان [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، جایگاه ویژه‌ای دارد.<br /> <br /> در این ادبیات، از او به‌عنوان یکی از «قهرمانان ملی» و «مجاهدان شهید» یاد می‌شود و اقدام او در کنار اقدامات افرادی چون [[علی‌اکبر اکبری]] به‌عنوان نمونه‌هایی از مقابله مسلحانه با مسئولان قضایی و امنیتی مطرح می‌گردد.<br /> <br /> همچنین در برخی بیانیه‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی سال‌های بعد، نام او در کنار دیگر چهره‌های این جریان به‌عنوان نماد «مقاومت» ذکر شده است.<br /> <br /> == تحلیل تاریخی ==<br /> از منظر تاریخی، اقدام کاظم افجه‌ای را می‌توان در چارچوب تحولات سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ تحلیل کرد؛ دوره‌ای که با تشدید درگیری‌های سیاسی، حذف تدریجی رقبا و تثبیت ساختار قدرت در جمهوری اسلامی همراه بود.<br /> <br /> در این دوره، بسیاری از کنشگران سیاسی، به‌ویژه جوانان، در شرایطی قرار گرفتند که گزینه‌های محدودی پیش روی خود می‌دیدند. برخی به فعالیت‌های مخفیانه، برخی به مهاجرت و برخی نیز به اقدامات رادیکال روی آوردند.<br /> <br /> اقدام افجه‌ای، در این چارچوب، نمونه‌ای از کنش‌های رادیکال فردی در واکنش به شرایط سیاسی و امنیتی آن زمان تلقی می‌شود.<br /> <br /> در عین حال، اختلاف روایت‌ها درباره او نشان می‌دهد که این رویداد همچنان بخشی از حافظهٔ مناقشه‌آمیز تاریخ معاصر ایران است و تفسیر آن به دیدگاه‌های سیاسی و ایدئولوژیک وابسته است.<br /> <br /> == جمع‌بندی ==<br /> کاظم افجه‌ای یکی از چهره‌های بحث‌برانگیز و چندروایتی تاریخ معاصر ایران در دهه ۱۳۶۰ است. زندگی کوتاه او، که در بستر یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های سیاسی کشور شکل گرفت، بازتابی از پیچیدگی‌ها و تضادهای آن زمان است.<br /> <br /> اقدام او در ۸ تیر ۱۳۶۰، در عین حال که از سوی برخی به‌عنوان نماد مقاومت و از سوی دیگر به‌عنوان یک اقدام خشونت‌آمیز تلقی شده، همچنان موضوع تحلیل و تفسیرهای متفاوت باقی مانده است.<br /> <br /> == منابع ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88417 2026-05-04T09:40:02Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt; {{جعبه زندگینامه | نام = کاظم افجه‌ای | تصویر =کاظم افجه‌ای.jpg | عنوان تصویر = | زادروز = | زادگاه = تهران، ایران | تاریخ مرگ = ۸ تیر ۱۳۶۰ | مکان مرگ = بیمارستان شهدای تجریش، تهران | علت مرگ = جراحات ناشی از سقوط از ارتفاع پس از درگیری مسلحانه | ملیت = ایرانی | شناخته‌شده برای = اقدام مسلحانه در زندان [[اوین]] و نقش در تحولات مرتبط با زندانیان سیاسی دهه ۱۳۶۰ | تحصیلات = دیپلم | سن = ۲۰ سال }} &lt;/noinclude&gt;<br /> <br /> '''کاظم افجه‌ای''' از اعضا و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] در سال‌های نخست پس از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] بود که در ۸ تیر ۱۳۶۰ در جریان یک رویداد مسلحانه در زندان [[اوین]] مجروح شد و ساعاتی بعد در بیمارستان به‌دلیل شدت جراحات درگذشت. نام او در روایت‌های مختلف، به‌ویژه در ادبیات سیاسی سازمان مجاهدین خلق، به‌عنوان یکی از چهره‌های شاخص مقاومت در برابر سرکوب‌های دهه ۱۳۶۰ مطرح شده است.<br /> <br /> == چکیده ==<br /> کاظم افجه‌ای از فعالان جوان سیاسی پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود که در بستر تحولات پرتنش سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۰، به فعالیت در ارتباط با [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] پرداخت. او در شرایطی وارد فعالیت سیاسی شد که ساختار قدرت در ایران در حال تثبیت و همزمان برخورد با نیروهای مخالف در حال گسترش بود.<br /> <br /> بر اساس منابع موجود، افجه‌ای از اواخر سال ۱۳۵۸ در چارچوب یک مأموریت سازمانی در دادستانی انقلاب مشغول به کار شد و سپس در زندان اوین حضور یافت. این موقعیت به او امکان داد تا از نزدیک با وضعیت زندانیان سیاسی و روندهای قضایی آن دوره آشنا شود.<br /> <br /> پس از وقایع ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و آغاز موج گسترده سرکوب مخالفان سیاسی، فضای زندان‌ها به‌ویژه زندان اوین به‌شدت امنیتی شد. در چنین شرایطی، گزارش‌هایی درباره افزایش اعدام‌ها و فشار بر زندانیان منتشر شد. در این بستر، کاظم افجه‌ای در ۸ تیر ۱۳۶۰ دست به اقدام مسلحانه‌ای زد که در جریان آن [[محمد کچویی]]، رئیس وقت زندان اوین، کشته شد.<br /> <br /> در ادامه این رویداد، افجه‌ای پس از اتمام مهمات، از ساختمان زندان به پایین سقوط کرد و به‌شدت مجروح شد. وی به بیمارستان منتقل شد اما تلاش‌ها برای نجات جانش بی‌نتیجه ماند.<br /> <br /> در برخی روایت‌ها، علاوه بر این واقعه، به نقش او در از بین رفتن یا انتقال بخشی از اسناد مربوط به زندانیان اشاره شده است؛ موضوعی که به‌گفته این منابع، موجب نجات جان شماری از زندانیان یا کاهش فشار بر آنان شد. با این حال، درباره ابعاد و میزان تأثیر این موضوع، میان منابع مختلف اختلاف‌نظر وجود دارد.<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> <br /> === تولد و سال‌های اولیه ===<br /> کاظم افجه‌ای در تهران متولد شد. اطلاعات دقیق درباره تاریخ تولد او در منابع منتشرشده محدود است، اما بر اساس داده‌های موجود، وی در زمان مرگ حدود ۲۰ سال سن داشت. دوران کودکی و نوجوانی او همزمان با سال‌های پایانی حکومت [[محمدرضا شاه پهلوی]] و فضای سیاسی متحول آن دوره سپری شد.<br /> <br /> این دوره از تاریخ ایران با رشد نارضایتی‌های اجتماعی، فعالیت گروه‌های سیاسی و شکل‌گیری اعتراضات گسترده همراه بود. بسیاری از جوانان نسل افجه‌ای، در چنین فضایی به سیاست و فعالیت‌های اجتماعی علاقه‌مند شدند.<br /> <br /> افجه‌ای نیز در همین بستر رشد یافت و تا مقطع دیپلم به تحصیل ادامه داد. درباره رشته تحصیلی یا فعالیت‌های خاص او در دوران تحصیل اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما برخی منابع به روحیه فعال و حساس او نسبت به مسائل اجتماعی اشاره کرده‌اند.<br /> <br /> === ورود به فعالیت‌های سیاسی ===<br /> پس از پیروزی [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]]، فضای سیاسی کشور وارد مرحله‌ای جدید شد. در این دوره، گروه‌ها و جریان‌های مختلف سیاسی تلاش کردند جایگاه خود را در ساختار جدید تثبیت کنند.<br /> <br /> کاظم افجه‌ای در این مقطع به فعالیت سیاسی روی آورد و به‌تدریج با [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] ارتباط برقرار کرد. این سازمان که پیش از انقلاب نیز فعال بود، در سال‌های نخست پس از انقلاب به یکی از جریان‌های مهم مخالف تبدیل شد.<br /> <br /> بر اساس برخی منابع، افجه‌ای در همین دوره به‌عنوان یکی از هواداران فعال سازمان شناخته می‌شد و در فعالیت‌های مرتبط با آن مشارکت داشت.<br /> <br /> === مأموریت در دادستانی ===<br /> از اواسط اسفند ۱۳۵۸، کاظم افجه‌ای مأموریتی در دادستانی انقلاب دریافت کرد. این مأموریت، که در برخی منابع به‌عنوان یک مأموریت سازمانی توصیف شده، نقش مهمی در مسیر فعالیت او داشت.<br /> <br /> حضور در دادستانی، که یکی از نهادهای کلیدی در برخورد با مخالفان سیاسی بود، به افجه‌ای امکان داد تا به اطلاعات و روندهای قضایی دسترسی پیدا کند. این موقعیت، در عین حال، او را در معرض فضای پیچیده و پرتنش دستگاه قضایی آن دوره قرار داد.<br /> <br /> در این دوره، دادستانی انقلاب نقشی محوری در رسیدگی به پرونده‌های سیاسی و امنیتی داشت و بسیاری از بازداشت‌ها، محاکمات و احکام از طریق این نهاد انجام می‌شد.<br /> <br /> === ارتباط با زندانیان سیاسی ===<br /> یکی از جنبه‌های مهم فعالیت کاظم افجه‌ای، ارتباط او با زندانیان سیاسی عنوان شده است. از جمله این موارد، ارتباط با [[محمدرضا سعادتی]]، از اعضای سازمان مجاهدین خلق که در زندان اوین نگهداری می‌شد، ذکر شده است.<br /> <br /> برخی منابع ادعا می‌کنند که افجه‌ای تلاش‌هایی برای کمک به این زندانیان انجام می‌داد، هرچند جزئیات این فعالیت‌ها به‌طور دقیق مشخص نیست.<br /> <br /> این ارتباطات، در شرایطی شکل می‌گرفت که فضای زندان‌ها به‌تدریج امنیتی‌تر می‌شد و دسترسی به زندانیان با محدودیت‌های بیشتری همراه بود.<br /> == فعالیت در زندان اوین ==<br /> کاظم افجه‌ای در ادامهٔ مأموریت خود، در زندان [[اوین]] مستقر شد؛ زندانی که از همان سال‌های ابتدایی پس از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]] به یکی از مهم‌ترین مراکز نگهداری زندانیان سیاسی تبدیل شده بود.<br /> <br /> زندان اوین در سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰، به‌ویژه پس از تشدید درگیری‌های سیاسی، به کانونی از بازداشت، بازجویی و صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی بدل شد. در این دوره، ساختار مدیریتی زندان تحت نظر چهره‌هایی مانند [[اسدالله لاجوردی]] و [[محمد کچویی]] اداره می‌شد که نقش مهمی در سیاست‌های امنیتی و قضایی آن زمان داشتند.<br /> <br /> حضور افجه‌ای در چنین محیطی، او را به‌طور مستقیم با واقعیت‌های درونی زندان، از جمله شرایط نگهداری زندانیان، روند بازجویی‌ها و اجرای احکام، مواجه کرد. برخی منابع نزدیک به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] تأکید می‌کنند که او در این دوره به‌طور مستمر با بدنهٔ سازمان در ارتباط بود و اطلاعاتی از وضعیت زندان منتقل می‌کرد.&lt;ref&gt;[https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/442<br /> سایت یادمان شهیدان مجاهدین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> از جمله نکاتی که در این منابع برجسته شده، تلاش او برای کمک به زندانیان سیاسی است. در برخی روایت‌ها آمده است که او در انتقال پیام‌ها، کاهش فشار بر زندانیان یا ایجاد اختلال در روندهای اداری مرتبط با پرونده‌ها نقش داشته است.<br /> <br /> همچنین گزارش‌هایی وجود دارد که حاکی از ناپدید شدن یا از بین رفتن بخشی از اسناد و مدارک زندانیان در این دوره است. بر اساس این روایت‌ها، این موضوع باعث شد که هویت یا پروندهٔ برخی زندانیان برای مدتی نامشخص بماند و در نتیجه، تعدادی از آنان از اعدام یا مجازات‌های سنگین نجات یابند. با این حال، این ادعاها در همه منابع تأیید نشده و درباره میزان و نحوهٔ نقش افجه‌ای در این موضوع اختلاف‌نظر وجود دارد.<br /> <br /> == شرایط سیاسی پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ ==<br /> برای درک بهتر اقدام کاظم افجه‌ای، بررسی زمینهٔ سیاسی آن زمان ضروری است.<br /> <br /> در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، تظاهرات گسترده‌ای در تهران و برخی شهرهای دیگر برگزار شد که به درگیری‌های شدید میان نیروهای حکومتی و مخالفان، به‌ویژه [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، انجامید. این رویداد نقطهٔ عطفی در روند برخورد با مخالفان سیاسی به‌شمار می‌رود.<br /> <br /> پس از این تاریخ، موجی از بازداشت‌ها، محاکمات سریع و اعدام‌ها آغاز شد. بسیاری از فعالان سیاسی، دانشجویان و هواداران گروه‌های مخالف بازداشت شدند و تعداد زیادی از آنان در مدت کوتاهی با احکام سنگین مواجه شدند.<br /> <br /> زندان اوین در این دوره به یکی از مراکز اصلی اجرای این سیاست‌ها تبدیل شد. گزارش‌های متعددی از افزایش تعداد زندانیان، تشدید بازجویی‌ها و اجرای احکام اعدام در این زندان منتشر شده است.<br /> <br /> در چنین فضایی، افرادی مانند کاظم افجه‌ای که در داخل ساختار حضور داشتند، با شرایطی مواجه بودند که از یک‌سو به‌عنوان بخشی از سیستم محسوب می‌شدند و از سوی دیگر، به‌گفته برخی منابع، با زندانیان سیاسی همدلی داشتند.<br /> <br /> این تضاد، به‌ویژه در روایت‌های مربوط به افجه‌ای، به‌عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار در تصمیم او برای اقدام نهایی مطرح شده است.<br /> <br /> == رویداد ۸ تیر ۱۳۶۰ ==<br /> <br /> === زمینه‌های وقوع ===<br /> بر اساس برخی گزارش‌ها، در روزهای ابتدایی تیر ۱۳۶۰، برنامه‌هایی برای اجرای اعدام‌های گسترده در زندان اوین در دست بررسی یا اجرا بود. این گزارش‌ها، که عمدتاً در منابع نزدیک به سازمان مجاهدین خلق آمده‌اند، از احتمال اعدام تعداد زیادی از زندانیان سیاسی در یک بازه زمانی کوتاه خبر می‌دهند.<br /> <br /> در چنین شرایطی، گفته می‌شود که کاظم افجه‌ای به‌شدت تحت تأثیر فضای حاکم بر زندان قرار گرفته بود و به‌ویژه مشاهدهٔ اعدام‌ها و شکنجه‌ها، او را دچار فشار روانی شدید کرده بود.<br /> <br /> === شرح واقعه ===<br /> در روز ۸ تیر ۱۳۶۰، کاظم افجه‌ای در زندان اوین دست به اقدام مسلحانه زد. بر اساس روایت‌های موجود، او ابتدا به یک سلاح کمری دست یافت. برخی منابع اشاره کرده‌اند که پیش از آن، سلاح اصلی او (مسلسل یوزی) از وی گرفته شده بود، زیرا مسئولان زندان به او مشکوک شده بودند.<br /> <br /> با این حال، او موفق شد سلاح دیگری تهیه کند و با استفاده از آن، به [[محمد کچویی]]، رئیس وقت زندان اوین، شلیک کند. در نتیجه این تیراندازی، کچویی کشته شد.<br /> <br /> در برخی روایت‌ها همچنین به هدف قرار دادن دیگر مسئولان زندان اشاره شده، اما جزئیات این بخش در منابع مختلف متفاوت است.<br /> <br /> === پایان درگیری ===<br /> پس از این اقدام، افجه‌ای با شرایطی مواجه شد که عملاً راه گریزی برای او باقی نمانده بود. با پایان یافتن مهمات سلاح، او به سمت طبقات بالای ساختمان حرکت کرد.<br /> <br /> در نهایت، وی از طبقه سوم ساختمان زندان خود را به پایین پرتاب کرد. این اقدام موجب وارد شدن آسیب شدید به سر و بدن او شد و وی را در وضعیت بحرانی قرار داد.<br /> <br /> این بخش از ماجرا در اغلب منابع به‌عنوان تلاشی برای جلوگیری از دستگیری و بازجویی توصیف شده است.<br /> <br /> === پیامدهای فوری ===<br /> پس از وقوع این حادثه، فضای زندان اوین به‌شدت امنیتی شد. گزارش‌ها حاکی از افزایش تدابیر حفاظتی و بررسی‌های گسترده در داخل زندان است.<br /> <br /> همچنین، در برخی منابع به این موضوع اشاره شده که همزمان با این واقعه، بخشی از اسناد و مدارک زندان ناپدید شده بود؛ موضوعی که به‌گفته این منابع، تأثیراتی بر روند پیگیری پرونده‌های برخی زندانیان داشت.<br /> <br /> با این حال، به‌دلیل محدودیت دسترسی به منابع مستقل، بررسی دقیق این ادعاها با دشواری همراه است.<br /> == انتقال به بیمارستان و آخرین ساعات ==<br /> پس از سقوط از ارتفاع در زندان [[اوین]]، کاظم افجه‌ای در وضعیت وخیم به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که وی دچار آسیب شدید مغزی شده و در حالت اغما قرار داشت.<br /> <br /> بر اساس برخی روایت‌های شاهدان عینی، با وجود بی‌حرکت بودن او، فضای امنیتی شدیدی در اطرافش برقرار بود. گفته شده است که نیروهای مسلح در محل استقرار او حضور داشتند و تدابیر سخت‌گیرانه‌ای برای کنترل وضعیت اعمال شده بود.<br /> <br /> در یکی از این روایت‌ها، که از سوی یکی از اعضای کادر درمانی نقل شده، به شرایط خاص نگهداری او اشاره شده است: حضور مداوم نیروهای مسلح در اتاق مراقبت‌های ویژه، آمادگی برای شلیک در صورت هرگونه حرکت، و فضای پرتنش میان کادر درمان و نیروهای امنیتی. این روایت‌ها، اگرچه در همه منابع به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند، اما در بازسازی فضای آن زمان مورد استناد قرار گرفته‌اند.&lt;ref&gt;[https://www.javanonline.ir/fa/news/914924/<br /> روزنامه جوان]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> با وجود تلاش پزشکان برای حفظ جان او، وضعیت جسمانی افجه‌ای بهبود نیافت و وی در همان روز، ۸ تیر ۱۳۶۰، در بیمارستان درگذشت.<br /> <br /> == وصیت‌نامه ==<br /> وصیت‌نامه‌ای به کاظم افجه‌ای نسبت داده شده است که در آن دیدگاه‌های او درباره وضعیت سیاسی و مسئولیت فردی در برابر آن بیان شده است.<br /> <br /> در این متن، بر ضرورت واکنش در برابر آنچه «بی‌عدالتی» و «سرکوب» توصیف شده، تأکید شده است. یکی از محورهای اصلی این وصیت‌نامه، نقد سکوت در برابر احکام اعدام و تأکید بر لزوم اقدام در برابر آن است.<br /> <br /> در بخشی از این متن، این پرسش مطرح شده است که آیا باید در برابر صدور احکام اعدام تنها نظاره‌گر بود یا باید واکنشی فعال نشان داد. این دیدگاه، بازتابی از فضای پرتنش و قطبی‌شده آن دوره و نوع مواجهه بخشی از فعالان سیاسی با آن شرایط تلقی می‌شود.&lt;ref&gt;[https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/442<br /> سایت یادمان شهیدان مجاهدین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> تحلیل این وصیت‌نامه نشان می‌دهد که در آن، نوعی نگاه کنش‌گرایانه و مبتنی بر مسئولیت فردی در برابر تحولات سیاسی برجسته شده است؛ نگاهی که در میان برخی جریان‌های سیاسی آن دوره رایج بود.<br /> <br /> == مقایسه روایت‌ها ==<br /> روایت‌های مربوط به کاظم افجه‌ای و رویداد ۸ تیر ۱۳۶۰، بسته به منبع، تفاوت‌های قابل توجهی دارند. این تفاوت‌ها را می‌توان در چند محور اصلی بررسی کرد:<br /> <br /> === روایت‌های نزدیک به سازمان مجاهدین خلق ===<br /> در منابع نزدیک به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، افجه‌ای به‌عنوان یک «مجاهد» و «قهرمان» معرفی می‌شود. در این روایت‌ها، اقدام او نه‌تنها واکنشی به شرایط زندان، بلکه تلاشی برای جلوگیری از اعدام گسترده زندانیان سیاسی توصیف شده است.<br /> <br /> همچنین در این منابع، به نقش او در از بین رفتن اسناد زندانیان اشاره می‌شود و این اقدام به‌عنوان عاملی در نجات جان تعدادی از زندانیان مطرح می‌گردد.<br /> <br /> === روایت‌های رسمی جمهوری اسلامی ===<br /> در مقابل، منابع رسمی جمهوری اسلامی، این رویداد را به‌عنوان یک اقدام مسلحانه علیه مسئولان زندان توصیف کرده‌اند. در این روایت‌ها، تمرکز بیشتر بر کشته شدن [[محمد کچویی]] و جنبه امنیتی حادثه است.<br /> <br /> در این منابع، معمولاً اشاره‌ای به ادعاهای مربوط به نجات زندانیان یا از بین رفتن اسناد نمی‌شود، یا این موضوعات مورد تأکید قرار نمی‌گیرند.<br /> <br /> === روایت‌های مستقل و تحلیلی ===<br /> برخی منابع تحلیلی و پژوهشی، تلاش کرده‌اند با مقایسه این دو دسته روایت، تصویری پیچیده‌تر از ماجرا ارائه دهند. در این نگاه، اقدام افجه‌ای در چارچوب شرایط بحرانی و قطبی‌شده آن دوره تحلیل می‌شود؛ شرایطی که در آن، مرز میان کنش سیاسی، مقاومت و خشونت به‌شدت محل مناقشه بوده است.<br /> <br /> این دسته از تحلیل‌ها، بر اهمیت بررسی زمینه‌های تاریخی، اجتماعی و روانی چنین اقداماتی تأکید می‌کنند و از تقلیل آن به یک روایت تک‌بعدی پرهیز دارند.<br /> <br /> == جایگاه در ادبیات سیاسی ==<br /> نام کاظم افجه‌ای در ادبیات سیاسی مرتبط با دهه ۱۳۶۰، به‌ویژه در گفتمان [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، جایگاه ویژه‌ای دارد.<br /> <br /> در این ادبیات، از او به‌عنوان یکی از «قهرمانان ملی» و «مجاهدان شهید» یاد می‌شود و اقدام او در کنار اقدامات افرادی چون [[علی‌اکبر اکبری]] به‌عنوان نمونه‌هایی از مقابله مسلحانه با مسئولان قضایی و امنیتی مطرح می‌گردد.<br /> <br /> همچنین در برخی بیانیه‌ها و موضع‌گیری‌های سیاسی سال‌های بعد، نام او در کنار دیگر چهره‌های این جریان به‌عنوان نماد «مقاومت» ذکر شده است.<br /> <br /> == تحلیل تاریخی ==<br /> از منظر تاریخی، اقدام کاظم افجه‌ای را می‌توان در چارچوب تحولات سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ تحلیل کرد؛ دوره‌ای که با تشدید درگیری‌های سیاسی، حذف تدریجی رقبا و تثبیت ساختار قدرت در جمهوری اسلامی همراه بود.<br /> <br /> در این دوره، بسیاری از کنشگران سیاسی، به‌ویژه جوانان، در شرایطی قرار گرفتند که گزینه‌های محدودی پیش روی خود می‌دیدند. برخی به فعالیت‌های مخفیانه، برخی به مهاجرت و برخی نیز به اقدامات رادیکال روی آوردند.<br /> <br /> اقدام افجه‌ای، در این چارچوب، نمونه‌ای از کنش‌های رادیکال فردی در واکنش به شرایط سیاسی و امنیتی آن زمان تلقی می‌شود.<br /> <br /> در عین حال، اختلاف روایت‌ها درباره او نشان می‌دهد که این رویداد همچنان بخشی از حافظهٔ مناقشه‌آمیز تاریخ معاصر ایران است و تفسیر آن به دیدگاه‌های سیاسی و ایدئولوژیک وابسته است.<br /> <br /> == جمع‌بندی ==<br /> کاظم افجه‌ای یکی از چهره‌های بحث‌برانگیز و چندروایتی تاریخ معاصر ایران در دهه ۱۳۶۰ است. زندگی کوتاه او، که در بستر یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های سیاسی کشور شکل گرفت، بازتابی از پیچیدگی‌ها و تضادهای آن زمان است.<br /> <br /> اقدام او در ۸ تیر ۱۳۶۰، در عین حال که از سوی برخی به‌عنوان نماد مقاومت و از سوی دیگر به‌عنوان یک اقدام خشونت‌آمیز تلقی شده، همچنان موضوع تحلیل و تفسیرهای متفاوت باقی مانده است.<br /> <br /> == منابع ==<br /> &lt;references /&gt;</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%A7%D9%81%D8%AC%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C.jpg&diff=88416 2026-05-04T09:39:17Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88409 2026-05-04T07:33:51Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شخصیت<br /> | نام = کاظم افجه‌ای<br /> | تصویر =<br /> | اندازه تصویر = 250px<br /> | توضیح تصویر = پرتره مجاهد شهید کاظم افجه‌ای<br /> | نام کامل = کاظم افجه‌ای<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | زادروز = ۱۳۴۰<br /> | محل تولد = تهران، ایران<br /> | درگذشت = ۸ تیر ۱۳۶۰<br /> | محل درگذشت = بیمارستان تجریش، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = ضربه مغزی ناشی از پرتاب خود از ساختمان زندان اوین<br /> | مدفن =<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | پیشه = сотрудник دادستانی ضدانقلاب (مأمور نفوذی مجاهدین)<br /> | سال‌های فعالیت = ۱۳۵۸–۱۳۶۰<br /> | حزب/گروه سیاسی = [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> | عنوان‌ها = مجاهد شهید<br /> | همسر =<br /> | فرزندان =<br /> | والدین =<br /> | خویشاوندان =<br /> | جوایز =<br /> | امضا =<br /> | وبگاه =<br /> }}<br /> '''مجاهد شهید کاظم افجه‌ای''' (۱۳۴۰ – ۸ تیر ۱۳۶۰) از مبارزان جوان [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] بود که در یکی از شجاعانه‌ترین عملیات نفوذی تاریخ مقاومت ایران، با هدف جلوگیری از اعدام گسترده زندانیان سیاسی در زندان اوین، محمد کچویی (رییس زندان اوین) را مجازات کرد و سپس با پرتاب خود از ساختمان سه‌طبقه اوین به زندگی‌اش پایان داد تا اسرار سازمان و هویت زندانیان را حفظ کند. این اقدام قهرمانانه در شرایطی انجام شد که رژیم خمینی پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، موج گسترده‌ای از اعدام‌ها و سرکوب را آغاز کرده بود.<br /> کاظم افجه‌ای در سن ۲۰ سالگی و با مدرک دیپلم، پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی، به دستور سازمان مجاهدین در دادستانی ضدانقلاب مشغول به کار شد. او با هوشیاری و فداکاری، مسئولیت‌های مهمی را بر عهده گرفت و ارتباط نزدیک خود با تشکیلات مجاهدین را حفظ کرد. یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های او، تلاش برای رهایی شهید قهرمان محمدرضا سعادتی از زندان اوین بود که متأسفانه به نتیجه نرسید. اما کاظم در لحظه‌ای حساس، با نثار خون خود، جان صدها زندانی سیاسی را از مرگ نجات داد.<br /> زندگینامه و فعالیت‌های انقلابی<br /> مجاهد شهید کاظم افجه‌ای متولد تهران بود. او در جوانی با آرمان‌های مجاهدین آشنا شد و پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی در سال ۱۳۵۷، به سرعت با تشکیلات سازمان ارتباط برقرار کرد. از اواسط اسفند ۱۳۵۸، طبق مأموریت سازمانی، در دادستانی ضدانقلاب (نهاد قضایی رژیم) مشغول به کار شد. کاظم با وجود سن کم (۲۰ سال)، به دلیل هوش، شجاعت و تعهد انقلابی، توانست اعتماد نسبی مسئولان رژیم را جلب کند و در عین حال، اطلاعات و حمایت‌های لازم را به سازمان مجاهدین برساند.<br /> او به‌ویژه در ارتباط با شهید محمدرضا سعادتی که در زندان اوین اسیر بود، فعالیت می‌کرد. تلاش‌های کاظم برای رهایی سعادتی ادامه داشت، اما شرایط سیاسی پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و آغاز سرکوب گسترده، او را با انتخابی سرنوشت‌ساز روبرو کرد.<br /> عملیات قهرمانانه ۸ تیر ۱۳۶۰<br /> در روزهای پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، خمینی دستور کشتار و اعدام گسترده زندانیان سیاسی را صادر کرد. زندان اوین به صحنهٔ یکی از وحشیانه‌ترین جنایات تاریخ معاصر ایران تبدیل شده بود. کاظم افجه‌ای که طبق مأموریت سازمانی در زندان اوین حضور داشت، هر روز شاهد شکنجه، قتل و اعدام همرزمانش بود. دیگر تحمل این جنایات برای او ممکن نبود.<br /> در روز ۸ تیر ۱۳۶۰، در حالی که تنها دقایقی به آغاز اعدام صدها زندانی سیاسی باقی مانده بود و لاجوردی و کچویی به او مشکوک شده و مسلسل یوزی را از او گرفته بودند، کاظم به یک سلاح کمری دست یافت. او با شلیک چندین گلوله، محمد کچویی، رییس زندان اوین و یکی از جلادان اصلی، را مجازات کرد.<br /> پس از این اقدام، در حالی که دیگر گلوله‌ای در سلاحش باقی نمانده بود، از پله‌های ساختمان سه‌طبقه اوین بالا دوید و از پنجره طبقه سوم خود را با سر به پایین پرتاب کرد. این پرتاب منجر به ضربه مغزی شدید شد و او را به حالت اغما فرو برد.<br /> آخرین لحظات و شهادت<br /> دشمن که امیدوار بود از کاظم اطلاعات بگیرد، او را به بیمارستان تجریش منتقل کرد و تلاش کرد زنده نگه دارد. اما پزشکان نتوانستند او را نجات دهند و مجاهد شهید کاظم افجه‌ای در بیمارستان به شهادت رسید.<br /> یکی از هموطنان که در آن روزها جزء کادر درمانی بیمارستان شهدای تجریش بود، مشاهدات خود را این‌گونه روایت کرده است:<br /> «کاظم افجه‌ای را به بیمارستان آوردند، وضعیتش به این صورت بود که ضربه مغزی او را به حالت اغما انداخته بود، اما قلبش کار می‌کرد... به محض این که او را آوردند در اتاق مراقبت‌های ویژه دو پاسدار گذاشتند و یک پاسدار در بالکن نگهبانی می‌داد و سلاح‌هایشان را به صورت آماده شلیک به سوی کاظم گرفته بودند... یکی از پاسدارها گفت، به ما دستور داده‌اند اگر تکان بخورد او را به رگبار ببندیم.»<br /> این روایت نشان‌دهنده وحشت رژیم از یک مجاهد ۲۰ ساله است که حتی در حال اغما، برای جلادان تهدید محسوب می‌شد.<br /> وصیت‌نامه و پیام شهید<br /> کاظم افجه‌ای در وصیت‌نامه‌اش نوشته بود:<br /> «وقتی یک فرد انقلابی در دادگاهی که به‌اصطلاح اسلامی (که در حقیقت ضداسلامی) است محاکمه و محکوم به اعدام می‌شود. آیا باید دست در دست آنان گذاشت و فقط نظاره‌گر بود و نباید کاری کرد «بگذار اعدام کند، ما هم بعداً جوابشان را خواهیم داد»؟ نه، در برابر باطل هیچ وقت نباید سکوت کرد، حتی اگر این باعث کشته شدن گردد.»<br /> این کلمات، manifesto فداکاری و عدم سکوت در برابر جنایت است که امروز نیز الهام‌بخش مبارزان راه آزادی است.<br /> تأثیر عملیات<br /> عملیات کاظم افجه‌ای یکی از برجسته‌ترین اقدامات نفوذی در تاریخ مقاومت ایران است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که همزمان با این اقدام، بخش مهمی از اسناد و مدارک و به‌ویژه اسامی زندانیان از دفاتر اوین ناپدید شد. در نتیجه، دشمن از هویت و پرونده بسیاری از زندانیان بی‌خبر ماند. تعدادی很快 آزاد شدند و در موارد متعدد، بازجویان تا سال‌ها بعد از هویت واقعی برخی زندانیان اطلاع نداشتند. این اقدام، جان صدها نفر را نجات داد و خمینی را در یکی از بزرگ‌ترین جنایاتش ناکام گذاشت.<br /> مجاهد شهید کاظم افجه‌ای با فداکاری خود در سن ۲۰ سالگی، نشان داد که تعهد به آرمان آزادی و انسانیت، مرز سن و موقعیت را درمی‌نوردد. او الگویی جاودان از شجاعت، هوشمندی و ایثار برای نسل‌های آینده مقاومت ایران باقی گذاشت. نام او در تاریخ مبارزه مردم ایران علیه دیکتاتوری مذهبی، به عنوان نماد «مجاهد قهرمانی که حتی در دل زندان دشمن، برای نجات همرزمانش ایستاد» ثبت شده است.<br /> تعداد کلمات مقاله اصلی (بدون جعبه): حدود ۱۰۲۰ کلمه<br /> == منابع ==<br /> سازمان مجاهدین خلق ایران - زندگینامه مجاهد شهید کاظم افجه‌ای. آرشیو رسمی سازمان.<br /> [روایت کادر درمانی بیمارستان تجریش از آخرین لحظات شهید افجه‌ای]. سند تاریخی منتشرشده توسط مقاومت ایران.<br /> [شورای ملی مقاومت ایران - گزارش جنایات زندان اوین در سال ۱۳۶۰]. NCRI.<br /> [کتاب‌ها و اسناد تاریخی مقاومت ایران مربوط به عملیات ۸ تیر ۱۳۶۰].</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khosro/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88388 2026-05-03T09:32:39Z

<p>Alireza k h: جایگزینی صفحه با &#039;1148x1148پیکسل&#039;</p> <hr /> <div>[[پرونده:برای صفحه تمرین.jpg|بندانگشتی|1148x1148پیکسل]]</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D8%A8_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=88387 2026-05-03T09:24:45Z

