<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://www.iran-pedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9</id>
	<title>ایران پدیا - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.iran-pedia.org/w/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9"/>
	<updated>2026-04-14T20:12:27Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.0</generator>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C&amp;diff=24595</id>
		<title>کاظم رجوی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C&amp;diff=24595"/>
		<updated>2017-12-29T08:50:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;کاظم رجوی&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;(۲۹ بهمن ۱۳۱۲–۴اردیبهشت ۱۳۶۹) در ۲۹ بهمن ۱۳۱۲شمسی در مشهد مرکر ا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;کاظم رجوی&#039;&#039;&#039;(۲۹ بهمن ۱۳۱۲–۴اردیبهشت ۱۳۶۹) در ۲۹ بهمن ۱۳۱۲شمسی در مشهد مرکر استان خراسان (مرکز استان خراسان رضوی) به دنیا آمد. او تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم درمشهد گذراند و بعد از گرفتن دیپلم دو سال هم درمدارس شهد معلم بود. . او درسال ۱۳۳۳ درکنکور سراسری دانشگاه‌ها در رشته حقوق پذیرفته می‌شود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;کاظم رجوی در سال ۱۳۴۰از دانشکده حقوق و علوم اقتصادی پاریس دکترای دولتی در علوم سیاسی&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;رسال ۱۳۴۲ دکترای دولتی درحقوق عمومی ازدانشکده حقوق و علوم اقتصادی پاریس و درسال ۱۳۴۳ موفق به قبولی درامتحان دکترای علوم اقتصادی ازهمان دانشکده می‌شود. درسال ۱۳۴۴درکنکور استادیاری دانشکده حقوق وعلوم اقتصادی پاریس قبول شده و درسال ۱۳۵۲رساله خود را درموسسه دانشگاهی مطالعات بین‌المللی ژنو بپایان میرساندچندروز پس ازشنیدن خبر صدور حکم اعدام برادرش هنگامی که کورت والدهایم دبیر کل وقت سازمان ملل متحد به سویس آمده بود دکتر کاظم رجوی اودرخواست که از شاه ایران درخواست لغو حکم اعدام را بکند. کورت والدهایم دریک تماس تلفنی به او خبردادکه با شاه تماس گرفته واز او خواسته که حکم اعدام را لغو کند. دانشجویان هم در اطراف پیست اسکی شاه، تراکتهایی علیه اعدام زندانیان درایران به درخواست او پخش کرده بودند.&lt;br /&gt;
[[پرونده:دکتر کاظم رجوی.jpg|بندانگشتی|320x320پیکسل|دکتر کاظم رجوی]]&lt;br /&gt;
با تلاش کاظم رجوی علاوه بر انبوه تلگرامها، کمیسیونهای بین‌المللی حقوقدانان، شوراها، کلیساها، سازمانهای گوناگون دفاع از حقوق‌بشر همه وارد کار شدند بر اثر این اقدامات دو وکیل سویسی برای دفاع از اعضای مرکزیت مجاهدین به ایران فرستاده شدند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; دکتر کاظم رجوی درسال ۱۳۵۵درادامه فعالیتهای گسترده خود انجمن بین‌المللی خانواده‌های زندانیان سیاسی ایران را تأسیس کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سال ۱۳۵۸ بعنوان سفیر ایران در مقر اروپایی سازمان ملل‌متحد در ژنو مشغول بکارشد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;درسال ۱۳۵۹ او بعنوان سفیر و رئیس هیئت سیاسی ایران درکشور سنگال و ۷کشور آفریقای غربی مأمور مأمور به کار شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;دکتر کاظم رجوی در آذرماه سال ۱۳۶۲ به عنوان فرستاده ویژه مسئول شورای ملی مقاومت برای بررسی درمورد طرح قطعنامه یی در مجمع عمومی ملل متّحد به نیویورک اعزام شد. در نتیجه تلاشهای او در مجمع عمومی ملل متحد، موضوع تعیین یک نماینده ویژه برای پیگیری مساٌله نقض حقوق بشر در ایران مطرح گردید و مجمع عمومی، کمیسیون حقوق بشر را موظّف نمود که به نماینده خود ماٌموریت بدهد که منتظر اجلاس سالانه کمیسیون نشود و گزارش موقّت خود را به مجمع عمومی ارسال کند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot; /&amp;gt; در ساعت ۱۱۰۵ روز چهار اردیبهشت ۱۳۶۹، زمانیکه دکتر کاظم رجوی برای مراجعه به بانک ازخانه خارج شده بود، دربازگشت تروریستها او را بقتل رساندند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آغاز زندگی ==&lt;br /&gt;
کاظم رجوی در ۲۹ بهمن ۱۳۱۲شمسی در مشهد (مرکز استان خراسان رضوی) به دنیا آمد. خانه پدری او درطبس شهری درجنوب استان خراسان بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;سایت سازمان مجاهدین خلق ایران - دکتر کاظم رجوی شهید بزرگ حقوق بشر [https://www.mojahedin.org/news/137343/دکتر-کاظم-رجوی-شهید-بزرگ-حقوق-بشر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیلات ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:دکتر کاظم رجوی درکنار برادران وخواهرش.jpg|بندانگشتی|دکتر کاظم رجوی درکنار برادران وخواهرش]]&lt;br /&gt;
کاظم رجوی تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم درمشهد گذراند و بعد از گرفتن دیپلم دو سال هم درمدارس شهد معلم بود. . او درسال ۱۳۳۳ درکنکور سراسری دانشگاه‌ها در رشته حقوق پذیرفته می‌شود رشته‌ای که مستقیماً به سیاست راه می‌برد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt; در سال ۱۳۳۷از دانشکده حقوق و علوم سیاسی تهران لیسانس گرفت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;سایت بالاترین [https://www.balatarin.com/permlink/2013/4/24/3302769]&amp;lt;/ref&amp;gt; بعداز ارائه دانشنامه خود با نام مقدمه ای بر روانشناسی سیاسی برای ادامه تحصیلات به فرانسه می‌رود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر کاظم رجوی با تألیف اولین کتابش به‌نام مقدمه بر روانشناسی سیاسی ایران و اخذ دانشنامه خود برای ادامه تحصیلات روانه فرانسه شد. سلسله‌ای از مدارک، محصول تلاشهای تحصیلی و تحقیقاتی کاظم رجوی بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تحصیل دردانشگاه‌های سویس وفرانسه ==&lt;br /&gt;
کاظم رجوی در سال ۱۳۴۰از دانشکده حقوق و علوم اقتصادی پاریس دکترای دولتی در علوم سیاسی&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;درسال ۱۳۴۲ دکترای دولتی درحقوق عمومی ازدانشکده حقوق و علوم اقتصادی پاریس و درسال ۱۳۴۳ موفق به قبولی درامتحان دکترای علوم اقتصادی ازهمان دانشکده می‌شود. درسال ۱۳۴۴درکنکور استادیاری دانشکده حقوق وعلوم اقتصادی پاریس قبول شده و درسال ۱۳۵۲رساله خود را درموسسه دانشگاهی مطالعات بین‌المللی ژنو بپایان می‌رساند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کاظم رجوی دارای شش درجه دکترا در رشته‌های حقوق و علوم سیاسی از دانشگاه‌های فرانسه و سویس است. او درهمان سالها در دانشگاه‌های سویس مشغول به تدریس در رشته‌های مختلف حقوق وعلوم سیاسی بود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیت‌های سیاسی ==&lt;br /&gt;
=== کارزار لغو اعدام مسعود رجوی ===&lt;br /&gt;
سازمان اطلاعات وامنیت کشور (ساواک) ظهر روز اول شهریور طی یکسری تهاجمات که توسط گروه‌های ضربت خودش به سازمان مجاهدین خلق انجام داد که طی آن همه اعضای مرکزیت و بیش از ۹۰٪ اعضای مرکزیت این سازمان دستگیر شدند. مسعود رجوی برادرکوچکتر کاظم رجوی هم که جوانترین عضو مرکزیت سازمان مجاهدین خلق ایران بود دراروز اول شهریور جز دستگیرشدگان بود. مسعود رجوی پس از دستگیری و شکنجه، در دادگاه‌های عادی و تجدیدنظر قوای مسلح شاه محکوم به اعدام شده بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر کاظم رجوی پس ازشنیدن خبر صدور حکم اعدام برادرش یک کارزاربزرگ را شروع کرد. او وارد یک تلاش و فعالیت سیاسی و سازماندهی یک پیکار گسترده بین‌المللی برای نجات زندانیان سیاسی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
چندروز پس ازشنیدن خبر صدور حکم اعدام برادرش هنگامی که کورت والدهایم دبیر کل وقت سازمان ملل متحد به سویس آمده بود دکتر کاظم رجوی اودرخواست که از شاه ایران درخواست لغو حکم اعدام را بکند. کورت والدهایم دریک تماس تلفنی به او خبردادکه با شاه تماس گرفته واز او خواسته که حکم اعدام را لغو کند. دانشجویان هم در اطراف پیست اسکی شاه، تراکتهایی علیه اعدام زندانیان درایران به درخواست او پخش کرده بودند.&lt;br /&gt;
[[پرونده:دکتر کاظم رجوی تلاش برای نجات جان برادرش ازاعدام.jpg|بندانگشتی|دکتر کاظم رجوی تلاش برای نجات جان برادرش ازاعدام]]&lt;br /&gt;
با تلاش کاظم رجوی علاوه بر انبوه تلگرامها، کمیسیونهای بین‌المللی حقوقدانان، شوراها، کلیساها، سازمانهای گوناگون دفاع از حقوق‌بشر همه وارد کار شدند بر اثر این اقدامات دو وکیل سویسی برای دفاع از اعضای مرکزیت مجاهدین به ایران فرستاده شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر کاظم رجوی در مصاحبه تلویزیونی خطاب به مردم سویس گفت:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ده روز است که محکومیت به اعدام برادرم برای بار دوم تأیید شده و قطعیت یافته‌است. ده روز است که بیش از پیش، وقتی زنگ در به صدا در می‌آید، وقتی تلفن زنگ می‌زند یا کسی به‌سادگی می‌پرسد «آیا اطلاع داری» دلم فرو می‌ریزد. زیرا فکر می‌کنم که خبر بد، خبر اعدام، خبر تیرباران، خبر سرنوشت را آورده‌اند. دلم به‌کار نمی‌چسبد. کم‌کم زندگی و زیباییهایش را فراموش کرده‌ام. ای کاش مرا می‌گرفتند و به جای برادر جوانم زندانی می‌کردند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دراثر فعالیتهای دکتر کاظم رجوی، حکم اعدام مسعود رجوی تبدیل به حبس ابدبا اعمال شاقه گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
درسال ۵۳ یکبار دیگر دکتر کاظم رجوی باخبر شد که همه ملاقاتهای مسعود را قطع کرده‌اند و اورا از زندان قصر به اوین یا زندان کمیته مشترک منتقل کرده‌اند او این را بعنوان یک هشدار تلقی کرد و دوباره دست بکار شدو ازطریق ارگانهای حقوقی شخصیتهای سیاسی، نمایندگان مجلس، افشاگری علیه دستگاه ترور شاه را شروع کرد. چند ماه بعد رژیم ۹ مجاهد و فدایی را در تپه‌های اوین تیرباران کرد. بعدها معلوم شد که نام مسعود هم توسط ساواک در همین لیست قرار داشته ولی قبل از اجرا حذف شده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پروفسور ژان زیگلر، استاد حقوق از سوئیس نایب‌رئیس کمیته مشورتی شورای حقوق‌بشر ملل متحد دربارهٔ فعالیتهای دکتر کاظم رجوی برای لغو حکم اعدام مسعود می‌گوید:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«بسیار قبل از این‌که من کاظم را در کمیسیون حقوق‌بشر و در انستیتو، که در آن همکار هم بودیم، بشناسم، او قبل از هر چیز برادر مسعود بود؛ و زمانیکه کاظم هنوز در این‌جا یک دانشجو بود، من به یاد دارم، و بسیار انگیزاننده بود، که چطور زمانیکه مسعود توسط شاه محکوم به مرگ شد، او زمین و زمان را بسیج کرد. &amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;کاظم یک استراتژی بسیار دقیق داشت. او دوست من بود. وزیر امور خارجه در آن زمان، که پیر گرابر نام داشت، از همان حزب ما بود، یعنی حزب سوسیالیت. شاه ایران تعطیلات خود را در هتل Soulf reta در سنت موریس می‌گذراند؛ و کاظم با کمک همه دوستان سوسیالیستش ترتیبی داد که پیر گرابر در سنت موریس در… سوئیس با شاه ملاقات کند، تا از او بخواهد حکم مسعود را تخفیف دهد. &amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;فکر می‌کنم این در تاریخچه کنفدراسیون… منحصربه‌فرد است که یک مشاور فدرال و یک وزیر که در آن زمان رئیس کنفدراسیون (رئیس‌جمهور سوئیس) بود، نزد یک رئیس کشور دیگر برود تا از او خواهان تخفیف حکم مبارزی از یک کشور خارجی بشود. این سفر پرزیدنت پیر گرابر به سنت موریس به نزد شاه، بواسطه شکیبایی و مبارزه و ظرفیت کاظم شکل گرفت که به‌طور شبانه‌روزی با ما تماس می‌گرفت، و می‌گفت بیایید و به من کمک کنید، و ما از همه طرف Seiche رئیس کنفدراسیون سوئیس را انجام دادیم تا این‌که او قانع شد و با راننده‌اش سوار خودروی مرسدس بنز خود شد و به سنت موریس رفت، با شاه صحبت کرد، و به شاه گفت که گوش کنید، یک نفر هست که به مرگ محکوم شده و او یک رزمنده آزادی است، و برادر یکی از دوستان ما است که یک استاد قدیمی دانشگاه در ژنو است و پرستیژ زیادی دارد و نام او کاظم رجوی است. ما به نام سوئیس از شما می‌خواهیم این حکم مرگ را لغو کنید؛ و شاه تسلیم شد و خوشبختانه مسعود از اعدام نجات پیدا کرد. &amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;ولی این عمیقاً انگیزاننده بود که ببینیم کاظم به یمن درایت خود، و نه این‌که صرفاً از روی برآشفتگی فریاد برآورد و اعتراض کند. او فشار را از همه سو روی رئیس کنفدراسیون سازماندهی کرد، با رئیس کنفدراسیون بحث و جدل کرد، مبارزه مجاهدین را با جزئیات علیه ساواک، و دیکتاتوری شاه، و این‌که هدف مجاهدین چیست را به وی توضیح داد؛ و در نهایت رئیس کنفدراسیون (رئیس‌جمهور سوئیس) قانع شد و برای گفتگوی شخصی با شاه ایران به سنت موریس رفت. آنجا بود که من فهمیدم کاظم رجوی از چه ساخته شده بود، و نیروی باور نکردنی جنبشی که او شکل داد از کجا نشأت می‌گرفت. البته از آن نقطه، یک دوستی خلل‌ناپذیر نسبت به وی متولد شد.»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;سایت مجاهد- [https://www.mojahedin.org/news/154802/گرامیداشت-شهید-بزرگ-حقوق-بشر-دکتر-کاظم-رجوی گرامیداشت] شهید بزرگ حقوق بشردکتر کاظم رجوی&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== تأسیس انجمن بین‌المللی خانواده‌های زندانیان سیاسی ایران ===&lt;br /&gt;
دکتر کاظم رجوی درسال ۱۳۵۵درادامه فعالیتهای گسترده خود انجمن بین‌المللی خانواده‌های زندانیان سیاسی ایران را تأسیس کرد این انجمن با ارسال نامه سر گشاده با ده هزار وهفتصد امضا توانست حکم اعدام مسعود رجوی را از اعدام به حبس ابد با اعمال شاقه تبدیل کند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;سایت مجاهد- برادر کوچک - برای خلق حماسه‌ای [https://www.mojahedin.org/news/154623/برادر-کوچک-برای-خلق-حماسه-ای-بزرگ-ب.-بهمنی بزرگ]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== نماینده ایران در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو ===&lt;br /&gt;
دکتر کاظم همزمان با پیروزی انقلاب به ایران بازگشت. سال ۱۳۵۸ بعنوان سفیر ایران در مقر اروپایی سازمان ملل‌متحد در ژنو مشغول بکارشد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== سفیر ایران درسنگال ===&lt;br /&gt;
درسال ۱۳۵۹ او بعنوان سفیر و رئیس هیئت سیاسی ایران درکشور سنگال و ۷کشور آفریقای غربی مأمور مأمور به کار شد اما ده ماه بعد، از این سمت کناره گیری کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== فعالیت علیه نقض حقوق بشر در ایران ===&lt;br /&gt;
دکتر کاظم رجوی در آذرماه سال ۱۳۶۲ به عنوان فرستاده ویژه مسئول شورای ملی مقاومت برای بررسی درمورد طرح قطعنامه یی در مجمع عمومی ملل متّحد به نیویورک اعزام شد. در نتیجه تلاشهای او در مجمع عمومی ملل متحد، موضوع تعیین یک نماینده ویژه برای پیگیری مساٌله نقض حقوق بشر در ایران مطرح گردید و مجمع عمومی، کمیسیون حقوق بشر را موظّف نمود که به نماینده خود ماٌموریت بدهد که منتظر اجلاس سالانه کمیسیون نشود و گزارش موقّت خود را به مجمع عمومی ارسال کند. این امر پایه‌گذار بسیاری از محکومیتهای رژیم خمینی توسط ارگانهای مختلف ملل متّحد گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ـ در دیماه سال ۱۳۶۳ دکتر کاظم در راٌس هیاٌتی در سی و نهمین اجلاس مجمع عمومی ملل متحد در نیویورک شرکت کرد. در جریان این اجلاس نمایندگان کشورهای مختلف در جریان دیدار هیاٌت مقاومت ایران با آنان، آمادگی شان را برای دادن راٌی مثبت به قطعنامه محکومیت حکومت ایران، به خاطر نقض حقوق بشر در ایران، اعلام کردند.[[پرونده:دکتر کاظم رجوی درسازمان ملل.jpg|بندانگشتی|دکتر کاظم رجوی درسازمان ملل]]ـ در بهمن ۶۳, به همراه هیاٌتی از مقاومت، در چهل و یکمین اجلاس کمیسیون حقوق بشر ملل متحد، که از تاریخ ۱۵بهمن تا ۲۴ اسفند همان سال در ژنو برگزار گردید، شرکت نمود. هیاٌت نمایندگی شورای ملی مقاومت ضمن شرکت در جلسات متعدّد کمیسیون، با رئیس کمیسیون حقوق بشر و نمایندگان کشورهای مختلف ملاقات نمود و نقض آشکار حقوق بشر در ایران را برای آنان تشریح کرد. دکتر رجوی در ملاقات با رئیس کمیسیون، خواستِ هیاٌت مقاومت ایران دایر بر تصویب قطعنامه یی در محکومیت حکومت ایران و ارجاع مساٌله نقض حقوق بشر در ایران به مجمع عمومی ملل متحد را به اطلاع وی رساند. در اثر فعالیتهای هیاٌت، چهل و یکمین اجلاس کمیسیون حقوق بشر ملل متحد با صدور قطعنامه یی نقض حقوق بشر در ایران را محکوم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ـ در دوم اردیبهشت ۱۳۶۴, با دبیر کل سازمان ملل متحد، که برای شرکت در یک کنفرانس به ژنو مسافرت کرده بود، ملاقات و گفتگو کرد. او، در این دیدار، لیست جانباختگان آزادی را به دبیر کل ملل متّحد داد و ادامه نقض وحشتناک حقوق بشر در ایران را به وی یادآوری کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کمیسیون سوّم مجمع عمومی ملل متحد برای نخستین بار، در اولین هفته ماه دسامبر ۱۹۸۵ (۱۰ تا ۱۷ آذر ۶۴), در چهلمین اجلاس خود برای اولین بار به بحث و بررسی پیرامون نقض حقوق بشر توسط حکومت ایران پرداخت. این بررسی براساس گزارش نماینده ویژه کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد، آقای آندریاس آگیلار، صورت گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همزمان با ارائه گزارش نماینده ویژه کمیسیون حقوق بشر به کمیسیون سوم مجمع عمومی سازمان ملل، و در ادامه کوششها و اقدامات چهارساله یی که از طرف شورای ملی مقاومت، برای افشای اعدام زندانیان سیاسی توسط حکومت ایران در محافل بین‌المللی صورت گرفته بود، دکتر کاظم رجوی، فرستاده ویژه مسئول شورای ملی مقاومت، به نیویورک رفت و در اجلاس کمیسیون سوم مجمع عمومی شرکت کرد. او طی ملاقات با ۹۳ هیاٌت نمایندگی، ازجمله ۷۳تن از سفیران کشورهای عضو سازمان ملل پیرامون نقض حقوق بشر توسط حکومت ایران با آنان گفتگو کرد و اسناد و مدارکی از جزئیات نقض آشکار حقوق بشر در ایران را در اختیار آنان قرار داد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دو روز قبل از بررسی قطعنامه مربوط به نقض حقوق بشر در ایران، خانمها مژگان همایونفر و نرگس شایسته و آقای حسین دادخواه، از اسیران شکنجه شده و از بندرسته رژیم خمینی، که به نیویورک اعزام شده بودند، در یک کنفرانس مطبوعاتی در محل سازمان ملل، چگونگی دستگیری و شکنجه‌های خود را برای بیش از ۵۰خبرنگار تشریح کردند. این شاهدان هم چنین با بیش از ۴۰ هیاٌت نمایندگی دیدار کرده و آنان را از وضع دستگیری خود و شکنجه‌های متحمّل شده، آگاه کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سرانجام قطعنامه یی در محکوم شناختن نقض آشکار حقوق بشر در ایران، در نیمه شب جمعه ۶دسامبر ۱۹۸۵ (۱۵آذر ۱۳۶۴) با اکثریت ۵۳ راٌی موافق به تصویب رسید و بدین سان شورای می مقاومت ایران به پیروزی بزرگی دست یافت. در پی تصویب این قطعنامه، دکتر کاظم طی مصاحبه یی با روزنامه نیویوک تایمز، ازجمله گفت: «ما تاریخ حقوق بشر را با خونهایمان می‌نویسیم».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تلاشهای دکتر کاظم در زمینه افشای نقض گسترده حقوق بشر در ایران از آن پس نیز ادامه یافت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;سایت همبستگی ملی -مقاله دکتر کاظم رجوی شهید بزرگ حقوق بشر نویسنده عبدالعلی معصومی [https://www.hambastegimeli.com/ديدگاه-ها/49420-عبدالعلي-معصومي-دکتر-کاظم-رجوی-شهید-بزرگ-حقوق-بشر]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در پانزدهم سال ۱۳۶۴اولین بار درمجمع عمومی ملل متحد حکومت ایران به دلیل نقض حقوق بشر محکوم شد این محکومیت با برگزاری چهلمین اجلاس عمومی متحد درآذرماه ۶۴ همزمان شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این محکومیت محصول برگزاری کنفرانسهای مطبوعاتی، شرکت درمجامع سیاسی و ملاقات با هیاتهای نمایندگی کشورهای عضو سازمان ملل متحد توسط هیئت اعزامی سازمان مجاهدین به سرپرستی دکتر کاظم رجوی انجام شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