<p>Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه زندگینامه| اندازه جعبه = | عنوان =محراب عبدالله‌زاده | نام = | تصویر =محراب عبدالله‌زاده،اعدام.jpg | اندازه تصویر = ۲۴۰px | عنوان تصویر =محراب عبدالله‌زاده | زادروز =حدوداً ۱۳۷۷ | زادگاه =ارومیه | تاریخ...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>{{جعبه زندگینامه|<br /> اندازه جعبه =<br /> | عنوان =محراب عبدالله‌زاده<br /> | نام =<br /> | تصویر =محراب عبدالله‌زاده،اعدام.jpg<br /> | اندازه تصویر = ۲۴۰px<br /> | عنوان تصویر =محراب عبدالله‌زاده<br /> | زادروز =حدوداً ۱۳۷۷<br /> | زادگاه =ارومیه<br /> | تاریخ مرگ =۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵<br /> | مکان مرگ =زندان مرکزی ارومیه<br /> |عرض جغرافیایی محل دفن=<br /> |طول جغرافیایی محل دفن=|latd=|latm=|lats=|latNS=N|longd=|longm=|longs=|longEW=E<br /> | محل زندگی = ارومیه<br /> | ملیت =<br /> | نژاد =<br /> | تابعیت =<br /> | تحصیلات =<br /> | دانشگاه =<br /> | پیشه =<br /> | سال‌های فعالیت =<br /> | کارفرما =<br /> | نهاد =<br /> | نماینده =<br /> | شناخته‌شده برای = فعالان سیاسی و مردم ایران<br /> | نقش‌های برجسته =<br /> | سبک =<br /> | تأثیرگذاران =<br /> | تأثیرپذیرفتگان =<br /> | شهر خانگی =<br /> | تلویزیون =<br /> | لقب =<br /> | حزب =<br /> | جنبش =<br /> | مخالفان = حکومت جمهوری اسلامی<br /> | هیئت =<br /> | دین =اسلام<br /> | مذهب =<br /> | منصب =<br /> | مکتب =<br /> | آثار =<br /> | خویشاوندان سرشناس =<br /> | فرزندان =<br /> | جوایز =<br /> | امضا =<br /> | اندازه امضا =<br /> | وبگاه =<br /> | پانویس =<br /> |اتهام‌ها=بغی، افساد فی‌الارض<br /> |مجازات=محکوم به اعدام<br /> |وضعیت گناهکاری=}}<br /> '''محراب عبدالله‌زاده'''، (متولد حدوداً ۱۳۷۷، ارومیه - اعدام‌شده ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، زندان مرکزی ارومیه) زندانی سیاسی ۲۷ ساله کرد اهل ارومیه و از بازداشت‌شدگان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴]]، سحرگاه یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ به صورت مخفیانه در زندان مرکزی ارومیه اعدام شد. محراب عبدالله‌زاده پیش‌تر توسط شعبه یکم دادگاه انقلاب ارومیه به ریاست قاضی نجف‌زاده به اتهام «بغی» و «افساد فی‌الارض» در پرونده مرتبط با کشته شدن یکی از نیروهای حکومتی به نام عباس فاطمیه در اعتراضات مهرماه ۱۴۰۱ نوشین‌شهر ارومیه، به اعدام محکوم شده بود. حکم وی در شعبه ۹ دیوان عالی کشور تأیید و درخواست اعاده دادرسی او توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی رد شد.<br /> <br /> زندانی سیاسی محراب عبدالله‌زاده در ۳۰ مهر ۱۴۰۱ در محل کار خود بازداشت گردید. گزارش‌ها حاکی است که وی در ۳۸ روز نخست بازداشت تحت شکنجه‌های شدید جسمی و روانی قرار گرفت، از دسترسی به وکیل منتخب و تماس با خانواده محروم بود و تمامی اتهامات را رد کرده و خواستار بررسی موقعیت مکانی تلفن همراه خود برای اثبات عدم حضور در صحنه شده بود. اعترافات وی تحت شکنجه اخذ شده و پرونده فاقد ادله مستقل کافی دانسته می‌شود.<br /> <br /> چند روز پیش از اجرای حکم اعدام، محراب عبدالله‌زاده به دلیل درگیری با یک سرباز زندان در زمان ملاقات، با دستور رئیس زندان به سلول انفرادی منتقل شد. خانواده او در دی ۱۴۰۴ با انتشار پیام ویدیویی خواستار توقف حکم و رسیدگی عادلانه شدند. قوه قضائیه اجرای حکم را تأیید کرد اما جزئیات روند دادرسی و محل دقیق اعدام را به طور کامل شفاف نساخته است.<br /> <br /> اعدام محراب عبدالله‌زاده در فضای تنش‌های منطقه‌ای انجام گرفت و به عنوان مصداق قتل حکومتی و انتقام‌گیری سیاسی از معترضان ارزیابی شده است. این مورد بخشی از موج گسترده اجرای احکام اعدام زندانیان سیاسی پس از آغاز جنگ اخیر است که نهادهای حقوق بشری آن را نقض فاحش حق دادرسی عادلانه و موازین بین‌المللی می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://hengaw.net/fa/news/2026/05/article-13 ارومیه؛ اجرای مخفیانه حکم اعدام محراب عبدالله‌زاده از بازداشت‌شدگان جنبش «ژن، ژیان، ئازادی» - هه‌نگاو]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/8145993.html جمهوری اسلامی محراب عبدالله‌زاده، از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱، را اعدام کرد - صدای آمریکا]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://kurdpa.net/fa/news/2026/05/6 ارومیه؛ محراب عبدالله‌زاده، زندانی سیاسی کُرد و از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی ژن ژیان ئازادی اعدام شد - کردپا]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == بازداشت و اتهامات ==<br /> محراب عبدالله‌زاده، زندانی سیاسی ۲۷ ساله کرد و اهل ارومیه، از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بود. وی در ۳۰ مهر ۱۴۰۱ در جریان اعتراضات سراسری ۴۰۱ در محل کار خود در ارومیه بازداشت شد. قوه قضائیه مدعی است که او در پرونده کشته شدن عباس فاطمیه، از نیروهای داوطلب حکومتی در نوشین‌شهر ارومیه، نقش داشته و به همراه چند متهم دیگر در محاصره و ضرب‌وشتم منجر به قتل این نیروی حکومتی شرکت کرده است.<br /> <br /> دادگاه انقلاب ارومیه (شعبه یکم به ریاست قاضی نجف‌زاده) او را به اتهام «بغی» و «افساد فی‌الارض» محکوم به اعدام کرد. مرکز رسانه قوه قضائیه اعلام داشت که دادگاه با استناد به اعترافات متهمان، اظهارات شاهدان، تصاویر موجود، نظر پزشکی قانونی و گزارش نهادهای امنیتی، اتهام را احراز کرده است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; <br /> <br /> == روند قضایی و ادعاهای دفاعی ==<br /> حکم اعدام محراب عبدالله‌زاده در شهریور ۱۴۰۳ صادر، در آذر ۱۴۰۴ توسط شعبه ۹ دیوان عالی کشور تأیید و پس از آن برای اجرا به واحد اجرای احکام کیفری زندان ارومیه ارجاع شد. درخواست اعاده دادرسی وی توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی رد شد و علی‌رغم ثبت مجدد، دستگاه قضایی بدون توجه به روال قانونی فرجام‌خواهی، حکم را اجرا کرد. در ۹ دی ۱۴۰۴ حکم به طور موقت متوقف و پرونده برای بررسی مجدد ارجاع شد اما نهایتاً تأیید گردید. <br /> <br /> زندانی سیاسی محراب عبدالله‌زاده تمامی اتهامات را رد کرده و تأکید داشت اعترافات تحت شکنجه شدید اخذ شده است. وی در ۳۸ روز نخست بازداشت از دسترسی به وکیل و تماس با خانواده محروم بود و خواستار بررسی موقعیت مکانی تلفن همراه خود برای اثبات عدم حضور در صحنه شد. نهادهای حقوق بشری روند رسیدگی را ناعادلانه، فاقد ادله مستقل و مبتنی بر اعترافات اجباری دانسته‌اند.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; <br /> <br /> == روزهای پایانی و انتقال به انفرادی ==<br /> روز سه‌شنبه ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵، محراب عبدالله‌زاده پس از اعتراض به هتاکی و بی‌احترامی یکی از سربازان سالن ملاقات (امیررضا غزنوی) به خانواده‌های زندانیان سیاسی و درگیری با وی، با دستور پیمان خان‌زاده (رئیس زندان ارومیه) با دست‌بند و پابند به صورت تنبیهی به سلول انفرادی منتقل شد. پیش از این نیز در تاریخ ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ اعاده دادرسی او رد شد و در روزهای پیش از اجرا نیز انتقال به مکان نامعلوم گزارش گردید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; <br /> <br /> خانواده محراب در سوم دی ۱۴۰۴ با انتشار پیام ویدیویی از نهادهای حقوق بشری و مسئولان جهانی درخواست کمک فوری کردند، بر بی‌گناهی او تأکید کردند و شکنجه‌ها، نبود مدارک معتبر و اخذ اعترافات اجباری را شرح دادند.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; <br /> <br /> == اجرای حکم ==<br /> سحرگاه یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۳ می ۲۰۲۶)، حکم اعدام محراب عبدالله‌زاده به صورت مخفیانه در زندان مرکزی ارومیه اجرا شد. قوه قضائیه ساعاتی پس از اجرا آن را رسماً تأیید کرد. خبرگزاری میزان بدون اشاره به مکان دقیق، اعلام داشت حکم پس از طی تشریفات قانونی اجرا شده است. <br /> <br /> این اعدام در ادامه موج اجرای احکام زندانیان سیاسی پس از آغاز جنگ اخیر (مجموع ۲۶ مورد) انجام گرفت و به عنوان مصداق قتل حکومتی و انتقام‌گیری سیاسی ارزیابی شده است.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&diff=88386 2026-05-03T09:24:19Z

<p>Alireza k h: /* فعالان سیاسی و اجتماعی */</p> <hr /> <div>این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.<br /> <br /> * اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.<br /> <br /> [[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، '''توپر''' نشان داده شده‌اند.<br /> <br /> == انقلاب دموکراتیک ایران ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==<br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]<br /> <br /> ===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]<br /> # [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]<br /> # جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)<br /> # [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]<br /> # [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]<br /> # [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]<br /> # [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===<br /> # [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بیاتی]]<br /> # [[سروش سلیمانی]]<br /> # [[رسول کدیوریان]]<br /> # [[رضا قنبری]]<br /> # [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرمحمد کوهکن]]<br /> # [[محمد نوری]]<br /> # [[احمدرضا امانی]]<br /> # [[طاها صفری]]<br /> # [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]<br /> # [[فارص (محسن) آقامحمدی]]<br /> # [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[لطیف کریمی]]<br /> # [[مبین یعقوب‌زاده]]<br /> # [[مسیح جلیل]]<br /> # [[فرهاد عیوضی]]<br /> # [[محمد موسوی]]<br /> # [[مهدی موسوی]]<br /> # [[حسین مونسی]]<br /> # [[ابوالفضل خالدی]]<br /> # [[بهمن فتاحی]]<br /> # [[اکرم پیرگزی]]<br /> # [[روبینا امینیان]]<br /> # [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی امامی‌پور]]<br /> # [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ولی‌دوست]]<br /> # [[دیاکو محمدی]]<br /> # [[بهرام زاهدی]]<br /> # [[خالد ملایی]]<br /> # [[علی عزیزی جعفرآبادی]]<br /> # [[ابراهیم یوسفی]]<br /> # [[روح‌الله ستاره مشتری]]<br /> # [[سامان نظری]]<br /> # [[محمدرضا گروهی]]<br /> # [[رضا رحمتی]]<br /> # [[مجتبی قربانی]]<br /> # [[فرهاد عیوضی دودرایی]]<br /> # [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فرد]]<br /> # [[ابوالفضل طاووسی]]<br /> # [[ستایش شفیعی]]<br /> # [[دانیال سبزیکار]]<br /> # [[دیار پورچهریق]]<br /> # [[سیامک راشد]]<br /> # [[هولاکو ایوانی]]<br /> # [[ریبین مرادی]]<br /> # [[امیرعلی حیدری]]<br /> # [[افسانه رضویان]]<br /> # [[رضا حاجی مرادیان]]<br /> # [[سعید ابراهیمی]]<br /> # [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین امام‌جمعه]]<br /> # [[بهاران طاهرخانی]]<br /> # [[محمدمهدی روستا]]<br /> # [[پارسا رحمتی]]<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]<br /> # [[جمعه خونین زاهدان]]<br /> # [[خیزش ایذه]]<br /> # [[چهلم حدیث نجفی]]<br /> <br /> <br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[کوکتل مولوتف]]<br /> # [[انقلاب مخملی]]<br /> # [[نسل Z]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ===اسامی و عکس جانباختگان===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]<br /> <br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === اعدام‌شدگان ===<br /> #[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> <br /> == افراد ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زنان ===<br /> # [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]<br /> # [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]<br /> === قربانیان آپارتاید ===<br /> # [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === هنرمندان ===<br /> # [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[رضا اولیا]]<br /> # [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرجان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گیسو شاکری]]<br /> # [[روزبه عمادزاده]]<br /> # [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[واروژان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ویگن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[دلکش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهرام بیضایی]]<br /> # [[تورج نگهبان]]<br /> # [[اردلان سرفراز]]<br /> # [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر تقوایی]]<br /> # [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === ورزشکاران ===<br /> # [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ منتظرالظهور]]<br /> # [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالله موحد]]<br /> <br /> === نویسندگان و شاعران ===<br /> ==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====<br /> # [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالعلی معصومی]]<br /> # [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمشید پیمان]]<br /> # [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حافظ]]<br /> # [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مولوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد کسروی]]<br /> # [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا براهنی]]<br /> # [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماشاءالله آجودانی]]<br /> #[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد جعفر پوینده]]<br /> # [[سعید نفیسی]]<br /> # [[یدالله رؤیایی]]<br /> #[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]<br /> # [[امین (پیمان) فرح‌آور]]<br /> # [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]<br /> # [[جبار باغچه‌بان]]<br /> # [[حسین پژمان بختیاری]]<br /> <br /> ==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====<br /> #[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جرجی زیدان]]<br /> # [[دیل کارنگی]]<br /> # [[جک لندن]]<br /> # [[آندره مالرو]]<br /> <br /> === فعالان سیاسی و اجتماعی ===<br /> # [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]<br /> # [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد کمانگر]]<br /> # [[شیرین علم‌هولی]]<br /> # [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رسولی]]<br /> # [[سید ابراهیم رسولی]]<br /> # [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی حاج‌آقایی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]<br /> # [[احسان فتاحیان]]<br /> # [[ارژنگ داوودی]]<br /> # [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد کرد زنگنه]]<br /> # [[فاطمه مثنی]]<br /> # [[کیانوش زندی]]<br /> # [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گلرخ ایرایی]]<br /> # [[سهیل عربی]]<br /> # [[آرش صادقی]]<br /> # [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیره جلالی]]<br /> # [[آتنا دائمی]]<br /> # [[هاشم خواستار]]<br /> # [[حسین سودمند]]<br /> # [[ناصر فهیمی]]<br /> # [[داریوش فروهر]]<br /> # [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انورخضری]]<br /> # [[ادریس جمشیدزهی]]<br /> # [[شریفه محمدی]]<br /> # [[وریشه مرادی]]<br /> # [[پخشان عزیزی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی یونسی]]<br /> # [[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[منوچهر فلاح]]<br /> # [[احسان فریدی]]<br /> # [[علیرضا شریعت‌پناهی]]<br /> # [[مسعود جامعی]]<br /> # [[فرشاد اعتمادی‌فر]]<br /> # [[آرمین (احسان) خدایاری]]<br /> # [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]<br /> # [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرمان صادقی]]<br /> # [[حسن بیت عبدالله]]<br /> # [[سعید عباسی]]<br /> # [[الهه فولادی]]<br /> # [[یعقوب درخشان]]<br /> # [[زینب همرنگ سیدبگلو]]<br /> # [[ارغوان فلاحی]]<br /> # [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]<br /> # [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمیه رشیدی]]<br /> # [[غلامحسین کلبی]]<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]<br /> # [[محمد معصوم شاهی]]<br /> # [[زهرا شهباز طبری]]<br /> # [[رضا عبدالی]]<br /> # [[کریم خجسته]]<br /> # [[خسرو علیکردی]]<br /> # [[شاهین ذوقی‌تبار]]<br /> # [[خسرو رهنما]]<br /> # [[احسان رستمی]]<br /> # [[ربابه ماسوری]]<br /> # [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور جمالی]]<br /> # [[امیرحسین حاتمی]]<br /> # [[شاهین واحدپرست]]<br /> # [[محمدامین بیگلری]]<br /> # [[علی فهیم]]<br /> # [[حامد ولیدی]]<br /> # [[عرفان کیانی]]<br /> # [[عامر رامش]]<br /> # [[ساسان آزادوار]]<br /> # [[محراب عبدالله‌زاده]]<br /> <br /> === سیاست‌مداران ===<br /> # [[کوروش بزرگ]]<br /> # [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا پهلوی]]<br /> # [[اشرف پهلوی]]<br /> # [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین تیمورتاش]]<br /> # [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعباس هویدا]]<br /> # [[بی‌بی مریم بختیاری]]<br /> # [[جمشید آموزگار]]<br /> # [[جعفر شریف‌امامی]]<br /> # [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله سحابی]]<br /> # [[یدالله سحابی]]<br /> # [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ملکی]]<br /> # [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دکتر حشمت طالقانی]]<br /> # [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفر بقایی]] <br /> # [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === مسئولان رژیم ایران ===<br /> # [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجتبی خامنه‌ای]]<br /> # [[مرتضی مطهری]]<br /> # [[احمد خمینی]]<br /> # [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی کروبی]]<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی اشراقی]]<br /> # [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله لاجوردی]]<br /> # [[علی لاریجانی]]<br /> # [[صادق لاریجانی]]<br /> # [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]<br /> # [[حسین اشتری]]<br /> # [[ابوالقاسم صلواتی]]<br /> # [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن شاهوارپور]]<br /> # [[علی باقری‌ کنی]]<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا پناهیان]]<br /> # [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]<br /> # [[حمید نوری]]<br /> # [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[احمدرضا رادان]]<br /> #[[حسین سلامی]]<br /> #[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایمان افشاری]]<br /> #[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاضی عموزاد]]<br /> #[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]<br /> #[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد بهشتی]]<br /> #[[قاضی محمدرضا توکلی]]<br /> #[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا عسگری]]<br /> #[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مالک رحمتی]]<br /> #[[حسین طائب]]<br /> #[[سعید جلیلی]]<br /> #[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]<br /> #[[علیرضا زاکانی]]<br /> #[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[بابک زنجانی]]<br /> #[[سعید امامی]]<br /> #[[حسین همدانی]]<br /> #[[صادق خلخالی]]<br /> #[[حسین موسوی تبریزی]]<br /> #[[محمود هاشمی شاهرودی]]<br /> #[[امیرعلی حاجی‌زاده]]<br /> #[[روح‌الله حسینیان]]<br /> #[[علی قدوسی]]<br /> #[[تریتا پارسی]]<br /> #[[علی شمخانی]]<br /> # [[احمد علم‌الهدی]]<br /> # [[احمد خاتمی]]<br /> # [[کاظم صدیقی]]<br /> # [[احمد توکلی]]<br /> # [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]<br /> # [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن تهرانی مقدم]]<br /> # [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر ولایتی]]<br /> # [[وحید حقانیان]]<br /> # [[غفور درجزی]]<br /> # [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد پاکپور]]<br /> # [[علیرضا اعرافی]]<br /> # [[امیر حاتمی]]<br /> # [[اسماعیل خطیب]]<br /> # [[علی‌رضا تنگسیری]]<br /> # [[کمال خرازی]]<br /> <br /> === آمران و عاملان قتل‌ عام ===<br /> # [[امجد یوسف]]<br /> <br /> === انقلابیون ===<br /> # [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کریم(محراب)رشیدی]]<br /> # [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ربیعی]]<br /> # [[موسی خیابانی]]<br /> # [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصغر مقدم]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود احمدزاده]]<br /> # [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی باکری]]<br /> # [[محمود قائمشهر]]<br /> # [[بهجت تیفتکچی]]<br /> # [[رسول مشکین‌فام]]<br /> # [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین رضایی]]<br /> # [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سکینه چاقوساز]]<br /> # [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر کاظمی]]<br /> # [[منیره رجوی]]<br /> # [[حجت زمانی]]<br /> # [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف احمدی]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلیل گادانی]]<br /> # [[زهره قائمی]]<br /> # [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]<br /> # [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین مدنی]]<br /> # [[مسعود رجوی]]<br /> # [[مریم رجوی]]<br /> # [[زهرا مریخی]]<br /> # [[مهدی ابریشمچی]]<br /> # [[محمد سید المحدثین]]<br /> # [[محمد علی توحیدی]]<br /> # [[فهیمه اروانی]]<br /> # [[مژگان پارسایی]]<br /> # [[زهره اخیانی]]<br /> # [[صدیقه حسینی]]<br /> # [[مهوش سپهری]]<br /> # [[بهشته شادرو]]<br /> # [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]<br /> # [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حیاتی]]<br /> # [[محمود عطایی]]<br /> # [[محمود عضدانلو]]<br /> # [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن جزنی]]<br /> # [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز دهقانی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]<br /> # [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]<br /> # [[خسرو گلسرخی]]<br /> # [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آراسته قلی‌وند]]<br /> # [[عالیه بازرگان]]<br /> # [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بنی‌هاشمی]]<br /> # [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رئوف بشردوست]]<br /> # [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه احمدی اسکویی]]<br /> # [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزیز رضایی]]<br /> # [[مسعود فرشچی]]<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]<br /> # [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رامین حسین‌پناهی]]<br /> # [[عباس مدرسی‌فر]]<br /> # [[عبدالرحمان قاسملو]]<br /> # [[حمیرا اشراق]]<br /> # [[فضیلت علامه حائری]]<br /> # [[حیدر قربانی]]<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد زیبرم]]<br /> # [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شکرالله ربیعی]]<br /> #[[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین حبیبی]]<br /> #[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین جهانگیری]]<br /> # [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]<br /> # [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیومرث سیدخلخال]]<br /> # [[حسن سرخوش]]<br /> # [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سیفان بابایی]]<br /> # [[حفیظ الله شمس]]<br /> # [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود فرد]]<br /> # [[فرهاد درودیان]]<br /> # [[فرشید اسدی]]<br /> <br /> === انقلابیون خارجی===<br /> # [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]<br /> # [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدریش انگلس]]<br /> # [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آنی ازبرت]]<br /> # [[سوفان چان]]<br /> # [[هارون هاشمی]]<br /> # [[سمینا اقبال]]<br /> # [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوجهاد]]<br /> # [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمون دو بووار]]<br /> # [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانتس فانون]]<br /> # [[لئون تروتسکی]]<br /> #[[ویکتور خارا]]<br /> #[[وو نگوین جیاپ]]<br /> #[[بابی ساندز]]<br /> <br /> === فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===<br /> # [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شریعتی]]<br /> # [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هانا آرنت]]<br /> # [[آنتونیو گرامشی]]<br /> # [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد اشرف]]<br /> # [[امیرحسین آریان‌پور]]<br /> # [[باروخ اسپینوزا]]<br /> # [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین صدیقی]]<br /> <br /> === تاریخ‌نگاران ===<br /> # [[یرواند آبراهامیان]]<br /> # [[فریدون آدمیت]]<br /> # [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ژانت آفاری]]<br /> <br /> === روحانیون ===<br /> # [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد امامی کاشانی]]<br /> # [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال گنجه‌ای]]<br /> # [[حسینعلی منتظری]]<br /> #[[عبدالغفار نقشبندی]]<br /> # [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === شخصیت‌های خارجی ===<br /> # [[ترور رفیق حریری]]<br /> # [[امه سه‌زر]]<br /> # [[الی ویزل]]<br /> # [[لرد راسل جانسون]]<br /> # [[مولود آئونیت]]<br /> # [[محمود شریف بسیونی]]<br /> # [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لرد رابین کوربت]]<br /> # [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یهودی منوهین]]<br /> # [[احمد سوکارنو]]<br /> # [[محمد سوهارتو]]<br /> # [[ایندیرا گاندی]]<br /> # [[احمد بن بلا]]<br /> # [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جو لیبرمن]]<br /> # [[جورج واشنگتن]]<br /> # [[وینستون چرچیل]]<br /> # [[ژوزف استالین]]<br /> # [[پینوشه]]<br /> # [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد انور السادات]]<br /> # [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اولیویه ونده کاستیل]]<br /> #[[اریک داوید]]<br /> #[[آلخو ویدال کوادراس]]<br /> #[[آبه پیر]]<br /> #[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اورسولا گرترود فون در لاین]]<br /> #[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هانری لکلرک]]<br /> #[[ناپلئون بناپارت]]<br /> #[[نیکلای چائوشسکو]]<br /> #[[سون یات سن]]<br /> #[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جاوید رحمان]]<br /> #[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]<br /> # [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]<br /> #[[رینالدو گالیندو پل]]<br /> #[[موریس دنبی کاپیتورن]]<br /> #[[احمد شهید]]<br /> #[[عاصمه جهانگیر]]<br /> #[[مای ساتو]]<br /> # [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن نصرالله]]<br /> # [[احمد چلبی]]<br /> <br /> === شناخته شدگان ===<br /> # [[دلارا دارابی]]<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدالله اربابی]]<br /> # [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه رجبی]]<br /> # [[سید محمد حسینی]]<br /> # [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک ریگی]]<br /> # [[دادشاه]]<br /> # [[سکینه سلیمان‌زاده]]<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلال نصرویی]]<br /> # [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارا دلدار]]<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر محمد خالقی]]<br /> # [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد بالدی]]<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هاله سحابی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نهال آهوقلندری]]<br /> # [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]<br /> # [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === تاریخی ===<br /> == اصطلاحات دوران مشروطه ==<br /> # [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فراموشخانه]]<br /> # [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی‌خواه]]<br /> # [[مشروطه و مشروعه]]<br /> # [[قانون اساسی مشروطیت]]<br /> # [[عدالت]]<br /> # [[مشروطه‌خواه]]<br /> # [[انجمن]]<br /> # [[قانون]]<br /> # [[ملت]]<br /> # [[تکفیر]]<br /> # [[آزادیستان]]<br /> # [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]<br /> # [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]<br /> # [[مستبدین]]<br /> # [[استبداد]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[استبداد صغیر]]<br /> # [[مرکز غیبی تبریز]]<br /> # [[انجمن ایالتی تبریز]]<br /> <br /> == نمادهای دوران مشروطه ==<br /> # [[امیرخیز]]<br /> <br /> == روزنامه‌های دوران مشروطه ==<br /> # [[روزنامه قانون]]<br /> # [[روزنامه حبل‌المتین]]<br /> <br /> == شخصیت‌های تاریخی ==<br /> # [[یپرم خان]]<br /> # [[یعقوب لیث]]<br /> # [[کیخسرو]]<br /> # [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رئیس‌علی دلواری]]<br /> # [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستفیک داویدیان]]<br /> # [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملک‌المتکلمین]]<br /> # [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]<br /> # [[محمود محمود]]<br /> # [[میرزا ملکم‌خان]]<br /> # [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهره قره‌العین]]<br /> # [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]<br /> # [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]<br /> # [[کریم طاهرزاده بهزاد]]<br /> # [[میرزا جواد سعدالدوله]]<br /> # [[سید محمد طباطبایی]]<br /> # [[سید عبدالله بهبهانی]]<br /> # [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]<br /> # [[ابراهیم صفایی]] <br /> # [[مهدی ملک‌زاده]]<br /> # [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]<br /> # [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]<br /> # [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]<br /> # [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]<br /> # [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا محمدحسین نائینی]]<br /> # [[شیخ احمد تربتی]]<br /> # [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]<br /> # [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی ارداقی]]<br /> # [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]<br /> # [[یحیی دولت‌آبادی]]<br /> # [[سید محمدرضا مساوات]]<br /> # [[سلیمان خان میکده]]<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه دولت‌آبادی]]<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خان سپهسالار]]<br /> # [[میرزای شیرازی]]<br /> # [[مریم عمید سمنانی]]<br /> # [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]<br /> # [[محمدولی خان تنکابنی]]<br /> # [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]<br /> # [[کامران میرزا]]<br /> # [[عباسقلی آدمیت]]<br /> # [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]<br /> # [[حسین پاشا خان]]<br /> # [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> === جان باختگان تظاهرات ===<br /> # [[نیکتا اسفندانی]]<br /> # [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته علیزاده]]<br /> # [[عزت ابراهیم‌نژاد]]<br /> # [[سعید زینالی]]<br /> # [[مصطفی صالحی]]<br /> # [[نوید افکاری]]<br /> # [[نوید بهبودی]]<br /> # [[عبدالله لرستانی]]<br /> # [[مهدی نیکویی]]<br /> # [[حمزه بریهی]]<br /> # [[فرزاد انصاری‌فر]]<br /> # [[محسن محمدپور]]<br /> # [[آرشام ابراهیمی]]<br /> # [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد عابدی]]<br /> # [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد معین‌فر]]<br /> # [[مهدی دائمی]]<br /> # [[رضا معظمی گودرزی]]<br /> # [[فرهاد مجدم]]<br /> # [[پدرام جعفری]]<br /> # [[سجاد رضایی]]<br /> # [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد طاهری]]<br /> # [[مینا شیخی]]<br /> # [[میلاد محققی]]<br /> # [[آذر میرزاپور زهابی]]<br /> # [[علیرضا انجوی]]<br /> # [[صانع ژاله]]<br /> # [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == تاریخ ==<br /> {{لنگر|تاریخ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انقلاب‌های جهان ===<br /> # [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب ویتنام]]<br /> # [[انقلاب چین]]<br /> # [[انقلاب کوبا]]<br /> # [[انقلاب شوروی]]<br /> # [[انقلاب الجزایر]]<br /> # [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب لیبی]]<br /> # [[انقلاب تونس]]<br /> # [[دولت فلسطین]]<br /> # [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیروزی انقلاب سوریه]]<br /> # [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===<br /> # [[دارالفنون]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]<br /> # [[قرارداد ۱۹۱۹]]<br /> # [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]<br /> # [[نهضت جنگل]]<br /> # [[جمهوری گیلان]]<br /> # [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلوای نان]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خودمختاری آذربایجان]]<br /> # [[قرارداد گس گلشائیان]]<br /> # [[قرارداد دارسی]]<br /> # [[کمیته زرگنده]]<br /> # [[نهضت ملی‌شدن نفت]]<br /> # [[قیام ۳۰ تیر]]<br /> # [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فدائیان اسلام]]<br /> # [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]<br /> # [[پیمان سنتو]]<br /> # [[ساواک]]<br /> # [[اصلاحات ارضی]]<br /> # [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام سیاهکل]]<br /> # [[زلزله بوئین زهرا]]<br /> # [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]<br /> # [[جنگ ظفار]]<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[گاهشماری شاهنشاهی]]<br /> # [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]<br /> # [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]<br /> # [[کنفرانس گوادلوپ]]<br /> # [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]<br /> # [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]<br /> # [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارداد کنسرسیوم]]<br /> # [[عهدنامه گلستان]]<br /> # [[عهدنامه ترکمانچای]]<br /> # [[انقلاب سفید]]<br /> # [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین فردوست]]<br /> # [[اردشیر زاهدی]]<br /> # [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله علم]]<br /> # [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]<br /> # [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]<br /> <br /> === دوران جمهوری اسلامی ===<br /> # [[تظاهرات در ایران]]<br /> # [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]<br /> # [[ماجرای نوار آیت]]<br /> # [[انفجار آمیا]]<br /> # [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب فرهنگی]]<br /> # [[جنگ ایران و عراق]]<br /> # [[عملیات کربلای ۴]]<br /> # [[مرکز اسلامی هامبورگ]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]<br /> # [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]<br /> # [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]<br /> # [[محاکمه اسدالله اسدی]]<br /> # [[گورستان خاوران]]<br /> # [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]<br /> # [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات کازرون]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]<br /> # [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[ترور میکونوس]]<br /> # [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]<br /> # [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]<br /> # [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]<br /> # [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]<br /> # [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]<br /> # [[کشتار مسلمانان]]<br /> # [[حمله شیمیایی به حلبچه]]<br /> # [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام تشنگان]]<br /> # [[مادران آبان]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[راهرو مرگ]]<br /> # [[زلزله خوی]]<br /> # [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انحلال سپاه پاسداران]]<br /> # [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاست النصر بالرعب]]<br /> # [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]<br /> # [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاجرت در ایران]]<br /> # [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیمان اسلو]]<br /> # [[غزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شوراهای مردمی]]<br /> # [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]<br /> # [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]<br /> # [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]<br /> # [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]<br /> # [[مجلس خبرگان]]<br /> # [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قتل زیر شکنجه]]<br /> # [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]<br /> # [[کودتای نوژه]]<br /> # [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]<br /> # [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]<br /> # [[عبدالهادی حائری]]<br /> # [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]<br /> <br /> === پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===<br /> # [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]<br /> # [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]<br /> <br /> === اپوزیسیون ایران ===<br /> # [[اپوزیسیون]]<br /> # [[رهبری ذی‌صلاح]]<br /> # [[پیام‌های مسعود رجوی]]<br /> # [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]<br /> # [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]<br /> # [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]<br /> # [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]<br /> # [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]<br /> # [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[نهضت عیاران]]<br /> # [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]<br /> # [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]<br /> # [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات واشنگتن]]<br /> # [[تظاهرات بروکسل]]<br /> # [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]<br /> # [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]<br /> # [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[کشتار پشت‌آشان]]<br /> # [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]<br /> # [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات فروغ جاویدان]]<br /> # [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]<br /> # [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ۳]]<br /> # [[منابع مالی مجاهدین خلق]]<br /> # [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]<br /> # [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]<br /> {{col-break}}<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]<br /> # [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]<br /> # [[کانون‌های شورشی]]<br /> # [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]<br /> # [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]<br /> # [[عملیات جاری]]<br /> # [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]<br /> # [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]<br /> # [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]<br /> # [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]<br /> # [[حمله تروریستی پشت آشان]]<br /> # [[انفجار قرارگاه حبیب]]<br /> # [[جنگ آلان]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]<br /> # [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]<br /> # [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]<br /> # [[شورشگران]]<br /> # [[گلریزان همیاری]]<br /> # [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]<br /> # [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خط قرمز]]<br /> # [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]<br /> # [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]<br /> # [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]<br /> # [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]<br /> # [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]<br /> # [[کنفرانس سیاست جدید]]<br /> # [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]<br /> # [[افشای طرح کویر]]<br /> # [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]<br /> # [[راه‌حل سوم]]<br /> # [[رادیو صدای مجاهد]]<br /> #[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]<br /> # [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]<br /> # [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]<br /> # [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]<br /> # [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]<br /> # [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]<br /> # [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]<br /> # [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]<br /> # [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]<br /> # [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]<br /> # [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]<br /> # [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]<br /> # [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]<br /> # [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]<br /> # [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]<br /> <br /> === احزاب ===<br /> # [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب دموکرات کردستان ایران]]<br /> # [[حزب کومله]]<br /> # [[حزب توده ایران]]<br /> # [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]<br /> # [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]<br /> # [[حزب آزادی کردستان]]<br /> # [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]<br /> # [[حزب کار ایران (توفان)]]<br /> # [[پژاک]]<br /> # [[جنبش دانشجویی]]<br /> # [[الحشد الشعبی]]<br /> # [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لشکر فاطمیون]]<br /> # [[لشکر زینبیون]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[نهضت آزادی]]<br /> # [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اخوان‌المسلمین]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == هنر و فرهنگ ==<br /> {{لنگر|هنر و فرهنگ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === فرهنگ ایران ===<br /> # [[فرهنگ ایران]]<br /> # [[گاه‌شماری ایرانی]]<br /> # [[جشن‌های ایرانی]]<br /> # [[سفره هفت‌سین]]<br /> # [[نوروز]]<br /> # [[حاجی فیروز]]<br /> # [[مهرگان]]<br /> # [[چهارشنبه‌سوری]]<br /> # [[شب یلدا]]<br /> # [[جشن سده]]<br /> # [[سیزده‌به‌در]]<br /> # [[خوشنویسی ایرانی]]<br /> # [[سینمای ایران]]<br /> # [[موسیقی ایران]]<br /> # [[غذاهای ایران]]<br /> # [[مجسمه‌سازی در ایران]]<br /> # [[قلم‌زنی در ایران]]<br /> # [[میناکاری در ایران]]<br /> # [[مینیاتور در ایران]]<br /> # [[آموزش و پرورش در ایران]]<br /> # [[شیر و خورشید]]<br /> # [[سرود ملی ایران]]<br /> # [[کریسمس]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جغرافیا و محیط زیست ==<br /> {{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[آلودگی هوا در ایران]]<br /> # [[جنگل‌های ایران]]<br /> # [[انرژی در ایران]]<br /> # [[محیط زیست ایران]]<br /> # [[تالاب‌های ایران]]<br /> # [[آبشارهای ایران]]<br /> # [[سیل در ایران]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[جنگل‌های هیرکانی]]<br /> <br /> === سدها ===<br /> # [[سد دز]]<br /> # [[سد کارون]]<br /> # [[سد امیرکبیر]]<br /> # [[سد ارس]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === آب‌ها ===<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[قنات]]<br /> # [[دریای خزر]]<br /> # [[خلیج فارس]]<br /> # [[دریای عمان]]<br /> # [[دریاچه هامون]]<br /> # [[رود کارون]]<br /> # [[رود ارس]]<br /> # [[هور العظیم]]<br /> # [[هور شادگان]]<br /> # [[زاینده‌رود]]<br /> # [[دریاچه ارومیه]]<br /> # [[تالاب انزلی]]<br /> # [[تالاب گاوخونی]]<br /> # [[تالاب پریشان]]<br /> # [[هیرمند]]<br /> <br /> === کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===<br /> # [[کویر لوت]]<br /> # [[غار علی صدر]]<br /> # [[بیستون]]<br /> # [[دماوند]]<br /> # [[سبلان]]<br /> # [[زاگرس]]<br /> # [[الوند]]<br /> # [[کرکس]]<br /> # [[تفتان]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جزیره و تنگه ===<br /> # [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انرژی در ایران ===<br /> # [[نیروی برق در ایران]]<br /> # [[نیروگاه اتمی بوشهر]]<br /> # [[نیروگاه‌های ایران]]<br /> # [[انرژی بادی در ایران]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]<br /> # [[میدان‌های نفتی ایران]]<br /> # [[میدان‌های گازی ایران]]<br /> # [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]<br /> <br /> === خاک ===<br /> # [[زمین‌شناسی ایران]]<br /> # [[گسل‌های ایران]]<br /> # [[معادن ایران]]<br /> # [[زلزله بم]]<br /> # [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]<br /> #[[زلزله خوی]]<br /> #[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == ادبیات ==<br /> {{لنگر|ادبیات}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[زبان فارسی]]<br /> # [[تاریخ ادبیات فارسی]]<br /> # [[مقاله]]<br /> # [[رمان]]<br /> # [[قصه]]<br /> # [[داستان کوتاه]]<br /> # [[روزنامه‌نگاری در ایران]]<br /> # [[شعر]]<br /> # [[شاهنامه]]<br /> # [[دیوان حافظ]]<br /> # [[مثنوی معنوی]]<br /> # [[گلستان سعدی]]<br /> # [[بوستان سعدی]]<br /> # [[رباعیات خیام]]<br /> # [[ساقی‌نامه]]<br /> # [[گنج‌نامه]]<br /> # [[کلیله و دمنه]]<br /> # [[سمک عیار]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === اساطیر ===<br /> # [[رستم]]<br /> # [[سهراب]]<br /> # [[سیاوش]]<br /> # [[گردآفرید]]<br /> # [[رودابه]]<br /> # [[آرش کمانگیر]]<br /> # [[پهلوانان شاهنامه]]<br /> <br /> === سرگرمی و تفریحات ===<br /> # [[ورزش در ایران]]<br /> # [[فوتبال در ایران]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == معرفی کتاب ==<br /> {{لنگر|معرفی کتاب}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === کتاب‌های مقاومت ===<br /> # [[بنیانگذاران]]<br /> # [[زنان نیروی تغییر]]<br /> # [[قهرمانان در زنجیر]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[پرواز همزنجیران]]<br /> # [[ایران، بازی اتمی رژیم]]<br /> # [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]<br /> # [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]<br /> # [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]<br /> # [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]<br /> # [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]<br /> # [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]<br /> # [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]<br /> <br /> === دیگر کتاب‌ها ===<br /> #[[مرگ کسب و کار من است]]<br /> #[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]<br /> #[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زمینه جامعه‌شناسی]]<br /> # [[جامعه‌شناسی هنر]]<br /> # [[تاریخ تمدن]]<br /> # [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]<br /> # [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]<br /> # [[لویاتان]]<br /> # [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]<br /> # [[تاریخ بیست ساله ایران]]<br /> # [[قرارداد اجتماعی]]<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == فلسفه ==<br /> {{لنگر|فلسفه}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====<br /> # [[مارکسیسم]]<br /> # [[لائیسیته]]<br /> # [[آتئیستم]]<br /> # [[اپورتونیسم]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم دینی]]<br /> # [[لیبرالیسم]]<br /> # [[سکولاریسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرمایه‌داری ملی]]<br /> # [[بنیادگرایی اسلامی]]<br /> # [[پست‌مدرنیسم]]<br /> # [[سانترالیزم دموکراتیک]]<br /> # [[دو اسلام سراپا متضاد]]<br /> # [[موقعیت انقلابی]]<br /> # [[تکامل اجتماعی]]<br /> # [[تکامل]]<br /> # [[دینامیزم قرآن]]<br /> # [[طلسم اختناق]]<br /> # [[تبیین جهان]]<br /> # [[دیالکتیک]]<br /> # [[جمهوری دموکراتیک]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[مبارزه مدنی]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[فرار مغزها]]<br /> # [[کتاب راه حسین]]<br /> # [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جامعه و علوم اجتماعی ==<br /> {{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === موضوعات اجتماعی ===<br /> # [[تلویزیون من و تو]]<br /> # [[پول‌شویی]]<br /> # [[اختلاس در ایران]]<br /> # [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]<br /> # [[کارتن خوابی]]<br /> # [[گورخوابی]]<br /> # [[کودکان کار در ایران]]<br /> # [[فروش اعضای بدن]]<br /> # [[اعتیاد در ایران]]<br /> # [[فقر در ایران]]<br /> # [[بحران بیکاری در ایران]]<br /> # [[خودکشی]]<br /> # [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حذف چهار صفر از پول ایران]]<br /> # [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]<br /> # [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]<br /> # [[روز جهانی زن]]<br /> # [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مالباختگان]]<br /> # [[ابرچالش آب]]<br /> # [[اول مهر]]<br /> # [[روز جهانی معلم]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[خصوصی سازی]]<br /> # [[بازار بورس ایران]]<br /> # [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستان قدس رضوی]]<br /> # [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]<br /> # [[لباس شخصی]]<br /> # [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]<br /> # [[قاچاق کالا در ایران]]<br /> # [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]<br /> # [[کولبر]]<br /> # [[بیت کوین]]<br /> # [[سوخت‌بری]]<br /> # [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهائیان ایران]]<br /> # [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]<br /> # [[چاپ اسکناس]]<br /> # [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چای دبش]]<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[اختلاف طبقاتی در ایران]]<br /> # [[بحران انرژی در ایران]]<br /> # [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انفجار مهیب بندرعباس]]<br /> # [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[بحران برق در ایران]]<br /> # [[بحران مسکن در ایران]]<br /> # [[بحران سلامت و روان در ایران]]<br /> # [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سرکوب زنان در ایران]]<br /> # [[بحران آموزش در ایران]]<br /> # [[بحران اقتصاد در ایران]]<br /> # [[بحران محیط زیست در ایران]]<br /> # [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]<br /> <br /> === موضوعات سیاسی و انقلابی ===<br /> # [[فراماسونری در ایران]]<br /> # [[سندیکا در ایران]]<br /> # [[سرکوب در ایران]]<br /> # [[نقض حقوق بشر در ایران]]<br /> # [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]<br /> # [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]<br /> # [[نسل‌کشی]]<br /> # [[قیام]]<br /> # [[توازن قوا]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[شعار]]<br /> # [[شکنجه]]<br /> # [[اعدام در ایران]]<br /> # [[برجام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]<br /> # [[مبارزه مسلحانه]]<br /> # [[مبارزه]]<br /> # [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی پیشتاز]]<br /> # [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عمق استراتژیک]]<br /> # [[دموکراسی]]<br /> <br /> === سیاست و حکومت ===<br /> # [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]<br /> # [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]<br /> # [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[بسیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پهباد]]<br /> # [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارگاه ثارالله]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[تفکیک جنسیتی]]<br /> # [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]<br /> # [[نوشیدن جام زهر]]<br /> # [[کنفرانس لهستان]]<br /> # [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]<br /> # [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]<br /> # [[تحریم علی خامنه‌ای]]<br /> # [[دارایی‌های خامنه‌ای]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]<br /> # [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]<br /> # [[ستاد اجرایی فرمان امام]]<br /> # [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[قتل کشیش‌های مسیحی]]<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]<br /> # [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]<br /> # [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]<br /> <br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === حقوق ===<br /> # [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصل عدم توسل به زور]]<br /> # [[انجمن حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حق تعیین سرنوشت]]<br /> # [[تمامیت ارضی]]<br /> # [[حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]<br /> # [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قانون پناهندگی]]<br /> # [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]<br /> # [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]<br /> # [[کنوانسیون ژنو]]<br /> # [[مداخله بشردوستانه]]<br /> # [[مصونیت دیپلماتیک]]<br /> # [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی رسانه]]<br /> # [[آزادی از ترس]]<br /> # [[بازداشت موقت]]<br /> # [[برابری در برابر قانون]]<br /> # [[حریم شخصی]]<br /> # [[حق درخواست]]<br /> # [[حقوق بشر (انسان)]]<br /> # [[خانه امن]]<br /> # [[دفاع مشروع]]<br /> # [[روز حقوق بشر]]<br /> # [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]<br /> # [[سازمان مردم‌نهاد]]<br /> # [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]<br /> # [[فعال حقوق بشر]]<br /> # [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]<br /> # [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]<br /> # [[مهاجرت آزاد]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]<br /> # [[حقوق طبیعی]]<br /> # [[حق انقلاب]]<br /> # [[احکام دینی]]<br /> # [[تفتیش عقاید]]<br /> # [[جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[فتوا]]<br /> # [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]<br /> # [[بغی]]<br /> # [[محاربه]]<br /> # [[حاکم شرع]]<br /> # [[استرداد]]<br /> # [[شکنجه دولتی]]<br /> # [[استقلال قضایی]]<br /> # [[دادگاه قانون اساسی]]<br /> # [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]<br /> # [[دفاعیات کنت لوئیس]]<br /> # [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زندان‌ها ===<br /> # [[زندان اوین]]<br /> # [[زندان قصر]]<br /> # [[زندان قزلحصار]]<br /> # [[زندان گوهردشت]]<br /> # [[زندان کهریزک]]<br /> # [[زندان دیزل‌آباد]]<br /> # [[زندان یونسکو]]<br /> # [[زندان قزل‌قلعه]]<br /> # [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندان قرچک]]<br /> # [[زندان تهران بزرگ]]<br /> # [[زندان حشمتیه]]<br /> # [[زندان سراوان]]<br /> # [[زندان زابل]]<br /> # [[زندان مرکزی مشهد]]<br /> # [[زندان عادل‌آباد شیراز]]<br /> # [[زندان خورین]]<br /> # [[زندان تبریز]]<br /> # [[زندان مرکزی اورمیه]]<br /> # [[زندان فجر دزفول]]<br /> # [[زندان دستگرد اصفهان]]<br /> # [[زندان شیبان اهواز]]<br /> # [[زندان صیدنایا]]<br /> # [[زندان لاکان رشت]]<br /> # [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88385 2026-05-03T09:23:05Z