حکومت ایران این محکومیت را حاصل کار دکتر کاظم می‌دانست و از دست او بشدت گزیده بود در روزنامه کیهان ۲۱ آذر ۱۳۶۴نوشت: &amp;lt;blockquote&amp;gt;«در دو سال اخیر نمایندهٔ این فرقه در صحنهٔ فعالیت‌های خود همدردی جدیدی یافته‌است که سفیر سیار مسعود رجوی در مراکز دیپلماتیک است. کاظم رجوی که چند ماهی است در نیویورک از این دفتر نمایندگی در سازمان ملل به دفتر دیگر و از این میهمانی به میهمانی دیگر می‌رود و می‌کوشد حمایت نمایندگان دولت‌ها و محافل امپریالیستی را جلب کند، فعالیت می‌نماید.»&amp;lt;ref&amp;gt;سایت مجاهد - نخستین محکومیت رژیم آخوندی به دلیل نقض مستمر حقوق بشر درمجمع عمومی سازمان ملل [https://www.mojahedin.org/events/4501/نخستین-محکومیت-رژیم-آخوندی-به-دلیل-نقض-مستمرحقوق-بشردر-مجمع-عمومی-ملل-متحد]&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ترور ==&lt;br /&gt;
در ساعت ۱۱۰۵ روز چهار اردیبهشت ۱۳۶۹، زمانیکه دکتر کاظم رجوی برای مراجعه به بانک ازخانه خارج شده بود، دربازگشت تروریستها او را بقتل رساندند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سه سال بعد، سرویسهای مخفی آلمان در تاریخ ۱۴ نوامبر۱۹۹۲ (۲۳آبان ۱۳۷۱) به فرانسه اطلاع دادند که دو مأمور مخفی رژیم ایران از مرز استراسبورگ عبور کرده و وارد فرانسه شده‌اند و نام اصلی این دو محمود سجادیان و علی کمالی است که از طرف قاضی شاتلن در سوئیس در رابطه با قتل یک ایرانی مخالف تحت تعقیب هستند. این دو نفر با هویتهایی به‌نام احمد طاهری با پاسپورت ایرانی و محسن شریفی اصفهانی با پاسپورت ایرانی به فرانسه وارد شدند. در تاریخ ۱۵ نوامبر۹۲ فرانسه این دو نفر را دستگیر کرد. در آخرین روزهای سال۱۹۹۳ (دیماه۱۳۷۲) یک هیئت سه‌نفره ازحکومت ایران از تهران به پاریس رفته و بعد از یک مذاکره در ۸دیماه۷۲ این دو تروریست را با خود به تهران بردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲۹دسامبر (۸ دی۷۲)، وزارت خارجه فرانسه طی یادداشتی به سوئیس اطلاع داد که به‌دلیل منافع عالی کشور فرانسه دو ایرانی به سوئیس مسترد نخواهند شد. سوئیس به این اقدام فرانسه اعتراض کرد و به دادگاه عالی فرانسه برای این نقض حقوق بین‌المللی شکایت کرد. دادگاه عالی فرانسه به این درخواست در ۲ آذر۷۳ رسیدگی و اعلام کرد که فرانسه نمی‌بایست تروریستهای متهم به قتل کاظم رجوی را به ایران می‌فرستاد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== آثار ==&lt;br /&gt;
دکتر کاظم رجوی درکنار تدریس در دانشگاه مقالات و کتابهایی هم در زمینه‌های مختلف نوشته که عبارتنداز:&lt;br /&gt;
# «تکامل بورژوازی و جنبشهای خلقی در ایران»، شهادتنامه دکترای علوم سیاسی، دانشگاه پاریس، ۱۹۶۰ ۲ـ «اساسنامه و مقررات استخدام دولتی در ایران»، شهادتنامه دکترای حقوق عمومی، دانشگاه پاریس، ۱۹۶۲&lt;br /&gt;
# «وضعیت اپوزیسیون در قانون اساسی در جمهوری پنجم فرانسه»، مقاله در مجله فرانسوی «پس‌فردا»، شماره۷۸، نوامبر۱۹۶۵&lt;br /&gt;
# «تجدید نظر در تئوری دولت» شهادتنامه دکترای مؤسسه دانشگاهی مطالعات بین‌المللی ژنو، ۱۹۶۹&lt;br /&gt;
# «دیالکتیک در تاریخ و در طبیعت» متن دو کنفرانس در «مرکز مطالعات مردمی برای سوسیالیسم»، پاریس، ۱۹۷۶&lt;br /&gt;
# «انقلاب ایران و مجاهدین»، پاریس، ۱۹۸۳&lt;br /&gt;
# «دولت در ایران» در کتاب مؤسسه دانشگاهی مطالعات توسعه اقتصادی ژنو با عنوان «فضاهای سلطان».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس|۲}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
# سایت مجاهد&lt;br /&gt;
# سایت همبستگی ملی&lt;br /&gt;
# سایت بالاترین&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%B4.jpg&amp;diff=24594</id>
		<title>پرونده:دکتر کاظم رجوی درکنار برادران وخواهرش.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%B4.jpg&amp;diff=24594"/>
		<updated>2017-12-29T08:48:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B4_%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85.jpg&amp;diff=24593</id>
		<title>پرونده:دکتر کاظم رجوی تلاش برای نجات جان برادرش ازاعدام.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C_%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%AA_%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B4_%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85.jpg&amp;diff=24593"/>
		<updated>2017-12-29T08:47:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C.jpg&amp;diff=24592</id>
		<title>پرونده:دکتر کاظم رجوی.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C.jpg&amp;diff=24592"/>
		<updated>2017-12-29T08:47:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=17204</id>
		<title>تیم ملی فوتبال ایران</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=17204"/>
		<updated>2017-12-21T23:06:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: صفحه‌ای تازه حاوی «درسپتامبر۱۹۴۱، تیم ملی فوتبال ایران اولین بازی رسمی خود را در برابر افغانست...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;درسپتامبر۱۹۴۱، تیم ملی فوتبال ایران اولین بازی رسمی خود را در برابر افغانستان و درکابل برگزار کرد، مسابقه ای که به تساوی بدون گل انجامید. اساس تشکیلنخستین تیم ملی رسمی کشورمان به سال ۱۹۴۰ بازمی‌گردد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;تا پشت سر گذاشتن سال‌های ابتدایی بعد از انقلاب اندک اندک بازیکنان بااستعدادی قدم به عرصه فوتبال ملی گذاشتند و جایگزین بازیکنان اسطوره‌ای قبل از انقلاب شدند. در این دوران بازیکنانی نظیر: بهروز سلطانی، اصغر حاجیلو، شاهین بیانی، شاهرخ بیانی، رضا احدی، جعفر مختاری‌فر، حمید درخشان، سید مهدی ابطحی، عبدالعلی چنگیز، ناصر محمدخانی و حمید علیدوستی فرصتی برای عرضه توانایی‌های خود یافتند به نحوی که در دیدارهای مقدماتی جام ملت‌های آسیا در سال ۱۹۸۴ با ۲۲ گل زده بهترین نتایج را به دست آوردند، اما در مرحله نهایی با پذیرش شکست در مقابل عربستان با گل خودی توسط شاهین بیانی ناکامی در مقابل اعراب تداوم یافت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;فوتبال از آغاز بازی‌های آسیایی که در سال ۱۹۵۱ در هند برگزار شد جزو رشته‌های شرکت‌کننده بود و تیم ملی ایران هم غیر از یک دوره در سال ۱۹۷۰ در تمامی دوره‌ها شرکت داشته که در مجموع توانسته هفت مدال (۴ طلا، ۲ نقره و یک برنز) بدست آورد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;حضور در مسابقات جام ملت‌های آسیا ۱۲ بار بوده‌است که درطی حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا اولین حضور آن در سال ۱۹۶۸ بوده. ایران در کل سه قهرمانی داشته که در سالهای ۱۹۶۸٬۱۹۷۲٬۱۹۷۶ اتفاق افتاده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot; /&amp;gt;فوتبال باشگاهی در آسیا از سال ۱۹۶۷ در قالب مسابقاتی با عنوان جام باشگاه‌های آسیا آغاز شد. تیم‌های باشگاهی ایران سه قهرمانی (استقلال دو بار و پاس یک بار) درجام باشگاه‌های آسیا داشته‌اند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot;&amp;gt;سایت تبیان [https://article.tebyan.net/63946/تاریخچه-لیگ-قهرمانان-آسیا]&amp;lt;/ref&amp;gt;تیم ملی فوتبال ایران تا به حال ۱۲۵ بار در مقدماتی جام جهانی حاضر بوده ودر بازیها ی متوالی به شماره‌های زیر بازنده شده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:6&amp;quot; /&amp;gt;تیم ملی فوتبال ایران در مجموع در ۹ دوره مرحله انتخابی جام جهانی شرکت کرده‌است که در نهایت در چهار دوره موفق به راهیابی به این پیکارها شده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:7&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه ==&lt;br /&gt;
=== قبل از انقلاب ===&lt;br /&gt;
درسپتامبر۱۹۴۱، تیم ملی فوتبال ایران اولین بازی رسمی خود را در برابر افغانستان و درکابل برگزار کرد، مسابقه ای که به تساوی بدون گل انجامید. اساس تشکیلنخستین تیم ملی رسمی کشورمان به سال ۱۹۴۰ بازمی‌گردد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;سایت آکا ایران [http://www.akairan.com/sport/moarefi1/12410.html]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== بعد از انقلاب ===&lt;br /&gt;
وقوع انقلاب سال ۱۳۵۷ ورزش را دستخوش تغییر عمده کرد و بدیهی است که فوتبال در جایگاه محبوبترین و پر افتخارترین ورزش کشور تحت تأثیر دگرگونی‌های اجتماعی قرار گرفت. برخلاف هنرهای مختلف که در بدو انقلاب بر بسیاری از آنان خط بطلان کشیده شد مقابله با ورزش و به تبع آن فوتبال برای مسئولان چندان ساده نبود. با تشکیل حکومت موقت تصدی امور ورزشی به آقای شاه‌حسینی سپرده شد که بیشتر یک شخصیت سیاسی بود تا یک شخصیت ورزشی. در همان دوران کسانی بودند که فوتبال را ابزاری در دست رژیم سابق برای سرگرم کردن و عاملی برای به بیراهه بردن و تحمیق مردم می‌دانستند و خیلی زود رودرروی فوتبال ایستادند. در اسفندماه ۱۳۵۸ تیم ملی برای حضور در بازی‌های آسیایی اردویی را در بوشهر تدارک دید که حسن حبیبی از سوی ناصر نوآموز رئیس فدراسیون به عنوان مربی آن تعیین شده بود و بازیکنان نامداری چون علی پروین، ناصر حجازی، حسن روشن و… در آن عضویت داشتند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اردوی تیم ملی خیانت است به ملت این عنوان اعلامیه انجمن تبلیغاتی انقلاب اسلامی بوشهر بود که خیلی زود به اردوی تیم ملی خاتمه داد و بازیکنان و مربیان شبانه راه تهران را در پیش گرفتند. در آن جمع و نزد بسیاری از اهالی فوتبال کسانی پی بردند که مسایل به سادگی حل نخواهد شد بخصوص که مصطفی داودی رئیس جدید سازمان تربیت بدنی مدعی شد که رئیس قبلی سازمان یعنی شاه‌حسینی رفتاری مشابه مسئولان رژیم گذشته داشته و به مسابقات و سفر خارجی اهمیت می‌داده‌است. این امر نشان می‌داد که داودی در زمره متعهدان و نه متخصصان قرار داشت، چرا که اهمیت بدیهی‌ترین اصل ورزش یعنی ارزش برگزاری مسابقات را درک نمی‌کرد و گمان داشت که چاره کار انجام مسابقات دوستانه است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در دوران پیش از انقلاب ایران قدرتمندترین تیم فوتبال آسیا را داشت و همین قدرت عاملی برای توافق با کنفدراسیون فوتبال آسیا بود، اما اهالی کنفدراسیون با مشاهده شرایط حاکم بر ورزش و فوتبال ایران به سمت دیگر کشورهای آسیایی تمایل پیدا کردند و این همزمان با دورانی بود که با بالا رفتن قیمت نفت در سطح جهان کشورهای عرب خاورمیانه امکانات تازه‌ای برای حضور فعال در صحنه فوتبال آسیا را به دست آوردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در بُعد داخلی شروع جنگ دستاویزی برای مسئولان ورزش شد تا از انجام مسابقات جلوگیری کنند. حتی مسابقاتی که برای کسب درآمد به نفع شهرها و انسانهای آسیب دیده از جنگ تدارک دیده شده بود با مخالفت ضمنی مواجه شد. در اسفند ۱۳۵۹ برگزاری یک مسابقه بین تیم‌های پرسپولیس و ارتش در حضور رئیس جمهور وقت یک روز پیش از انجام لغو شد و به دنبال آن عنوان شد که مسابقات چهارجانبه که به همت باشگاه آرارات و با حضور تیم‌های استقلال، پرسپولیس و پاس برگزار شود به همان سرنوشت دچار و لغو شد. سرانجام وزیر کشور اعلام کرد که با توجه به شرایط حاکم بر کشور و مسایل مربوط به جنگ برگزاری هر مسابقه می‌تواند مورد استفاده مخالفان قرار گیرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از سویی ایجاد تشنج و تبدیل میدان مسابقه به جایگاه اعتراض و درگیری امری عادی شد. مواردی چند از این درگیری‌ها عبارت بودند از:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱ـ عدم حضور تیم پاس در زمین پرتماشاگر مقابل راه‌آهن به دلیل محرومیت حسین فرکی به وسیله فدراسیون در آبان ۱۳۵۸.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۲ـ هجوم تماشاگران به میدان مسابقه بین دو تیم استقلال و سرباز در پاییز ۱۳۵۸.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۳ـ در ۲۵ آبان ۱۳۵۸ دو تیم استقلال و پرسپولیس برای بزرگداشت علی دانایی‌فرد مسابقه‌ای را آغاز کردند که در دقیقه ۷۵ که نتیجه ۱–۰ به سود پرسپولیس بود تماشاگران به میدان هجوم بردند و همین موضوع باعث توقف مسابقات شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۴ـ در آذرماه ۱۳۶۰ دیدار دو تیم پرسپولیس و اکباتان به بهانه همزمانی با تظاهرات بر علیه طرح فهد ظاهراً به تعویق افتاد اما در واقع لغو شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۵ـ دیدار پرسپولیس و هما در ۱۵ اسفند ۱۳۶۱ در جریان جام حذفی به آشوب کشیده شد و درگیری‌ها به خیابان‌های اطراف ادامه یافت که همین امر موجب نیمه کاره ماندن مسابقات به دلایل امنیتی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۶ـ در ۱۷ مهر۱۳۶۳جمعیتی دو برابر ظرفیت ورزشگاه به تماشای مسابقه پرسپولیس و پاس رفتند و همه چیز به اغتشاش کشید. تماشاگران به زمین مسابقه ریختند و پس از تخریب دروازه‌ها و به آتش کشیدن تشک‌های پرش درصدد تخریب رختکن‌ها بودند که مداخله نیروهای انتظامی موجب زخمی شدن حداقل ۱۹ تماشاگر شد و به دنبال آن روابط عمومی سازمان تربیت بدنی با انتشار اعلامیه دیدارهای دسته اول باشگاه‌های تهران را تعطیل کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با پشت سر گذاشتن سال‌های ابتدایی بعد از انقلاب اندک اندک بازیکنان بااستعدادی قدم به عرصه فوتبال ملی گذاشتند و جایگزین بازیکنان اسطوره‌ای قبل از انقلاب شدند. در این دوران بازیکنانی نظیر: بهروز سلطانی، اصغر حاجیلو، شاهین بیانی، شاهرخ بیانی، رضا احدی، جعفر مختاری‌فر، حمید درخشان، سید مهدی ابطحی، عبدالعلی چنگیز، ناصر محمدخانی و حمید علیدوستی فرصتی برای عرضه توانایی‌های خود یافتند به نحوی که در دیدارهای مقدماتی جام ملت‌های آسیا در سال ۱۹۸۴ با ۲۲ گل زده بهترین نتایج را به دست آوردند، اما در مرحله نهایی با پذیرش شکست در مقابل عربستان با گل خودی توسط شاهین بیانی ناکامی در مقابل اعراب تداوم یافت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در آن سال‌ها اتفاقی نادر در فوتبال ایران رخ داد و آن استعفای ۱۴ بازیکن از تیم ملی بود. پیش از این در مورد راهیابی تیم ملی به مسابقات جام جهانی ۱۹۷۸ نوشتیم که آخرین دیدار تیم ملی به دلیل کسب امتیازهای لازم جنبه تشریفاتی یافت و به همین دلیل در آن مسابقه تیم دوم ملی به کویت عزیمت کرد که توانست با نتیجه ۲–۱ به پیروزی دست پیدا کند. ستاره آن تیم مرحوم حبیب خبیری بود که می‌توان او را یکی از پدیده‌های نادر فوتبال ایران دانست. حبیب خبیری در جمع بازیکنان تیم هما یک بازیکن استثنایی بود و برخی بر این باورند که وی از عوامل اصلی درخشش آن تیم در سالهای ابتدایی بعد از انقلاب بود. در محافل فوتبال عنوان شد که استعفای بازیکنان تیم ملی در اعتراض به اعدام حبیب خبیری بود که به اتهام حمایت از یک گروه سیاسی خاص با آن سرنوشت مواجه شد. پرویز دهداری مربی نامدار فوتبال ایران در مقابل این حرکت بازیکنان با جمعی بازیکن جوان و ناشناس قدم به مسابقات مقدماتی المپیک در اسفند ۱۳۶۵ گذاشت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;شهروند تاریخ ۱می ۲۰۱۴[http://shahrvand.com/archives/49672]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== شرکت در مسابقات ==&lt;br /&gt;
=== بازیهای آسیایی ===&lt;br /&gt;
فوتبال از آغاز بازی‌های آسیایی که در سال ۱۹۵۱ در هند برگزار شد جزو رشته‌های شرکت‌کننده بود و تیم ملی ایران هم غیر از یک دوره در سال ۱۹۷۰ در تمامی دوره‌ها شرکت داشته که در مجموع توانسته هفت مدال (۴ طلا، ۲ نقره و یک برنز) بدست آورد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم فوتبال ایران در ۷ دوره با مربی خارجی و ۵ دوره نیز با مربی ایرانی در بازی‌های آسیایی حضور یافته‌است. مربیان خارجی ۲ طلا، یک نقره و یک برنز بدست آورده و مربیان ایرانی نیز ۲ طلا و یک نقره کسب کرده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فرانک اوفارل، علی پروین، منصور پورحیدری و برانکو ایوانکوویچ مربیانی هستند که مدال طلای این تورنمنت بزرگ آسیایی را برای کشورمان به دست آورده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مصطفی سلیمی و گئورگی سوچ مدال نقره و رنه سیموئز نیز یک مدال برنز با تیم ملی ایران بدست آورده‌اند. ایران در این مسابقات ۶۰ بازی انجام داده که ۳۸ برد، ۹ تساوی و ۱۳ باخت حاصل آن بوده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
آخرین بازی ایران در این رقابت‌ها، در مرحله رده‌بندی سال ۲۰۱۰ مقابل کره جنوبی بود که باشکست تیم ملی کشورمان همراه بود. پیروزی ۱۰–۱ مقابل افغانستان در بازی‌های آسیایی ۲۰۰۲ بهترین پیروزی فوتبال ایران و شکست ۵- صفر مقابل کره جنوبی در بازی‌های آسیایی ۱۹۵۸ بدترین نتیجه فوتبال ایران محسوب می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ایران مجموعاً در این مسابقات ۱۱۴ گل به ثمر رساند و ۴۴ گل نیز دریافت کرد. بیشترین گل به ثمر رسیده در یک دوره مربوط به بازی‌های آسیایی ۱۹۹۸ است که تیم ملی در ۸ بازی ۲۴ گل به ثمر رساند&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;سایت طرفداری [https://www.tarafdari.com/خبر/189991/فوتبال-ایران-در-بازی‌های-آسیایی]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جام ملتهای آسیا ===&lt;br /&gt;
حضور در مسابقات جام ملت‌های آسیا ۱۲ بار بوده‌است که درطی حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا اولین حضور آن در سال ۱۹۶۸ بوده و تعداد بازیهای آن ۵۴ و تعداد برد تیم ۳۱ می‌باشد، تعداد گل زده نیز ۱۰۶ است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایران در کل سه قهرمانی داشته که در سالهای ۱۹۶۸٬۱۹۷۲٬۱۹۷۶ اتفاق افتاده‌است&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;باشگاه خبرنگار جوان تاریخ ۱۵ دی ۱۳۹۳[http://www.yjc.ir/fa/news/5091111/تاریخچه-جام-ملت‌های-آسیا]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جام باشگاه‌های آسیا ===&lt;br /&gt;
فوتبال باشگاهی در آسیا از سال ۱۹۶۷ در قالب مسابقاتی با عنوان جام باشگاه‌های آسیا آغاز شد، که تیم اسرائیلی هاپوئل فاتح دو دوره نخست این رقابت‌ها شد. تاج (استقلال سابق) در سومین دوره این جام در دیدار نهایی ۲ بر یک هاپوئل را شکست داد و نخستین تیم ایرانی لقب گرفت که این جام را بالای سر برده‌است. چهارمین دوره هم با قهرمان باشگاه مکابی اسرائیل به پایان رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در حالیکه جام پنجم قرار بود با حضور تیم‌های رنجرز هنگ کنگ، تاج (استقلال) ایران، مکابی اسرائیل، القادسیه کویت و هومنت من لبنان برگزار شود، با انصراف تیم‌های رنجرز، القادسیه و هومنت من به دلیل حضور نماینده اسرائیل، مسابقات لغو شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
البته پس از لغو این دوره از مسابقات تا سال ۱۹۸۵ رقابت‌های فوتبال باشگاهی در قاره کهن برگزار نشد اما از سال ۱۹۸۵ این مسابقات در قاره آسیا مجدداً آغاز شد که تیم «دوو رویالز» کره جنوبی با برتری ۳ بر یک برابر الاهلی عربستان در دیدار نهایی این جام، نخستین قهرمان رقابت‌ها لقب گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