<p>Alireza k h: صفحه را خالی کرد</p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AF%DB%8C&diff=88384 2026-05-03T09:22:44Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =فرشید اسدی.jpg<br /> | عنوان تصویر =فرشید اسدی معروف به «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = مردم ایران و [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، با عناوین «قهرمان ملی»، «مجاهد شهید»، عامل کیفر دو قاضی بدنام دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> |عامل معروفیت=کیفر دو قاضی بدنام دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])}}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (تولد۱۳۷۲ – شهادت ۲۹ دی ۱۴۰۳) جوانی ایرانی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی جسورانه و فدایی در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد نمود که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]&lt;/ref&gt; این عملیات بازتاب وسیعی در داخل و خارج ایران داشت. مردم در فضای مجازی به‌صورت گسترده با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان [[قتل عام ۶۷|قتل عام۶۷]] جشن گرفتند. <br /> <br /> تعلق سازمانی و علل و انگیزه‌های اقدام انقلابی فرشید اسدی برای افکار عمومی نامشخص بود، اگر چه برخی از مقامات جمهوری اسلامی او را وابسته به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] معرفی کرده بودند. سخنگوی مجاهدین در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در پاسخ به اظهارات غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، بیانیه‌ی تندی منتشر کرد. در این بیانیه نام فرشید اسدی -در کنار نام [[علی‌اکبر اکبری]] و کاظم افجه‌ای- به‌عنوان «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» و نیز «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان» مطرح گردید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی متولد ۱۳۷۲ و اهل شهرستان رزن استان همدان بود. گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. وی آبدارچی دیوان عالی کشور بود. از زندگی وی اطلاعات دیگری در دسترس نیست. تصویری نیز از او منتشر نشده بود. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.[[علی رازینی]]، رئیس شعبه، و [[محمد مقیسه]]، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد. <br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، ادامه دارد و آمران و عاملان قتل عام و [[جنایت علیه بشریت]] را آرام نخواهد گذاشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == سابقهٔ قضات کشته شده و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[پرونده:محمد مقیسه و علی رازینی.jpg|جایگزین=محمد مقیسه و علی رازینی|بندانگشتی|محمد مقیسه و علی رازینی]]<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. ازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند.هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> سازمان مجاهدین خلق ایران این دو مقام قضایی را از چهره‌های اصلی «قتل‌عام مجاهدین سر موضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷» معرفی کرده و آنها را «سردژخیم» نامیده است. طبق اعلام رسمی مجاهدین، احمد رازینی در اوایل دهه ۶۰ به‌عنوان دادستان انقلاب مشهد فعالیت داشت و مسئولیت دستگیری، شکنجه و اعدام بسیاری از اعضای مجاهدین و دیگر مخالفان در استان خراسان را بر عهده داشت. طی این دوره هزاران نفر در شهرهای خراسان توسط او اعدام شدند. در اسفند ۱۳۶۳، خمینی او را به سمت دادستان انقلاب مرکز (جانشین لاجوردی) منصوب کرد و تا سال ۱۳۶۶ اعدام زندانیان سیاسی در تهران زیر نظر او انجام می‌شد. محمد مقیسه‌ نیز پس از انقلاب ۱۳۵۷ وارد دستگاه قضایی شد. به دلیل شدت عمل، در سال ۱۳۶۰ سربازجو در یکی از شعب بازداشتگاه اوین شد. در سال ۱۳۶۳ با نام مستعار «ناصریان» به‌عنوان دادیار ناظر زندان قزلحصار فعالیت کرد و پس از انحلال آن زندان در سال ۱۳۶۵، به‌عنوان دادیار اصلی به زندان گوهردشت منتقل شد. طبق روایت مجاهدین، او حتی بر اعدام زندانیانی که مدت محکومیت‌شان به پایان رسیده بود، به‌ویژه در مرداد ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت، اصرار داشت.&lt;ref&gt;[https://m.mojahedin.org/id/1653e306-142b-49bb-b786-964d9001cd34 هلاکت آخوند مقیسه‌ای و آخوند رازینی دو دژخیم قضاییهٔ جلادان در قتل‌عام مجاهدین سرموضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷- سایت سیمای آزادی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با مجاهدین ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: [[پرونده:مصطفی پورمحمدی از اعضای هیأت مرگ.jpg|جایگزین=مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷|بندانگشتی|مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ ]]&lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: <br /> &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> در زمان انجام عملیات، انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده بود، برخی گزارش‌های ناموثق از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت داشتند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند #آبدارچی_قهرمان و #وعده_آبدارچی۲ (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران [[قتل عام ۶۷]] می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد. پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن نظام ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فراخوان غلامحسین اژه‌ای به افزایش اعدام زندانیان سیاسی ==<br /> در پی افزایش روزانه‌ی اعدام زندانیان سیاسی در بحبوحه‌ی جنگ آمریکا و رژیم ایران و نیز بعد از آتش‌بس، غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، در اظهاراتی بر لزوم تسریع در صدور و اجرای احکام اعدام برای افراد متهم به تلاش برای ایجاد ناامنی و همکاری با دشمن تأکید کرد.<br /> <br /> او در پاسخ به مخالفان اعدام گفت: &lt;blockquote&gt;«تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی فردی که برای ناامنی تلاش کرده اعدام نشه. ما هر مجازاتی را انجام می‌دهیم و هیچ اعتنایی به این حرفها نداریم. تأکید دارم احکام زودتر صادر شود و اجرا شود.»&lt;/blockquote&gt;اژه‌ای افزود: &lt;blockquote&gt;«این کسانی که دارند به‌عنوان پیاده‌نظام دشمن احیانًا در داخل و خارج کمک می‌کنند این‌ها تحت تعقیب قرار بگیرند این‌ها سریع شناسایی بشوند این‌ها سریع محاکمه بشوند البته طبیعی است طبق قانون بر اساس انصاف، بر اساس عدل این درست اون چیزی است که دشمن نمی‌خواهد این افراد پست لعین تصور شون هستش که حالا فرض کنید قوه قضاییه به اهوای اون‌ها حرکت می‌کنه، ما می‌گیم اعدام نشه تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی یک فرد مجرمی که دستش به خون عزیزان ما مردم عزیز ما آلوده هستش به ناامنی در زمان جنگ تلاش کرده ما هر مجازاتی را که طبق قانون بشه مجازات میدیم هیچ اعتنایی هم به این حرفها و به این بحثهایی که بعضی از این مستکبرین فکر می‌کردند که هنوز بحمدالله قدرت استکباری شون شکست یعنی قدرتی که خودشون برای خودشون فکر می‌کردند بنابراین از شما باز میگم این را تأکید دارم و می‌خوام که پرونده‌ها را سریع دقیق واقعاً برسید و احکام زودتر صادر بشه طبق قانون اجرا بشه و در همه مراحل هم اطلاع‌رسانی بشه.»&lt;/blockquote&gt;این اظهارات در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ از طریق خبرگزاری میزان منتشر شد.<br /> <br /> == نام بردن سخنگوی مجاهدین از فرشید اسدی ==<br /> [[پرونده:اظهارات سخنگوی مجاهدین .jpg|جایگزین=موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵|بندانگشتی|موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵ ]]<br /> <br /> سخنگوی سازمان مجاهدین خلق در پاسخ به این اظهارات، با لحنی تند اژه‌ای را مورد حمله قرار داد و در جریان آن فرشید اسدی را «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» نامید:&lt;blockquote&gt;«جانور گوشخوار حرام‌لقمه و به‌قول قرآن «بوزینهٔ سرافکنده»! مطمئن باش که پاسخ غلط‌های اضافی خود را در جوشش خون سربداران خواهی گرفت و به دژخیمان مقیسه و رازینی و لاجوردی و کچویی خواهی پیوست.»<br /> <br /> سخنگوی این سازمان همچنین با ستایش از افرادی که در گذشته برخی مسئولان قضایی ایران را ترور کرده بودند، اظهار داشت:<br /> <br /> «درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید فرشید اسدی «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید علی‌اکبر اکبری که لاجوردی سرجلاد اوین را کیفر داد<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید کاظم افجه‌ای که دژخیم کچویی زندانبان اوین را کیفر داد»&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86 تأکید وحشت‌آلود سردژخیم قضاییه جلادان اژه‌ای بر اعدام + سخنگوی مجاهدین- سایت مجاهدین]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد و به‌عنوان یک سمبل جسارت و پاکباختگی الهام‌بخش جوانان ایران گردید. لقب «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»، نمونه‌ای از احترام به اقدام این جوان انقلابی است. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AF%DB%8C&diff=88383 2026-05-03T09:15:27Z

<p>Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «&lt;noinclude&gt; {{جعبه زندگینامه | نام = فرشید اسدی | تصویر =فرشید اسدی.jpg | عنوان تصویر = | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها) | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) | مکان مرگ = کاخ دادگستری ته...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =فرشید اسدی.jpg<br /> | عنوان تصویر =<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (تولد۱۳۷۲ – شهادت ۲۹ دی ۱۴۰۳) جوانی ایرانی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی جسورانه و فدایی در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد نمود که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]&lt;/ref&gt; این عملیات بازتاب وسیعی در داخل و خارج ایران داشت. مردم در فضای مجازی به‌صورت گسترده با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان [[قتل عام ۶۷|قتل عام۶۷]] جشن گرفتند. <br /> <br /> تعلق سازمانی و علل و انگیزه‌های اقدام انقلابی فرشید اسدی برای افکار عمومی نامشخص بود، اگر چه برخی از مقامات جمهوری اسلامی او را وابسته به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] معرفی کرده بودند. سخنگوی مجاهدین در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در پاسخ به اظهارات غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، بیانیه‌ی تندی منتشر کرد. در این بیانیه نام فرشید اسدی -در کنار نام [[علی‌اکبر اکبری]] و کاظم افجه‌ای- به‌عنوان «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» و نیز «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان» مطرح گردید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی متولد ۱۳۷۲ و اهل شهرستان رزن استان همدان بود. گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. وی آبدارچی دیوان عالی کشور بود. از زندگی وی اطلاعات دیگری در دسترس نیست. تصویری نیز از او منتشر نشده بود. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.[[علی رازینی]]، رئیس شعبه، و [[محمد مقیسه]]، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد. <br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، ادامه دارد و آمران و عاملان قتل عام و [[جنایت علیه بشریت]] را آرام نخواهد گذاشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == سابقهٔ قضات کشته شده و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[پرونده:محمد مقیسه و علی رازینی.jpg|جایگزین=محمد مقیسه و علی رازینی|بندانگشتی|محمد مقیسه و علی رازینی]]<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. ازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند.هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> سازمان مجاهدین خلق ایران این دو مقام قضایی را از چهره‌های اصلی «قتل‌عام مجاهدین سر موضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷» معرفی کرده و آنها را «سردژخیم» نامیده است. طبق اعلام رسمی مجاهدین، احمد رازینی در اوایل دهه ۶۰ به‌عنوان دادستان انقلاب مشهد فعالیت داشت و مسئولیت دستگیری، شکنجه و اعدام بسیاری از اعضای مجاهدین و دیگر مخالفان در استان خراسان را بر عهده داشت. طی این دوره هزاران نفر در شهرهای خراسان توسط او اعدام شدند. در اسفند ۱۳۶۳، خمینی او را به سمت دادستان انقلاب مرکز (جانشین لاجوردی) منصوب کرد و تا سال ۱۳۶۶ اعدام زندانیان سیاسی در تهران زیر نظر او انجام می‌شد. محمد مقیسه‌ نیز پس از انقلاب ۱۳۵۷ وارد دستگاه قضایی شد. به دلیل شدت عمل، در سال ۱۳۶۰ سربازجو در یکی از شعب بازداشتگاه اوین شد. در سال ۱۳۶۳ با نام مستعار «ناصریان» به‌عنوان دادیار ناظر زندان قزلحصار فعالیت کرد و پس از انحلال آن زندان در سال ۱۳۶۵، به‌عنوان دادیار اصلی به زندان گوهردشت منتقل شد. طبق روایت مجاهدین، او حتی بر اعدام زندانیانی که مدت محکومیت‌شان به پایان رسیده بود، به‌ویژه در مرداد ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت، اصرار داشت.&lt;ref&gt;[https://m.mojahedin.org/id/1653e306-142b-49bb-b786-964d9001cd34 هلاکت آخوند مقیسه‌ای و آخوند رازینی دو دژخیم قضاییهٔ جلادان در قتل‌عام مجاهدین سرموضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷- سایت سیمای آزادی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با مجاهدین ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: [[پرونده:مصطفی پورمحمدی از اعضای هیأت مرگ.jpg|جایگزین=مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷|بندانگشتی|مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ ]]&lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: <br /> &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> در زمان انجام عملیات، انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده بود، برخی گزارش‌های ناموثق از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت داشتند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند #آبدارچی_قهرمان و #وعده_آبدارچی۲ (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران [[قتل عام ۶۷]] می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد. پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن نظام ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فراخوان غلامحسین اژه‌ای به افزایش اعدام زندانیان سیاسی ==<br /> در پی افزایش روزانه‌ی اعدام زندانیان سیاسی در بحبوحه‌ی جنگ آمریکا و رژیم ایران و نیز بعد از آتش‌بس، غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، در اظهاراتی بر لزوم تسریع در صدور و اجرای احکام اعدام برای افراد متهم به تلاش برای ایجاد ناامنی و همکاری با دشمن تأکید کرد.<br /> <br /> او در پاسخ به مخالفان اعدام گفت: &lt;blockquote&gt;«تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی فردی که برای ناامنی تلاش کرده اعدام نشه. ما هر مجازاتی را انجام می‌دهیم و هیچ اعتنایی به این حرفها نداریم. تأکید دارم احکام زودتر صادر شود و اجرا شود.»&lt;/blockquote&gt;اژه‌ای افزود: &lt;blockquote&gt;«این کسانی که دارند به‌عنوان پیاده‌نظام دشمن احیانًا در داخل و خارج کمک می‌کنند این‌ها تحت تعقیب قرار بگیرند این‌ها سریع شناسایی بشوند این‌ها سریع محاکمه بشوند البته طبیعی است طبق قانون بر اساس انصاف، بر اساس عدل این درست اون چیزی است که دشمن نمی‌خواهد این افراد پست لعین تصور شون هستش که حالا فرض کنید قوه قضاییه به اهوای اون‌ها حرکت می‌کنه، ما می‌گیم اعدام نشه تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی یک فرد مجرمی که دستش به خون عزیزان ما مردم عزیز ما آلوده هستش به ناامنی در زمان جنگ تلاش کرده ما هر مجازاتی را که طبق قانون بشه مجازات میدیم هیچ اعتنایی هم به این حرفها و به این بحثهایی که بعضی از این مستکبرین فکر می‌کردند که هنوز بحمدالله قدرت استکباری شون شکست یعنی قدرتی که خودشون برای خودشون فکر می‌کردند بنابراین از شما باز میگم این را تأکید دارم و می‌خوام که پرونده‌ها را سریع دقیق واقعاً برسید و احکام زودتر صادر بشه طبق قانون اجرا بشه و در همه مراحل هم اطلاع‌رسانی بشه.»&lt;/blockquote&gt;این اظهارات در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ از طریق خبرگزاری میزان منتشر شد.<br /> <br /> == نام بردن سخنگوی مجاهدین از فرشید اسدی ==<br /> [[پرونده:اظهارات سخنگوی مجاهدین .jpg|جایگزین=موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵|بندانگشتی|موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵ ]]<br /> <br /> سخنگوی سازمان مجاهدین خلق در پاسخ به این اظهارات، با لحنی تند اژه‌ای را مورد حمله قرار داد و در جریان آن فرشید اسدی را «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» نامید:&lt;blockquote&gt;«جانور گوشخوار حرام‌لقمه و به‌قول قرآن «بوزینهٔ سرافکنده»! مطمئن باش که پاسخ غلط‌های اضافی خود را در جوشش خون سربداران خواهی گرفت و به دژخیمان مقیسه و رازینی و لاجوردی و کچویی خواهی پیوست.»<br /> <br /> سخنگوی این سازمان همچنین با ستایش از افرادی که در گذشته برخی مسئولان قضایی ایران را ترور کرده بودند، اظهار داشت:<br /> <br /> «درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید فرشید اسدی «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید علی‌اکبر اکبری که لاجوردی سرجلاد اوین را کیفر داد<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید کاظم افجه‌ای که دژخیم کچویی زندانبان اوین را کیفر داد»&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86 تأکید وحشت‌آلود سردژخیم قضاییه جلادان اژه‌ای بر اعدام + سخنگوی مجاهدین- سایت مجاهدین]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد و به‌عنوان یک سمبل جسارت و پاکباختگی الهام‌بخش جوانان ایران گردید. لقب «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»، نمونه‌ای از احترام به اقدام این جوان انقلابی است. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&diff=88382 2026-05-03T09:14:51Z

<p>Alireza k h: /* انقلابیون */</p> <hr /> <div>این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.<br /> <br /> * اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.<br /> <br /> [[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، '''توپر''' نشان داده شده‌اند.<br /> <br /> == انقلاب دموکراتیک ایران ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==<br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]<br /> <br /> ===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]<br /> # [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]<br /> # جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)<br /> # [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]<br /> # [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]<br /> # [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]<br /> # [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===<br /> # [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بیاتی]]<br /> # [[سروش سلیمانی]]<br /> # [[رسول کدیوریان]]<br /> # [[رضا قنبری]]<br /> # [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرمحمد کوهکن]]<br /> # [[محمد نوری]]<br /> # [[احمدرضا امانی]]<br /> # [[طاها صفری]]<br /> # [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]<br /> # [[فارص (محسن) آقامحمدی]]<br /> # [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[لطیف کریمی]]<br /> # [[مبین یعقوب‌زاده]]<br /> # [[مسیح جلیل]]<br /> # [[فرهاد عیوضی]]<br /> # [[محمد موسوی]]<br /> # [[مهدی موسوی]]<br /> # [[حسین مونسی]]<br /> # [[ابوالفضل خالدی]]<br /> # [[بهمن فتاحی]]<br /> # [[اکرم پیرگزی]]<br /> # [[روبینا امینیان]]<br /> # [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی امامی‌پور]]<br /> # [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ولی‌دوست]]<br /> # [[دیاکو محمدی]]<br /> # [[بهرام زاهدی]]<br /> # [[خالد ملایی]]<br /> # [[علی عزیزی جعفرآبادی]]<br /> # [[ابراهیم یوسفی]]<br /> # [[روح‌الله ستاره مشتری]]<br /> # [[سامان نظری]]<br /> # [[محمدرضا گروهی]]<br /> # [[رضا رحمتی]]<br /> # [[مجتبی قربانی]]<br /> # [[فرهاد عیوضی دودرایی]]<br /> # [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فرد]]<br /> # [[ابوالفضل طاووسی]]<br /> # [[ستایش شفیعی]]<br /> # [[دانیال سبزیکار]]<br /> # [[دیار پورچهریق]]<br /> # [[سیامک راشد]]<br /> # [[هولاکو ایوانی]]<br /> # [[ریبین مرادی]]<br /> # [[امیرعلی حیدری]]<br /> # [[افسانه رضویان]]<br /> # [[رضا حاجی مرادیان]]<br /> # [[سعید ابراهیمی]]<br /> # [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین امام‌جمعه]]<br /> # [[بهاران طاهرخانی]]<br /> # [[محمدمهدی روستا]]<br /> # [[پارسا رحمتی]]<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]<br /> # [[جمعه خونین زاهدان]]<br /> # [[خیزش ایذه]]<br /> # [[چهلم حدیث نجفی]]<br /> <br /> <br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[کوکتل مولوتف]]<br /> # [[انقلاب مخملی]]<br /> # [[نسل Z]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ===اسامی و عکس جانباختگان===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]<br /> <br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === اعدام‌شدگان ===<br /> #[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> <br /> == افراد ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زنان ===<br /> # [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]<br /> # [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]<br /> === قربانیان آپارتاید ===<br /> # [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === هنرمندان ===<br /> # [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[رضا اولیا]]<br /> # [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرجان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گیسو شاکری]]<br /> # [[روزبه عمادزاده]]<br /> # [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[واروژان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ویگن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[دلکش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهرام بیضایی]]<br /> # [[تورج نگهبان]]<br /> # [[اردلان سرفراز]]<br /> # [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر تقوایی]]<br /> # [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === ورزشکاران ===<br /> # [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ منتظرالظهور]]<br /> # [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالله موحد]]<br /> <br /> === نویسندگان و شاعران ===<br /> ==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====<br /> # [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالعلی معصومی]]<br /> # [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمشید پیمان]]<br /> # [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حافظ]]<br /> # [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مولوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد کسروی]]<br /> # [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا براهنی]]<br /> # [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماشاءالله آجودانی]]<br /> #[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد جعفر پوینده]]<br /> # [[سعید نفیسی]]<br /> # [[یدالله رؤیایی]]<br /> #[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]<br /> # [[امین (پیمان) فرح‌آور]]<br /> # [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]<br /> # [[جبار باغچه‌بان]]<br /> # [[حسین پژمان بختیاری]]<br /> <br /> ==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====<br /> #[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جرجی زیدان]]<br /> # [[دیل کارنگی]]<br /> # [[جک لندن]]<br /> # [[آندره مالرو]]<br /> <br /> === فعالان سیاسی و اجتماعی ===<br /> # [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]<br /> # [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد کمانگر]]<br /> # [[شیرین علم‌هولی]]<br /> # [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رسولی]]<br /> # [[سید ابراهیم رسولی]]<br /> # [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی حاج‌آقایی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]<br /> # [[احسان فتاحیان]]<br /> # [[ارژنگ داوودی]]<br /> # [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد کرد زنگنه]]<br /> # [[فاطمه مثنی]]<br /> # [[کیانوش زندی]]<br /> # [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گلرخ ایرایی]]<br /> # [[سهیل عربی]]<br /> # [[آرش صادقی]]<br /> # [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیره جلالی]]<br /> # [[آتنا دائمی]]<br /> # [[هاشم خواستار]]<br /> # [[حسین سودمند]]<br /> # [[ناصر فهیمی]]<br /> # [[داریوش فروهر]]<br /> # [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انورخضری]]<br /> # [[ادریس جمشیدزهی]]<br /> # [[شریفه محمدی]]<br /> # [[وریشه مرادی]]<br /> # [[پخشان عزیزی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی یونسی]]<br /> # [[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[منوچهر فلاح]]<br /> # [[احسان فریدی]]<br /> # [[علیرضا شریعت‌پناهی]]<br /> # [[مسعود جامعی]]<br /> # [[فرشاد اعتمادی‌فر]]<br /> # [[آرمین (احسان) خدایاری]]<br /> # [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]<br /> # [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرمان صادقی]]<br /> # [[حسن بیت عبدالله]]<br /> # [[سعید عباسی]]<br /> # [[الهه فولادی]]<br /> # [[یعقوب درخشان]]<br /> # [[زینب همرنگ سیدبگلو]]<br /> # [[ارغوان فلاحی]]<br /> # [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]<br /> # [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمیه رشیدی]]<br /> # [[غلامحسین کلبی]]<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]<br /> # [[محمد معصوم شاهی]]<br /> # [[زهرا شهباز طبری]]<br /> # [[رضا عبدالی]]<br /> # [[کریم خجسته]]<br /> # [[خسرو علیکردی]]<br /> # [[شاهین ذوقی‌تبار]]<br /> # [[خسرو رهنما]]<br /> # [[احسان رستمی]]<br /> # [[ربابه ماسوری]]<br /> # [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور جمالی]]<br /> # [[امیرحسین حاتمی]]<br /> # [[شاهین واحدپرست]]<br /> # [[محمدامین بیگلری]]<br /> # [[علی فهیم]]<br /> # [[حامد ولیدی]]<br /> # [[عرفان کیانی]]<br /> # [[عامر رامش]]<br /> # [[ساسان آزادوار]]<br /> <br /> === سیاست‌مداران ===<br /> # [[کوروش بزرگ]]<br /> # [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا پهلوی]]<br /> # [[اشرف پهلوی]]<br /> # [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین تیمورتاش]]<br /> # [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعباس هویدا]]<br /> # [[بی‌بی مریم بختیاری]]<br /> # [[جمشید آموزگار]]<br /> # [[جعفر شریف‌امامی]]<br /> # [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله سحابی]]<br /> # [[یدالله سحابی]]<br /> # [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ملکی]]<br /> # [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دکتر حشمت طالقانی]]<br /> # [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفر بقایی]] <br /> # [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === مسئولان رژیم ایران ===<br /> # [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجتبی خامنه‌ای]]<br /> # [[مرتضی مطهری]]<br /> # [[احمد خمینی]]<br /> # [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی کروبی]]<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی اشراقی]]<br /> # [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله لاجوردی]]<br /> # [[علی لاریجانی]]<br /> # [[صادق لاریجانی]]<br /> # [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]<br /> # [[حسین اشتری]]<br /> # [[ابوالقاسم صلواتی]]<br /> # [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن شاهوارپور]]<br /> # [[علی باقری‌ کنی]]<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا پناهیان]]<br /> # [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]<br /> # [[حمید نوری]]<br /> # [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[احمدرضا رادان]]<br /> #[[حسین سلامی]]<br /> #[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایمان افشاری]]<br /> #[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاضی عموزاد]]<br /> #[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]<br /> #[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد بهشتی]]<br /> #[[قاضی محمدرضا توکلی]]<br /> #[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا عسگری]]<br /> #[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مالک رحمتی]]<br /> #[[حسین طائب]]<br /> #[[سعید جلیلی]]<br /> #[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]<br /> #[[علیرضا زاکانی]]<br /> #[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[بابک زنجانی]]<br /> #[[سعید امامی]]<br /> #[[حسین همدانی]]<br /> #[[صادق خلخالی]]<br /> #[[حسین موسوی تبریزی]]<br /> #[[محمود هاشمی شاهرودی]]<br /> #[[امیرعلی حاجی‌زاده]]<br /> #[[روح‌الله حسینیان]]<br /> #[[علی قدوسی]]<br /> #[[تریتا پارسی]]<br /> #[[علی شمخانی]]<br /> # [[احمد علم‌الهدی]]<br /> # [[احمد خاتمی]]<br /> # [[کاظم صدیقی]]<br /> # [[احمد توکلی]]<br /> # [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]<br /> # [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن تهرانی مقدم]]<br /> # [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر ولایتی]]<br /> # [[وحید حقانیان]]<br /> # [[غفور درجزی]]<br /> # [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد پاکپور]]<br /> # [[علیرضا اعرافی]]<br /> # [[امیر حاتمی]]<br /> # [[اسماعیل خطیب]]<br /> # [[علی‌رضا تنگسیری]]<br /> # [[کمال خرازی]]<br /> <br /> === آمران و عاملان قتل‌ عام ===<br /> # [[امجد یوسف]]<br /> <br /> === انقلابیون ===<br /> # [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کریم(محراب)رشیدی]]<br /> # [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ربیعی]]<br /> # [[موسی خیابانی]]<br /> # [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصغر مقدم]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود احمدزاده]]<br /> # [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی باکری]]<br /> # [[محمود قائمشهر]]<br /> # [[بهجت تیفتکچی]]<br /> # [[رسول مشکین‌فام]]<br /> # [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین رضایی]]<br /> # [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سکینه چاقوساز]]<br /> # [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر کاظمی]]<br /> # [[منیره رجوی]]<br /> # [[حجت زمانی]]<br /> # [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف احمدی]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلیل گادانی]]<br /> # [[زهره قائمی]]<br /> # [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]<br /> # [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین مدنی]]<br /> # [[مسعود رجوی]]<br /> # [[مریم رجوی]]<br /> # [[زهرا مریخی]]<br /> # [[مهدی ابریشمچی]]<br /> # [[محمد سید المحدثین]]<br /> # [[محمد علی توحیدی]]<br /> # [[فهیمه اروانی]]<br /> # [[مژگان پارسایی]]<br /> # [[زهره اخیانی]]<br /> # [[صدیقه حسینی]]<br /> # [[مهوش سپهری]]<br /> # [[بهشته شادرو]]<br /> # [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]<br /> # [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حیاتی]]<br /> # [[محمود عطایی]]<br /> # [[محمود عضدانلو]]<br /> # [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن جزنی]]<br /> # [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز دهقانی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]<br /> # [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]<br /> # [[خسرو گلسرخی]]<br /> # [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آراسته قلی‌وند]]<br /> # [[عالیه بازرگان]]<br /> # [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بنی‌هاشمی]]<br /> # [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رئوف بشردوست]]<br /> # [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه احمدی اسکویی]]<br /> # [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزیز رضایی]]<br /> # [[مسعود فرشچی]]<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]<br /> # [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رامین حسین‌پناهی]]<br /> # [[عباس مدرسی‌فر]]<br /> # [[عبدالرحمان قاسملو]]<br /> # [[حمیرا اشراق]]<br /> # [[فضیلت علامه حائری]]<br /> # [[حیدر قربانی]]<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد زیبرم]]<br /> # [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شکرالله ربیعی]]<br /> #[[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین حبیبی]]<br /> #[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین جهانگیری]]<br /> # [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]<br /> # [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیومرث سیدخلخال]]<br /> # [[حسن سرخوش]]<br /> # [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سیفان بابایی]]<br /> # [[حفیظ الله شمس]]<br /> # [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود فرد]]<br /> # [[فرهاد درودیان]]<br /> # [[فرشید اسدی]]<br /> <br /> === انقلابیون خارجی===<br /> # [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]<br /> # [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدریش انگلس]]<br /> # [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آنی ازبرت]]<br /> # [[سوفان چان]]<br /> # [[هارون هاشمی]]<br /> # [[سمینا اقبال]]<br /> # [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوجهاد]]<br /> # [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمون دو بووار]]<br /> # [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانتس فانون]]<br /> # [[لئون تروتسکی]]<br /> #[[ویکتور خارا]]<br /> #[[وو نگوین جیاپ]]<br /> #[[بابی ساندز]]<br /> <br /> === فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===<br /> # [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شریعتی]]<br /> # [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هانا آرنت]]<br /> # [[آنتونیو گرامشی]]<br /> # [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد اشرف]]<br /> # [[امیرحسین آریان‌پور]]<br /> # [[باروخ اسپینوزا]]<br /> # [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین صدیقی]]<br /> <br /> === تاریخ‌نگاران ===<br /> # [[یرواند آبراهامیان]]<br /> # [[فریدون آدمیت]]<br /> # [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ژانت آفاری]]<br /> <br /> === روحانیون ===<br /> # [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد امامی کاشانی]]<br /> # [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال گنجه‌ای]]<br /> # [[حسینعلی منتظری]]<br /> #[[عبدالغفار نقشبندی]]<br /> # [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === شخصیت‌های خارجی ===<br /> # [[ترور رفیق حریری]]<br /> # [[امه سه‌زر]]<br /> # [[الی ویزل]]<br /> # [[لرد راسل جانسون]]<br /> # [[مولود آئونیت]]<br /> # [[محمود شریف بسیونی]]<br /> # [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لرد رابین کوربت]]<br /> # [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یهودی منوهین]]<br /> # [[احمد سوکارنو]]<br /> # [[محمد سوهارتو]]<br /> # [[ایندیرا گاندی]]<br /> # [[احمد بن بلا]]<br /> # [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جو لیبرمن]]<br /> # [[جورج واشنگتن]]<br /> # [[وینستون چرچیل]]<br /> # [[ژوزف استالین]]<br /> # [[پینوشه]]<br /> # [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد انور السادات]]<br /> # [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اولیویه ونده کاستیل]]<br /> #[[اریک داوید]]<br /> #[[آلخو ویدال کوادراس]]<br /> #[[آبه پیر]]<br /> #[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اورسولا گرترود فون در لاین]]<br /> #[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هانری لکلرک]]<br /> #[[ناپلئون بناپارت]]<br /> #[[نیکلای چائوشسکو]]<br /> #[[سون یات سن]]<br /> #[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جاوید رحمان]]<br /> #[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]<br /> # [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]<br /> #[[رینالدو گالیندو پل]]<br /> #[[موریس دنبی کاپیتورن]]<br /> #[[احمد شهید]]<br /> #[[عاصمه جهانگیر]]<br /> #[[مای ساتو]]<br /> # [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن نصرالله]]<br /> # [[احمد چلبی]]<br /> <br /> === شناخته شدگان ===<br /> # [[دلارا دارابی]]<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدالله اربابی]]<br /> # [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه رجبی]]<br /> # [[سید محمد حسینی]]<br /> # [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک ریگی]]<br /> # [[دادشاه]]<br /> # [[سکینه سلیمان‌زاده]]<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلال نصرویی]]<br /> # [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارا دلدار]]<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر محمد خالقی]]<br /> # [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد بالدی]]<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هاله سحابی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نهال آهوقلندری]]<br /> # [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]<br /> # [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === تاریخی ===<br /> == اصطلاحات دوران مشروطه ==<br /> # [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فراموشخانه]]<br /> # [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی‌خواه]]<br /> # [[مشروطه و مشروعه]]<br /> # [[قانون اساسی مشروطیت]]<br /> # [[عدالت]]<br /> # [[مشروطه‌خواه]]<br /> # [[انجمن]]<br /> # [[قانون]]<br /> # [[ملت]]<br /> # [[تکفیر]]<br /> # [[آزادیستان]]<br /> # [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]<br /> # [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]<br /> # [[مستبدین]]<br /> # [[استبداد]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[استبداد صغیر]]<br /> # [[مرکز غیبی تبریز]]<br /> # [[انجمن ایالتی تبریز]]<br /> <br /> == نمادهای دوران مشروطه ==<br /> # [[امیرخیز]]<br /> <br /> == روزنامه‌های دوران مشروطه ==<br /> # [[روزنامه قانون]]<br /> # [[روزنامه حبل‌المتین]]<br /> <br /> == شخصیت‌های تاریخی ==<br /> # [[یپرم خان]]<br /> # [[یعقوب لیث]]<br /> # [[کیخسرو]]<br /> # [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رئیس‌علی دلواری]]<br /> # [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستفیک داویدیان]]<br /> # [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملک‌المتکلمین]]<br /> # [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]<br /> # [[محمود محمود]]<br /> # [[میرزا ملکم‌خان]]<br /> # [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهره قره‌العین]]<br /> # [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]<br /> # [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]<br /> # [[کریم طاهرزاده بهزاد]]<br /> # [[میرزا جواد سعدالدوله]]<br /> # [[سید محمد طباطبایی]]<br /> # [[سید عبدالله بهبهانی]]<br /> # [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]<br /> # [[ابراهیم صفایی]] <br /> # [[مهدی ملک‌زاده]]<br /> # [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]<br /> # [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]<br /> # [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]<br /> # [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]<br /> # [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا محمدحسین نائینی]]<br /> # [[شیخ احمد تربتی]]<br /> # [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]<br /> # [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی ارداقی]]<br /> # [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]<br /> # [[یحیی دولت‌آبادی]]<br /> # [[سید محمدرضا مساوات]]<br /> # [[سلیمان خان میکده]]<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه دولت‌آبادی]]<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خان سپهسالار]]<br /> # [[میرزای شیرازی]]<br /> # [[مریم عمید سمنانی]]<br /> # [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]<br /> # [[محمدولی خان تنکابنی]]<br /> # [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]<br /> # [[کامران میرزا]]<br /> # [[عباسقلی آدمیت]]<br /> # [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]<br /> # [[حسین پاشا خان]]<br /> # [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> === جان باختگان تظاهرات ===<br /> # [[نیکتا اسفندانی]]<br /> # [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته علیزاده]]<br /> # [[عزت ابراهیم‌نژاد]]<br /> # [[سعید زینالی]]<br /> # [[مصطفی صالحی]]<br /> # [[نوید افکاری]]<br /> # [[نوید بهبودی]]<br /> # [[عبدالله لرستانی]]<br /> # [[مهدی نیکویی]]<br /> # [[حمزه بریهی]]<br /> # [[فرزاد انصاری‌فر]]<br /> # [[محسن محمدپور]]<br /> # [[آرشام ابراهیمی]]<br /> # [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد عابدی]]<br /> # [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد معین‌فر]]<br /> # [[مهدی دائمی]]<br /> # [[رضا معظمی گودرزی]]<br /> # [[فرهاد مجدم]]<br /> # [[پدرام جعفری]]<br /> # [[سجاد رضایی]]<br /> # [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد طاهری]]<br /> # [[مینا شیخی]]<br /> # [[میلاد محققی]]<br /> # [[آذر میرزاپور زهابی]]<br /> # [[علیرضا انجوی]]<br /> # [[صانع ژاله]]<br /> # [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == تاریخ ==<br /> {{لنگر|تاریخ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انقلاب‌های جهان ===<br /> # [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب ویتنام]]<br /> # [[انقلاب چین]]<br /> # [[انقلاب کوبا]]<br /> # [[انقلاب شوروی]]<br /> # [[انقلاب الجزایر]]<br /> # [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب لیبی]]<br /> # [[انقلاب تونس]]<br /> # [[دولت فلسطین]]<br /> # [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیروزی انقلاب سوریه]]<br /> # [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===<br /> # [[دارالفنون]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]<br /> # [[قرارداد ۱۹۱۹]]<br /> # [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]<br /> # [[نهضت جنگل]]<br /> # [[جمهوری گیلان]]<br /> # [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلوای نان]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خودمختاری آذربایجان]]<br /> # [[قرارداد گس گلشائیان]]<br /> # [[قرارداد دارسی]]<br /> # [[کمیته زرگنده]]<br /> # [[نهضت ملی‌شدن نفت]]<br /> # [[قیام ۳۰ تیر]]<br /> # [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فدائیان اسلام]]<br /> # [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]<br /> # [[پیمان سنتو]]<br /> # [[ساواک]]<br /> # [[اصلاحات ارضی]]<br /> # [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام سیاهکل]]<br /> # [[زلزله بوئین زهرا]]<br /> # [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]<br /> # [[جنگ ظفار]]<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[گاهشماری شاهنشاهی]]<br /> # [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]<br /> # [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]<br /> # [[کنفرانس گوادلوپ]]<br /> # [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]<br /> # [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]<br /> # [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارداد کنسرسیوم]]<br /> # [[عهدنامه گلستان]]<br /> # [[عهدنامه ترکمانچای]]<br /> # [[انقلاب سفید]]<br /> # [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین فردوست]]<br /> # [[اردشیر زاهدی]]<br /> # [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله علم]]<br /> # [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]<br /> # [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]<br /> <br /> === دوران جمهوری اسلامی ===<br /> # [[تظاهرات در ایران]]<br /> # [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]<br /> # [[ماجرای نوار آیت]]<br /> # [[انفجار آمیا]]<br /> # [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب فرهنگی]]<br /> # [[جنگ ایران و عراق]]<br /> # [[عملیات کربلای ۴]]<br /> # [[مرکز اسلامی هامبورگ]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]<br /> # [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]<br /> # [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]<br /> # [[محاکمه اسدالله اسدی]]<br /> # [[گورستان خاوران]]<br /> # [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]<br /> # [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات کازرون]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]<br /> # [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[ترور میکونوس]]<br /> # [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]<br /> # [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]<br /> # [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]<br /> # [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]<br /> # [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]<br /> # [[کشتار مسلمانان]]<br /> # [[حمله شیمیایی به حلبچه]]<br /> # [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام تشنگان]]<br /> # [[مادران آبان]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[راهرو مرگ]]<br /> # [[زلزله خوی]]<br /> # [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انحلال سپاه پاسداران]]<br /> # [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاست النصر بالرعب]]<br /> # [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]<br /> # [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاجرت در ایران]]<br /> # [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیمان اسلو]]<br /> # [[غزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شوراهای مردمی]]<br /> # [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]<br /> # [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]<br /> # [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]<br /> # [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]<br /> # [[مجلس خبرگان]]<br /> # [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قتل زیر شکنجه]]<br /> # [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]<br /> # [[کودتای نوژه]]<br /> # [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]<br /> # [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]<br /> # [[عبدالهادی حائری]]<br /> # [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]<br /> <br /> === پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===<br /> # [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]<br /> # [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]<br /> <br /> === اپوزیسیون ایران ===<br /> # [[اپوزیسیون]]<br /> # [[رهبری ذی‌صلاح]]<br /> # [[پیام‌های مسعود رجوی]]<br /> # [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]<br /> # [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]<br /> # [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]<br /> # [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]<br /> # [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]<br /> # [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[نهضت عیاران]]<br /> # [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]<br /> # [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]<br /> # [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات واشنگتن]]<br /> # [[تظاهرات بروکسل]]<br /> # [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]<br /> # [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]<br /> # [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[کشتار پشت‌آشان]]<br /> # [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]<br /> # [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات فروغ جاویدان]]<br /> # [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]<br /> # [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ۳]]<br /> # [[منابع مالی مجاهدین خلق]]<br /> # [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]<br /> # [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]<br /> {{col-break}}<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]<br /> # [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]<br /> # [[کانون‌های شورشی]]<br /> # [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]<br /> # [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]<br /> # [[عملیات جاری]]<br /> # [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]<br /> # [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]<br /> # [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]<br /> # [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]<br /> # [[حمله تروریستی پشت آشان]]<br /> # [[انفجار قرارگاه حبیب]]<br /> # [[جنگ آلان]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]<br /> # [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]<br /> # [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]<br /> # [[شورشگران]]<br /> # [[گلریزان همیاری]]<br /> # [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]<br /> # [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خط قرمز]]<br /> # [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]<br /> # [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]<br /> # [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]<br /> # [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]<br /> # [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]<br /> # [[کنفرانس سیاست جدید]]<br /> # [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]<br /> # [[افشای طرح کویر]]<br /> # [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]<br /> # [[راه‌حل سوم]]<br /> # [[رادیو صدای مجاهد]]<br /> #[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]<br /> # [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]<br /> # [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]<br /> # [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]<br /> # [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]<br /> # [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]<br /> # [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]<br /> # [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]<br /> # [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]<br /> # [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]<br /> # [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]<br /> # [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]<br /> # [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]<br /> # [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]<br /> # [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]<br /> <br /> === احزاب ===<br /> # [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب دموکرات کردستان ایران]]<br /> # [[حزب کومله]]<br /> # [[حزب توده ایران]]<br /> # [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]<br /> # [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]<br /> # [[حزب آزادی کردستان]]<br /> # [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]<br /> # [[حزب کار ایران (توفان)]]<br /> # [[پژاک]]<br /> # [[جنبش دانشجویی]]<br /> # [[الحشد الشعبی]]<br /> # [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لشکر فاطمیون]]<br /> # [[لشکر زینبیون]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[نهضت آزادی]]<br /> # [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اخوان‌المسلمین]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == هنر و فرهنگ ==<br /> {{لنگر|هنر و فرهنگ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === فرهنگ ایران ===<br /> # [[فرهنگ ایران]]<br /> # [[گاه‌شماری ایرانی]]<br /> # [[جشن‌های ایرانی]]<br /> # [[سفره هفت‌سین]]<br /> # [[نوروز]]<br /> # [[حاجی فیروز]]<br /> # [[مهرگان]]<br /> # [[چهارشنبه‌سوری]]<br /> # [[شب یلدا]]<br /> # [[جشن سده]]<br /> # [[سیزده‌به‌در]]<br /> # [[خوشنویسی ایرانی]]<br /> # [[سینمای ایران]]<br /> # [[موسیقی ایران]]<br /> # [[غذاهای ایران]]<br /> # [[مجسمه‌سازی در ایران]]<br /> # [[قلم‌زنی در ایران]]<br /> # [[میناکاری در ایران]]<br /> # [[مینیاتور در ایران]]<br /> # [[آموزش و پرورش در ایران]]<br /> # [[شیر و خورشید]]<br /> # [[سرود ملی ایران]]<br /> # [[کریسمس]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جغرافیا و محیط زیست ==<br /> {{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[آلودگی هوا در ایران]]<br /> # [[جنگل‌های ایران]]<br /> # [[انرژی در ایران]]<br /> # [[محیط زیست ایران]]<br /> # [[تالاب‌های ایران]]<br /> # [[آبشارهای ایران]]<br /> # [[سیل در ایران]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[جنگل‌های هیرکانی]]<br /> <br /> === سدها ===<br /> # [[سد دز]]<br /> # [[سد کارون]]<br /> # [[سد امیرکبیر]]<br /> # [[سد ارس]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === آب‌ها ===<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[قنات]]<br /> # [[دریای خزر]]<br /> # [[خلیج فارس]]<br /> # [[دریای عمان]]<br /> # [[دریاچه هامون]]<br /> # [[رود کارون]]<br /> # [[رود ارس]]<br /> # [[هور العظیم]]<br /> # [[هور شادگان]]<br /> # [[زاینده‌رود]]<br /> # [[دریاچه ارومیه]]<br /> # [[تالاب انزلی]]<br /> # [[تالاب گاوخونی]]<br /> # [[تالاب پریشان]]<br /> # [[هیرمند]]<br /> <br /> === کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===<br /> # [[کویر لوت]]<br /> # [[غار علی صدر]]<br /> # [[بیستون]]<br /> # [[دماوند]]<br /> # [[سبلان]]<br /> # [[زاگرس]]<br /> # [[الوند]]<br /> # [[کرکس]]<br /> # [[تفتان]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جزیره و تنگه ===<br /> # [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انرژی در ایران ===<br /> # [[نیروی برق در ایران]]<br /> # [[نیروگاه اتمی بوشهر]]<br /> # [[نیروگاه‌های ایران]]<br /> # [[انرژی بادی در ایران]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]<br /> # [[میدان‌های نفتی ایران]]<br /> # [[میدان‌های گازی ایران]]<br /> # [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]<br /> <br /> === خاک ===<br /> # [[زمین‌شناسی ایران]]<br /> # [[گسل‌های ایران]]<br /> # [[معادن ایران]]<br /> # [[زلزله بم]]<br /> # [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]<br /> #[[زلزله خوی]]<br /> #[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == ادبیات ==<br /> {{لنگر|ادبیات}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[زبان فارسی]]<br /> # [[تاریخ ادبیات فارسی]]<br /> # [[مقاله]]<br /> # [[رمان]]<br /> # [[قصه]]<br /> # [[داستان کوتاه]]<br /> # [[روزنامه‌نگاری در ایران]]<br /> # [[شعر]]<br /> # [[شاهنامه]]<br /> # [[دیوان حافظ]]<br /> # [[مثنوی معنوی]]<br /> # [[گلستان سعدی]]<br /> # [[بوستان سعدی]]<br /> # [[رباعیات خیام]]<br /> # [[ساقی‌نامه]]<br /> # [[گنج‌نامه]]<br /> # [[کلیله و دمنه]]<br /> # [[سمک عیار]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === اساطیر ===<br /> # [[رستم]]<br /> # [[سهراب]]<br /> # [[سیاوش]]<br /> # [[گردآفرید]]<br /> # [[رودابه]]<br /> # [[آرش کمانگیر]]<br /> # [[پهلوانان شاهنامه]]<br /> <br /> === سرگرمی و تفریحات ===<br /> # [[ورزش در ایران]]<br /> # [[فوتبال در ایران]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == معرفی کتاب ==<br /> {{لنگر|معرفی کتاب}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === کتاب‌های مقاومت ===<br /> # [[بنیانگذاران]]<br /> # [[زنان نیروی تغییر]]<br /> # [[قهرمانان در زنجیر]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[پرواز همزنجیران]]<br /> # [[ایران، بازی اتمی رژیم]]<br /> # [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]<br /> # [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]<br /> # [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]<br /> # [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]<br /> # [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]<br /> # [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]<br /> # [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]<br /> <br /> === دیگر کتاب‌ها ===<br /> #[[مرگ کسب و کار من است]]<br /> #[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]<br /> #[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زمینه جامعه‌شناسی]]<br /> # [[جامعه‌شناسی هنر]]<br /> # [[تاریخ تمدن]]<br /> # [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]<br /> # [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]<br /> # [[لویاتان]]<br /> # [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]<br /> # [[تاریخ بیست ساله ایران]]<br /> # [[قرارداد اجتماعی]]<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == فلسفه ==<br /> {{لنگر|فلسفه}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====<br /> # [[مارکسیسم]]<br /> # [[لائیسیته]]<br /> # [[آتئیستم]]<br /> # [[اپورتونیسم]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم دینی]]<br /> # [[لیبرالیسم]]<br /> # [[سکولاریسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرمایه‌داری ملی]]<br /> # [[بنیادگرایی اسلامی]]<br /> # [[پست‌مدرنیسم]]<br /> # [[سانترالیزم دموکراتیک]]<br /> # [[دو اسلام سراپا متضاد]]<br /> # [[موقعیت انقلابی]]<br /> # [[تکامل اجتماعی]]<br /> # [[تکامل]]<br /> # [[دینامیزم قرآن]]<br /> # [[طلسم اختناق]]<br /> # [[تبیین جهان]]<br /> # [[دیالکتیک]]<br /> # [[جمهوری دموکراتیک]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[مبارزه مدنی]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[فرار مغزها]]<br /> # [[کتاب راه حسین]]<br /> # [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جامعه و علوم اجتماعی ==<br /> {{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === موضوعات اجتماعی ===<br /> # [[تلویزیون من و تو]]<br /> # [[پول‌شویی]]<br /> # [[اختلاس در ایران]]<br /> # [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]<br /> # [[کارتن خوابی]]<br /> # [[گورخوابی]]<br /> # [[کودکان کار در ایران]]<br /> # [[فروش اعضای بدن]]<br /> # [[اعتیاد در ایران]]<br /> # [[فقر در ایران]]<br /> # [[بحران بیکاری در ایران]]<br /> # [[خودکشی]]<br /> # [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حذف چهار صفر از پول ایران]]<br /> # [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]<br /> # [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]<br /> # [[روز جهانی زن]]<br /> # [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مالباختگان]]<br /> # [[ابرچالش آب]]<br /> # [[اول مهر]]<br /> # [[روز جهانی معلم]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[خصوصی سازی]]<br /> # [[بازار بورس ایران]]<br /> # [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستان قدس رضوی]]<br /> # [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]<br /> # [[لباس شخصی]]<br /> # [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]<br /> # [[قاچاق کالا در ایران]]<br /> # [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]<br /> # [[کولبر]]<br /> # [[بیت کوین]]<br /> # [[سوخت‌بری]]<br /> # [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهائیان ایران]]<br /> # [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]<br /> # [[چاپ اسکناس]]<br /> # [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چای دبش]]<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[اختلاف طبقاتی در ایران]]<br /> # [[بحران انرژی در ایران]]<br /> # [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انفجار مهیب بندرعباس]]<br /> # [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[بحران برق در ایران]]<br /> # [[بحران مسکن در ایران]]<br /> # [[بحران سلامت و روان در ایران]]<br /> # [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سرکوب زنان در ایران]]<br /> # [[بحران آموزش در ایران]]<br /> # [[بحران اقتصاد در ایران]]<br /> # [[بحران محیط زیست در ایران]]<br /> # [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]<br /> <br /> === موضوعات سیاسی و انقلابی ===<br /> # [[فراماسونری در ایران]]<br /> # [[سندیکا در ایران]]<br /> # [[سرکوب در ایران]]<br /> # [[نقض حقوق بشر در ایران]]<br /> # [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]<br /> # [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]<br /> # [[نسل‌کشی]]<br /> # [[قیام]]<br /> # [[توازن قوا]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[شعار]]<br /> # [[شکنجه]]<br /> # [[اعدام در ایران]]<br /> # [[برجام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]<br /> # [[مبارزه مسلحانه]]<br /> # [[مبارزه]]<br /> # [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی پیشتاز]]<br /> # [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عمق استراتژیک]]<br /> # [[دموکراسی]]<br /> <br /> === سیاست و حکومت ===<br /> # [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]<br /> # [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]<br /> # [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[بسیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پهباد]]<br /> # [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارگاه ثارالله]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[تفکیک جنسیتی]]<br /> # [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]<br /> # [[نوشیدن جام زهر]]<br /> # [[کنفرانس لهستان]]<br /> # [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]<br /> # [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]<br /> # [[تحریم علی خامنه‌ای]]<br /> # [[دارایی‌های خامنه‌ای]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]<br /> # [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]<br /> # [[ستاد اجرایی فرمان امام]]<br /> # [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[قتل کشیش‌های مسیحی]]<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]<br /> # [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]<br /> # [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]<br /> <br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === حقوق ===<br /> # [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصل عدم توسل به زور]]<br /> # [[انجمن حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حق تعیین سرنوشت]]<br /> # [[تمامیت ارضی]]<br /> # [[حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]<br /> # [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قانون پناهندگی]]<br /> # [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]<br /> # [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]<br /> # [[کنوانسیون ژنو]]<br /> # [[مداخله بشردوستانه]]<br /> # [[مصونیت دیپلماتیک]]<br /> # [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی رسانه]]<br /> # [[آزادی از ترس]]<br /> # [[بازداشت موقت]]<br /> # [[برابری در برابر قانون]]<br /> # [[حریم شخصی]]<br /> # [[حق درخواست]]<br /> # [[حقوق بشر (انسان)]]<br /> # [[خانه امن]]<br /> # [[دفاع مشروع]]<br /> # [[روز حقوق بشر]]<br /> # [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]<br /> # [[سازمان مردم‌نهاد]]<br /> # [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]<br /> # [[فعال حقوق بشر]]<br /> # [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]<br /> # [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]<br /> # [[مهاجرت آزاد]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]<br /> # [[حقوق طبیعی]]<br /> # [[حق انقلاب]]<br /> # [[احکام دینی]]<br /> # [[تفتیش عقاید]]<br /> # [[جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[فتوا]]<br /> # [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]<br /> # [[بغی]]<br /> # [[محاربه]]<br /> # [[حاکم شرع]]<br /> # [[استرداد]]<br /> # [[شکنجه دولتی]]<br /> # [[استقلال قضایی]]<br /> # [[دادگاه قانون اساسی]]<br /> # [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]<br /> # [[دفاعیات کنت لوئیس]]<br /> # [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زندان‌ها ===<br /> # [[زندان اوین]]<br /> # [[زندان قصر]]<br /> # [[زندان قزلحصار]]<br /> # [[زندان گوهردشت]]<br /> # [[زندان کهریزک]]<br /> # [[زندان دیزل‌آباد]]<br /> # [[زندان یونسکو]]<br /> # [[زندان قزل‌قلعه]]<br /> # [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندان قرچک]]<br /> # [[زندان تهران بزرگ]]<br /> # [[زندان حشمتیه]]<br /> # [[زندان سراوان]]<br /> # [[زندان زابل]]<br /> # [[زندان مرکزی مشهد]]<br /> # [[زندان عادل‌آباد شیراز]]<br /> # [[زندان خورین]]<br /> # [[زندان تبریز]]<br /> # [[زندان مرکزی اورمیه]]<br /> # [[زندان فجر دزفول]]<br /> # [[زندان دستگرد اصفهان]]<br /> # [[زندان شیبان اهواز]]<br /> # [[زندان صیدنایا]]<br /> # [[زندان لاکان رشت]]<br /> # [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88381 2026-05-03T09:13:55Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =فرشید اسدی.jpg<br /> | عنوان تصویر =<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (تولد۱۳۷۲ – شهادت ۲۹ دی ۱۴۰۳) جوانی ایرانی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی جسورانه و فدایی در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد نمود که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]&lt;/ref&gt; این عملیات بازتاب وسیعی در داخل و خارج ایران داشت. مردم در فضای مجازی به‌صورت گسترده با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان [[قتل عام ۶۷|قتل عام۶۷]] جشن گرفتند. <br /> <br /> تعلق سازمانی و علل و انگیزه‌های اقدام انقلابی فرشید اسدی برای افکار عمومی نامشخص بود، اگر چه برخی از مقامات جمهوری اسلامی او را وابسته به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] معرفی کرده بودند. سخنگوی مجاهدین در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در پاسخ به اظهارات غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، بیانیه‌ی تندی منتشر کرد. در این بیانیه نام فرشید اسدی -در کنار نام [[علی‌اکبر اکبری]] و کاظم افجه‌ای- به‌عنوان «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» و نیز «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان» مطرح گردید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی متولد ۱۳۷۲ و اهل شهرستان رزن استان همدان بود. گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. وی آبدارچی دیوان عالی کشور بود. از زندگی وی اطلاعات دیگری در دسترس نیست. تصویری نیز از او منتشر نشده بود. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.[[علی رازینی]]، رئیس شعبه، و [[محمد مقیسه]]، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد. <br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، ادامه دارد و آمران و عاملان قتل عام و [[جنایت علیه بشریت]] را آرام نخواهد گذاشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == سابقهٔ قضات کشته شده و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[پرونده:محمد مقیسه و علی رازینی.jpg|جایگزین=محمد مقیسه و علی رازینی|بندانگشتی|محمد مقیسه و علی رازینی]]<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. ازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند.هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> سازمان مجاهدین خلق ایران این دو مقام قضایی را از چهره‌های اصلی «قتل‌عام مجاهدین سر موضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷» معرفی کرده و آنها را «سردژخیم» نامیده است. طبق اعلام رسمی مجاهدین، احمد رازینی در اوایل دهه ۶۰ به‌عنوان دادستان انقلاب مشهد فعالیت داشت و مسئولیت دستگیری، شکنجه و اعدام بسیاری از اعضای مجاهدین و دیگر مخالفان در استان خراسان را بر عهده داشت. طی این دوره هزاران نفر در شهرهای خراسان توسط او اعدام شدند. در اسفند ۱۳۶۳، خمینی او را به سمت دادستان انقلاب مرکز (جانشین لاجوردی) منصوب کرد و تا سال ۱۳۶۶ اعدام زندانیان سیاسی در تهران زیر نظر او انجام می‌شد. محمد مقیسه‌ نیز پس از انقلاب ۱۳۵۷ وارد دستگاه قضایی شد. به دلیل شدت عمل، در سال ۱۳۶۰ سربازجو در یکی از شعب بازداشتگاه اوین شد. در سال ۱۳۶۳ با نام مستعار «ناصریان» به‌عنوان دادیار ناظر زندان قزلحصار فعالیت کرد و پس از انحلال آن زندان در سال ۱۳۶۵، به‌عنوان دادیار اصلی به زندان گوهردشت منتقل شد. طبق روایت مجاهدین، او حتی بر اعدام زندانیانی که مدت محکومیت‌شان به پایان رسیده بود، به‌ویژه در مرداد ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت، اصرار داشت.&lt;ref&gt;[https://m.mojahedin.org/id/1653e306-142b-49bb-b786-964d9001cd34 هلاکت آخوند مقیسه‌ای و آخوند رازینی دو دژخیم قضاییهٔ جلادان در قتل‌عام مجاهدین سرموضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷- سایت سیمای آزادی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با مجاهدین ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: [[پرونده:مصطفی پورمحمدی از اعضای هیأت مرگ.jpg|جایگزین=مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷|بندانگشتی|مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ ]]&lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: <br /> &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> در زمان انجام عملیات، انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده بود، برخی گزارش‌های ناموثق از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت داشتند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند #آبدارچی_قهرمان و #وعده_آبدارچی۲ (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران [[قتل عام ۶۷]] می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد. پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن نظام ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فراخوان غلامحسین اژه‌ای به افزایش اعدام زندانیان سیاسی ==<br /> در پی افزایش روزانه‌ی اعدام زندانیان سیاسی در بحبوحه‌ی جنگ آمریکا و رژیم ایران و نیز بعد از آتش‌بس، غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، در اظهاراتی بر لزوم تسریع در صدور و اجرای احکام اعدام برای افراد متهم به تلاش برای ایجاد ناامنی و همکاری با دشمن تأکید کرد.<br /> <br /> او در پاسخ به مخالفان اعدام گفت: &lt;blockquote&gt;«تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی فردی که برای ناامنی تلاش کرده اعدام نشه. ما هر مجازاتی را انجام می‌دهیم و هیچ اعتنایی به این حرفها نداریم. تأکید دارم احکام زودتر صادر شود و اجرا شود.»&lt;/blockquote&gt;اژه‌ای افزود: &lt;blockquote&gt;«این کسانی که دارند به‌عنوان پیاده‌نظام دشمن احیانًا در داخل و خارج کمک می‌کنند این‌ها تحت تعقیب قرار بگیرند این‌ها سریع شناسایی بشوند این‌ها سریع محاکمه بشوند البته طبیعی است طبق قانون بر اساس انصاف، بر اساس عدل این درست اون چیزی است که دشمن نمی‌خواهد این افراد پست لعین تصور شون هستش که حالا فرض کنید قوه قضاییه به اهوای اون‌ها حرکت می‌کنه، ما می‌گیم اعدام نشه تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی یک فرد مجرمی که دستش به خون عزیزان ما مردم عزیز ما آلوده هستش به ناامنی در زمان جنگ تلاش کرده ما هر مجازاتی را که طبق قانون بشه مجازات میدیم هیچ اعتنایی هم به این حرفها و به این بحثهایی که بعضی از این مستکبرین فکر می‌کردند که هنوز بحمدالله قدرت استکباری شون شکست یعنی قدرتی که خودشون برای خودشون فکر می‌کردند بنابراین از شما باز میگم این را تأکید دارم و می‌خوام که پرونده‌ها را سریع دقیق واقعاً برسید و احکام زودتر صادر بشه طبق قانون اجرا بشه و در همه مراحل هم اطلاع‌رسانی بشه.»&lt;/blockquote&gt;این اظهارات در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ از طریق خبرگزاری میزان منتشر شد.<br /> <br /> == نام بردن سخنگوی مجاهدین از فرشید اسدی ==<br /> [[پرونده:اظهارات سخنگوی مجاهدین .jpg|جایگزین=موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵|بندانگشتی|موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵ ]]<br /> <br /> سخنگوی سازمان مجاهدین خلق در پاسخ به این اظهارات، با لحنی تند اژه‌ای را مورد حمله قرار داد و در جریان آن فرشید اسدی را «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» نامید:&lt;blockquote&gt;«جانور گوشخوار حرام‌لقمه و به‌قول قرآن «بوزینهٔ سرافکنده»! مطمئن باش که پاسخ غلط‌های اضافی خود را در جوشش خون سربداران خواهی گرفت و به دژخیمان مقیسه و رازینی و لاجوردی و کچویی خواهی پیوست.»<br /> <br /> سخنگوی این سازمان همچنین با ستایش از افرادی که در گذشته برخی مسئولان قضایی ایران را ترور کرده بودند، اظهار داشت:<br /> <br /> «درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید فرشید اسدی «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید علی‌اکبر اکبری که لاجوردی سرجلاد اوین را کیفر داد<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید کاظم افجه‌ای که دژخیم کچویی زندانبان اوین را کیفر داد»&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86 تأکید وحشت‌آلود سردژخیم قضاییه جلادان اژه‌ای بر اعدام + سخنگوی مجاهدین- سایت مجاهدین]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد و به‌عنوان یک سمبل جسارت و پاکباختگی الهام‌بخش جوانان ایران گردید. لقب «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»، نمونه‌ای از احترام به اقدام این جوان انقلابی است. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88380 2026-05-03T09:13:04Z