طی ۱۷ سال برگزاری این جام، کره جنوبی با ۶ عنوان قهرمانی (سوون بلووینگز و پوهانگ استیلرز هر کدام ۲ بار و دوو رویالز و ایلهواچونما هر کدام یک بار) عنوان پرافتخارترین کشور در این مسابقات را از آن خود کرد که سوون سامسونگ این کشور هم آخرین قهرمان جام باشگاه‌های آسیا لقب گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم‌های باشگاهی ایران با سه قهرمانی (استقلال دو بار و پاس یک بار)، ژاپن (یومیوری، فروکاوا و جوبیلوایواتا هرکدام یک بار)، اسرائیل (هاپوئل ۲ بار و مکابی یک بار) در رده‌های بعدی قرار دارند. تیم‌های باشگاهی عربستان (الهلال ۲ بار) و تایلند (تای فارمرز بانک ۲ بار) این جام را فتح کردند و تیم‌های باشگاهی لیائوبنگ چین و السد قطر نیز هرکدام یک مرتبه به قهرمانی این مسابقات دست یافته‌اند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== مسابقات مقدماتی جام جهانی ===&lt;br /&gt;
تیم ملی فوتبال ایران در بهار ۱۳۵۲ برای اولین بار در مقدماتی جام جهانی شرکت کرد. ایران در سال ۱۹۷۴ برابر استرالیا وسوریه، در سال ۱۹۹۰ برابر چین، در سال ۱۹۹۴ برابر کره جنوبی، عراق وعربستان، در سال ۱۹۹۸ مقابل عربستان، قطر وژاپن، در سال ۲۰۰۲ روبروی بحرین وایرلند، در سال ۲۰۰۶ برابر اردن وژاپن، سال ۲۰۱۰ برابر عربستان وبالاخره در سال ۲۰۱۴ مقابل تیم‌های لبنان وازبکستان بازنده بودیم اما برخی از این باخت‌ها در فواصل طولانی برایمان ثبت شده‌است.&lt;br /&gt;
* سال ۱۹۷۴: هشت بازی باخت در بازیهای شماره ۶ و۷&lt;br /&gt;
* سال ۱۹۷۸: یازده بازی / بدون باخت&lt;br /&gt;
* سال ۱۹۹۰:شش بازی / باخت در بازی شماره ۵(بعد از ۱۶ بازی بی شکست)&lt;br /&gt;
* سال ۱۹۹۴:یازده بازی / باخت در بازی شماره ۷(بعد از۷بازی بی شکست) وباخت در بازی‌های شماره ۹ و۱۱&lt;br /&gt;
* سال ۱۹۹۸:هفده بازی/ باخت در بازیهای شماره ۱۲(بعد از ۱۱ بازی بی شکست) وبازیهای ۱۴ و ۱۵&lt;br /&gt;
* سال ۲۰۰۲:چهارده بازی/ باخت در بازی‌های شماره ۱۰ (بعد از ۱۱ بازی بی شکست) وبازی شماره ۱۳&lt;br /&gt;
* سال ۲۰۰۶:دوازده بازی/ باخت در بازیهای شماره۳ و ۱۲(بعد از ۸ بازی بی شکست)&lt;br /&gt;
* سال ۲۰۱۰:چهارده بازی/ باخت در بازی شماره ۱۱(بعد از ۱۰ بازی بی شکست)&lt;br /&gt;
* سال ۲۰۱۴:شانزده بازی/ باخت در بازیهای شماره۱۱(بعد از ۱۳ بازی بی شکست) وبازی شماره ۱۳&lt;br /&gt;
* سال ۲۰۱۸:تا امروز ۱۴ بازی/ باخت نداشته وتعداد بازیهای بی شکستمان به ۱۸ بازی رسیده‌است.&lt;br /&gt;
تیم ملی فوتبال ایران تا به حال ۱۲۵ بار در مقدماتی جام جهانی حاضر بوده ودر بازیها ی متوالی به شماره‌های زیر بازنده شده‌است.&lt;br /&gt;
* شماره ۶:سوریه&lt;br /&gt;
* شماره ۷:استرالیا&lt;br /&gt;
* شماره ۲۴:چین&lt;br /&gt;
* شماره ۳۲:کره جنوبی&lt;br /&gt;
* شماره ۳۴:عراق&lt;br /&gt;
* شماره ۳۶:عربستان&lt;br /&gt;
* شماره ۴۸:عربستان&lt;br /&gt;
* شماره ۵۰:قطر&lt;br /&gt;
* شماره ۵۱:ژاپن&lt;br /&gt;
* شماره ۶۳:بحرین&lt;br /&gt;
* شماره ۶۶:ایرلند&lt;br /&gt;
* شماره ۷۰:اردن&lt;br /&gt;
* شماره ۷۹:ژاپن&lt;br /&gt;
* شماره ۹۰:عربستان&lt;br /&gt;
* شماره ۱۰۴:لبنان&lt;br /&gt;
* شماره ۱۰۶:ازبکستان&amp;lt;ref name=&amp;quot;:6&amp;quot;&amp;gt;سایت فرتاک ورزشی تاریخ۱۶فرودین ۱۳۹۶[http://www.fartakvarzeshi.com/بخش-فوتبال-3/56641-رکورد-تاریخی-ایران-در-مقدماتی-جام-جهانی]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== جام جهانی ===&lt;br /&gt;
تیم ملی فوتبال ایران در مجموع در ۹ دوره مرحله انتخابی جام جهانی شرکت کرده‌است که در نهایت در چهار دوره موفق به راهیابی به این پیکارها شده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
درزیر نحوه چهار دوره حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام‌های جهانی آمده‌است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۷۸ آرژانتین&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ملی فوتبال ایران با هدایت حشمت مهاجرانی در مرحله مقدماتی جام جهانی حضور یافت و با کسب ۱۰ پیروزی و دو تساوی، با اقتدار به عنوان تنها نماینده قاره آسیا راهی بویندس آیرس شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ملی پوشان فوتبال ایران در آخرین دیدار خود در مرحله مقدماتی، در نوامبر سال ۱۹۷۷ به مصاف تیم ملی استرالیا رفتند که در نهایت در حضور بیش از ۹۰ هزار تماشاگر ورزشگاه آزادی حریف خود را با یک گل بدرقه کردند و برای نخستین بار جشن صعود به جام جهانی بر پا کردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ناصر حجازی، ایرج دانایی فرد، علی پروین، آندرانیک اسکندریان، حسن روشن و غفور جهانی بازیکنان تأثیر گذار تیم ملی فوتبال ایران در مرحله مقدماتی جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۱۹۹۸ فرانسه&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ملی فوتبال ایران بعد از درخشش در جام ملت‌های آسیا با هدایت محمد مایلی کهن، راهی مرحله انتخابی جام جهانی شد اما نتایج ضعیف در مرحله دوم مقدماتی باعث شد تا والدیر ویه را برزیلی سکان هدایت تیم ملی را بر عهده گیرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ایران در مرحله پایانی حذفی (پلی اف)، دوباره مقابل تیم ملی استرالیا قرار گرفت که در نهایت به لطف گل زده در خانه حریف، برای دومین بار جواز حضور در جام جهانی را کسب کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در بازی برگشت که در شهر ملبورن استرالیا برگزار شد، تیم ایران در نیمه نخست با دو گل از میزبان عقب افتاد اما در نیمه دوم با گل‌های کریم باقری و خداداد عزیزی بازی را به تساوی کشاند و گام به جام جهانی فرانسه گذاشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
احمدرضا عابد زاده، مهدی مهدوی کیا، کریم باقری، خداداد عزیزی، علی دایی و حمید استیلی، بازیکنان صاحب نام تیم ملی فوتبال ایران در این مرحله از رقابت‌ها بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۲۰۰۶ آلمان&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ملی فوتبال ایران در مرحله نخست مقدماتی با تیم‌های اردن، قطر و لائوس همگروه بود اما شکست مقابل اردن در ورزشگاه آزادی موجب شد تا برانکو ایوانکوویچ کروات جانشین همایون شاهرخی در راس کادر فنی شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ملی پوشان در دور برگشت با کسب سه پیروزی متوالی به مرحله دوم مقدماتی صعود کردند. در این مرحله از مسابقه‌ها با تیم‌های ژاپن، کره شمالی و بحرین همگروه شدند که با کسب امتیازات لازم در بازی پنجم خود با گل محمد نصرتی در ورزشگاه آزادی، راهی جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وحید طالب لو، مهدی مهدوی کیا، جواد نکونام، علی دایی، وحید هاشمیان و علی کریمی بازیکنان سرشناس تیم ملی ایران در مرحله مقدماتی بودند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۲۰۱۴ برزیل&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فدراسیون فوتبال بعد از چهار سال ناکامی در عرصه‌های مختلف، با کارلوس کی روش پرتغالی به توافق رسید تا بتواند با بهره‌گیری از تجربیات این مربی، برای چهارمین بار راهی جام جهانی شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ملی فوتبال ایران در مرحله اول انتخابی در مجموع با ۵ گل تیم ملی مالدیو را پشت سر گذاشت و راهی مرحله بعدی شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ایران در مرحله اول گروهی، با تیم‌های قطر، بحرین و اندونزی همگروه شد که در نهایت با کسب ۱۱ امتیاز به عنوان تیم نخست به مرحله بعد صعود کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ملی پوشان فوتبال ایران در مرحله دوم، با تیم‌های کره جنوبی، ازبکستان، قطر و لبنان در گروه نخست قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم ایران با کسب دو پیروزی، یک تساوی و یک شکست به کار خود در دور رفت پایان داد اما&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
امیدهای این تیم برای راهیابی به جام جهانی با شکست مقابل ازبکستان در تهران کم رنگ شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کارلوس کی روش پرتغالی بعد از این شکست، تحت فشارهای فراوانی قرار گرفت اما با تغییراتی که در شیوه بازی و ترکیب تیم به وجود آورد، سفید پوشان توانستند به دو پیروزی متوالی برابر تیم‌های ملی قطر و لبنان دست یابند تا در آستانه صعود قرار گیرند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ملی پوشان فوتبال ایران درآخرین دیدار خود در مرحله انتخابی نیز در اولسان دست به کار بزرگی زدند و با ارائه یک بازی فکورانه، منطقی و درگیرانه به یک پیروزی دلچسب دست یافتند تا ایران بلیت سفر به جام جهانی برزیل را رزور کنند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سید مهدی رحمتی، سید جلال حسینی، جواد نکونام، مجتبی جباری و رضا قوچان نژاد و اشکان دژاگه، بازیکنان تأثیرگذار تیم ملی فوتبال ایران در مرحله از رقابت‌ها بودند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:7&amp;quot;&amp;gt;سایت شفاف اتاق شیشه‌ای خبر تاریخ ۲۹خرداد۱۳۹۲[http://www.shafaf.ir/fa/news/193089/نگاهی-به-۴-دوره-حضور-تیم-ملی-در-جام-جهانی]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;۲۰۱۸روسیه&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نخستین تیم راه‌یافته از قاره آسیا و دومین تیم راه‌یافته به جام جهانی بعد از برزیل، تیم ملی فوتبال ایران بود. ایران با تنها دو گل خورده و بسته نگه‌داشتن دروازه‌اش تا رسیدن به جام جهانی رکورددار شد. تیم ملی ایران در مرحله گروهی با ۶ برد و ۴ مساوی و بدون باخت موفق به کسب ۲۲امتیاز شد و با هدایت کارلوس کی‌روش پرتغالی به روسیه رسید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نتایج تیم ملی در این مسابقات باعث شد تا برای نخستین بار در تاریخ فوتبال ایران در سیدبندی جام جهانی به سید سوم برسد.