<p>Alireza k h: تکمیل مقاله</p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =فرشید اسدی.jpg<br /> | عنوان تصویر =<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (تولد۱۳۷۲ – شهادت ۲۹ دی ۱۴۰۳) جوانی ایرانی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی جسورانه و فدایی در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد نمود که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]&lt;/ref&gt; این عملیات بازتاب وسیعی در داخل و خارج ایران داشت. مردم در فضای مجازی به‌صورت گسترده با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان ۶۷ جشن گرفتند. <br /> <br /> تعلق سازمانی و علل و انگیزه‌های اقدام انقلابی فرشید اسدی برای افکار عمومی نامشخص بود، اگر چه برخی از مقامات جمهوری اسلامی او را وابسته به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] معرفی کرده بودند. سخنگوی مجاهدین در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در پاسخ به اظهارات غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، بیانیه‌ی تندی منتشر کرد. در این بیانیه نام فرشید اسدی -در کنار نام [[علی‌اکبر اکبری]] و کاظم افجه‌ای- به‌عنوان «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» و نیز «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان» مطرح گردید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی متولد ۱۳۷۲ و اهل شهرستان رزن استان همدان بود. گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. وی آبدارچی دیوان عالی کشور بود. از زندگی وی اطلاعات دیگری در دسترس نیست. تصویری نیز از او منتشر نشده بود. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.[[علی رازینی]]، رئیس شعبه، و [[محمد مقیسه]]، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد. <br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، ادامه دارد و آمران و عاملان قتل عام و [[جنایت علیه بشریت]] را آرام نخواهد گذاشت.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]&lt;/ref&gt; <br /> <br /> == سابقهٔ قضات کشته شده و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[پرونده:محمد مقیسه و علی رازینی.jpg|جایگزین=محمد مقیسه و علی رازینی|بندانگشتی|محمد مقیسه و علی رازینی]]<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. ازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند.هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> سازمان مجاهدین خلق ایران این دو مقام قضایی را از چهره‌های اصلی «قتل‌عام مجاهدین سر موضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷» معرفی کرده و آنها را «سردژخیم» نامیده است. طبق اعلام رسمی مجاهدین، احمد رازینی در اوایل دهه ۶۰ به‌عنوان دادستان انقلاب مشهد فعالیت داشت و مسئولیت دستگیری، شکنجه و اعدام بسیاری از اعضای مجاهدین و دیگر مخالفان در استان خراسان را بر عهده داشت. طی این دوره هزاران نفر در شهرهای خراسان توسط او اعدام شدند. در اسفند ۱۳۶۳، خمینی او را به سمت دادستان انقلاب مرکز (جانشین لاجوردی) منصوب کرد و تا سال ۱۳۶۶ اعدام زندانیان سیاسی در تهران زیر نظر او انجام می‌شد. محمد مقیسه‌ نیز پس از انقلاب ۱۳۵۷ وارد دستگاه قضایی شد. به دلیل شدت عمل، در سال ۱۳۶۰ سربازجو در یکی از شعب بازداشتگاه اوین شد. در سال ۱۳۶۳ با نام مستعار «ناصریان» به‌عنوان دادیار ناظر زندان قزلحصار فعالیت کرد و پس از انحلال آن زندان در سال ۱۳۶۵، به‌عنوان دادیار اصلی به زندان گوهردشت منتقل شد. طبق روایت مجاهدین، او حتی بر اعدام زندانیانی که مدت محکومیت‌شان به پایان رسیده بود، به‌ویژه در مرداد ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت، اصرار داشت.&lt;ref&gt;[https://m.mojahedin.org/id/1653e306-142b-49bb-b786-964d9001cd34 هلاکت آخوند مقیسه‌ای و آخوند رازینی دو دژخیم قضاییهٔ جلادان در قتل‌عام مجاهدین سرموضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷- سایت سیمای آزادی]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با مجاهدین ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: [[پرونده:مصطفی پورمحمدی از اعضای هیأت مرگ.jpg|جایگزین=مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷|بندانگشتی|مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ ]]&lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: <br /> &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> در زمان انجام عملیات، انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده بود، برخی گزارش‌های ناموثق از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت داشتند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند #آبدارچی_قهرمان و #وعده_آبدارچی۲ (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران [[قتل عام ۶۷]] می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد. پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن نظام ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فراخوان غلامحسین اژه‌ای به افزایش اعدام زندانیان سیاسی ==<br /> در پی افزایش روزانه‌ی اعدام زندانیان سیاسی در بحبوحه‌ی جنگ آمریکا و رژیم ایران و نیز بعد از آتش‌بس، غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، در اظهاراتی بر لزوم تسریع در صدور و اجرای احکام اعدام برای افراد متهم به تلاش برای ایجاد ناامنی و همکاری با دشمن تأکید کرد.<br /> <br /> او در پاسخ به مخالفان اعدام گفت: &lt;blockquote&gt;«تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی فردی که برای ناامنی تلاش کرده اعدام نشه. ما هر مجازاتی را انجام می‌دهیم و هیچ اعتنایی به این حرفها نداریم. تأکید دارم احکام زودتر صادر شود و اجرا شود.»&lt;/blockquote&gt;اژه‌ای افزود: &lt;blockquote&gt;«این کسانی که دارند به‌عنوان پیاده‌نظام دشمن احیانًا در داخل و خارج کمک می‌کنند این‌ها تحت تعقیب قرار بگیرند این‌ها سریع شناسایی بشوند این‌ها سریع محاکمه بشوند البته طبیعی است طبق قانون بر اساس انصاف، بر اساس عدل این درست اون چیزی است که دشمن نمی‌خواهد این افراد پست لعین تصور شون هستش که حالا فرض کنید قوه قضاییه به اهوای اون‌ها حرکت می‌کنه، ما می‌گیم اعدام نشه تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی یک فرد مجرمی که دستش به خون عزیزان ما مردم عزیز ما آلوده هستش به ناامنی در زمان جنگ تلاش کرده ما هر مجازاتی را که طبق قانون بشه مجازات میدیم هیچ اعتنایی هم به این حرفها و به این بحثهایی که بعضی از این مستکبرین فکر می‌کردند که هنوز بحمدالله قدرت استکباری شون شکست یعنی قدرتی که خودشون برای خودشون فکر می‌کردند بنابراین از شما باز میگم این را تأکید دارم و می‌خوام که پرونده‌ها را سریع دقیق واقعاً برسید و احکام زودتر صادر بشه طبق قانون اجرا بشه و در همه مراحل هم اطلاع‌رسانی بشه.»&lt;/blockquote&gt;این اظهارات در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ از طریق خبرگزاری میزان منتشر شد.<br /> <br /> == نام بردن سخنگوی مجاهدین از فرشید اسدی ==<br /> [[پرونده:اظهارات سخنگوی مجاهدین .jpg|جایگزین=موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵|بندانگشتی|موضع‌گیری سخنگوی مجاهدین در ۱۰اردیبهشت ۱۴۰۵ ]]<br /> <br /> سخنگوی سازمان مجاهدین خلق در پاسخ به این اظهارات، با لحنی تند اژه‌ای را مورد حمله قرار داد و در جریان آن فرشید اسدی را «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» نامید:&lt;blockquote&gt;«جانور گوشخوار حرام‌لقمه و به‌قول قرآن «بوزینهٔ سرافکنده»! مطمئن باش که پاسخ غلط‌های اضافی خود را در جوشش خون سربداران خواهی گرفت و به دژخیمان مقیسه و رازینی و لاجوردی و کچویی خواهی پیوست.»<br /> <br /> سخنگوی این سازمان همچنین با ستایش از افرادی که در گذشته برخی مسئولان قضایی ایران را ترور کرده بودند، اظهار داشت:<br /> <br /> «درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید فرشید اسدی «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید علی‌اکبر اکبری که لاجوردی سرجلاد اوین را کیفر داد<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید کاظم افجه‌ای که دژخیم کچویی زندانبان اوین را کیفر داد»&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86 تأکید وحشت‌آلود سردژخیم قضاییه جلادان اژه‌ای بر اعدام + سخنگوی مجاهدین- سایت مجاهدین]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد و به‌عنوان یک سمبل جسارت و پاکباختگی الهام‌بخش جوانان ایران گردید. لقب «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»، نمونه‌ای از احترام به اقدام این جوان انقلابی است. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88379 2026-05-03T09:01:06Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =فرشید اسدی.jpg<br /> | عنوان تصویر =<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (تولد۱۳۷۲ – شهادت ۲۹ دی ۱۴۰۳) جوانی ایرانی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی جسورانه و فدایی در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد نمود که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]. ۱۴۰۴/۰۲/۰۲.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> تعلق سازمانی و علل و انگیزه‌های اقدام انقلابی فرشید اسدی برای افکار عمومی نامشخص بود، اگر چه برخی از مقامات جمهوری اسلامی او را وابسته به سازمان مجاهدین خلق ایران معرفی کرده بودند. سخنگوی مجاهدین در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در پاسخ به اظهارات غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، بیانیه‌ی تندی منتشر کرد. در این بیانیه نام فرشید اسدی -در کنار نام علی‌اکبر اکبری و کاظم افجه‌ای- به‌عنوان «قهرمان ملی و مجاهد شهید» و نیز «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان» مطرح گردید.<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی متولد ۱۳۷۲ و اهل شهرستان رزن استان همدان بود. گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. وی آبدارچی دیوان عالی کشور بود. از زندگی وی اطلاعات دیگری در دسترس نیست. تصویری نیز از او منتشر نشده بود. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]. ۱۴۰۳/۱۰/۲۹.&lt;/ref&gt; علی رازینی، رئیس شعبه، و محمد مقیسه، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد. این عملیات بازتاب وسیعی در داخل و خارج ایران داشت. واکنش گستردهٔ مردم در فضای مجازی با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان ۶۷ جشن گرفت.<br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، از درون خود ارکان رژیم نیز در حال جوشیدن است. <br /> <br /> == سابقهٔ قضات کشته شده و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[پرونده:محمد مقیسه و علی رازینی.jpg|جایگزین=محمد مقیسه و علی رازینی|بندانگشتی|محمد مقیسه و علی رازینی]]<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. ازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند.هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. رازینی سابقهٔ طولانی در دادگاه‌های انقلاب و دیوان عالی داشت و حتی در سال ۱۳۷۷ هدف یک سوءقصد قرار گرفته بود. مقیسه نیز معروف به «ناصریان»، در محاکمات سیاسی و امنیتی احکام اعدام متعددی صادر کرده بود. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> سازمان مجاهدین خلق ایران این دو مقام قضایی را از چهره‌های اصلی «قتل‌عام مجاهدین سر موضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷» معرفی کرده و آنها را «سردژخیم» نامیده است. طبق اعلام رسمی مجاهدین، احمد رازینی در اوایل دهه ۶۰ به‌عنوان دادستان انقلاب مشهد فعالیت داشت و مسئولیت دستگیری، شکنجه و اعدام بسیاری از اعضای مجاهدین و دیگر مخالفان در استان خراسان را بر عهده داشت. طی این دوره هزاران نفر در شهرهای خراسان توسط او اعدام شدند. در اسفند ۱۳۶۳، خمینی او را به سمت دادستان انقلاب مرکز (جانشین لاجوردی) منصوب کرد و تا سال ۱۳۶۶ اعدام زندانیان سیاسی در تهران زیر نظر او انجام می‌شد. محمد مقیسه‌ نیز پس از انقلاب ۱۳۵۷ وارد دستگاه قضایی شد. به دلیل شدت عمل، در سال ۱۳۶۰ سربازجو در یکی از شعب بازداشتگاه اوین شد. در سال ۱۳۶۳ با نام مستعار «ناصریان» به‌عنوان دادیار ناظر زندان قزلحصار فعالیت کرد و پس از انحلال آن زندان در سال ۱۳۶۵، به‌عنوان دادیار اصلی به زندان گوهردشت منتقل شد. طبق روایت مجاهدین، او حتی بر اعدام زندانیانی که مدت محکومیت‌شان به پایان رسیده بود، به‌ویژه در مرداد ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت، اصرار داشت.<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با «منافقین» ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: &lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: <br /> [[پرونده:مصطفی پورمحمدی از اعضای هیأت مرگ.jpg|جایگزین=مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷|بندانگشتی|مصطفی پورمحمدی، عضو هیأت مرگ در قتل‌ عام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ ]]<br /> &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]. ۱۴۰۳/۱۱/۰۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> در زمان انجام عملیات، انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده بود، برخی گزارش‌های ناموثق از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت داشتند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند #آبدارچی_قهرمان و #وعده_آبدارچی۲ (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران ۶۷ می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد. پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن نظام ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فراخوان غلامحسین اژه‌ای به افزایش اعدام زندانیان سیاسی ==<br /> در پی افزایش روزانه‌ی اعدام زندانیان سیاسی در بحبوحه‌ی جنگ آمریکا و رژیم ایران و نیز بعد از آتش‌بس، غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، در اظهاراتی بر لزوم تسریع در صدور و اجرای احکام اعدام برای افراد متهم به تلاش برای ایجاد ناامنی و همکاری با دشمن تأکید کرد.<br /> <br /> او در پاسخ به مخالفان اعدام گفت: &lt;blockquote&gt;«تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی فردی که برای ناامنی تلاش کرده اعدام نشه. ما هر مجازاتی را انجام می‌دهیم و هیچ اعتنایی به این حرفها نداریم. تأکید دارم احکام زودتر صادر شود و اجرا شود.»&lt;/blockquote&gt;اژه‌ای افزود: &lt;blockquote&gt;«این کسانی که دارند به‌عنوان پیاده‌نظام دشمن احیانًا در داخل و خارج کمک می‌کنند این‌ها تحت تعقیب قرار بگیرند این‌ها سریع شناسایی بشوند این‌ها سریع محاکمه بشوند البته طبیعی است طبق قانون بر اساس انصاف، بر اساس عدل این درست اون چیزی است که دشمن نمی‌خواهد این افراد پست لعین تصور شون هستش که حالا فرض کنید قوه قضاییه به اهوای اون‌ها حرکت می‌کنه، ما می‌گیم اعدام نشه تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی یک فرد مجرمی که دستش به خون عزیزان ما مردم عزیز ما آلوده هستش به ناامنی در زمان جنگ تلاش کرده ما هر مجازاتی را که طبق قانون بشه مجازات میدیم هیچ اعتنایی هم به این حرفها و به این بحثهایی که بعضی از این مستکبرین فکر می‌کردند که هنوز بحمدالله قدرت استکباری شون شکست یعنی قدرتی که خودشون برای خودشون فکر می‌کردند بنابراین از شما باز میگم این را تأکید دارم و می‌خوام که پرونده‌ها را سریع دقیق واقعاً برسید و احکام زودتر صادر بشه طبق قانون اجرا بشه و در همه مراحل هم اطلاع‌رسانی بشه.»&lt;/blockquote&gt;این اظهارات در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ از طریق خبرگزاری میزان منتشر شد.<br /> <br /> == نام بردن سخنگوی مجاهدین از فرشید اسدی ==<br /> سخنگوی سازمان مجاهدین خلق در پاسخ به این اظهارات، با لحنی تند اژه‌ای را مورد حمله قرار داد و در جریان آن فرشید اسدی را «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» نامید:&lt;blockquote&gt;«جانور گوشخوار حرام‌لقمه و به‌قول قرآن «بوزینهٔ سرافکنده»! مطمئن باش که پاسخ غلط‌های اضافی خود را در جوشش خون سربداران خواهی گرفت و به دژخیمان مقیسه و رازینی و لاجوردی و کچویی خواهی پیوست.»<br /> <br /> سخنگوی این سازمان همچنین با ستایش از افرادی که در گذشته برخی مسئولان قضایی ایران را ترور کرده بودند، اظهار داشت:<br /> <br /> «درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید فرشید اسدی «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید علی‌اکبر اکبری که لاجوردی سرجلاد اوین را کیفر داد<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید کاظم افجه‌ای که دژخیم کچویی زندانبان اوین را کیفر داد»&lt;ref&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86 تأکید وحشت‌آلود سردژخیم قضاییه جلادان اژه‌ای بر اعدام + سخنگوی مجاهدین- سایت مجاهدین]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد و به‌عنوان یک سمبل جسارت و پاکباختگی الهام‌بخش جوانان ایران گردید. لقب «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»، نمونه‌ای از احترام به اقدام این جوان انقلابی است. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86_.jpg&diff=88378 2026-05-03T09:00:45Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87_%D9%88_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C.jpg&diff=88377 2026-05-03T08:57:16Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C_%D9%87%DB%8C%D8%A3%D8%AA_%D9%85%D8%B1%DA%AF.jpg&diff=88376 2026-05-03T08:56:58Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88375 2026-05-03T08:56:08Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =فرشید اسدی.jpg<br /> | عنوان تصویر =<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (تولد۱۳۷۲ – شهادت ۲۹ دی ۱۴۰۳) جوانی ایرانی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی جسورانه و فدایی در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد نمود که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]. ۱۴۰۴/۰۲/۰۲.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> تعلق سازمانی و علل و انگیزه‌های اقدام انقلابی فرشید اسدی برای افکار عمومی نامشخص بود، اگر چه برخی از مقامات جمهوری اسلامی او را وابسته به سازمان مجاهدین خلق ایران معرفی کرده بودند. سخنگوی مجاهدین در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در پاسخ به اظهارات غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، بیانیه‌ی تندی منتشر کرد. در این بیانیه نام فرشید اسدی -در کنار نام علی‌اکبر اکبری و کاظم افجه‌ای- به‌عنوان «قهرمان ملی و مجاهد شهید» و نیز «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان» مطرح گردید.<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی متولد ۱۳۷۲ و اهل شهرستان رزن استان همدان بود. گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. وی آبدارچی دیوان عالی کشور بود. از زندگی وی اطلاعات دیگری در دسترس نیست. تصویری نیز از او منتشر نشده بود. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]. ۱۴۰۳/۱۰/۲۹.&lt;/ref&gt; علی رازینی، رئیس شعبه، و محمد مقیسه، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد. این عملیات بازتاب وسیعی در داخل و خارج ایران داشت. واکنش گستردهٔ مردم در فضای مجازی با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان ۶۷ جشن گرفت.<br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، از درون خود ارکان رژیم نیز در حال جوشیدن است. <br /> <br /> == سابقهٔ قضات کشته شده و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. ازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند.هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. رازینی سابقهٔ طولانی در دادگاه‌های انقلاب و دیوان عالی داشت و حتی در سال ۱۳۷۷ هدف یک سوءقصد قرار گرفته بود. مقیسه نیز معروف به «ناصریان»، در محاکمات سیاسی و امنیتی احکام اعدام متعددی صادر کرده بود. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> سازمان مجاهدین خلق ایران این دو مقام قضایی را از چهره‌های اصلی «قتل‌عام مجاهدین سر موضع و زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷» معرفی کرده و آنها را «سردژخیم» نامیده است. طبق اعلام رسمی مجاهدین، احمد رازینی در اوایل دهه ۶۰ به‌عنوان دادستان انقلاب مشهد فعالیت داشت و مسئولیت دستگیری، شکنجه و اعدام بسیاری از اعضای مجاهدین و دیگر مخالفان در استان خراسان را بر عهده داشت. طی این دوره هزاران نفر در شهرهای خراسان توسط او اعدام شدند. در اسفند ۱۳۶۳، خمینی او را به سمت دادستان انقلاب مرکز (جانشین لاجوردی) منصوب کرد و تا سال ۱۳۶۶ اعدام زندانیان سیاسی در تهران زیر نظر او انجام می‌شد. محمد مقیسه‌ نیز پس از انقلاب ۱۳۵۷ وارد دستگاه قضایی شد. به دلیل شدت عمل، در سال ۱۳۶۰ سربازجو در یکی از شعب بازداشتگاه اوین شد. در سال ۱۳۶۳ با نام مستعار «ناصریان» به‌عنوان دادیار ناظر زندان قزلحصار فعالیت کرد و پس از انحلال آن زندان در سال ۱۳۶۵، به‌عنوان دادیار اصلی به زندان گوهردشت منتقل شد. طبق روایت مجاهدین، او حتی بر اعدام زندانیانی که مدت محکومیت‌شان به پایان رسیده بود، به‌ویژه در مرداد ۱۳۶۷ در زندان گوهردشت، اصرار داشت.<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با «منافقین» ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: &lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]. ۱۴۰۳/۱۱/۰۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> در زمان انجام عملیات، انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده بود، برخی گزارش‌های ناموثق از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت داشتند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند #آبدارچی_قهرمان و #وعده_آبدارچی۲ (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران ۶۷ می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد. پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن نظام ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == فراخوان غلامحسین اژه‌ای به افزایش اعدام زندانیان سیاسی ==<br /> در پی افزایش روزانه‌ی اعدام زندانیان سیاسی در بحبوحه‌ی جنگ آمریکا و رژیم ایران و نیز بعد از آتش‌بس، غلامحسین اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، در اظهاراتی بر لزوم تسریع در صدور و اجرای احکام اعدام برای افراد متهم به تلاش برای ایجاد ناامنی و همکاری با دشمن تأکید کرد.<br /> <br /> او در پاسخ به مخالفان اعدام گفت: &lt;blockquote&gt;«تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی فردی که برای ناامنی تلاش کرده اعدام نشه. ما هر مجازاتی را انجام می‌دهیم و هیچ اعتنایی به این حرفها نداریم. تأکید دارم احکام زودتر صادر شود و اجرا شود.»&lt;/blockquote&gt;اژه‌ای افزود: &lt;blockquote&gt;«این کسانی که دارند به‌عنوان پیاده‌نظام دشمن احیانًا در داخل و خارج کمک می‌کنند این‌ها تحت تعقیب قرار بگیرند این‌ها سریع شناسایی بشوند این‌ها سریع محاکمه بشوند البته طبیعی است طبق قانون بر اساس انصاف، بر اساس عدل این درست اون چیزی است که دشمن نمی‌خواهد این افراد پست لعین تصور شون هستش که حالا فرض کنید قوه قضاییه به اهوای اون‌ها حرکت می‌کنه، ما می‌گیم اعدام نشه تو کی هستی که می‌گی اعدام نشه؟ تو غلط کردی که می‌گی یک فرد مجرمی که دستش به خون عزیزان ما مردم عزیز ما آلوده هستش به ناامنی در زمان جنگ تلاش کرده ما هر مجازاتی را که طبق قانون بشه مجازات میدیم هیچ اعتنایی هم به این حرفها و به این بحثهایی که بعضی از این مستکبرین فکر می‌کردند که هنوز بحمدالله قدرت استکباری شون شکست یعنی قدرتی که خودشون برای خودشون فکر می‌کردند بنابراین از شما باز میگم این را تأکید دارم و می‌خوام که پرونده‌ها را سریع دقیق واقعاً برسید و احکام زودتر صادر بشه طبق قانون اجرا بشه و در همه مراحل هم اطلاع‌رسانی بشه.»&lt;/blockquote&gt;این اظهارات در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ از طریق خبرگزاری میزان منتشر شد.<br /> <br /> == نام بردن سخنگوی مجاهدین از فرشید اسدی ==<br /> سخنگوی سازمان مجاهدین خلق در پاسخ به این اظهارات، با لحنی تند اژه‌ای را مورد حمله قرار داد و در جریان آن فرشید اسدی را «قهرمان ملی» و «مجاهد شهید» نامید:&lt;blockquote&gt;«جانور گوشخوار حرام‌لقمه و به‌قول قرآن «بوزینهٔ سرافکنده»! مطمئن باش که پاسخ غلط‌های اضافی خود را در جوشش خون سربداران خواهی گرفت و به دژخیمان مقیسه و رازینی و لاجوردی و کچویی خواهی پیوست.»<br /> <br /> سخنگوی این سازمان همچنین با ستایش از افرادی که در گذشته برخی مسئولان قضایی ایران را ترور کرده بودند، اظهار داشت:<br /> <br /> «درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید فرشید اسدی «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید علی‌اکبر اکبری که لاجوردی سرجلاد اوین را کیفر داد<br /> <br /> درود بر قهرمان ملی مجاهد شهید کاظم افجه‌ای که دژخیم کچویی زندانبان اوین را کیفر داد»&lt;ref&gt;[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%98%D8%AE%DB%8C%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86 تأکید وحشت‌آلود سردژخیم قضاییه جلادان اژه‌ای بر اعدام + سخنگوی مجاهدین- سایت مجاهدین]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد و به‌عنوان یک سمبل جسارت و پاکباختگی الهام‌بخش جوانان ایران گردید. لقب «فرهیخته‌ترین آبدارچی جهان»، نمونه‌ای از احترام به اقدام این جوان انقلابی است. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88367 2026-05-03T07:15:47Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =فرشید اسدی.jpg<br /> | عنوان تصویر =<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (۱۳۷۲ – ۲۹ دی ۱۴۰۳) شهروند ایرانی، نیروی خدماتی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی شجاعانه و نمادین در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد کرد که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند. فرشید اسدی اهل شهرستان رزن استان همدان بود و گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. با این حال، نارضایتی عمیق از شرایط شغلی، کسر حقوق، عدم ارتقا و مشاهدهٔ روزانهٔ جنایات قضایی، او را به نقطه‌ای رساند که تصمیم به این اقدام تاریخی گرفت.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]. ۱۴۰۴/۰۲/۰۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی، آبدارچی ۳۱ سالهٔ دیوان عالی کشور، در ۲۹ دی ۱۴۰۳ با ربودن اسلحهٔ محافظ، دو قاضی ارشد جمهوری اسلامی یعنی علی رازینی و محمد مقیسه را در شعبه ۳۹ دیوان عالی به ضرب شش گلوله کشت. رازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند. اسدی پس از عملیات به طبقهٔ سوم رفت و با شلیک به قلب خود، خودکشی کرد تا زنده به دست جلادان نیفتد. این اقدام نمادین، ضربهٔ سنگینی به اعتبار امنیتی رژیم وارد کرد و نشان داد که دیکتاتوری ولایت فقیه حتی در امن‌ترین مراکز خود نیز آسیب‌پذیر است. مقامات رژیم بلافاصله تلاش کردند آن را به مجاهدین نسبت دهند تا شکست خود را توجیه کنند، اما کارشناسان سابق اطلاعاتی مانند ناصر رضوی این ادعا را رد کردند و ریشهٔ آن را در نارضایتی شخصی و انزجار از جنایات قضایی دانستند. با این حال، واکنش گستردهٔ مردم در فضای مجازی با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان ۶۷ جشن گرفت.<br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، از درون خود ارکان رژیم نیز در حال جوشیدن است. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]. ۱۴۰۳/۱۰/۲۹.&lt;/ref&gt; علی رازینی، رئیس شعبه، و محمد مقیسه، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد.<br /> <br /> == سابقهٔ قضات مقتول و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. رازینی سابقهٔ طولانی در دادگاه‌های انقلاب و دیوان عالی داشت و حتی در سال ۱۳۷۷ هدف یک سوءقصد قرار گرفته بود. مقیسه نیز معروف به «ناصریان»، در محاکمات سیاسی و امنیتی احکام اعدام متعددی صادر کرده بود. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با «منافقین» ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: &lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]. ۱۴۰۳/۱۱/۰۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده، اما گزارش‌ها از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت دارند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند '''#آبدارچی_قهرمان''' و '''#وعده_آبدارچی۲''' (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران ۶۷ می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد.<br /> پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D8%AF%DB%8C.jpg&diff=88366 2026-05-03T07:15:27Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:HHQeeT-W4AA2U_a.jpg&diff=88365 2026-05-03T07:13:15Z

<p>Alireza k h: </p> <hr /> <div></div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Alireza_k_h/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88364 2026-05-03T07:06:54Z

<p>Alireza k h: وارد کردن اطلاعات جدید در مقاله</p> <hr /> <div>&lt;noinclude&gt;<br /> {{جعبه زندگینامه<br /> | نام = فرشید اسدی<br /> | تصویر =<br /> | عنوان تصویر =<br /> | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارش‌ها)<br /> | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران<br /> | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)<br /> | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران<br /> | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله<br /> | ملیت = ایرانی<br /> | شناخته‌شده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]])<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &lt;/noinclude&gt;<br /> '''فرشید اسدی''' (۱۳۷۲ – ۲۹ دی ۱۴۰۳) شهروند ایرانی، نیروی خدماتی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی شجاعانه و نمادین در قلب یکی از مهم‌ترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدام‌های ۱۳۶۷ به نام‌های [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگی‌اش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت می‌کرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد کرد که سال‌هاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی می‌کنند. فرشید اسدی اهل شهرستان رزن استان همدان بود و گزارش‌ها او را جوانی آرام، سربه‌زیر و مودب توصیف کرده‌اند. با این حال، نارضایتی عمیق از شرایط شغلی، کسر حقوق، عدم ارتقا و مشاهدهٔ روزانهٔ جنایات قضایی، او را به نقطه‌ای رساند که تصمیم به این اقدام تاریخی گرفت.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]. ۱۴۰۴/۰۲/۰۲.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> فرشید اسدی، آبدارچی ۳۱ سالهٔ دیوان عالی کشور، در ۲۹ دی ۱۴۰۳ با ربودن اسلحهٔ محافظ، دو قاضی ارشد جمهوری اسلامی یعنی علی رازینی و محمد مقیسه را در شعبه ۳۹ دیوان عالی به ضرب شش گلوله کشت. رازینی و مقیسه از چهره‌های اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدام‌های گسترده دههٔ ۶۰، به‌ویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند. اسدی پس از عملیات به طبقهٔ سوم رفت و با شلیک به قلب خود، خودکشی کرد تا زنده به دست جلادان نیفتد. این اقدام نمادین، ضربهٔ سنگینی به اعتبار امنیتی رژیم وارد کرد و نشان داد که دیکتاتوری ولایت فقیه حتی در امن‌ترین مراکز خود نیز آسیب‌پذیر است. مقامات رژیم بلافاصله تلاش کردند آن را به مجاهدین نسبت دهند تا شکست خود را توجیه کنند، اما کارشناسان سابق اطلاعاتی مانند ناصر رضوی این ادعا را رد کردند و ریشهٔ آن را در نارضایتی شخصی و انزجار از جنایات قضایی دانستند. با این حال، واکنش گستردهٔ مردم در فضای مجازی با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان ۶۷ جشن گرفت.<br /> <br /> فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیت‌های به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، از درون خود ارکان رژیم نیز در حال جوشیدن است. <br /> <br /> == انجام عملیات ==<br /> صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]. ۱۴۰۳/۱۰/۲۹.&lt;/ref&gt; علی رازینی، رئیس شعبه، و محمد مقیسه، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلوله‌ای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساس‌ترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سال‌ها در همان ساختمان خدمت می‌کرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربه‌ای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد.<br /> <br /> == سابقهٔ قضات مقتول و نقش آن‌ها در جنایات رژیم ==<br /> [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهره‌های برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دهه‌ها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته می‌شوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، به‌ویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. رازینی سابقهٔ طولانی در دادگاه‌های انقلاب و دیوان عالی داشت و حتی در سال ۱۳۷۷ هدف یک سوءقصد قرار گرفته بود. مقیسه نیز معروف به «ناصریان»، در محاکمات سیاسی و امنیتی احکام اعدام متعددی صادر کرده بود. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بین‌المللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.<br /> <br /> == واکنش برخی مقامات جمهوری اسلامی ==<br /> بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت داد و ادعا کردند اسدی با «منافقین» ارتباط داشته و در حال شناسایی پرونده‌های مرتبط با این سازمان بوده است. .&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> او در پاسخ به این پرسش که آیا هدف ترور، شخص قضات بوده یا اهداف گسترده‌تری همچون ضربه به قوه قضائیه و نظام دنبال می‌شده است، اعلام کرد: &lt;blockquote&gt;«این دو قاضی به‌طور هدفمند ترور شدند. اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که فرد تروریست پیش‌تر از برخی شعب که به پرونده‌های امنیتی و مرتبط با منافقین رسیدگی می‌کردند، پرس‌وجو کرده و اطلاعات لازم را به دست آورده بود. او دقیقاً شعبه‌هایی را که با این پرونده‌ها درگیر بودند و قضاتی که در این زمینه فعالیت داشتند، شناسایی کرده بود. دو قاضی را به شهادت رساند و سپس به طبقه بالا رفت تا قاضی دیگری را که در دادگاه انقلاب فعالیت داشت، ترور کند. اما موفق نشد، چراکه آن قاضی در محل حضور نداشت.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی با اشاره به شواهد موجود افزود: &lt;blockquote&gt;«این فرد در جریان اقدام خود شعارهایی درباره منافقین سر داده و نشان داده که عملیات او کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده بوده است. پس از اینکه صدای تیراندازی به گوش رسید و مأموران برای دستگیری او اقدام کردند، فرد مهاجم اقدام به خودکشی کرد. البته اطلاعات تکمیلی درباره سوابق، ارتباطات و هدایت احتمالی او از خارج از کشور همچنان در حال بررسی است.»&lt;/blockquote&gt;پورمحمدی در ادامه درباره احتمال دست داشتن سازمان مجاهدین خلق ایران در این حادثه توضیح داد: &lt;blockquote&gt;«حتماً دست دارند ببینید دست داشتن آنها بعضی وقت‌ها مشخصاً طراحی می‌کنند تیم می‌فرستند بعضی وقت‌ها آدرس کلی می‌دهند به هوادارانشان پیام‌هایی که تبادل می‌شود مثلاً می‌گوید من آنجا هستم می‌گوید اونجایی اونجا آدم‌های عجیب و خطرناکی هستند ضد ملی هستند اگر می‌توانی یه کاری کن ببینید یعنی یا به طور کلی یا به طور مشخصاً بله دارند یکسره آدرس می‌دهند یکسره شعار می‌دهند و بعد می‌گویند که همه را به سزایشان می‌رسانیم فلان و فلان و تهدید معلوم است پس وقتی با این وضع است طبعاً این‌ها دنبال هستند.»&lt;ref&gt;[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-109/81989-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF پورمحمدی: قاضی مقیسه و رازینی هدفمند ترور شدند/ تروریست قصد داشت قاضی سوم را نیز ترور کند- اکو ایران]&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان می‌دهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بی‌بی‌سی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]. ۱۴۰۳/۱۱/۰۶.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهور در دولت روحانی نیز در واکنش به ترور سه قاضی مقابل کاخ دادگستری تهران، نوشت: «از دهه شصت تا کنون خطر سازمان منافقین از هر زمان بیشتر است.»&lt;ref&gt;[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2032151/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 واکنش حسام الدین آشنا به ترور سه قاضی در تهران- اقتصاد آنلاین]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == انگیزه و زمینهٔ عملیات ==<br /> انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده، اما گزارش‌ها از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت دارند. برخی منابع حتی اشاره کرده‌اند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت می‌کرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدام‌های سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیام‌های مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چنین اقداماتی نشان می‌دهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز می‌تواند به موج سرنگونی بپیوندد.<br /> <br /> == واکنش‌های مردمی و فضای مجازی ==<br /> پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگ‌هایی مانند '''#آبدارچی_قهرمان''' و '''#وعده_آبدارچی۲''' (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنش‌ها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران ۶۷ می‌دانند.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == بازداشت خانواده اکبری‌منفرد ==<br /> یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبری‌منفرد یورش برد و امیرحسن اکبری‌منفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبری‌منفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آن‌ها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد.<br /> پس از ماه‌ها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشت‌ها، نمونهٔ بارز سیاست انتقام‌جویانهٔ رژیم از خانواده‌ها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن ولایت فقیه را ثابت کرد.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایران‌وایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آن‌ها بود].&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == نتیجه و میراث ==<br /> عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینه‌ای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایه‌های جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد. <br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Khosro/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87_%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=88350 2026-05-01T15:56:39Z