&amp;lt;ref&amp;gt;پایگاه خبری تحلیلی قزوین خبر تاریخ ۲۷ [http://www.qazvinkhabar.com/بخش-ورزشی-7/2648-بی-جام-با-جام-برجام مهر] ۱۳۹۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== المپیک ===&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;المپیک ۱۹۷۲مونیخ&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بازی‌های المپیک در سال ۱۹۷۲ و در مونیخ آلمان برگزار شد. فوتبال در این دوره برای نخستین بار به المپیک وارد شد. هدایت تیم برعهده محمد رنجبر بود. تیم ملی ایران در این مسابقات در مرحله مقدماتی در دو مسابقه خود مقابل مجارستان و دانمارک شکست خورد، اما یک پیروزی رؤیایی مقابل برزیل رقم زد و در این دیدار با نتیجه یک بر صفر به برتری رسید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;مشرق تاریخ ۲۲تیر۱۳۹۵[https://www.mashreghnews.ir/news/602211/تاریخچه-حضور-ایران-در-تمامی-ادوار-المپیک]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;المپیک ۱۹۷۶مونترال&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ایران در بازی‌های المپیک ۱۹۷۶ مونترال یکی از بزرگترین کاروان‌های خود را در مسابقات شرکت کرد. فوتبال در این دوره زیر نظر حشمت مهاجرانی به المپیک رفت و در مرحله مقدماتی با یک پیروزی مقابل کوبا و یک شکست مقابل هلند به مرحله یک‌چهارم راه یافت، اما در این مرحله ۲ بر یک شکست خورد و حذف شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== بازیکنان ==&lt;br /&gt;
* جواد نکونام (حضور در تیم ملی از سال ۲۰۰۰، ۱۳۶ بازی ملی، ۳۷ گل)&lt;br /&gt;
* حسن روشن (۱۹۷۴ تا ۱۹۸۰، ۴۸ بازی ملی، ۱۳ گل)&lt;br /&gt;
* احمدرضا عابدزاده (۱۹۸۸ تا ۱۹۹۸، ۷۹ بازی ملی، بدون گل زده)&lt;br /&gt;
* ناصر حجازی (۱۹۶۸–۱۹۸۰، ۶۲ بازی ملی، بدون گل زده)&lt;br /&gt;
* کریم باقری (از ۱۹۹۳ تا ۲۰۱۰، ۸۷ بازی ملی، ۵۰ گل ملی)&lt;br /&gt;
* خداداد عزیزی (از ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۶، ۴۷ بازی ملی، ۱۱ گل)&lt;br /&gt;
* علی پروین (از ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰، ۷۶ بازی ملی، هشت گل)&lt;br /&gt;
* مهدی مهدوی کیا (از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۹، ۱۱۱ بازی ملی، ۱۳ گل)&lt;br /&gt;
* علی کریمی (از ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۳، ۱۲۷ بازی ملی، ۳۸ گل)&lt;br /&gt;
* علی دایی (از ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۶، ۱۴۹ بازی ملی، ۱۰۹ گل)&amp;lt;ref&amp;gt;خبر گزاری دانشجویان ایران (ایسنا)[https://www.isna.ir/news/93022314902/ده-بازیکن-برتر-تاریخ-فوتبال-ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== بازیکنان فوتبال که وارد سیاست شدند ==&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;حبیب خبیری&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هما هم با تجمیع ستارگان تیم ملی جوانان و باشگاه دارایی در دهه ۵۰ مثل حمید علیدوستی و حسین فداکار و حضور احمد سجادی، سهام میرفخرایی، &#039;&#039;&#039;حبیب خبیری&#039;&#039;&#039;، احمد نقوی، هادی نراقی، محمود نقوی و… قهرمان مسابقات تهران شد.&amp;lt;ref&amp;gt;روزنامه مشرق [http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2488510]&amp;lt;/ref&amp;gt;خبر اعدام حبیب خبیری عضو تیم ملی فوتبال ایران و طرفدار سازمان مجاهدین خلق ایران، در ضمیمهٔ شمارهٔ ۲۶۱ نشریهٔ مجاهد، سازمان مجاهدین خلق ایران، به تاریخ ۱۵ شهریور ۱۳۶۴ انتشار یافت. حبیب خبیری یکی از۲۸۲ نفری نیز هست که نامش در گزارش سازمان ملل در مورد وضعیت حقوق بشر در ایران به تاریخ ۱۳ نوامبر ۱۹۸۵منتشر شده‌است. این گزارش حاوی لیستی است تحت عنوان :&amp;quot;اشخاصی که گفته می‌شود خودسرانه یا بدون محاکمه در جمهوری اسلامی اعدام شده‌اند: ۱۹۸۴–۱۹۸۵&amp;quot;.&amp;lt;ref&amp;gt;بنیاد برومند [https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/-3396/habib-khabiri]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;علا عترتی کوشالی&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علا عترتی (کوشالی) یکی از چهره‌های برتر در ورزش ایران است. علا که متولد سال ۳۲ خورشیدی بود مشابه سایر ورزشکاران خدمت سربازی را در ارتش با عضویت در تیم سرباز تهران گذراند. قبولی در کنکور ورودی برای او کسب جواز شرکت و عضویت در تیم دارایی تهران بود. علا یک سال برای ملوان بندر پهلوی بازی کرد و در رقابتی که بین پرسپولیسی‌ها و مدیریت تیم دارایی تهران درگرفت، او به خواست خود به تیم دارایی پیوست. پرسپولیس از او دلیل خواست. علا به سادگی همیشگی لب گشود و گفت من تیمی را برگزیدم که در آن ۱۷ دانشجو، دانش آموز و فارغ‌التحصیل دانشگاه‌ها فعالیت می‌کنند! او به پول، امکانات و معروفیت نه گفت. علا که دوست صومی‌ها یعنی مربیان تیم سپیدرود رشت بود همواره با وفا ماند و برایشان توپ زد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مربیان ==&lt;br /&gt;
* علی پروین&lt;br /&gt;
* منصور پورحیدری&lt;br /&gt;
* امیر قلعه نوعی&lt;br /&gt;
* فیروز کریمی.&lt;br /&gt;
* بیژن ذوالفقارنسب&lt;br /&gt;
* مجید جلالی&lt;br /&gt;
* بهمن صالح نیا&lt;br /&gt;
* حسن حبیبی&lt;br /&gt;
* فرهاد کاظمی&amp;lt;ref&amp;gt;سایت تحلیلی خبری ایران [http://www.asriran.com/fa/news/112180/پرافتخارترين-مربيان-فوتبال-باشگاهي-ايران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس|۲}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15699</id>
		<title>فوتبال در ایران</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15699"/>
		<updated>2017-12-14T09:23:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;فوتبال در ایران از یک قرن قبل شروع شده یعنی زمانیکه یک گروه انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; فوتبال به تدریج درشهرهای دیگرایران ازجمله [[بندرانزلی]] و [[بندرعباس]] در یک زمان حساس و تعیین‌کننده مطرح شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;اولین تیم فوتبال در ایران، اسپورت نام داشت که به همت برداران خان سردار شکل گرفت. به دنبال آن تیم فوتبال تهران بین سالهای ۱۹۲۱–۱۹۲۵ میلادی تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۹۷۹ و تغییراتی که در ساختار اجرایی و اموراداری فدراسیون فوتبال رخ داد، برای مدتی رقابت‌های باشگاهی سراسری به تعویق افتاد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;فدراسیون فوتبال در سال ۱۳۲۵ تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;اولین سازمان و تشکیلا ت فوتبال در ایران، «انجمن ترقی و ترویج فوتبال» بود که توسط افرادی چون ابوالفضل صدری، میرباقر عظیمی و سیدمحمد تدین که از نخستین معلمین ورزش کشور محسوب می‌شدند در سال ۱۳۰۰ شمسی تشکیل شد. انجمن ترقی و ترویج فوتبال موفق شد اولین دوره مسابقه‌های فوتبال پایتخت را بین تیم‌های حاضر در تهران در سال ۱۳۰۲ برگزار کند، مسابقاتی که تقریباً بدون وقفه هر سال انجام شد و با توسعه فوتبال در سراسر کشور و ظهور تیم‌های قدرتمند در شهرستانها به مسابقه‌های سراسری (لیگ) تبدیل گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;فدراسیون فوتبال ایران از سال ۱۹۵۸ عضو ای‌اف‌سی (AFC)می‌باشد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt; فدراسیون فوتبال ایران از سال ۱۹۴۸ عضو فیفا می‌باشد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;فوتبال زنان در ایران که فوتبال بانوان یا فوتبال دخترها نامیده‌می‌شود، از دهه ۱۳۵۰ آغاز شد. تیم فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال۱۳۸۹ در جهان جایگاه ۵۵ را به دست آورد که این جایگاه بالاتر از جایگاه فوتبال مردان ایران در آن زمان بوده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم فوتبال دختران ایران در المپیک جوانان سنگاپور ۱۳۸۹ مشارکت کرد. باشگاه تاج اولین باشگاهی بود که تصمیم به راه‌اندازی تیم فوتبال دختران گرفت، پس از آن باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز تیم فوتبال دخترانشان را تشکیل دادند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; اوایل انقلاب زنان به صورت معمولی وارد استادیوم‌ها می‌شدند اما بعد از تصویب قانون حجاب، کم‌کم زنان وارد استادیوم‌ها نشدند و بعد از آن هم دیگر آنها را به آن محیط ورزشی راه ندادند. اما این ممنوعیت هیچ‌گاه به صورت رسمی اعلام نشد. از آنجا که در فضاهای تک‌جنسیتی معمولاً ادبیاتی به کار گرفته می‌شود که مناسب بیان عمومی نیست، کم‌کم در استادیوم‌ها هم با شرایط فرهنگی نامناسبی روبه‌رو شدیم. برخی که شاهد وضعیت بحران‌آمیز استادیوم‌ها بودند، مطلوب‌شدن فضای استادیوم را وابسته به حضور زنان دانستند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot; /&amp;gt;کثر نظام‌های سیاسی می‌کوشند با ترویج نوع خاصی از اخلاق فوتبالی، نمادسازی در ورزشگاه، خلق سرودها و آهنگ‌های ورزشی، پوشش گسترده رسانه ای و غیره، از فوتبال در جهت هم گرایی ملی و در برخی موارد، نماد کارآمدی استفاده کنند. با این حال، همواره از فوتبال، به عنوان سوپاپ اطمینانی برای کنترل تنش‌ها و مخالفت‌های اجتماعی، استفاده شده‌است و در مقابل، در مواردی، سکوی ورزشگاه‌ها با اعتراضات سیاسی نیز همراه بوده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;محرومیت احسان حاج‌صفی و مسعود شجاعی بازتاب زیادی در رسانه‌های جهان داشته و از مارکا تا اکیپ و از نیویورک تایمز تا گاردین این حرف‌ها را منتشر کرده‌اند و این بیم وجود دارد به