<p>Alireza k h: جایگزینی صفحه با &#039;1148x1148پیکسل&#039;</p> <hr /> <div>[[پرونده:برای صفحه تمرین.jpg|بندانگشتی|1148x1148پیکسل]]</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF&diff=88349 2026-05-01T15:56:19Z

<p>Alireza k h: افزودن مطلب تکمیلی به مقاله</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده<br /> | نام = عبدالله موحد<br /> | تصویر =عبدالله موحد، کشتی‌گیر.jpg<br /> | توضیح تصویر = قهرمان کشتی ایران<br /> | تاریخ تولد = ۱۳۱۸<br /> | محل تولد =بابلسر<br /> | والدین = <br /> | تاریخ مرگ =۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵<br /> | محل مرگ = آمریکا<br /> | علت مرگ = ایست قلبی<br /> | محل زندگی =<br /> | مدفن = <br /> |لقب = <br /> | شریک زندگی =<br /> |علت شهرت = قهرمان کشتی و صاحب ۶ مدال طلا<br /> | جوایز =۶ مدال طلا در بازی‌های جهانی و المپیک و...<br /> |تحصیلات=دکترای تربیت بدنی}}<br /> '''عبدالله موحد'''، با نام کامل عبدالله موحد اردبیلی (متولد ۱۳۱۸، بابلسر – درگذشته ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، آمریکا)، کشتی‌گیر آزادکار برجسته و نامدار ایرانی بود که با کسب ۶ مدال طلای المپیک و جهان، در زمره پرافتخارترین ورزشکاران تاریخ ایران قرار دارد. عبدالله موحد که دوست صمیمی و همبازی جهان‌پهلوان [[غلامرضا تختی]] بود، به دلیل دستاوردهای بی‌نظیرش، در تالار مشاهیر فدراسیون جهانی کشتی در رتبه یازدهم قهرمانان آزادکار قرن بیستم جای گرفته است. موحد دارای مدرک کارشناسی ارشد از مدرسه عالی شمیران و دکترای تربیت بدنی از آمریکا بود. او ورزش را از سنین کودکی با ژیمناستیک و شنا آغاز کرد و پس از موفقیت در والیبال آموزشگاهی، به دلیل کوتاهی قد (۱۷۳ سانتی‌متر) و با تشویق برادرش به کشتی روی آورد.<br /> <br /> استعداد شگرف او در کشتی باعث شد تا به سرعت پله‌های ترقی را طی کند. اوج درخشش موحد در فاصله سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰ میلادی رقم خورد که توانست پنج مدال طلای متوالی در مسابقات قهرمانی جهان (منچستر، تولیدو، دهلی‌نو، مار دل پلاتا و ادمونتون) و یک مدال طلای المپیک (۱۹۶۸ مکزیکوسیتی) را از آن خود کند. علاوه بر این، دو مدال طلای بازی‌های آسیایی (۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ بانکوک) نیز در کارنامه درخشان او به چشم می‌خورد.<br /> <br /> با وجود این افتخارات، زندگی ورزشی موحد با حواشی تلخی نیز همراه بود. پس از مصدومیت و انصراف از ادامه مسابقات در المپیک ۱۹۷۲ مونیخ، وی -با دستور ساواک شاهنشاهی- با محرومیت مادام‌العمر از سوی فدراسیون ورزشی ایران مواجه شد و خروج وی از ایران نیز ممنوع گردید. <br /> <br /> عبدالله موحد در نهایت با وقوع [[انقلاب ضد سلطنتی|انقلاب ضدسلطنتی]] در سال ۱۳۵۷ به آمریکا مهاجرت کرد. در آمریکا با وجود پیشنهاد مربیگری تیم ملی کشتی این کشور، به دلیل عرق ملی آن را نپذیرفت و سال‌ها به شغل مکانیکی و اداره پمپ بنزین مشغول بود. عبدالله موحد سرانجام بر اثر سکته قلبی در ایالات متحده آمریکا چشم از جهان فروبست و نامی ماندگار در تاریخ ورزش از خود به یادگار گذاشت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://entekhabeto.com/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE عبدالله موحد در گذشت + زندگی‌نامه و افتخارات - انتخابتو]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.55online.news/%D9%85%D8%A4%D9%84%D9%81-723-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF عبدالله موحد - 55آنلاین نیوز]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پیشینه خانوادگی و اوایل زندگی ==<br /> پدر عبدالله موحد، مجتبی فضلی‌زاده، معلمی منظم و سخت‌گیر با اصالت اردبیلی بود که در سال ۱۳۰۰ به بابلسر منتقل شد و با بانویی از اهالی بندرانزلی ازدواج کرد. ثمره این ازدواج هشت فرزند (۶ پسر و یک دختر) بود که اولین آن‌ها، ابوالفضل، در سال ۱۳۰۴ به دنیا آمد. در زمان صدور شناسنامه برای ایرانیان، مجتبی فضلی‌زاده نام خانوادگی خود را به «موحد اردبیلی» تغییر داد.<br /> <br /> عبدالله موحد در سال ۱۳۱۸ در بابلسر متولد شد. او در چهار سالگی پدرش را از دست داد و سرپرستی و تشویق به تحصیل بر دوش برادر بزرگترش ابوالفضل و تنها خواهرش افتاد. موحد از ۵ سالگی ورزش را با ژیمناستیک آغاز کرد و سپس به شنا روی آورد. او در نوجوانی (از ۱۳ تا ۱۶ سالگی) به صیادی و در تابستان‌ها به کار بنایی نیز مشغول بود.<br /> <br /> == ورود به ورزش حرفه‌ای و تغییر رشته به کشتی ==<br /> عبدالله موحد در دوران دبیرستان از شنا و قایقرانی به والیبال گرایش پیدا کرد و عضو تیم مدرسه شد. او در مسابقات آموزشگاهی تهران در سال ۱۳۳۸ به مقام قهرمانی دست یافت. در همان دوران با محمد درانی آشنا شد که او را به باشگاه شاهین تشویق کرد. با این حال، موحد به دلیل قد متوسط خود (۱۷۳ سانتی‌متر) احساس کرد برای والیبال یا بسکتبال حرفه‌ای مناسب نیست. پس از بازگشت از مسابقات آموزشگاهی، با تشویق برادرش مهدی، به باشگاه تهران جوان (به سرپرستی استاد حسین) رفت و در رشته کشتی ثبت‌نام کرد.<br /> <br /> پس از یک سال تمرین، در سال ۱۳۳۹ به تیم منتخب شهرستان‌ها دعوت شد و با پیروزی درخشان بر حریف روس خود در مسابقات ایران و شوروی، به ترکیب اصلی تیم ملی راه یافت. بر اساس اسناد، او در سال ۱۳۴۰ در مسابقات جهانی یوکوهاما (۱۹۶۱) در وزن چهارم موفق به کسب مدال طلا شد.<br /> <br /> === دوران درخشش جهانی و المپیک ===<br /> عبدالله موحد در سه دوره بازی‌های المپیک (۱۹۶۴ توکیو، ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی و ۱۹۷۲ مونیخ) شرکت کرد. در المپیک ۱۹۶۴ توکیو، وی با وجود شکست دادن حریفانی از انگلیس، استرالیا و کره، به دلیل تساوی با هوری یوچی (ژاپن) و اینو وولچف (بلغارستان) و کسب امتیازات منفی، از رسیدن به فینال بازماند و به مقام پنجم بسنده کرد.<br /> <br /> درخشش بی‌نظیر موحد از مسابقات جهانی ۱۹۶۵ منچستر آغاز شد که مدال طلای وزن ۷۰ کیلوگرم را کسب کرد. پس از آن، او یک رکورد تاریخی خلق کرد و در تمامی مسابقات رسمی جهانی تا سال ۱۹۷۰ به مقام قهرمانی رسید. این موفقیت‌ها شامل کسب ۵ مدال طلای پیاپی جهانی و یک مدال طلای المپیک ۱۹۶۸ بود. او این پیروزی‌ها را در رقابت با حریفان سرسخت و نامداری همچون اینو وولچف (بلغارستان)، بریاشویلی و خوخاشویلی (شوروی)، و محمود آتالایی (ترکیه) به دست آورد. وی همچنین دو مدال طلای بازی‌های آسیایی بانکوک را در سال‌های ۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ با غلبه بر رقبای قدرتمند ژاپنی و هندی به گردن آویخت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == مصدومیت، محرومیت و مهاجرت به آمریکا ==<br /> المپیک ۱۹۷۲ مونیخ نقطه پایان تلخی برای دوران قهرمانی عبدالله موحد بود. او به دلیل آسیب‌دیدگی (ضربه مغزی) مجبور به ترک رقابت‌ها شد. فدراسیون وقت ایران در تصمیمی بحث‌برانگیز، او را برای همیشه از شرکت در کلیه ورزش‌ها محروم کرد. از سال ۱۳۵۱، موحد علاوه بر محرومیت ورزشی، از خروج از کشور نیز منع گردید. <br /> <br /> عبدالله موحد در مهر ۱۳۹۰، در برنامه «عبارت دیگر» از بی‌بی‌سی فارسی، اظهار داشت که سازمان ساواک با او «مشکل داشته» و در پی رویدادهای المپیک مونیخ، وی «از همه ورزش‌ها محروم و ممنوع‌الخروج» شده است. <br /> <br /> به گفته او، به دلیل آسیب‌دیدگی دست، امکان حضور در مسابقات کشتی المپیک را نداشته است. با وجود آنکه «گواهی پزشک کاروان ایران و پزشک بین‌المللی کمیته المپیک» نیز این مصدومیت را تأیید می‌کرد، پس از بازگشت به ایران متهم شد که تمایلی به رقابت برای کشور نداشته است.<br /> <br /> او در این‌باره چنین توضیح داده است:&lt;blockquote&gt;«من گواهی پزشک داشتم که دست من آسیب دیده است، به هر خبرنگاری مراجعه کردم متاسفانه آنها گفتند که از ساواک می ترسند این را در روزنامه بگذارند، این است که هیچ کس آن را نگذاشت. من هم که نمی توانم بروم در رادیو اعلام کنم که این حرف را دارم. خلاصه مسئله را لوث کردند. نگذاشتند که مردم بفهمند برای چه من را محروم می کنند، به چه دلیل. ممکن بود مردم اعتراض کنند اگر این مطالب را بدانند.»&lt;/blockquote&gt;موحد همچنین بیان کرده است که برای پیگیری و حل مشکل خود، با نصرت‌الله معینیان، رئیس دفتر مخصوص شاهنشاهی، دیدار کرده، اما به او گفته شده که «گزارش‌های بدی» درباره‌اش ارائه شده است.<br /> <br /> وی در ادامه روایت خود می‌افزاید که پس از ناامیدی از حل مسئله، هنگام خروج از دفتر معینیان چنین گفته است:&lt;blockquote&gt;«از در بیرون که رفتم ناگهان یادم افتاد، در را باز کردم و این را هیچوقت یادم نمی رود که گفتم آقای معینیان من اهل شمال هستم هوای ابری زیاد دیده ام اما آفتاب می آید و ابر همیشه نمی ماند، این حکومت دوام نمی آورد. در را بستم و آمدم. باور کنید، یعنی این را قشنگ یادم است.»&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/persian/articles/c4gr7ppl709o درگذشت عبدالله موحد؛ «نمی‌خواستم کسی ایرانی‌ها را زمین بزند» بی‌بی‌سی فارسی] &lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;این وضعیت تا زمان وقوع انقلاب در سال ۱۳۵۷ ادامه داشت تا اینکه او توانست از ایران خارج شده و به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کند. وی در آمریکا تحصیلات خود را تا مقطع دکترای تربیت بدنی ادامه داد. با وجود دعوت‌های رسمی برای بازگشت به ایران، موحد به دلیل شرایط سیاسی از این کار امتناع ورزید. او در آمریکا پیشنهاد مربیگری تیم ملی کشتی این کشور را نیز رد کرد، با این استدلال که دوست ندارد فنونی را که می‌داند به کسانی بیاموزد که کشتی‌گیران ایرانی را شکست دهند. عبدالله موحد برای امرار معاش، حرفه مکانیکی را آموخت و به مدت ۲۲ سال به این شغل پرداخت و پس از آن مدتی صاحب یک پمپ بنزین بود.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == زندگی شخصی و درگذشت ==<br /> عبدالله موحد سال‌ها پیش ازدواج کرده و صاحب دو فرزند بود. از او دو نوه نیز به یادگار مانده است که یکی از آن‌ها در ایالت ویرجینیا قهرمان ژیمناستیک شده و نوه ۹ ساله‌اش نیز در رشته کشتی به مقام قهرمانی رسیده است. عبدالله موحد سرانجام در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ بر اثر سکته قلبی در آمریکا درگذشت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == کارنامه و افتخارات ==<br /> '''المپیک:'''<br /> * ۱۹۶۴ توکیو: مقام پنجم<br /> * ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۲ مونیخ: عدم ادامه مسابقه به دلیل مصدومیت<br /> <br /> '''مسابقات قهرمانی جهان:'''<br /> * ۱۹۶۱ یوکوهاما: مدال طلا (وزن چهارم)<br /> * ۱۹۶۲: ذخیره تیم<br /> * ۱۹۶۳ صوفیه: مقام ششم مشترک<br /> * ۱۹۶۵ منچستر: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۶ تولیدو: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۷ دهلی‌نو: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۹ مار دل پلاتا: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۰ ادمونتون: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۱ صوفیه: مقام چهارم<br /> <br /> '''بازی‌های آسیایی:'''<br /> * ۱۹۶۶ بانکوک: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۰ بانکوک: مدال طلا (پرچمدار کاروان ایران)<br /> <br /> '''تورنمنت‌های بین‌المللی و داخلی:'''<br /> * ۱۹۶۱ تفلیس: مدال نقره<br /> * ۱۹۶۲ تفلیس: مدال طلا<br /> * ۱۳۳۹ مسابقات کشوری (رشت): مدال نقره<br /> * ۱۳۴۰ مسابقات کشوری (تهران): مدال نقره<br /> * ۱۳۴۳ مسابقات کشوری (تهران): مدال طلا&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF&diff=88348 2026-05-01T15:43:16Z

<p>Alireza k h: ویراستار نهایی مقاله قبل از انتشار</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده<br /> | نام = عبدالله موحد<br /> | تصویر =عبدالله موحد، کشتی‌گیر.jpg<br /> | توضیح تصویر = قهرمان کشتی ایران<br /> | تاریخ تولد = ۱۳۱۸<br /> | محل تولد =بابلسر<br /> | والدین = <br /> | تاریخ مرگ =۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵<br /> | محل مرگ = آمریکا<br /> | علت مرگ = ایست قلبی<br /> | محل زندگی =<br /> | مدفن = <br /> |لقب = <br /> | شریک زندگی =<br /> |علت شهرت = قهرمان کشتی و صاحب ۶ مدال طلا<br /> | جوایز =۶ مدال طلا در بازی‌های جهانی و المپیک و...<br /> |تحصیلات=دکترای تربیت بدنی}}<br /> '''عبدالله موحد'''، با نام کامل عبدالله موحد اردبیلی (متولد ۱۳۱۸، بابلسر – درگذشته ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، آمریکا)، کشتی‌گیر آزادکار برجسته و نامدار ایرانی بود که با کسب ۶ مدال طلای المپیک و جهان، در زمره پرافتخارترین ورزشکاران تاریخ ایران قرار دارد. عبدالله موحد که دوست صمیمی و همبازی جهان‌پهلوان [[غلامرضا تختی]] بود، به دلیل دستاوردهای بی‌نظیرش، در تالار مشاهیر فدراسیون جهانی کشتی در رتبه یازدهم قهرمانان آزادکار قرن بیستم جای گرفته است. موحد دارای مدرک کارشناسی ارشد از مدرسه عالی شمیران و دکترای تربیت بدنی از آمریکا بود. او ورزش را از سنین کودکی با ژیمناستیک و شنا آغاز کرد و پس از موفقیت در والیبال آموزشگاهی، به دلیل کوتاهی قد (۱۷۳ سانتی‌متر) و با تشویق برادرش به کشتی روی آورد.<br /> <br /> استعداد شگرف او در کشتی باعث شد تا به سرعت پله‌های ترقی را طی کند. اوج درخشش موحد در فاصله سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰ میلادی رقم خورد که توانست پنج مدال طلای متوالی در مسابقات قهرمانی جهان (منچستر، تولیدو، دهلی‌نو، مار دل پلاتا و ادمونتون) و یک مدال طلای المپیک (۱۹۶۸ مکزیکوسیتی) را از آن خود کند. علاوه بر این، دو مدال طلای بازی‌های آسیایی (۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ بانکوک) نیز در کارنامه درخشان او به چشم می‌خورد.<br /> <br /> با وجود این افتخارات، زندگی ورزشی موحد با حواشی تلخی نیز همراه بود. پس از مصدومیت و انصراف از ادامه مسابقات در المپیک ۱۹۷۲ مونیخ، وی با محرومیت مادام‌العمر از سوی فدراسیون ورزشی ایران مواجه شد و خروج وی از ایران نیز ممنوع گردید. وی در نهایت با وقوع [[انقلاب ضد سلطنتی|انقلاب ضدسلطنتی]] در سال ۱۳۵۷ به آمریکا مهاجرت کرد. در آمریکا با وجود پیشنهاد مربیگری تیم ملی کشتی این کشور، به دلیل عرق ملی آن را نپذیرفت و سال‌ها به شغل مکانیکی و اداره پمپ بنزین مشغول بود. عبدالله موحد سرانجام بر اثر سکته قلبی در ایالات متحده آمریکا چشم از جهان فروبست و نامی ماندگار در تاریخ ورزش از خود به یادگار گذاشت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://entekhabeto.com/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE عبدالله موحد در گذشت + زندگی‌نامه و افتخارات - انتخابتو]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.55online.news/%D9%85%D8%A4%D9%84%D9%81-723-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF عبدالله موحد - 55آنلاین نیوز]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پیشینه خانوادگی و اوایل زندگی ==<br /> پدر عبدالله موحد، مجتبی فضلی‌زاده، معلمی منظم و سخت‌گیر با اصالت اردبیلی بود که در سال ۱۳۰۰ به بابلسر منتقل شد و با بانویی از اهالی بندرانزلی ازدواج کرد. ثمره این ازدواج هشت فرزند (۶ پسر و یک دختر) بود که اولین آن‌ها، ابوالفضل، در سال ۱۳۰۴ به دنیا آمد. در زمان صدور شناسنامه برای ایرانیان، مجتبی فضلی‌زاده نام خانوادگی خود را به «موحد اردبیلی» تغییر داد.<br /> <br /> عبدالله موحد در سال ۱۳۱۸ در بابلسر متولد شد. او در چهار سالگی پدرش را از دست داد و سرپرستی و تشویق به تحصیل بر دوش برادر بزرگترش ابوالفضل و تنها خواهرش افتاد. موحد از ۵ سالگی ورزش را با ژیمناستیک آغاز کرد و سپس به شنا روی آورد. او در نوجوانی (از ۱۳ تا ۱۶ سالگی) به صیادی و در تابستان‌ها به کار بنایی نیز مشغول بود.<br /> <br /> == ورود به ورزش حرفه‌ای و تغییر رشته به کشتی ==<br /> عبدالله موحد در دوران دبیرستان از شنا و قایقرانی به والیبال گرایش پیدا کرد و عضو تیم مدرسه شد. او در مسابقات آموزشگاهی تهران در سال ۱۳۳۸ به مقام قهرمانی دست یافت. در همان دوران با محمد درانی آشنا شد که او را به باشگاه شاهین تشویق کرد. با این حال، موحد به دلیل قد متوسط خود (۱۷۳ سانتی‌متر) احساس کرد برای والیبال یا بسکتبال حرفه‌ای مناسب نیست. پس از بازگشت از مسابقات آموزشگاهی، با تشویق برادرش مهدی، به باشگاه تهران جوان (به سرپرستی استاد حسین) رفت و در رشته کشتی ثبت‌نام کرد.<br /> <br /> پس از یک سال تمرین، در سال ۱۳۳۹ به تیم منتخب شهرستان‌ها دعوت شد و با پیروزی درخشان بر حریف روس خود در مسابقات ایران و شوروی، به ترکیب اصلی تیم ملی راه یافت. بر اساس اسناد، او در سال ۱۳۴۰ در مسابقات جهانی یوکوهاما (۱۹۶۱) در وزن چهارم موفق به کسب مدال طلا شد.<br /> <br /> === دوران درخشش جهانی و المپیک ===<br /> عبدالله موحد در سه دوره بازی‌های المپیک (۱۹۶۴ توکیو، ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی و ۱۹۷۲ مونیخ) شرکت کرد. در المپیک ۱۹۶۴ توکیو، وی با وجود شکست دادن حریفانی از انگلیس، استرالیا و کره، به دلیل تساوی با هوری یوچی (ژاپن) و اینو وولچف (بلغارستان) و کسب امتیازات منفی، از رسیدن به فینال بازماند و به مقام پنجم بسنده کرد.<br /> <br /> درخشش بی‌نظیر موحد از مسابقات جهانی ۱۹۶۵ منچستر آغاز شد که مدال طلای وزن ۷۰ کیلوگرم را کسب کرد. پس از آن، او یک رکورد تاریخی خلق کرد و در تمامی مسابقات رسمی جهانی تا سال ۱۹۷۰ به مقام قهرمانی رسید. این موفقیت‌ها شامل کسب ۵ مدال طلای پیاپی جهانی و یک مدال طلای المپیک ۱۹۶۸ بود. او این پیروزی‌ها را در رقابت با حریفان سرسخت و نامداری همچون اینو وولچف (بلغارستان)، بریاشویلی و خوخاشویلی (شوروی)، و محمود آتالایی (ترکیه) به دست آورد. وی همچنین دو مدال طلای بازی‌های آسیایی بانکوک را در سال‌های ۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ با غلبه بر رقبای قدرتمند ژاپنی و هندی به گردن آویخت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == مصدومیت، محرومیت و مهاجرت به آمریکا ==<br /> المپیک ۱۹۷۲ مونیخ نقطه پایان تلخی برای دوران قهرمانی عبدالله موحد بود. او به دلیل آسیب‌دیدگی (ضربه مغزی) مجبور به ترک رقابت‌ها شد. فدراسیون وقت ایران در تصمیمی بحث‌برانگیز، او را برای همیشه از شرکت در کلیه ورزش‌ها محروم کرد. از سال ۱۳۵۱، موحد علاوه بر محرومیت ورزشی، از خروج از کشور نیز منع گردید. <br /> <br /> این وضعیت تا زمان وقوع انقلاب در سال ۱۳۵۷ ادامه داشت تا اینکه او توانست از ایران خارج شده و به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کند. وی در آمریکا تحصیلات خود را تا مقطع دکترای تربیت بدنی ادامه داد. با وجود دعوت‌های رسمی برای بازگشت به ایران، موحد به دلیل شرایط سیاسی از این کار امتناع ورزید. او در آمریکا پیشنهاد مربیگری تیم ملی کشتی این کشور را نیز رد کرد، با این استدلال که دوست ندارد فنونی را که می‌داند به کسانی بیاموزد که کشتی‌گیران ایرانی را شکست دهند. عبدالله موحد برای امرار معاش، حرفه مکانیکی را آموخت و به مدت ۲۲ سال به این شغل پرداخت و پس از آن مدتی صاحب یک پمپ بنزین بود.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == زندگی شخصی و درگذشت ==<br /> عبدالله موحد سال‌ها پیش ازدواج کرده و صاحب دو فرزند بود. از او دو نوه نیز به یادگار مانده است که یکی از آن‌ها در ایالت ویرجینیا قهرمان ژیمناستیک شده و نوه ۹ ساله‌اش نیز در رشته کشتی به مقام قهرمانی رسیده است. عبدالله موحد سرانجام در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ بر اثر سکته قلبی در آمریکا درگذشت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == کارنامه و افتخارات ==<br /> '''المپیک:'''<br /> * ۱۹۶۴ توکیو: مقام پنجم<br /> * ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۲ مونیخ: عدم ادامه مسابقه به دلیل مصدومیت<br /> <br /> '''مسابقات قهرمانی جهان:'''<br /> * ۱۹۶۱ یوکوهاما: مدال طلا (وزن چهارم)<br /> * ۱۹۶۲: ذخیره تیم<br /> * ۱۹۶۳ صوفیه: مقام ششم مشترک<br /> * ۱۹۶۵ منچستر: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۶ تولیدو: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۷ دهلی‌نو: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۹ مار دل پلاتا: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۰ ادمونتون: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۱ صوفیه: مقام چهارم<br /> <br /> '''بازی‌های آسیایی:'''<br /> * ۱۹۶۶ بانکوک: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۰ بانکوک: مدال طلا (پرچمدار کاروان ایران)<br /> <br /> '''تورنمنت‌های بین‌المللی و داخلی:'''<br /> * ۱۹۶۱ تفلیس: مدال نقره<br /> * ۱۹۶۲ تفلیس: مدال طلا<br /> * ۱۳۳۹ مسابقات کشوری (رشت): مدال نقره<br /> * ۱۳۴۰ مسابقات کشوری (تهران): مدال نقره<br /> * ۱۳۴۳ مسابقات کشوری (تهران): مدال طلا&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF&diff=88347 2026-05-01T15:36:50Z

<p>Alireza k h: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده | نام = عبدالله موحد | تصویر =عبدالله موحد، کشتی‌گیر.jpg | توضیح تصویر = قهرمان کشتی ایران | تاریخ تولد = ۱۳۱۸ | محل تولد =بابلسر | والدین = | تاریخ مرگ =۱۰ اردیبهشت ۱...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده<br /> | نام = عبدالله موحد<br /> | تصویر =عبدالله موحد، کشتی‌گیر.jpg<br /> | توضیح تصویر = قهرمان کشتی ایران<br /> | تاریخ تولد = ۱۳۱۸<br /> | محل تولد =بابلسر<br /> | والدین = <br /> | تاریخ مرگ =۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵<br /> | محل مرگ = آمریکا<br /> | علت مرگ = ایست قلبی<br /> | محل زندگی =<br /> | مدفن = <br /> |لقب = <br /> | شریک زندگی =<br /> |علت شهرت = قهرمان کشتی و صاحب ۶ مدال طلا<br /> | جوایز =۶ مدال طلا در بازی‌های جهانی و المپیک و...<br /> |تحصیلات=دکترای تربیت بدنی}}<br /> '''عبدالله موحد'''، با نام کامل عبدالله موحد اردبیلی (متولد ۱۳۱۸، بابلسر – درگذشته ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، آمریکا) کشتی‌گیر آزادکار برجسته و نامدار ایرانی بود که با کسب ۶ مدال طلای المپیک و جهان، در زمره پرافتخارترین ورزشکاران تاریخ ایران قرار دارد. عبدالله موحد که دوست صمیمی و همبازی جهان‌پهلوان [[غلامرضا تختی]] بود، به دلیل دستاوردهای بی‌نظیرش، در تالار مشاهیر فدراسیون جهانی کشتی در رتبه یازدهم قهرمانان آزادکار قرن بیستم جای گرفته است. موحد دارای مدرک کارشناسی ارشد از مدرسه عالی شمیران و دکترای تربیت بدنی از آمریکا بود. او ورزش را از سنین کودکی با ژیمناستیک و شنا آغاز کرد و پس از موفقیت در والیبال آموزشگاهی، به دلیل کوتاهی قد (۱۷۳ سانتی‌متر) و با تشویق برادرش به کشتی روی آورد.<br /> <br /> استعداد شگرف او در کشتی باعث شد تا به سرعت پله‌های ترقی را طی کند. اوج درخشش موحد در فاصله سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰ میلادی رقم خورد که توانست پنج مدال طلای متوالی در مسابقات قهرمانی جهان (منچستر، تولیدو، دهلی‌نو، مار دل پلاتا و ادمونتون) و یک مدال طلای المپیک (۱۹۶۸ مکزیکوسیتی) را از آن خود کند. علاوه بر این، دو مدال طلای بازی‌های آسیایی (۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ بانکوک) نیز در کارنامه درخشان او به چشم می‌خورد.<br /> <br /> با وجود این افتخارات، زندگی ورزشی موحد با حواشی تلخی نیز همراه بود. پس از مصدومیت و انصراف از ادامه مسابقات در المپیک ۱۹۷۲ مونیخ، وی با محرومیت مادام‌العمر از سوی فدراسیون ورزشی ایران و ممنوع‌الخروجی مواجه شد. در نهایت با وقوع [[انقلاب ضد سلطنتی|انقلاب ضدسلطنتی]] در سال ۱۳۵۷ به آمریکا مهاجرت کرد. وی در آمریکا با وجود پیشنهاد مربیگری تیم ملی کشتی این کشور، به دلیل عرق ملی آن را نپذیرفت و سال‌ها به شغل مکانیکی و اداره پمپ بنزین مشغول بود. عبدالله موحد سرانجام بر اثر سکته قلبی در ایالات متحده آمریکا چشم از جهان فروبست و نامی ماندگار در تاریخ ورزش از خود به یادگار گذاشت.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://entekhabeto.com/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AE عبدالله موحد در گذشت + زندگی‌نامه و افتخارات - انتخابتو]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.55online.news/%D9%85%D8%A4%D9%84%D9%81-723-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AD%D8%AF عبدالله موحد - 55آنلاین نیوز]&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پیشینه خانوادگی و اوایل زندگی ==<br /> پدر عبدالله موحد، مجتبی فضلی‌زاده، معلمی منظم و سخت‌گیر با اصالت اردبیلی بود که در سال ۱۳۰۰ به بابلسر منتقل شد و با بانویی از اهالی بندرانزلی ازدواج کرد. ثمره این ازدواج هشت فرزند (۶ پسر و یک دختر) بود که اولین آن‌ها، ابوالفضل، در سال ۱۳۰۴ به دنیا آمد. در زمان صدور شناسنامه برای ایرانیان، مجتبی فضلی‌زاده نام خانوادگی خود را به «موحد اردبیلی» تغییر داد.<br /> <br /> عبدالله موحد در سال ۱۳۱۸ در بابلسر متولد شد. او در چهار سالگی پدرش را از دست داد و سرپرستی و تشویق به تحصیل بر دوش برادر بزرگترش ابوالفضل و تنها خواهرش افتاد. موحد از ۵ سالگی ورزش را با ژیمناستیک آغاز کرد و سپس به شنا روی آورد. او در نوجوانی (از ۱۳ تا ۱۶ سالگی) به صیادی و در تابستان‌ها به کار بنایی نیز مشغول بود.<br /> <br /> == ورود به ورزش حرفه‌ای و تغییر رشته به کشتی ==<br /> عبدالله موحد در دوران دبیرستان از شنا و قایقرانی به والیبال گرایش پیدا کرد و عضو تیم مدرسه شد. او در مسابقات آموزشگاهی تهران در سال ۱۳۳۸ به مقام قهرمانی دست یافت. در همان دوران با محمد درانی آشنا شد که او را به باشگاه شاهین تشویق کرد. با این حال، موحد به دلیل قد متوسط خود (۱۷۳ سانتی‌متر) احساس کرد برای والیبال یا بسکتبال حرفه‌ای مناسب نیست. پس از بازگشت از مسابقات آموزشگاهی، با تشویق برادرش مهدی، به باشگاه تهران جوان (به سرپرستی استاد حسین) رفت و در رشته کشتی ثبت‌نام کرد.<br /> <br /> پس از یک سال تمرین، در سال ۱۳۳۹ به تیم منتخب شهرستان‌ها دعوت شد و با پیروزی درخشان بر حریف روس خود در مسابقات ایران و شوروی، به ترکیب اصلی تیم ملی راه یافت. بر اساس اسناد، او در سال ۱۳۴۰ در مسابقات جهانی یوکوهاما (۱۹۶۱) در وزن چهارم موفق به کسب مدال طلا شد.<br /> <br /> === دوران درخشش جهانی و المپیک ===<br /> عبدالله موحد در سه دوره بازی‌های المپیک (۱۹۶۴ توکیو، ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی و ۱۹۷۲ مونیخ) شرکت کرد. در المپیک ۱۹۶۴ توکیو، وی با وجود شکست دادن حریفانی از انگلیس، استرالیا و کره، به دلیل تساوی با هوری یوچی (ژاپن) و اینو وولچف (بلغارستان) و کسب امتیازات منفی، از رسیدن به فینال بازماند و به مقام پنجم بسنده کرد.<br /> <br /> درخشش بی‌نظیر موحد از مسابقات جهانی ۱۹۶۵ منچستر آغاز شد که مدال طلای وزن ۷۰ کیلوگرم را کسب کرد. پس از آن، او یک رکورد تاریخی خلق کرد و در تمامی مسابقات رسمی جهانی تا سال ۱۹۷۰ به مقام قهرمانی رسید. این موفقیت‌ها شامل کسب ۵ مدال طلای پیاپی جهانی و یک مدال طلای المپیک ۱۹۶۸ بود. او این پیروزی‌ها را در رقابت با حریفان سرسخت و نامداری همچون اینو وولچف (بلغارستان)، بریاشویلی و خوخاشویلی (شوروی)، و محمود آتالایی (ترکیه) به دست آورد. وی همچنین دو مدال طلای بازی‌های آسیایی بانکوک را در سال‌های ۱۹۶۶ و ۱۹۷۰ با غلبه بر رقبای قدرتمند ژاپنی و هندی به گردن آویخت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == مصدومیت، محرومیت و مهاجرت به آمریکا ==<br /> المپیک ۱۹۷۲ مونیخ نقطه پایان تلخی برای دوران قهرمانی عبدالله موحد بود. او به دلیل آسیب‌دیدگی (ضربه مغزی) مجبور به ترک رقابت‌ها شد. فدراسیون وقت ایران در تصمیمی بحث‌برانگیز، او را برای همیشه از شرکت در کلیه ورزش‌ها محروم کرد. از سال ۱۳۵۱، موحد علاوه بر محرومیت ورزشی، ممنوع‌الخروج نیز شد.<br /> <br /> این وضعیت تا زمان وقوع انقلاب در سال ۱۳۵۷ ادامه داشت تا اینکه او توانست از ایران خارج شده و به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کند. وی در آمریکا تحصیلات خود را تا مقطع دکترای تربیت بدنی ادامه داد. با وجود دعوت‌های رسمی برای بازگشت به ایران، موحد به دلیل شرایط سیاسی از این کار امتناع ورزید. او در آمریکا پیشنهاد مربیگری تیم ملی کشتی این کشور را نیز رد کرد، با این استدلال که دوست ندارد فنونی را که می‌داند به کسانی بیاموزد که کشتی‌گیران ایرانی را شکست دهند. عبدالله موحد برای امرار معاش، حرفه مکانیکی را آموخت و به مدت ۲۲ سال به این شغل پرداخت و پس از آن مدتی صاحب یک پمپ بنزین بود.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;<br /> <br /> == زندگی شخصی و درگذشت ==<br /> عبدالله موحد سال‌ها پیش ازدواج کرده و صاحب دو فرزند بود. از او دو نوه نیز به یادگار مانده است که یکی از آن‌ها در ایالت ویرجینیا قهرمان ژیمناستیک شده و نوه ۹ ساله‌اش نیز در رشته کشتی به مقام قهرمانی رسیده است. عبدالله موحد سرانجام در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ بر اثر سکته قلبی در آمریکا درگذشت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == کارنامه و افتخارات ==<br /> '''المپیک:'''<br /> * ۱۹۶۴ توکیو: مقام پنجم<br /> * ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۲ مونیخ: عدم ادامه مسابقه به دلیل مصدومیت<br /> <br /> '''مسابقات قهرمانی جهان:'''<br /> * ۱۹۶۱ یوکوهاما: مدال طلا (وزن چهارم)<br /> * ۱۹۶۲: ذخیره تیم<br /> * ۱۹۶۳ صوفیه: مقام ششم مشترک<br /> * ۱۹۶۵ منچستر: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۶ تولیدو: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۷ دهلی‌نو: مدال طلا<br /> * ۱۹۶۹ مار دل پلاتا: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۰ ادمونتون: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۱ صوفیه: مقام چهارم<br /> <br /> '''بازی‌های آسیایی:'''<br /> * ۱۹۶۶ بانکوک: مدال طلا<br /> * ۱۹۷۰ بانکوک: مدال طلا (پرچمدار کاروان ایران)<br /> <br /> '''تورنمنت‌های بین‌المللی و داخلی:'''<br /> * ۱۹۶۱ تفلیس: مدال نقره<br /> * ۱۹۶۲ تفلیس: مدال طلا<br /> * ۱۳۳۹ مسابقات کشوری (رشت): مدال نقره<br /> * ۱۳۴۰ مسابقات کشوری (تهران): مدال نقره<br /> * ۱۳۴۳ مسابقات کشوری (تهران): مدال طلا&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == منابع ==</div>

Alireza k h https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C&diff=88346 2026-05-01T15:36:14Z

<p>Alireza k h: /* ورزشکاران */</p> <hr /> <div>این صفحه فهرستی است از موضوعاتی پایه‌ای که ایران‌پدیا باید آن‌ها را در سطح یک نوشتار باکیفیت یا در سطح بالاتر - نوشتار برگزیده - داشته باشد.<br /> <br /> * اسامی قرمز، نگارش نشده و اسامی آبی نگارش شده یا در حال نگارش هستند.<br /> <br /> [[ایران‌پدیا:نوشتارهای برگزیده|نوشتارهای برگزیده]] با ({{FA-star}})، نوشتارهای عالی (کلاس آ) با ({{A-Class-icon}})، [[ایران‌پدیا:نوشتار خوب|نوشتارهای خوب]] با ({{GAicon}}) و نوشتارهای متوسط (کلاس ب) با ({{B-icon}}) مشخص شده‌اند. نوشتارهایی که برچسب [[ایران‌پدیا:تمیزکاری|تمیزکاری]] خورده‌اند یا نیاز به بهبود در سریع‌ترین زمان ممکن را دارند، '''توپر''' نشان داده شده‌اند.<br /> <br /> == انقلاب دموکراتیک ایران ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ==<br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[خیزش دانشگاه‌ها در اسفند ۱۴۰۴]]<br /> <br /> ===جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> # [[گالری شهیدان قیام ۱۴۰۴]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان تهران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمانشاه]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اصفهان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان لرستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان خوزستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان فارس]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گیلان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سیستان و بلوچستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کردستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان ایلام]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قزوین]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان همدان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مرکزی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان شرقی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان آذربایجان غربی]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان گلستان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان زنجان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان هرمزگان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان کرمان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان یزد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان قم]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان بوشهر]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان‌های خراسان]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان اردبیل]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان چهارمحال و بختیاری]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در ٰاستان کهگیلویه و بویراحمد]]<br /> # [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان سمنان]]<br /> # [[شهیدانی که محل شهادت آنها نامشخص است]]<br /> # جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ (شماره۲)<br /> # [[کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴]]<br /> # [[حمله به بیمارستان خمینی ایلام]]<br /> # [[قطع اینترنت ایران در دی ۱۴۰۴]]<br /> # [[آتش‌نشان‌های شهید در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ===<br /> # [[داریوش انصاری بختیاروند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسام خدایاری‌فرد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شایان اسدالهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا عظیم‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خداداد شیروانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وهاب موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی فلاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سجاد والامنش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد جلیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بیاتی]]<br /> # [[سروش سلیمانی]]<br /> # [[رسول کدیوریان]]<br /> # [[رضا قنبری]]<br /> # [[عرفان بزرگی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرمحمد کوهکن]]<br /> # [[محمد نوری]]<br /> # [[احمدرضا امانی]]<br /> # [[طاها صفری]]<br /> # [[احد ابراهیم‌پور عبدلی]]<br /> # [[فارص (محسن) آقامحمدی]]<br /> # [[محمد مقدسی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[لطیف کریمی]]<br /> # [[مبین یعقوب‌زاده]]<br /> # [[مسیح جلیل]]<br /> # [[فرهاد عیوضی]]<br /> # [[محمد موسوی]]<br /> # [[مهدی موسوی]]<br /> # [[حسین مونسی]]<br /> # [[ابوالفضل خالدی]]<br /> # [[بهمن فتاحی]]<br /> # [[اکرم پیرگزی]]<br /> # [[روبینا امینیان]]<br /> # [[مسعود ذات‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی امامی‌پور]]<br /> # [[منصوره حیدری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز منصوری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قاسم روستا]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین ربیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا مرادی‌عبدالوند]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ولی‌دوست]]<br /> # [[دیاکو محمدی]]<br /> # [[بهرام زاهدی]]<br /> # [[خالد ملایی]]<br /> # [[علی عزیزی جعفرآبادی]]<br /> # [[ابراهیم یوسفی]]<br /> # [[روح‌الله ستاره مشتری]]<br /> # [[سامان نظری]]<br /> # [[محمدرضا گروهی]]<br /> # [[رضا رحمتی]]<br /> # [[مجتبی قربانی]]<br /> # [[فرهاد عیوضی دودرایی]]<br /> # [[مهدی سلحشور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود موسوی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا کرمی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علی کریمی باولکی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا صیدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بیات سبحانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی قرباندوست]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی جهانبخش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد غلامزاده نوشری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سونیا صالحی راد]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرزو عابدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان علیزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم احمدپوریان]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی قلعه‌زنجیری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان اسدی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید صالحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا دباغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا مرادی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین محمدزاده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالفضل حیدری موصلو]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بهرامی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[نعیم عبداللهی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدین دولت‌خواه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی پرویزی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[جواد گنجی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[یزدان افروغ]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد خیردار]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فلاح]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سامان فتاحی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[شعله ستوده]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا لشکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا سمیع‌پور]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی لواسانی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام درویش]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر شکری]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر فرد]]<br /> # [[ابوالفضل طاووسی]]<br /> # [[ستایش شفیعی]]<br /> # [[دانیال سبزیکار]]<br /> # [[دیار پورچهریق]]<br /> # [[سیامک راشد]]<br /> # [[هولاکو ایوانی]]<br /> # [[ریبین مرادی]]<br /> # [[امیرعلی حیدری]]<br /> # [[افسانه رضویان]]<br /> # [[رضا حاجی مرادیان]]<br /> # [[سعید ابراهیمی]]<br /> # [[آیدا حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملینا اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین قدیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران رفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمانه میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سورنا گلگون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا اشکبوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بهلولی پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسین میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه علی‌محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[متین منتظرالظهور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مبین فیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نازلی جان‌پرور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهرا بنی‌عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مصطفوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرنیا شاد بجارکناری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زهره فاضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبنم فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمیله شفیعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معین رنجبر (همایون)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد صالح ظریف‌مقدم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گل‌محمد شاهوزایی (شاهوزهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صنم پوربابایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زیبا دستجردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسیح شاهوردی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی ضیایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال دیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالح محمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌عباس زورقچیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه عباسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صالحه اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر جاویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میلاد بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الهام طغیانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهنام ایزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرش طلوع شیخ‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعلی میرجعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین امام‌جمعه]]<br /> # [[بهاران طاهرخانی]]<br /> # [[محمدمهدی روستا]]<br /> # [[پارسا رحمتی]]<br /> <br /> == اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ==<br /> # [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران]]<br /> # [[جمعه خونین زاهدان]]<br /> # [[خیزش ایذه]]<br /> # [[چهلم حدیث نجفی]]<br /> <br /> <br /> === جستارهای وابسته ===<br /> # [[کوکتل مولوتف]]<br /> # [[انقلاب مخملی]]<br /> # [[نسل Z]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ===اسامی و عکس جانباختگان===<br /> # [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]<br /> <br /> <br /> === جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ===<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حدیث نجفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیکا شاکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش محمودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد قائمی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خدانور لجعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا نقیب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غزاله چلاوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کومار درافتاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان زمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیان پیرفلک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرنیکا قائم‌مقامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی عراقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حنانه کیاکجوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارینا اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیلار حقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاروان قادر شوکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرشاد شهیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما شفیق‌دوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسرا پناهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسن‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرتین رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سروری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسیم صدقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرین علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مینو مجیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سینا نادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پریسا بهمنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سالار مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هیمن حمزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا شهپرنیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرشیا امام‌ قلی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه نعامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران سماک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورش نیک‌نام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حامد سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماهک هاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یلدا آقافضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آیدا رستمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هومن عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرحسین بساطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نگین عبدالملکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نوید بادپا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عرفان رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید جواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[برهان الیاسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امید زارع مؤیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی روزبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال پابندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزین معروفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نیما نوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهریار عادلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمود احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران بصیر توانا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شمال خدیری پور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فایق مام قادری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدمومن زندکریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سامان قادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل مولودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مختار فتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پیمان منبری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سید احمد شکراللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل امیرعطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[منصوره سگوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد روحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آرمیتا گراوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاسم رحیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمداقبال نایب‌زهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مصطفی احمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کامران شیخه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد میرموسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کمیل ابوالحسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سیدجواد موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عماد حیدری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[آریان مریدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ابوالفضل آدینه‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اسماعیل شنبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سارینا ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کبری شیخه سقا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر بیرانوند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جواد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سپهر اعظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شادمان احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دنیا فرهادی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم اسماعیل‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حاجی رسول‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی زارع اشکذری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مریم آروین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صادق فولادی‌وندا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شیرزاد احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهران اکرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[متین نادرخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید مهدی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === اعدام‌شدگان ===<br /> #[[قاسم آبسته]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایوب کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[داوود عبداللهی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[میلاد زهره‌وند]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سپهر شیرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد قبادلو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدمهدی کرمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حسینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن شکاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانیال کاظمی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجیدرضا رهنورد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد سلیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید حسین‌نژاد حیدرانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجاهد کورکور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا و نسرین کعبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدرضا درخشنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهران بهرامیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مونا محمودنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> <br /> == افراد ==<br /> {{لنگر|افراد}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زنان ===<br /> # [[زنان پیشگام در قیام‌های ایران]]<br /> # [[زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران]]<br /> === قربانیان آپارتاید ===<br /> # [[فاطمه سلطانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === هنرمندان ===<br /> # [[مرضیه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی حنانه]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب‌الله بدیعی]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شجریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[آندرانیک آساطوریان]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[رضا اولیا]]<br /> # [[حمیدرضا طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر سخایی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[عماد رام]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[منصور قدرخواه]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[پرویز یاحقی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[بهرام عالیوندی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[ناهید همت‌آبادی]]{{A-Class-icon}} <br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر آرام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون ژورک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرجان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گیسو شاکری]]<br /> # [[روزبه عمادزاده]]<br /> # [[منوچهر طاهرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا شوریده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب شهیدثالث]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرهاد مهراد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[واروژان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ام کلثوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن کسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهیار قنبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ویگن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید خلیل عالی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله مقبلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله ملک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین گل‌گلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن صبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین بنان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[توماج صالحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد شمس]] {{A-Class-icon}}<br /> # [[دلکش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی تجویدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نصرالله زرین‌پنجه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن مفید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهرام بیضایی]]<br /> # [[تورج نگهبان]]<br /> # [[اردلان سرفراز]]<br /> # [[بهمن رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر تقوایی]]<br /> # [[بیژن ترقی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === ورزشکاران ===<br /> # [[پوریای ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا تختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حبیب خبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ منتظرالظهور]]<br /> # [[محمدقربانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسلم اسکندر فیلابی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن نایب‌آقا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروزان عبدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خادم حقیقت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صمد منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شهلا فردوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهشید رزاقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علاءالدین عترتی کوشالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالله موحد]]<br /> <br /> === نویسندگان و شاعران ===<br /> ==== نویسندگان و شاعران ایرانی ====<br /> # [[منوچهر هزارخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین ساعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین بهبهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزاده عشقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شایگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالعلی معصومی]]<br /> # [[غزاله علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحمان کریمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمشید پیمان]]<br /> # [[فروغ فرخزاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج جنتی عطایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدون مشیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیما یوشیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منوچهر آتشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرخی یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد معین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق چوبک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حافظ]]<br /> # [[رهی معیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مولوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن صباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطار نیشابوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیرکو بیکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال آل احمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین منزوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد کسروی]]<br /> # [[حمید مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سهراب سپهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شفیعی کدکنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بزرگ علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاوش کسرایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمین دانشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسماعیل خویی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید پورحاجی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اسدیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناظم حکمت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بکتاش آبتین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رحیم معینی کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نادر نادرپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا براهنی]]<br /> # [[ادیب‌الممالک فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمدرضا احمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروین اعتصامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فردوسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوذر ورداسبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عارف قزوینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ماشاءالله آجودانی]]<br /> #[[رومن رولان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[زری اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مختاری، شاعر و نویسنده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی اشرف درویشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد جعفر پوینده]]<br /> # [[سعید نفیسی]]<br /> # [[یدالله رؤیایی]]<br /> #[[سعید سلطان‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین ناهیدی آذر]]<br /> # [[امین (پیمان) فرح‌آور]]<br /> # [[مرتضی کیوان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی]]<br /> # [[جبار باغچه‌بان]]<br /> # [[حسین پژمان بختیاری]]<br /> <br /> ==== نویسندگان و شاعران غیرایرانی ====<br /> #[[برتولت برشت]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[پابلو نرودا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[فدریکو گارسیا لورکا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جرجی زیدان]]<br /> # [[دیل کارنگی]]<br /> # [[جک لندن]]<br /> # [[آندره مالرو]]<br /> <br /> === فعالان سیاسی و اجتماعی ===<br /> # [[کاظم رجوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]<br /> # [[محسن دگمه‌چی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرزاد کمانگر]]<br /> # [[شیرین علم‌هولی]]<br /> # [[ستار بهشتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رسولی]]<br /> # [[سید ابراهیم رسولی]]<br /> # [[مجید اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی حاج‌آقایی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]<br /> # [[احسان فتاحیان]]<br /> # [[ارژنگ داوودی]]<br /> # [[زهرا صفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد کرد زنگنه]]<br /> # [[فاطمه مثنی]]<br /> # [[کیانوش زندی]]<br /> # [[زهرا کاظمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ تقی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پرستو معینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گلرخ ایرایی]]<br /> # [[سهیل عربی]]<br /> # [[آرش صادقی]]<br /> # [[مریم اکبری منفرد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیره جلالی]]<br /> # [[آتنا دائمی]]<br /> # [[هاشم خواستار]]<br /> # [[حسین سودمند]]<br /> # [[ناصر فهیمی]]<br /> # [[داریوش فروهر]]<br /> # [[پروانه مجد اسکندری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هدی صابر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه فارسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زینب جلالیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انورخضری]]<br /> # [[ادریس جمشیدزهی]]<br /> # [[شریفه محمدی]]<br /> # [[وریشه مرادی]]<br /> # [[پخشان عزیزی]]<br /> # [[حاج خلیل رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی یونسی]]<br /> # [[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[منوچهر فلاح]]<br /> # [[احسان فریدی]]<br /> # [[علیرضا شریعت‌پناهی]]<br /> # [[مسعود جامعی]]<br /> # [[فرشاد اعتمادی‌فر]]<br /> # [[آرمین (احسان) خدایاری]]<br /> # [[علیرضا مرداسی (حمیداوی)]]<br /> # [[حافظ فروحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آرمان صادقی]]<br /> # [[حسن بیت عبدالله]]<br /> # [[سعید عباسی]]<br /> # [[الهه فولادی]]<br /> # [[یعقوب درخشان]]<br /> # [[زینب همرنگ سیدبگلو]]<br /> # [[ارغوان فلاحی]]<br /> # [[معصومه (شیوا) اسماعیلی]]<br /> # [[پژمان توبره‌ریزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سمیه رشیدی]]<br /> # [[غلامحسین کلبی]]<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]<br /> # [[محمد معصوم شاهی]]<br /> # [[زهرا شهباز طبری]]<br /> # [[رضا عبدالی]]<br /> # [[کریم خجسته]]<br /> # [[خسرو علیکردی]]<br /> # [[شاهین ذوقی‌تبار]]<br /> # [[خسرو رهنما]]<br /> # [[احسان رستمی]]<br /> # [[ربابه ماسوری]]<br /> # [[علی معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[منصور جمالی]]<br /> # [[امیرحسین حاتمی]]<br /> # [[شاهین واحدپرست]]<br /> # [[محمدامین بیگلری]]<br /> # [[علی فهیم]]<br /> # [[حامد ولیدی]]<br /> # [[عرفان کیانی]]<br /> # [[عامر رامش]]<br /> # [[ساسان آزادوار]]<br /> <br /> === سیاست‌مداران ===<br /> # [[کوروش بزرگ]]<br /> # [[رضاشاه پهلوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا پهلوی]]<br /> # [[اشرف پهلوی]]<br /> # [[علی امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اقبال لاهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالحسین تیمورتاش]]<br /> # [[دکتر محمد مصدق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیّدحسن تقی‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیدحسین فاطمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرعباس هویدا]]<br /> # [[بی‌بی مریم بختیاری]]<br /> # [[جمشید آموزگار]]<br /> # [[جعفر شریف‌امامی]]<br /> # [[عبدالرحمن قاسملو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق شرفکندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی بازرگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[داریوش فروهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزت‌الله سحابی]]<br /> # [[یدالله سحابی]]<br /> # [[محمدتقی شریعتی مزینانی]]<br /> # [[یحیی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ملکی]]<br /> # [[ابراهیم یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[محمود افشارطوس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا آقاخان کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور شاپور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دکتر حشمت طالقانی]]<br /> # [[تیمور بختیار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن رشدیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی فروغی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفر بقایی]] <br /> # [[احمد قوام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ضیاءالدین طباطبایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سردار اسعد بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم سامی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === مسئولان رژیم ایران ===<br /> # [[روح‌الله خمینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صیاد شیرازی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی رازینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجتبی خامنه‌ای]]<br /> # [[مرتضی مطهری]]<br /> # [[احمد خمینی]]<br /> # [[علی فلاحیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید علی خامنه ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سلیمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی کروبی]]<br /> # [[ابوالحسن بنی‌صدر]]<br /> # [[میرحسین موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدتقی مصباح یزدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد خاتمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود احمدی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن روحانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی نیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابراهیم رئیسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین باقری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی اشراقی]]<br /> # [[مصطفی پورمحمدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله لاجوردی]]<br /> # [[علی لاریجانی]]<br /> # [[صادق لاریجانی]]<br /> # [[محمود هاشمی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ری شهری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قربانعلی دری نجف‌آبادی]]<br /> # [[حسین اشتری]]<br /> # [[ابوالقاسم صلواتی]]<br /> # [[محمدباقر قالیباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن شاهوارپور]]<br /> # [[علی باقری‌ کنی]]<br /> # [[صادق قطب‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا پناهیان]]<br /> # [[عطاءالله اشرفی اصفهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین محسنی اژه‌ای]]<br /> # [[حمید نوری]]<br /> # [[داوود رحمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر هاشمی رفسنجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسینعلی منتظری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[احمدرضا رادان]]<br /> #[[حسین سلامی]]<br /> #[[سید رضی موسوی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ایمان افشاری]]<br /> #[[محمدرضا زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[قاضی عموزاد]]<br /> #[[قاضی محمدرضا عموزاد خلیلی]]<br /> #[[محسن فخری‌زاده مهابادی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد بهشتی]]<br /> #[[قاضی محمدرضا توکلی]]<br /> #[[مهدی نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا عسگری]]<br /> #[[مصطفی تاجزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسین امیرعبداللهیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدعلی آل هاشم]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مخبر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین احمدی شاهرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مالک رحمتی]]<br /> #[[حسین طائب]]<br /> #[[سعید جلیلی]]<br /> #[[مسعود پزشکیان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی‌اصغر حجازی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[غلامعلی حداد عادل]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی]]<br /> #[[علیرضا زاکانی]]<br /> #[[محمد محمدی گلپایگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدرضا عارف]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمد مقیسه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[بابک زنجانی]]<br /> #[[سعید امامی]]<br /> #[[حسین همدانی]]<br /> #[[صادق خلخالی]]<br /> #[[حسین موسوی تبریزی]]<br /> #[[محمود هاشمی شاهرودی]]<br /> #[[امیرعلی حاجی‌زاده]]<br /> #[[روح‌الله حسینیان]]<br /> #[[علی قدوسی]]<br /> #[[تریتا پارسی]]<br /> #[[علی شمخانی]]<br /> # [[احمد علم‌الهدی]]<br /> # [[احمد خاتمی]]<br /> # [[کاظم صدیقی]]<br /> # [[احمد توکلی]]<br /> # [[سید محمد حسین‌زاده حجازی]]<br /> # [[محمدباقر ذوالقدر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین مجید موسوی افتخاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن تهرانی مقدم]]<br /> # [[اسدالله اسدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر ولایتی]]<br /> # [[وحید حقانیان]]<br /> # [[غفور درجزی]]<br /> # [[احمد وحیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد پاکپور]]<br /> # [[علیرضا اعرافی]]<br /> # [[امیر حاتمی]]<br /> # [[اسماعیل خطیب]]<br /> # [[علی‌رضا تنگسیری]]<br /> # [[کمال خرازی]]<br /> <br /> === آمران و عاملان قتل‌ عام ===<br /> # [[امجد یوسف]]<br /> <br /> === انقلابیون ===<br /> # [[محمدعلی جابرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی میهندوست]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کریم(محراب)رشیدی]]<br /> # [[ناصر صادق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ربیعی]]<br /> # [[موسی خیابانی]]<br /> # [[آذر رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصغر مقدم]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهناز کلانتری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سوسن میرزایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد بازرگانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاظم ذوالانوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مصطفی جوان خوشدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شکرالله مشکین فام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مجید شریف واقفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی صمدیه لباف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهر احمدزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود احمدزاده]]<br /> # [[احمد رضایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود عسگری‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی باکری]]<br /> # [[محمود قائمشهر]]<br /> # [[بهجت تیفتکچی]]<br /> # [[رسول مشکین‌فام]]<br /> # [[محمود شامخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا سعادتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد ضابطی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین رضایی]]<br /> # [[طاهره طلوع]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا خسروی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گوهر ادب‌آواز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سکینه چاقوساز]]<br /> # [[معصومه کبیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صارمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جعفر کاظمی]]<br /> # [[منیره رجوی]]<br /> # [[حجت زمانی]]<br /> # [[ثریا ابوالفتحی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[معصومه عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالرضا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف احمدی]]<br /> # [[سیاوش سیفی]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ندا حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه مجاوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ولی‌الله فیض مهدوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاطمه مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرتضی شفایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر اکبری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلیل گادانی]]<br /> # [[زهره قائمی]]<br /> # [[گیتی گیوه‌چینیان زاده]]<br /> # [[ابراهیم ذاکری]]<br /> # [[محمد سیدی کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین مدنی]]<br /> # [[مسعود رجوی]]<br /> # [[مریم رجوی]]<br /> # [[زهرا مریخی]]<br /> # [[مهدی ابریشمچی]]<br /> # [[محمد سید المحدثین]]<br /> # [[محمد علی توحیدی]]<br /> # [[فهیمه اروانی]]<br /> # [[مژگان پارسایی]]<br /> # [[زهره اخیانی]]<br /> # [[صدیقه حسینی]]<br /> # [[مهوش سپهری]]<br /> # [[بهشته شادرو]]<br /> # [[شهرزاد حاج‌سیدجوادی]]<br /> # [[گیتی نظیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد حیاتی]]<br /> # [[محمود عطایی]]<br /> # [[محمود عضدانلو]]<br /> # [[محمد حنیف نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سعید محسن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر بدیع زادگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمید اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسرین پارسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بیژن جزنی]]<br /> # [[اسماعیل شریف‌زاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز دهقانی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]<br /> # [[شکرالله پاکنژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خسرو روزبه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرپرویز پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی‌اکبر صفایی فراهانی]]<br /> # [[خسرو گلسرخی]]<br /> # [[میرزا کوچک‌ خان جنگلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مادر ذاکری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آراسته قلی‌وند]]<br /> # [[عالیه بازرگان]]<br /> # [[محترم ایجه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بنی‌هاشمی]]<br /> # [[عباس عمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رئوف بشردوست]]<br /> # [[داریوش سلحشور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مرضیه احمدی اسکویی]]<br /> # [[محمدحسین جنتی لادانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کرامت‌الله دانشیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عزیز رضایی]]<br /> # [[مسعود فرشچی]]<br /> # [[مجید کاووسی‌فر]]<br /> # [[سعید سنگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رامین حسین‌پناهی]]<br /> # [[عباس مدرسی‌فر]]<br /> # [[عبدالرحمان قاسملو]]<br /> # [[حمیرا اشراق]]<br /> # [[فضیلت علامه حائری]]<br /> # [[حیدر قربانی]]<br /> # [[محسن محمدباقر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته اسفندیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عفت حداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[راضیه کرمانشاهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عذرا علوی طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد زیبرم]]<br /> # [[بتول رجایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نسترن عظیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گداعلی صابر مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسین سیدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود بریسمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن نگهبان]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[سعید ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن معصومی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مرتضی قره‌اوغلانی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اصغر باباعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کریم جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[عبدالرحیم احراری]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علی یونسی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شکرالله ربیعی]]<br /> #[[امیرحسین مرادی]]<br /> #[[سید علی نبوی چاشمی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[کاظم باقرزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[محمدحسین حبیبی]]<br /> #[[عباس مفتاحی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[گیتی‌السادات جوزی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حسن ضیاظریفی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[مهرنوش ابراهیمی روشن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[علیرضا گلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پروانه پیوستگان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مسعود شکیبانژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یحیی شجاعی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حمزه لوئیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی نجاتی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[حوا برزگر]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[شهرزاد مرشدی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[نصرت رمضانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهدی حسنی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین پویان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدعلی زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهروز احسانی اسلاملو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صبا هفت‌ برادران]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[صمد بهرنگی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوشنگ اعظمی لرستانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[الله‌قلی خان جهانگیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهین جهانگیری]]<br /> # [[شهلا حریری مطلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علیرضا معدنچی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدحسین نقدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مریم هژبریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک علوی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا خالقی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامرضا مسعودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد رضا