دلیل اینکه صحبت‌های انجام شده از نظر سازمانی موضع رسمی وزارت ورزش باشد، مشکلاتی برای فوتبال ایران رقم بخورد. در حالی که فدراسیون فوتبال رأساً اقدام این دو بازیکن در حضور در مسابقه پانیونیوس برابر نماینده اسرائیل را محکوم و اعلام کرد بعد از صحبت با این دو بازیکن تصمیم مقتضی را دربارهٔ آنها اعمال خواهد کرد ورود داورزنی به موضوع حضور حاج‌صفی و شجاعی مقابل حریفی از اسرائیل و محرومیت آنها از دعوت به تیم ملی حساسیت‌ها در قبال این اتفاق را بیش از پیش کرد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot; /&amp;gt;در سال ۹۰ افشاگری‌های مختلفی دربارهٔ وضعیت مدارس فوتبال صورت گرفت و یکی از افرادی که در این زمینه اطلاعاتی را در اختیار رسانه‌ها قرار داد، ناصر فریاد شیران بود. او بعد از گذشت یکسال معتقد است که به هیچ عنوان صحبت‌های مطرح شده در این زمینه مورد توجه مسئولان قرار نگرفته‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:6&amp;quot; /&amp;gt;موضوع فساد در فوتبال چند سالی است که مطرح شده‌است اما مشخص نیست به چه دلیل به جز چند مربی فوتبال که برای مدتی از فعالیت محروم شدند اسامی دیگر افرادی که این نماینده مجلس از آنها صحبت می‌کند علنی نشده و فقط هر از گاهی از ابعاد این پرونده صحبت می‌شود. پرونده فساد در فوتبال مربوط به تبانی و رشوه در لیگ ایران است که منجر به محرومیت برخی داوران و مربیان شده و گفته می‌شود رسیدگی به آن ادامه دارد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:7&amp;quot; /&amp;gt;فساد در فوتبال ایران عیان است و نمی‌شود آن را انکار کنیم. علی دایی&#039;&#039;&#039;،&#039;&#039;&#039; خداداد عزیزی، علی کریمی، مهدی هاشمی نسب و سایر پیشکسوتانی که در هفته‌های اخیر دربارهٔ فساد صحبت کرده‌اند جزء افرادی هستند که همیشه در کلامشان صداقت وجود داشته‌است و بدون دلیل حرف نمی‌زنند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:8&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه فوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
=== ورود فوتبال به ایران ===&lt;br /&gt;
تاریخ شروع فوتبال در ایران، به حدود یک قرن پیش بازمی‌گردد یعنی زمانیکه یک گروه انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;پس از حفر اولین چاه نفت در «مسجد سلیمان» به سال ۱۹۰۸، فوتبال به شکل جدی در این شهر دنبال گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
چندی بعد همین اتفاق در «[[بوشهر]]» افتاد. شهروندان انگلیسی در اوقات فراغت با هیجان رودروی تیم‌های محلی کشورمان می‌ایستادند والبته این رقابت‌ها بیشترحالت تفریحی داشت. فوتبال به تدریج درشهرهای دیگرایران ازجمله بندرانزلی و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیین‌کننده مطرح شد. قبل از شروع جنگ جهانی اول(۱۹۱۴) فوتبال در مدرسه آلمانی‌ها بازی می‌شد، اما بعد از خاتمه جنگ، کالج آمریکایی‌ها در تهران پیگیراین ورزش شد. همچنین مسابقاتی بین اعضای سفارتخانه‌های اروپایی درایران پایه‌ریزی و دنبال گردید. گسترش منظم فوتبال درادامه، مرزهای شهرهایی چون آبادان و مشهد را نیز درنوردید و جوانان بیشتری را به سوی این رشته ورزشی جلب کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;سایت تبیان پنجشنبه ۱۳۸۱/۱۲/۲۲&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:تیم ملی فوتبال ایران .jpg|بندانگشتی|273x273پیکسل|تیم ملی فوتبال ایران ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اولین تیم فوتبال ===&lt;br /&gt;
اولین تیم فوتبال در ایران، اسپورت نام داشت که به همت برداران خان سردار شکل گرفت. به دنبال آن تیم فوتبال تهران بین سالهای ۱۹۲۱–۱۹۲۵ میلادی تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;سایت فدراسیون فوتبال ایران&amp;lt;/ref&amp;gt;تیم منتخب اتحادیه کارگران تحت عنوان تیم تهران اولین سفر برون مرزی که جنبه غیررسمی داشت را به «[[بادکوبه]]» انجام داد. البته حاصل ۳ بازی فوتبالیست‌های آن موقع کشورمان، ۳ شکست پیاپی با نتایج ۴ بر یک، ۳ بر صفرو ۲ بر صفر بود. درسپتامبر۱۹۴۱(شهریور ۱۳۲۰)، تیم ملی فوتبال ایران اولین بازی رسمی خود را در برابر افغانستان و در کابل برگزار کرد، مسابقه ای که به تساوی بدون گل انجامید&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پس از انقلاب ۵۷ ===&lt;br /&gt;
پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۹۷۹ و تغییراتی که در ساختار اجرایی و اموراداری فدراسیون فوتبال رخ داد، برای مدتی رقابت‌های باشگاهی سراسری به تعویق افتاد. این امر تا شروع لیگ قدس که در آن تیم‌های منتخب استان‌های کشور حضور داشتند، ادامه یافت&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱. فدراسیون فوتبال درایران&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۴۸ مسابقات بازی‌های المپیک قرار بود در لندن برگزار شود و ایران برای اولین بار جهت شرکت در بازی‌های المپیک اعلام آمادگی کرد اما پیش شرط حضور در این مسابقات داشتن فدراسیون‌های ورزشی مستقل بود و بنابراین فدراسیون‌ها و از جمله فدراسیون فوتبال در سال ۱۳۲۵ تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;باشگاه خبرنگاران جوان تاریخ ۱۳۹۱/۴/۱۷&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسابقات دوره ای ==&lt;br /&gt;
اولین سازمان و تشکیلا ت فوتبال در ایران، «انجمن ترقی و ترویج فوتبال» بود که توسط افرادی چون ابوالفضل صدری، میرباقر عظیمی و سیدمحمد تدین که از نخستین معلمین ورزش کشور محسوب می‌شدند در سال ۱۳۰۰ شمسی تشکیل شد.&lt;br /&gt;
[[پرونده:جام تخت جمشید و قهرمان آن .jpg|بندانگشتی|جام تخت جمشید لیگ سراسری ایران قبل از انقلاب ۵۷]]&lt;br /&gt;
از این سال به بعد انجمن هر ساله در کنار ثبت نام باشگاه‌ها و تیم‌های جدید، برگزاری مسابقه‌های فوتبال را بر عهده گرفت و با تدوین و ترجمه «قوانین فوتبال» در جهت ایجاد نظم و قانونمند کردن فوتبال در ایران گام برداشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انجمن ترقی و ترویج فوتبال موفق شد اولین دوره مسابقه‌های فوتبال پایتخت را بین تیم‌های حاضر در تهران در سال ۱۳۰۲ برگزار کند، مسابقاتی که تقریباً بدون وقفه هر سال انجام شد و با توسعه فوتبال در سراسر کشور و ظهور تیم‌های قدرتمند در شهرستانها به مسابقه‌های سراسری (لیگ) تبدیل گردید. این انجمن تا سال ۱۳۱۳ که با تشکیل «انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی» از سوی دولت وقت، جای خود را به آن داد، اعزام اولین تیم منتخب ایران به بادکوبه شوروی، برگزاری دوازده دوره مسابقات فوتبال باشگاه‌های تهران، انتشار اولین رساله قوانین فوتبال در ایران و ثبت نزدیک به ۵۰ باشگاه فوتبال در سراسر کشور را در کارنامه خود داشت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تیم ملی فوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:تصویری از تیم ملی فوتبال ایران قبل از ا نقلاب ۵۷.jpg|بندانگشتی|تیم ملی فوتبال ایران دردهه پنجاه ]]&lt;br /&gt;
نخستین تشکیلا ت ورزش ایران در سال ۱۳۱۲ با تشکیل «انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی» زیر نظر وزارت معارف (فرهنگ) به وجود آمد و از این تاریخ تمامی برنامه‌ها و مسابقه‌های ورزشی مدارس و آموزشگاه‌ها را زیر نظر گرفت. انجمن ترقی و ترویج فوتبال نیز کم‌کم در انجمن تربیت بدنی ادغام شد و فعالیت‌های آن به مدارس محدود گردید. سازمان یافتن ورزش ایران به رشد آن در کشور کمک شایانی نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۳۱۹ به منظور شرکت ورزشکاران ایرانی در بازی‌های المپیک، نخستین گام‌ها برای تشکیل فدراسیون‌های ورزشی از جمله فدراسیون فوتبال برداشته شد و از این سال فوتبال کشور عملاً زیر نظر این فدراسیون که مجمع فوتبال خوانده می‌شد، قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مجمع در سال‌های اشغال ایران، اداره فوتبال را در سخت‌ترین شرایط به عهده داشت و توانست از حضور ارتش متفقین در ایران بهره گرفته و با برگزاری یک سری مسابقه‌های فوتبال بین تیم‌های این ارتش و تیم‌های داخلی تنور فوتبال ایران را همچنان داغ نگه دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین مجمع فوتبال موفق شد در سال ۱۳۲۰ امکان اولین سفر رسمی [[تیم ملی ایران]] را به خارج از کشور فراهم آورد و این تیم را به افغانستان گسیل دارد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عضویت درکنفدراسیون فوتبال آسیا ==&lt;br /&gt;
فدراسیون فوتبال ایران از سال ۱۹۵۸ عضو ای‌اف‌سی (AFC)می‌باشد. فدراسیون فوتبال ایران همچنین عضو مؤسس فدراسیون فوتبال غرب آسیا در سال ۲۰۰۱ بوده‌است، نهادی که در سال ۲۰۱۴ از عضویت آن خارج شد و با اقدام به تأسیس فدراسیون فوتبال مرکز آسیا به عضویت آن درآمد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عضویت در فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:فدراسیون جهانی فوتبال.jpg|بندانگشتی|آرم فدراسیون جهانی فوتبال فیفا ]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فدراسیون فوتبال ایراناز سال ۱۹۴۸ عضو فیفا می‌باشد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زنان در فوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
فوتبال زنان در ایران که فوتبال بانوان یا فوتبال دخترها نامیده‌می‌شود، از دهه ۱۳۵۰ آغاز شد؛ در حالی که تاریخچه فوتبال در ایران به سال‌های آغازین سده ۱۴ خورشیدی (سده کنونی) بازمی‌گردد. تیم فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال۱۳۸۹ در جهان جایگاه ۵۵ را به دست آورد که این جایگاه بالاتر از جایگاه فوتبال مردان ایران در آن زمان بوده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:تیم فوتبال زنان .jpg|بندانگشتی|تصویری از یک تیم باشگاهی فوتبال زنان قبل از انقلاب ۵۷]]&lt;br /&gt;