شادبختی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شاهپور علیزاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[وحید بنی عامریان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پویا قبادی بیستونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بابک علیپور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اکبر (شاهرخ) دانشورکار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید محمد تقوی سنگدهی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوالحسن منتظر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن عضدانلو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صاحب (مهدی) ذبیحیان لنگرودی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسن جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد بگلری (نوشین)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی صمیمی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ایرج ماسوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا (عبدالله) راتبی]]<br /> # [[خانواده مصباح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته شبانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عطیه محررخوانساری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی اصغر اکبرنیا منصور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محسن حسن‌ کاویار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرح اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کیومرث سیدخلخال]]<br /> # [[حسن سرخوش]]<br /> # [[مریم قدسی‌مآب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاسم سیفان بابایی]]<br /> # [[حفیظ الله شمس]]<br /> # [[زهره بنی‌جمالی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سلطنت رمیم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قادر ویسی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدرضا شایان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمود فرد]]<br /> # [[فرهاد درودیان]]<br /> <br /> === انقلابیون خارجی===<br /> # [[رزا لوگزامبورگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چه گوارا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]<br /> # [[سیمون بولیوار]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فریدریش انگلس]]<br /> # [[ولادیمیر لنین]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هوشی‌مین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آنی ازبرت]]<br /> # [[سوفان چان]]<br /> # [[هارون هاشمی]]<br /> # [[سمینا اقبال]]<br /> # [[یاسر عرفات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ابوجهاد]]<br /> # [[سالوادور آلنده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیمون دو بووار]]<br /> # [[پاتریس لومومبا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانتس فانون]]<br /> # [[لئون تروتسکی]]<br /> #[[ویکتور خارا]]<br /> #[[وو نگوین جیاپ]]<br /> #[[بابی ساندز]]<br /> <br /> === فلاسفه، استادان دانشگاه و دانشمندان ===<br /> # [[زرتشت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی شریعتی]]<br /> # [[مریم میرزاخانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد تفضلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارل مارکس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هانا آرنت]]<br /> # [[آنتونیو گرامشی]]<br /> # [[لویی آلتوسر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رابیندرانات تاگور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد اشرف]]<br /> # [[امیرحسین آریان‌پور]]<br /> # [[باروخ اسپینوزا]]<br /> # [[محمدعلی شیخی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[غلامحسین صدیقی]]<br /> <br /> === تاریخ‌نگاران ===<br /> # [[یرواند آبراهامیان]]<br /> # [[فریدون آدمیت]]<br /> # [[حسین مکی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ژانت آفاری]]<br /> <br /> === روحانیون ===<br /> # [[سید محمود طالقانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[علی گلزاده غفوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد امامی کاشانی]]<br /> # [[حبیب‌الله آشوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جلال گنجه‌ای]]<br /> # [[حسینعلی منتظری]]<br /> #[[عبدالغفار نقشبندی]]<br /> # [[حسن لاهوتی اشکوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید ابوالقاسم کاشانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ عبدالله مازندرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن مدرس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شیخ محمد خیابانی]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === شخصیت‌های خارجی ===<br /> # [[ترور رفیق حریری]]<br /> # [[امه سه‌زر]]<br /> # [[الی ویزل]]<br /> # [[لرد راسل جانسون]]<br /> # [[مولود آئونیت]]<br /> # [[محمود شریف بسیونی]]<br /> # [[آلبرتو نیسمن]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لرد رابین کوربت]]<br /> # [[لرد اسلین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یهودی منوهین]]<br /> # [[احمد سوکارنو]]<br /> # [[محمد سوهارتو]]<br /> # [[ایندیرا گاندی]]<br /> # [[احمد بن بلا]]<br /> # [[ژاندارک]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاتما گاندی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نلسون ماندلا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آبراهام لینکلن]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جو لیبرمن]]<br /> # [[جورج واشنگتن]]<br /> # [[وینستون چرچیل]]<br /> # [[ژوزف استالین]]<br /> # [[پینوشه]]<br /> # [[جمال عبدالناصر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد انور السادات]]<br /> # [[آدولف هیتلر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اولیویه ونده کاستیل]]<br /> #[[اریک داوید]]<br /> #[[آلخو ویدال کوادراس]]<br /> #[[آبه پیر]]<br /> #[[بنیتو موسولینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرانسیسکو فرانکو]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[اورسولا گرترود فون در لاین]]<br /> #[[اسماعیل هنیه]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[هانری لکلرک]]<br /> #[[ناپلئون بناپارت]]<br /> #[[نیکلای چائوشسکو]]<br /> #[[سون یات سن]]<br /> #[[سید احمد غزالی]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[جاوید رحمان]]<br /> #[[مارتین لوتر کینگ جونیور]]<br /> # [[لخ والسا]]{{A-Class-icon}}<br /> #[[ژرژ-هنری بوته‌یه]]<br /> #[[رینالدو گالیندو پل]]<br /> #[[موریس دنبی کاپیتورن]]<br /> #[[احمد شهید]]<br /> #[[عاصمه جهانگیر]]<br /> #[[مای ساتو]]<br /> # [[بشار اسد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سید حسن نصرالله]]<br /> # [[احمد چلبی]]<br /> <br /> === شناخته شدگان ===<br /> # [[دلارا دارابی]]<br /> # [[رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمیدالله اربابی]]<br /> # [[رومینا اشرفی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سحر خدایاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاطفه رجبی]]<br /> # [[سید محمد حسینی]]<br /> # [[مسیح علی‌نژاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[روح‌الله زم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عبدالمالک ریگی]]<br /> # [[دادشاه]]<br /> # [[سکینه سلیمان‌زاده]]<br /> # [[مهسا امینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[یاسر شه‌بخش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد وفایی ثانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رضا رسایی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلال نصرویی]]<br /> # [[راجنیش چاندرا موهان جین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارا دلدار]]<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیر محمد خالقی]]<br /> # [[اصغر نحوی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ریحانه جباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[احمد بالدی]]<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هاله سحابی]]<br /> # [[ابوالحسن خانعلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نهال آهوقلندری]]<br /> # [[امیرحسین و احمدرضا فیضی]]<br /> # [[غزال مولان]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === تاریخی ===<br /> == اصطلاحات دوران مشروطه ==<br /> # [[منوّرالفکر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شب‌نامه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بست‌نشینی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فراموشخانه]]<br /> # [[عدالت‌خانه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی‌خواه]]<br /> # [[مشروطه و مشروعه]]<br /> # [[قانون اساسی مشروطیت]]<br /> # [[عدالت]]<br /> # [[مشروطه‌خواه]]<br /> # [[انجمن]]<br /> # [[قانون]]<br /> # [[ملت]]<br /> # [[تکفیر]]<br /> # [[آزادیستان]]<br /> # [[فداییان (در انقلاب مشروطه)]]<br /> # [[جراید حُرّه (مطبوعات آزاد)]]<br /> # [[مستبدین]]<br /> # [[استبداد]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[استبداد صغیر]]<br /> # [[مرکز غیبی تبریز]]<br /> # [[انجمن ایالتی تبریز]]<br /> <br /> == نمادهای دوران مشروطه ==<br /> # [[امیرخیز]]<br /> <br /> == روزنامه‌های دوران مشروطه ==<br /> # [[روزنامه قانون]]<br /> # [[روزنامه حبل‌المتین]]<br /> <br /> == شخصیت‌های تاریخی ==<br /> # [[یپرم خان]]<br /> # [[یعقوب لیث]]<br /> # [[کیخسرو]]<br /> # [[محمدتقی‌ پسیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[امیرکبیر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[رئیس‌علی دلواری]]<br /> # [[شاه نعمت‌ الله ولی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فروغ‌السلطنه آذرخشی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی محمد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هوارد باسکرویل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستفیک داویدیان]]<br /> # [[ابومسلم خراسانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزارضا کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ملک‌المتکلمین]]<br /> # [[جهانگیرخان صوراسرافیل]]<br /> # [[محمود محمود]]<br /> # [[میرزا ملکم‌خان]]<br /> # [[صادق رضازاده شفق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طاهره قره‌العین]]<br /> # [[ناظم‌الاسلام کرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد اسماعیل امیرخیزی]]<br /> # [[میرزا محمدصادق آقا مجتهد تبریزی]]<br /> # [[کریم طاهرزاده بهزاد]]<br /> # [[میرزا جواد سعدالدوله]]<br /> # [[سید محمد طباطبایی]]<br /> # [[سید عبدالله بهبهانی]]<br /> # [[آخوند ملا محمدکاظم خراسانی]]<br /> # [[ابراهیم صفایی]] <br /> # [[مهدی ملک‌زاده]]<br /> # [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]<br /> # [[ستارخان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسن‌خان مشیرالدوله]]<br /> # [[نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری]]<br /> # [[میرزا محمدعلی خان تربیت]]<br /> # [[میرزا علی‌اصغر خان اتابک اعظم]]<br /> # [[میرزاحسن خان وثوق‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حیدرخان عمواوغلی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا محمدحسین نائینی]]<br /> # [[شیخ احمد تربتی]]<br /> # [[سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی]]<br /> # [[مهدی قلی‌خان هدایت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قاضی ارداقی]]<br /> # [[عبدالرحیم طالبوف تبریزی]]<br /> # [[یحیی دولت‌آبادی]]<br /> # [[سید محمدرضا مساوات]]<br /> # [[سلیمان خان میکده]]<br /> # [[میرزا حسین خلیلی تهرانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[صدیقه دولت‌آبادی]]<br /> # [[عبدالمجید میرزا عین‌الدوله]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[میرزا حسین خان سپهسالار]]<br /> # [[میرزای شیرازی]]<br /> # [[مریم عمید سمنانی]]<br /> # [[زین‌العابدین مراغه‌ای]]<br /> # [[محمدولی خان تنکابنی]]<br /> # [[میرزا حسن مستوفی‌الممالک آشتیانی]]<br /> # [[کامران میرزا]]<br /> # [[عباسقلی آدمیت]]<br /> # [[الله‌یار خان آصف‌الدوله]]<br /> # [[حسین پاشا خان]]<br /> # [[علی موسیو]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> === جان باختگان تظاهرات ===<br /> # [[نیکتا اسفندانی]]<br /> # [[رامین پوراندرجانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سارو قهرمانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرشته علیزاده]]<br /> # [[عزت ابراهیم‌نژاد]]<br /> # [[سعید زینالی]]<br /> # [[مصطفی صالحی]]<br /> # [[نوید افکاری]]<br /> # [[نوید بهبودی]]<br /> # [[عبدالله لرستانی]]<br /> # [[مهدی نیکویی]]<br /> # [[حمزه بریهی]]<br /> # [[فرزاد انصاری‌فر]]<br /> # [[محسن محمدپور]]<br /> # [[آرشام ابراهیمی]]<br /> # [[پویا بختیاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمدجواد عابدی]]<br /> # [[پژمان قلی‌پور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهرداد معین‌فر]]<br /> # [[مهدی دائمی]]<br /> # [[رضا معظمی گودرزی]]<br /> # [[فرهاد مجدم]]<br /> # [[پدرام جعفری]]<br /> # [[سجاد رضایی]]<br /> # [[صدف موحدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد طاهری]]<br /> # [[مینا شیخی]]<br /> # [[میلاد محققی]]<br /> # [[آذر میرزاپور زهابی]]<br /> # [[علیرضا انجوی]]<br /> # [[صانع ژاله]]<br /> # [[محمد مختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == تاریخ ==<br /> {{لنگر|تاریخ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انقلاب‌های جهان ===<br /> # [[انقلاب ضد سلطنتی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب ویتنام]]<br /> # [[انقلاب چین]]<br /> # [[انقلاب کوبا]]<br /> # [[انقلاب شوروی]]<br /> # [[انقلاب الجزایر]]<br /> # [[انقلاب مصر ۲۰۱۱]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب لیبی]]<br /> # [[انقلاب تونس]]<br /> # [[دولت فلسطین]]<br /> # [[انقلاب سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیروزی انقلاب سوریه]]<br /> # [[انقلاب کبیر فرانسه]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> === دوران پهلوی و اواخر قاجاریه ===<br /> # [[دارالفنون]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]<br /> # [[قرارداد ۱۹۱۹]]<br /> # [[کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹]]<br /> # [[نهضت جنگل]]<br /> # [[جمهوری گیلان]]<br /> # [[تظاهرات ۱۷ شهریور]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کشف حجاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بلوای نان]]<br /> # [[اشغال ایران در جنگ جهانی دوم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خودمختاری آذربایجان]]<br /> # [[قرارداد گس گلشائیان]]<br /> # [[قرارداد دارسی]]<br /> # [[کمیته زرگنده]]<br /> # [[نهضت ملی‌شدن نفت]]<br /> # [[قیام ۳۰ تیر]]<br /> # [[قیام ۱۵ خرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۲۸ مرداد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فدائیان اسلام]]<br /> # [[قرارداد نفتی کنسرسیوم]]<br /> # [[پیمان سنتو]]<br /> # [[ساواک]]<br /> # [[اصلاحات ارضی]]<br /> # [[قائم‌مقام فراهانی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مظفرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ناصرالدین شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[محمد علی شاه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام سیاهکل]]<br /> # [[زلزله بوئین زهرا]]<br /> # [[جشن‌های ۲۵۰۰ ساله]]<br /> # [[جنگ ظفار]]<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[گاهشماری شاهنشاهی]]<br /> # [[گارد جاویدان شاهنشاهی]]<br /> # [[آتش‌سوزی سینما رکس آبادان]]<br /> # [[کنفرانس گوادلوپ]]<br /> # [[سیاست حقوق‌‌ بشر کارتر]]<br /> # [[آزادی آخرین دسته از زندانیان سیاسی زمان شاه در ۳۰ دی ۱۳۵۷]]<br /> # [[نهضت تنباکو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارداد کنسرسیوم]]<br /> # [[عهدنامه گلستان]]<br /> # [[عهدنامه ترکمانچای]]<br /> # [[انقلاب سفید]]<br /> # [[پرویز ثابتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حسین فردوست]]<br /> # [[اردشیر زاهدی]]<br /> # [[پرویز نیکخواه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فضل‌الله زاهدی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نعمت‌الله نصیری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اسدالله علم]]<br /> # [[حزب زحمتکشان ملت ایران]]<br /> # [[شعبان جعفری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فرار شاه از ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب عشایر در دوره رضاشاه]]<br /> <br /> === دوران جمهوری اسلامی ===<br /> # [[تظاهرات در ایران]]<br /> # [[رژیم ولایت فقیه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرکوب کردستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گروگان گیری در سفارت آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[درگیری درترکمن صحرا ۱۳۵۸]]<br /> # [[ماجرای نوار آیت]]<br /> # [[انفجار آمیا]]<br /> # [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[ایران گیت]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انقلاب فرهنگی]]<br /> # [[جنگ ایران و عراق]]<br /> # [[عملیات کربلای ۴]]<br /> # [[مرکز اسلامی هامبورگ]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]<br /> # [[قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین]]<br /> # [[انفجار بیروت ۲۰۲۰]]<br /> # [[محاکمه اسدالله اسدی]]<br /> # [[گورستان خاوران]]<br /> # [[هک مجلس جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[دانشگاه آزاد - واحد علوم و تحقیقات]]<br /> # [[قتل‌های زنجیره‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۱۳۸۸]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات کازرون]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۶]]<br /> # [[اعتراضات دی‌‌ماه ۱۳۹۸]]<br /> # [[کارگران کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[ترور میکونوس]]<br /> # [[حمله به تأسیسات نفتی آرامکو ۲۰۱۹]]<br /> # [[تظاهرات لردگان ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات عراق ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات ۱۳۹۸ ایران]]<br /> # [[کشتار در نیزار ماهشهر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط هواپیمای اوکراینی]]<br /> # [[انفجارها و آتش‌سوزی‌های زنجیره‌ای در ایران]]<br /> # [[قتل‌عام در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸)]]<br /> # [[کشتار مسلمانان]]<br /> # [[حمله شیمیایی به حلبچه]]<br /> # [[انفجار حرم امام رضا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قیام تشنگان]]<br /> # [[مادران آبان]]<br /> # [[هیئت مرگ]]<br /> # [[راهرو مرگ]]<br /> # [[زلزله خوی]]<br /> # [[حمله سایبری علیه جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انحلال سپاه پاسداران]]<br /> # [[پرونده خانه اصفهان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[هک نهاد ریاست جمهوری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خالص‌سازی دانشگاه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سیاست النصر بالرعب]]<br /> # [[هک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]<br /> # [[جنگ اسرائیل و حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مهاجرت در ایران]]<br /> # [[قتل داریوش مهرجویی و همسرش]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پیمان اسلو]]<br /> # [[غزه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبه نظامیان حوثی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شوراهای مردمی]]<br /> # [[حمله رژیم ایران به اسرائیل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح نور و حجاب اجباری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لایحه صلح از طریق قدرت در قرن بیست و یکم]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اعتصاب غذای زندانیان سیاسی - سه‌شنبه‌ها]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شبکه لابی نفوذ جمهوری اسلامی]]<br /> # [[کشتار حجاج در مکه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳]]<br /> # [[بیت خامنه‌ای]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی]]<br /> # [[لیست‌گذاری سپاه توسط دولت کانادا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش جاوید رحمان درباره قتل عام۱۳۶۰ و ۱۳۶۷]]<br /> # [[مجلس خبرگان]]<br /> # [[انفجار حرم سامرا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قتل زیر شکنجه]]<br /> # [[حمله ۱۳ژوئن اسرائیل به ایران]]<br /> # [[کودتای نوژه]]<br /> # [[حمله‌ آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای فردو]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]<br /> # [[تأسیسات هسته‌ای اصفهان]]<br /> # [[سامانه مدیریت هوشمند نان (نانینو)]]<br /> # [[عبدالهادی حائری]]<br /> # [[حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[محاصره دریایی آمریکا علیه ایران]]<br /> <br /> === پرسنل ارتش هوادار مجاهدین ===<br /> # [[پرسنل ارتش هوادار مجاهدین]]<br /> # [[سرهنگ خلبان بهزاد معزی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سروان خلبان مصطفی وجدانی طباطبایی]]<br /> <br /> === اپوزیسیون ایران ===<br /> # [[اپوزیسیون]]<br /> # [[رهبری ذی‌صلاح]]<br /> # [[پیام‌های مسعود رجوی]]<br /> # [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای ملی مقاومت ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جبهه همبستگی ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سخنرانی مسعود رجوی در ۴ بهمن ۱۳۵۷]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در استادیوم امجدیه ۲۲ خرداد ۱۳۵۹]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گردهمایی آزادی، فلسفه‌ی انقلاب]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در تبریز]]<br /> # [[گردهمایی هواداران مجاهدین در رشت]]<br /> # [[گردهمایی آینده انقلاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰]]<br /> # [[تظاهرات مادران ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان]]<br /> # [[طرح شورای ملی مقاومت ایران برای خودمختاری کردستان ایران]]<br /> # [[طرح صلح شورای ملی مقاومت]]<br /> # [[۳۰ مهر ۱۳۷۲ سالروز انتخاب مریم رجوی به عنوان رئیس جمهور دوران انتقال]]<br /> # [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[نهضت عیاران]]<br /> # [[گردهمایی جهانی ایران آزاد ۱۴۰۰]]<br /> # [[گردهمایی سالانه مجاهدین]]<br /> # [[تظاهرات استکهلم ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات لندن ۱۳۹۸]]<br /> # [[تظاهرات واشنگتن]]<br /> # [[تظاهرات بروکسل]]<br /> # [[تظاهرات برلین ۱۳۹۸]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[میلیشیا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ترور زهرا رجبی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۵ مهر ۱۳۶۰]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عاشورای مجاهدین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[۴ خرداد ۱۳۵۱ شهادت بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه اول شهریور ۵۰ به مجاهدین]]<br /> # [[جریان اپورتونیستی چپ نما در سازمان مجاهدین خلق (۱۳۵۴)]]<br /> # [[نشریه مجاهد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ضربه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۱]]<br /> # [[فاز سیاسی فاز نظامی]]<br /> # [[کشتار پشت‌آشان]]<br /> # [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]]<br /> # [[عملیات آفتاب]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات چلچراغ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عملیات فروغ جاویدان]]<br /> # [[عملیات مروارید]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳]]<br /> # [[قرارگاه لیبرتی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اشرف ۳]]<br /> # [[منابع مالی مجاهدین خلق]]<br /> # [[فراخوان به مسلح شدن جوانان توسط مسعود رجوی]]<br /> # [[مؤسسان پنجم ارتش آزادی‌بخش]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد آبان ۱۴۰۰ - واشینگتن]]<br /> {{col-break}}<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸]]<br /> # [[حمله نیروهای ارتش عراق به قرارگاه اشرف ۱۹ فروردین ۱۳۹۰]]<br /> # [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[انتقال اعضای سازمان مجاهدین خلق به آلبانی]]<br /> # [[کانون‌های شورشی]]<br /> # [[کمیسیون‌های شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[بیانیه ملی ایرانیان]]<br /> # [[کتاب تشدید تروریسم و جنگ‌افروزی رژیم ایران]]<br /> # [[انقلاب ایدئولوژیک درونی مجاهدین]]<br /> # [[عملیات جاری]]<br /> # [[تشکیلات مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[شورای رهبری مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[شورای مرکزی مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران]]<br /> # [[هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کاندیداتوری مسعود رجوی]]<br /> # [[جایزه خدمات بشردوستانه بین‌المللی هندوستان]]<br /> # [[بمباران قرارگاه‌های مجاهدین در کوت و جلولا]]<br /> # [[رژه ارتش آزادیبخش ملی ایران]]<br /> # [[حمله تروریستی پشت آشان]]<br /> # [[انفجار قرارگاه حبیب]]<br /> # [[جنگ آلان]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین خلق ایران از لیست تروریستی انگلستان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خروج نام مجاهدین از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا]]<br /> # [[خروج نام سازمان مجاهدین از لیست تروریستی آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حکم شورای حکومتی عراق علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[قرارداد آتش‌بس بین مجاهدین و آمریکا]]<br /> # [[پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق]]<br /> # [[شیطان سازی علیه مجاهدین خلق]]<br /> # [[عملکرد ۴۰ ساله‌ی مجاهدین خلق پس از انقلاب ضدسلطنتی]]<br /> # [[شورشگران]]<br /> # [[گلریزان همیاری]]<br /> # [[تظاهرات پاریس ۱۴۰۱]]<br /> # [[جبهه خلق و ضدخلق]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قطعنامه ۱۰۰ کنگره آمریکا]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[خط قرمز]]<br /> # [[سفر مریم رجوی به ایتالیا ۱۴۰۲]]<br /> # [[گروه پارلمانی دفاع از حقوق و حفاظت اشرف ۳ در کنگره آمریکا]]<br /> # [[قطعنامه ۱۱۴۸ کنگره آمریکا]]<br /> # [[پرواز مسعود رجوی از تهران به پاریس]]<br /> # [[کنفرانس درباره نسل کشی در قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[عزیمت مسعود رجوی از پاریس به عراق]]<br /> # [[کنفرانس سیاست جدید]]<br /> # [[قطعنامه ۱۶۶ کنگره آمریکا]]<br /> # [[افشای طرح کویر]]<br /> # [[کنفرانس مقاومت ایران در پارلمان اروپا (۱۴۰۴)]]<br /> # [[راه‌حل سوم]]<br /> # [[رادیو صدای مجاهد]]<br /> #[[فراخوان کمیته دوستان ایران آزاد در کشورهای نوردیک]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد در پارلمان ایتالیا]]<br /> # [[نامه سرگشاده «کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد»]]<br /> # [[بیانیه اکثریت سنای ایتالیا]]<br /> # [[کنفرانس ایران آزاد ۱۴۰۴ ایتالیا (رم)]]<br /> # [[قطعه‌ی ۴۱ بهشت زهرا]]<br /> # [[کنفرانس «ایران به‌پاخاسته در مقابل رژیم اعدام‌ها»]]<br /> # [[نامه‌ی ۴۵ شخصیت‌ بین‌المللی به رهبران جهان و رؤسای پارلمان‌]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۳۰۰ گروه پارلمانی، اتحادیه کارگری، شخصیت سیاسی، حقوقی و مدنی]]<br /> # [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در بروکسل (۱۴۰۴)]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در نیویورک (۱‍۴۰۴)]]<br /> # [[کنفرانس برلین (۲۰۲۵)]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان- آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس برلین آبان ۱۴۰۴]]<br /> # [[هفتاد‌ودومین قطعنامه سازمان ملل متحد]]<br /> # [[اجلاس پارلمان اروپا در ۱۹ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵)]]<br /> # [[دومین اجلاس پارلمان اروپا در روز جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان فرانسه آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس کنگره آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس دوحزبی سنای آمریکا آذر ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت برندگان نوبل از قیام ۱۴۰۴]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[گزارش تحقیقات سایبری تردستون]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس ایران: چشم‌انداز تغییر - ۱۹ بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[قطعنامه پارلمان اروپا- ۲۳بهمن ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات مونیخ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶)]]<br /> # [[کنفرانس بین‌المللی زنان در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶]]<br /> # [[تهاجم کانون‌های شورشی به بیت خامنه‌ای]]<br /> # [[اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت ایران]]<br /> # [[کنفرانس آنلاین مریم رجوی با شخصیت‌های سیاسی- ۱۴اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در واشنگتن- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[تظاهرات ایرانیان در پاریس- ۱۶اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[کنفرانس حقوق بشر در ژنو-۲۱ اسفند ۱۴۰۴]]<br /> # [[بیانیه حمایت شخصیت‌های جهانی از دولت موقت]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل]]<br /> # [[کنفرانس در پارلمان انگلستان]]<br /> # [[تظاهرات پاریس؛ اعتراض جهانی به اعدام]]<br /> # [[کنفرانس پارلمان انگلستان، ۸اردیبهشت ۱۴۰۵]]<br /> <br /> === احزاب ===<br /> # [[جبهه ملی ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب دموکرات کردستان ایران]]<br /> # [[حزب کومله]]<br /> # [[حزب توده ایران]]<br /> # [[سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]<br /> # [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[انشعابات سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران]]<br /> # [[سازمان خبات انقلابی کردستان ایران]]<br /> # [[حزب آزادی کردستان]]<br /> # [[حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران)]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائوئیست)]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران]]<br /> # [[حزب کمونیست کارگری ایران - حکمتیست]]<br /> # [[حزب کار ایران (توفان)]]<br /> # [[پژاک]]<br /> # [[جنبش دانشجویی]]<br /> # [[الحشد الشعبی]]<br /> # [[حزب‌الله لبنان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[لشکر فاطمیون]]<br /> # [[لشکر زینبیون]]<br /> # [[کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حزب رستاخیز]]<br /> # [[نهضت آزادی]]<br /> # [[جیش العدل]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سازمان آزادی‌بخش فلسطین]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش فتح]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جنبش حماس]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ارتش آزاد سوریه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اخوان‌المسلمین]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == هنر و فرهنگ ==<br /> {{لنگر|هنر و فرهنگ}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === فرهنگ ایران ===<br /> # [[فرهنگ ایران]]<br /> # [[گاه‌شماری ایرانی]]<br /> # [[جشن‌های ایرانی]]<br /> # [[سفره هفت‌سین]]<br /> # [[نوروز]]<br /> # [[حاجی فیروز]]<br /> # [[مهرگان]]<br /> # [[چهارشنبه‌سوری]]<br /> # [[شب یلدا]]<br /> # [[جشن سده]]<br /> # [[سیزده‌به‌در]]<br /> # [[خوشنویسی ایرانی]]<br /> # [[سینمای ایران]]<br /> # [[موسیقی ایران]]<br /> # [[غذاهای ایران]]<br /> # [[مجسمه‌سازی در ایران]]<br /> # [[قلم‌زنی در ایران]]<br /> # [[میناکاری در ایران]]<br /> # [[مینیاتور در ایران]]<br /> # [[آموزش و پرورش در ایران]]<br /> # [[شیر و خورشید]]<br /> # [[سرود ملی ایران]]<br /> # [[کریسمس]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جغرافیا و محیط زیست ==<br /> {{لنگر|جغرافیا و محیط زیست}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[آلودگی هوا در ایران]]<br /> # [[جنگل‌های ایران]]<br /> # [[انرژی در ایران]]<br /> # [[محیط زیست ایران]]<br /> # [[تالاب‌های ایران]]<br /> # [[آبشارهای ایران]]<br /> # [[سیل در ایران]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[جنگل‌های هیرکانی]]<br /> <br /> === سدها ===<br /> # [[سد دز]]<br /> # [[سد کارون]]<br /> # [[سد امیرکبیر]]<br /> # [[سد ارس]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === آب‌ها ===<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[قنات]]<br /> # [[دریای خزر]]<br /> # [[خلیج فارس]]<br /> # [[دریای عمان]]<br /> # [[دریاچه هامون]]<br /> # [[رود کارون]]<br /> # [[رود ارس]]<br /> # [[هور العظیم]]<br /> # [[هور شادگان]]<br /> # [[زاینده‌رود]]<br /> # [[دریاچه ارومیه]]<br /> # [[تالاب انزلی]]<br /> # [[تالاب گاوخونی]]<br /> # [[تالاب پریشان]]<br /> # [[هیرمند]]<br /> <br /> === کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها ===<br /> # [[کویر لوت]]<br /> # [[غار علی صدر]]<br /> # [[بیستون]]<br /> # [[دماوند]]<br /> # [[سبلان]]<br /> # [[زاگرس]]<br /> # [[الوند]]<br /> # [[کرکس]]<br /> # [[تفتان]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === جزیره و تنگه ===<br /> # [[تنگه هرمز]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره خارگ]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جزیره کیش]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === انرژی در ایران ===<br /> # [[نیروی برق در ایران]]<br /> # [[نیروگاه اتمی بوشهر]]<br /> # [[نیروگاه‌های ایران]]<br /> # [[انرژی بادی در ایران]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]<br /> # [[میدان‌های نفتی ایران]]<br /> # [[میدان‌های گازی ایران]]<br /> # [[سوخت‌های فسیلی در ایران]]<br /> <br /> === خاک ===<br /> # [[زمین‌شناسی ایران]]<br /> # [[گسل‌های ایران]]<br /> # [[معادن ایران]]<br /> # [[زلزله بم]]<br /> # [[زلزله ۱۳۹۶ ازگله]]<br /> #[[زلزله خوی]]<br /> #[[حادثه معدن طبس]]{{A-Class-icon}}<br /> <br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == ادبیات ==<br /> {{لنگر|ادبیات}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> # [[زبان فارسی]]<br /> # [[تاریخ ادبیات فارسی]]<br /> # [[مقاله]]<br /> # [[رمان]]<br /> # [[قصه]]<br /> # [[داستان کوتاه]]<br /> # [[روزنامه‌نگاری در ایران]]<br /> # [[شعر]]<br /> # [[شاهنامه]]<br /> # [[دیوان حافظ]]<br /> # [[مثنوی معنوی]]<br /> # [[گلستان سعدی]]<br /> # [[بوستان سعدی]]<br /> # [[رباعیات خیام]]<br /> # [[ساقی‌نامه]]<br /> # [[گنج‌نامه]]<br /> # [[کلیله و دمنه]]<br /> # [[سمک عیار]]<br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === اساطیر ===<br /> # [[رستم]]<br /> # [[سهراب]]<br /> # [[سیاوش]]<br /> # [[گردآفرید]]<br /> # [[رودابه]]<br /> # [[آرش کمانگیر]]<br /> # [[پهلوانان شاهنامه]]<br /> <br /> === سرگرمی و تفریحات ===<br /> # [[ورزش در ایران]]<br /> # [[فوتبال در ایران]]<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == معرفی کتاب ==<br /> {{لنگر|معرفی کتاب}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === کتاب‌های مقاومت ===<br /> # [[بنیانگذاران]]<br /> # [[زنان نیروی تغییر]]<br /> # [[قهرمانان در زنجیر]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[پرواز همزنجیران]]<br /> # [[ایران، بازی اتمی رژیم]]<br /> # [[ایران: سپاه پاسداران، ماشین تروریسم]]<br /> # [[رمز ماندگاری نسل سرفراز در آزمایش قتل‌عام ۶۷]]<br /> # [[کاپوها و هاپوها درباره قارقارها و عربده‌های یک باند منحط وزارتی]]<br /> # [[ابراهیم رئیسی، عامل قتل‌عام، نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]]<br /> # [[قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت]]<br /> # [[سمفونی مقاومت، ترانه سرودهای مجاهدین]]<br /> # [[زنان،‌ پیشتازان آزادی]]<br /> # [[جنایات رضاشاه به روایت تاریخ]]<br /> <br /> === دیگر کتاب‌ها ===<br /> #[[مرگ کسب و کار من است]]<br /> #[[شمارش معکوس برای سقوط: رژیم ایران در آستانه سرنگونی]]<br /> #[[ایران در شرف دگرگونی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زمینه جامعه‌شناسی]]<br /> # [[جامعه‌شناسی هنر]]<br /> # [[تاریخ تمدن]]<br /> # [[چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: خاستگاه‌های قدرت، کامیابی و ناکامی]]<br /> # [[ریشه‌های توتالیتاریسم]]<br /> # [[لویاتان]]<br /> # [[بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر]]<br /> # [[تاریخ بیست ساله ایران]]<br /> # [[قرارداد اجتماعی]]<br /> <br /> {{col-end}}<br /> <br /> == فلسفه ==<br /> {{لنگر|فلسفه}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> ==== فلسفه و جامعه‌شناسی ====<br /> # [[مارکسیسم]]<br /> # [[لائیسیته]]<br /> # [[آتئیستم]]<br /> # [[اپورتونیسم]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم]]<br /> # [[توتالیتاریسم دینی]]<br /> # [[لیبرالیسم]]<br /> # [[سکولاریسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[خودمختاری]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[سرمایه‌داری ملی]]<br /> # [[بنیادگرایی اسلامی]]<br /> # [[پست‌مدرنیسم]]<br /> # [[سانترالیزم دموکراتیک]]<br /> # [[دو اسلام سراپا متضاد]]<br /> # [[موقعیت انقلابی]]<br /> # [[تکامل اجتماعی]]<br /> # [[تکامل]]<br /> # [[دینامیزم قرآن]]<br /> # [[طلسم اختناق]]<br /> # [[تبیین جهان]]<br /> # [[دیالکتیک]]<br /> # [[جمهوری دموکراتیک]]<br /> # [[پراگماتیسم]]<br /> # [[فدرالیسم]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[مبارزه مدنی]]<br /> # [[استراتژی قیام و سرنگونی]]<br /> # [[فرار مغزها]]<br /> # [[کتاب راه حسین]]<br /> # [[سیاست موازنه منفی]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}<br /> <br /> == جامعه و علوم اجتماعی ==<br /> {{لنگر|جامعه و علوم اجتماعی}}<br /> {{col-begin}}<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === موضوعات اجتماعی ===<br /> # [[تلویزیون من و تو]]<br /> # [[پول‌شویی]]<br /> # [[اختلاس در ایران]]<br /> # [[[[فرار مغزها|فرار مغزها از ایران]]]]<br /> # [[کارتن خوابی]]<br /> # [[گورخوابی]]<br /> # [[کودکان کار در ایران]]<br /> # [[فروش اعضای بدن]]<br /> # [[اعتیاد در ایران]]<br /> # [[فقر در ایران]]<br /> # [[بحران بیکاری در ایران]]<br /> # [[خودکشی]]<br /> # [[سانسور اینترنت در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[حذف چهار صفر از پول ایران]]<br /> # [[سانسور در ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[کارخانه ماشین سازی تبریز]]<br /> # [[گروه ملی صنعتی فولاد اهواز]]<br /> # [[روز جهانی زن]]<br /> # [[روز دانشجو]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[مالباختگان]]<br /> # [[ابرچالش آب]]<br /> # [[اول مهر]]<br /> # [[روز جهانی معلم]]<br /> # [[سیل هرمزگان]]<br /> # [[خصوصی سازی]]<br /> # [[بازار بورس ایران]]<br /> # [[آقازاده]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آستان قدس رضوی]]<br /> # [[روز جهانی منع خشونت علیه زنان]]<br /> # [[لباس شخصی]]<br /> # [[معدوم سازی جوجه یک روزه]]<br /> # [[قاچاق کالا در ایران]]<br /> # [[دستگیری دانشجویان نخبه ایرانی]]<br /> # [[کولبر]]<br /> # [[بیت کوین]]<br /> # [[سوخت‌بری]]<br /> # [[متروپل آبادان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[بهائیان ایران]]<br /> # [[مسمومیت سریالی دانش‌آموزان مدارس دخترانه در ایران]]<br /> # [[چاپ اسکناس]]<br /> # [[گشت ارشاد]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[چای دبش]]<br /> # [[بحران آب در ایران]]<br /> # [[اختلاف طبقاتی در ایران]]<br /> # [[بحران انرژی در ایران]]<br /> # [[فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[انفجار مهیب بندرعباس]]<br /> # [[بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[بحران برق در ایران]]<br /> # [[بحران مسکن در ایران]]<br /> # [[بحران سلامت و روان در ایران]]<br /> # [[بحران‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[فساد مالی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سرکوب زنان در ایران]]<br /> # [[بحران آموزش در ایران]]<br /> # [[بحران اقتصاد در ایران]]<br /> # [[بحران محیط زیست در ایران]]<br /> # [[رانت‌خواری در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[سامانه تخصیص سهمیه سوخت پیمایشی]]<br /> <br /> === موضوعات سیاسی و انقلابی ===<br /> # [[فراماسونری در ایران]]<br /> # [[سندیکا در ایران]]<br /> # [[سرکوب در ایران]]<br /> # [[نقض حقوق بشر در ایران]]<br /> # [[قطعنامه‌های حقوق‌بشر علیه رژیم ایران]]<br /> # [[موقعیت انقلابی|شرایط عینی و ذهنی]]<br /> # [[نسل‌کشی]]<br /> # [[قیام]]<br /> # [[توازن قوا]]<br /> # [[انقلاب]]<br /> # [[شعار]]<br /> # [[شکنجه]]<br /> # [[اعدام در ایران]]<br /> # [[برجام]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندانیان سیاسی در حکومت شاه]]<br /> # [[مبارزه مسلحانه]]<br /> # [[مبارزه]]<br /> # [[سیاست گروگانگیری رژیم ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی پیشتاز]]<br /> # [[مکانیزم ماشه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[عمق استراتژیک]]<br /> # [[دموکراسی]]<br /> <br /> === سیاست و حکومت ===<br /> # [[ارتش سایبری جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[جمعیت مؤتلفه اسلامی]]<br /> # [[حزب جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[نیروی قدس سپاه پاسداران]]<br /> # [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[بسیج]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[پهباد]]<br /> # [[نیروی انتظامی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قرارگاه ثارالله]]<br /> # [[برنامه هسته‌ای ایران]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصلاح‌طلبی در جمهوری اسلامی]]<br /> # [[تفکیک جنسیتی]]<br /> # [[گروه ویژه اقدام مالی FATF]]<br /> # [[نوشیدن جام زهر]]<br /> # [[کنفرانس لهستان]]<br /> # [[لیست تروریستی وزارت خارجه آمریکا(FTO)]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[تحریم صنایع پتروشیمی ایران]]<br /> # [[معافیت تحریم‌های نفتی ایران]]<br /> # [[تحریم علی خامنه‌ای]]<br /> # [[دارایی‌های خامنه‌ای]]<br /> # [[تروریسم جمهوری اسلامی ایران]]<br /> # [[قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا]]<br /> # [[بنیادهای تعاونی نیروهای مسلح]]<br /> # [[ستاد اجرایی فرمان امام]]<br /> # [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[ائتلاف بین‌المللی برای آزادی دریانوردی در خلیج فارس]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[قتل کشیش‌های مسیحی]]<br /> # [[نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]]<br /> # [[بیانیه مشترک ۱۴کشور غربی علیه رژیم ایران]]<br /> # [[قرارگاه رمضان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<br /> # [[توقیف ۴ سایت وزارت اطلاعات رژیم ایران]]<br /> # [[استفاده از کودکان ۱۲ساله در گشت و ایست بازرسی]]<br /> <br /> <br /> {{col-break}}<br /> <br /> === حقوق ===<br /> # [[روز جهانی کارگر]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[اصل عدم توسل به زور]]<br /> # [[انجمن حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حق تعیین سرنوشت]]<br /> # [[تمامیت ارضی]]<br /> # [[حقوق بین‌الملل]]<br /> # [[حقوق بین‌المللی بشردوستانه]]<br /> # [[روز جهانی آزادی مطبوعات]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[قانون پناهندگی]]<br /> # [[قرارداد وین درباره روابط سیاسی]]<br /> # [[کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری]]<br /> # [[کنوانسیون ژنو]]<br /> # [[مداخله بشردوستانه]]<br /> # [[مصونیت دیپلماتیک]]<br /> # [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]]<br /> # [[آزادی]]<br /> # [[آزادی بیان]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[آزادی رسانه]]<br /> # [[آزادی از ترس]]<br /> # [[بازداشت موقت]]<br /> # [[برابری در برابر قانون]]<br /> # [[حریم شخصی]]<br /> # [[حق درخواست]]<br /> # [[حقوق بشر (انسان)]]<br /> # [[خانه امن]]<br /> # [[دفاع مشروع]]<br /> # [[روز حقوق بشر]]<br /> # [[روز جهانی ناپدیدشدگان]]<br /> # [[سازمان مردم‌نهاد]]<br /> # [[شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد]]<br /> # [[فعال حقوق بشر]]<br /> # [[گزارشگر ویژه حقوق بشر]]<br /> # [[سازمان ملل متحد]]<br /> # [[نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر]]<br /> # [[فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد]]<br /> # [[مهاجرت آزاد]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی]]<br /> # [[میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی]]<br /> # [[حقوق طبیعی]]<br /> # [[حق انقلاب]]<br /> # [[احکام دینی]]<br /> # [[تفتیش عقاید]]<br /> # [[جنایت علیه بشریت]]<br /> # [[فتوا]]<br /> # [[فتوای قتل عام زندانیان سیاسی]]<br /> # [[بغی]]<br /> # [[محاربه]]<br /> # [[حاکم شرع]]<br /> # [[استرداد]]<br /> # [[شکنجه دولتی]]<br /> # [[استقلال قضایی]]<br /> # [[دادگاه قانون اساسی]]<br /> # [[قطعنامه ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس]]<br /> # [[دفاعیات کنت لوئیس]]<br /> # [[بیانیه گروه هفت و همکاران آن در محکومیت سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی]]<br /> # [[شکایت کیفری علیه کاظم غریب‌آبادی]]<br /> {{col-break}}<br /> <br /> === زندان‌ها ===<br /> # [[زندان اوین]]<br /> # [[زندان قصر]]<br /> # [[زندان قزلحصار]]<br /> # [[زندان گوهردشت]]<br /> # [[زندان کهریزک]]<br /> # [[زندان دیزل‌آباد]]<br /> # [[زندان یونسکو]]<br /> # [[زندان قزل‌قلعه]]<br /> # [[زندان فشافویه]]{{A-Class-icon}}<br /> # [[زندان قرچک]]<br /> # [[زندان تهران بزرگ]]<br /> # [[زندان حشمتیه]]<br /> # [[زندان سراوان]]<br /> # [[زندان زابل]]<br /> # [[زندان مرکزی مشهد]]<br /> # [[زندان عادل‌آباد شیراز]]<br /> # [[زندان خورین]]<br /> # [[زندان تبریز]]<br /> # [[زندان مرکزی اورمیه]]<br /> # [[زندان فجر دزفول]]<br /> # [[زندان دستگرد اصفهان]]<br /> # [[زندان شیبان اهواز]]<br /> # [[زندان صیدنایا]]<br /> # [[زندان لاکان رشت]]<br /> # [[زندان قرچک ورامین]]{{A-Class-icon}}<br /> {{col-end}}</div>

Alireza k h