تیم فوتبال دختران ایران در المپیک جوانان سنگاپور ۱۳۸۹ مشارکت کرد. این بازی‌ها با مسابقه ایران مقابل ترکیه افتتاح شد. سپ بلاتر در استادیوم تماشاچی این بازی بود، وی پس از بازی از مشاهده دختران فوتبالیست ایرانی ابراز خوشحالی کرد و گفت: «به عنوان رئیس فدراسیون بین‌المللی معتقدم که درهای فوتبال باید روی همه فرهنگ‌های جهان باز باشد. این هدف فوتبال است که همه دختران در همه جای دنیا فوتبال بازی کنند.» او همچنین انتقاداتی نسبت به کلاه بازیکنان ایرانی، و تفاوت آن با عکس‌هایی که فدراسیون فوتبال ایران قبلاً منشر کرده بود، داشت&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اشگاه تاج اولین باشگاهی بود که تصمیم به راه‌اندازی تیم فوتبال دختران گرفت، پس از آن باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز تیم فوتبال دخترانشان را تشکیل دادند. اما تیم فوتبال زنان تاج برتری پیشتازانه خود را نسبت به بقیه تیم‌ها همچنان حفظ کرده بود و از نظر فنی و تکنیکی تیم موفقی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
باتوجه به افزایش مربیان زن آموزش دیده و افزایش تعداد علاقه‌مندان به فوتبال زنان، فدراسیون فوتبال نخستین تیم ملی فوتبال زنان را در ایران تشکیل داد. هرچند که مشکلات بسیار زیادی در این زمینه وجود داشت و شرایط حاکم بر فوتبال زنان، شرایط سخت و دشواری بود. برای مثال باوجود اینکه ایران دارای تیم ملی زنان بود، در اولین رقابت‌های جام ملت‌های زنان آسیا و اقیانوسیه که در پیش بود حضور نیافت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:9&amp;quot;&amp;gt;https://iranwire.com/fa/blogs/846/6994&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ممانعت از حضور زنان در ورزشگاه‌ها ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:زنان و محدویتهای حضور در ورزشگاهها.jpg|بندانگشتی|عدم حضور زنان در ورزشگاهها ]]&lt;br /&gt;
قبل از انقلاب و همچنین اوایل انقلاب زنان به صورت معمولی وارد استادیوم‌ها می‌شدند اما بعد از تصویب قانون حجاب، کم‌کم زنان وارد استادیوم‌ها نشدند و بعد از آن هم دیگر آنها را به آن محیط ورزشی راه ندادند. اما این ممنوعیت هیچ‌گاه به صورت رسمی اعلام نشد. از آنجا که در فضاهای تک‌جنسیتی معمولاً ادبیاتی به کار گرفته می‌شود که مناسب بیان عمومی نیست، کم‌کم در استادیوم‌ها هم با شرایط فرهنگی نامناسبی روبه‌رو شدیم. برخی که شاهد وضعیت بحران‌آمیز استادیوم‌ها بودند، مطلوب‌شدن فضای استادیوم را وابسته به حضور زنان دانستند. به عقیده این افراد با آزادشدن ورود زنان، فضای فرهنگی استادیوم هم بهتر خواهد شد. از سوی دیگر ورود زنان به استادیوم هم وارد مطالبات خود خانم‌ها شد. برای مثال یکی از دختران دانشجوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۶۳ شرط بسته بود که آن زمان وارد استادیوم می‌شود. این خانم آن‌قدر مقابل در استادیوم شیرودی ایستاد و با مسئولان صحبت و اصرار کرد که او را به قسمت وی‌آی‌پی بردند و گفتند همان گوشه طوری که کسی او را نبیند، بازی را تماشا کند. آن زمان برخوردها با زنان هنوز حذفی نشده و با زنانی که مایل به حضور در استادیوم بودند، محترمانه برخورد می‌شد. بعد از حضور این دانشجو در این بازی با افرادی که اجازه ورود این خانم را داده بودند، برخورد شد. در واقع رسماً از همان وقت ورود زن‌ها ممنوعیت پیدا کرد. با افزایش برخوردها هم دختران علاقه‌مند به فوتبال با لباس مبدل به ورزشگاه می‌آمدند. به خاطر دارم سال ۱۳۷۵ در ورزشگاه آزادی همراه آقای مهدی اربابی، رئیس هیئت فوتبال وقت استان تهران و مسئول برگزاری مسابقات لیگ، خانمی را از بین تماشاچی‌ها شناسایی کردند. یکی از مأموران با تندی با او برخورد کرد و دختر با مقاومت زیاد مقابل مأمور ایستاده بود. خدابیامرز آقای شیرازی، خبرنگار شبکه خبر که در سقوط هواپیمای ۳۳۰ شهید شدند، از این صحنه فیلم‌برداری کرد و با اصرار نیروی انتظامی قول داد این فیلم را منتشر نکند. مقامات بالاتر هم با فردی که آن زن را مورد ضرب‌وشتم قرار داده بود، برخورد کردند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;http://www.sharghdaily.ir/News/138518/تاریخچه-ممنوعیت-زنان-از-ورزشگاه-شیرودی-تا-آزادی&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فوتبال و سیاست ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:فوتبال و سیاست .jpg|بندانگشتی|فوتبال و سیاست ]]&lt;br /&gt;
اکثر نظام‌های سیاسی می‌کوشند با ترویج نوع خاصی از اخلاق فوتبالی، نمادسازی در ورزشگاه، خلق سرودها و آهنگ‌های ورزشی، پوشش گسترده رسانه ای و غیره، از فوتبال در جهت هم گرایی ملی و در برخی موارد، نماد کارآمدی استفاده کنند. با این حال، همواره از فوتبال، به عنوان سوپاپ اطمینانی برای کنترل تنش‌ها و مخالفت‌های اجتماعی، استفاده شده‌است و در مقابل، در مواردی، سکوی ورزشگاه‌ها با اعتراضات سیاسی نیز همراه بوده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;[http://econews.com/fa/content/653099 خبرگزاری اقتصادی ایران - رابطه فوتبال و سیاست در ایران] ۲۰ اردیبشهت ۱۳۹۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سادگی بازی فوتبال و درک آسان آن، دیوار تخصصی ورود به آن را کوتاه کرده و به اشتباه، این اجازه را به افراد داده تا با هر سطحی از تخصص و دانش، به فوتبال علاقه‌مند شوند و در مورد آن اظهارنظر کنند. نهادینه شدن چنین تفکری در فرهنگ مدیریت فوتبال ایران، زمینه تخصص زدایی و خانه نشینی صاحبان واقعی فوتبال را فراهم آورده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جریان مالی و رسانه ای فوتبال، آن را به قدرتی تبدیل کرده‌است که میزان و کیفیت آن، توجه بسیاری از سیاستمداران را به خود جلب کرده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زیرا آن‌ها به دنبال بررسی اهداف، موشکافی شخصیتی و چرایی سیاستمداران نیستند؛ از نظر آنان، تأیید و حمایت بازیکنان مورد علاقه شان کافی است. از این رو، این نوع حمایت سیاسی که فارغ از اندیشه‌های ریشه دار سیاسی است، بسیار سست و گذرا است و تنها زمینه ایجاد اعتماد به نفس کاذب در سیاستمداران را فراهم می‌آورد. نمونه چنین اعتماد به نفسی را می‌توان در کاندید شدن برخی روسای سازمان تربیت بدنی کشور در انتخابات ریاست جمهوری جست و جو کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== برجسته‌ترین دخالت سیاست در فوتبال ایران ===&lt;br /&gt;
[[پرونده:محرومیت سیاسی ورزشکاران .jpg|بندانگشتی|محرومیت سیاسی در فوتبال ایران ]]&lt;br /&gt;
محرومیت احسان حاج‌صفی و مسعود شجاعی بازتاب زیادی در رسانه‌های جهان داشته و از مارکا تا اکیپ و از نیویورک تایمز تا گاردین این حرف‌ها را منتشر کرده‌اند و این بیم وجود دارد به دلیل اینکه صحبت‌های انجام شده از نظر سازمانی موضع رسمی وزارت ورزش باشد، مشکلاتی برای فوتبال ایران رقم بخورد. در حالی که فدراسیون فوتبال رأساً اقدام این دو بازیکن در حضور در مسابقه پانیونیوس برابر نماینده اسرائیل را محکوم و اعلام کرد بعد از صحبت با این دو بازیکن تصمیم مقتضی را دربارهٔ آنها اعمال خواهد کرد ورود داورزنی به موضوع حضور حاج‌صفی و شجاعی مقابل حریفی از رژیم اشغالگر قدس و محرومیت آنها از دعوت به تیم ملی حساسیت‌ها در قبال این اتفاق را بیش از پیش کرد. فیفا همواره بر این نکته تأکید داشته که در فدراسیون‌های زیرمجموعه خود نباید دخالتی از سوی سران سیاسی در تصمیمات اتخاذ شده وجود داشته باشد، حتی در این راه با هیچ فدراسیون عضو شوخی ندارد تا جایی که الان برخی کشورها سال‌هاست از سوی فدراسیون جهانی تعلیق و از حضور در رقابت‌های رسمی محروم شده‌اند؛ بنابراین با اتفاقات اخیر که اتفاقاً بازتاب گسترده‌ای نیز در محافل خبری معتبر دنیا داشت حالا این حساسیت که دخالت در فوتبال ایران وجود دارد، نزد سران فیفا بیشتر نیز شده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot;&amp;gt;خبر ورزشی تلاش فدراسیون برای ازفرار ازشائبه دخالت سیاست درفوتبال [http://www.khabarvarzeshi.com/p/129868]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فساد و اختلاس درفوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
در سال ۹۰ افشاگری‌های مختلفی دربارهٔ وضعیت مدارس فوتبال صورت گرفت و یکی از افرادی که در این زمینه اطلاعاتی را در اختیار رسانه‌ها قرار داد، ناصر فریاد شیران بود. او بعد از گذشت یکسال معتقد است که به هیچ عنوان صحبت‌های مطرح شده در این زمینه مورد توجه مسئولان قرار نگرفته‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ناصر فریاد شیران با حضور در غرفه ورزش ایرانی در نوزدهمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، اظهار داشت: «بعد از آن صحبت‌ها برخی دستگاه‌ها مانند مجلس با من تماس گرفتند و پرسیدند که برای صحبت‌هایم سند دارم که من هم به آنها اعلام کردم این چنین است و حرفهایم مستند بوده اما در نهایت اتفاق خاصی رخ نداد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی ادامه داد: «سه ماه پیش بود که در برنامه ورزشی رادیو با اجرای مازیار ناظمی شرکت کردم. موضوع بحث هم فساد در فوتبال بود و همان روز من در یکی از نشریات ورزشی مطلبی خواندم دربارهٔ اینکه مربی ۱۵ فوتبالیست نوجوان را وادار به تجاوز به یکدیگر کرده‌است. به همین دلیل این مطلب را با خودم به این برنامه بردم. در همان برنامه شیرازی رئیس هیئت فوتبال تهران هم میهمان تلفنی بود و من از او پرسیدم آیا این مطلب را خوانده‌اید که شیرازی پاسخ داد خیر اما این کار را خواهم کرد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مدیر اسبق آکادمی فوتبال باشگاه استقلال تصریح کرد: «همان زمان هم گفتم که بسیاری از تیم‌های پایه باشگاه‌های فوتبال کشور خرید و فروش می‌شوند. یعنی عده ای می‌آیند تیم‌های نوجوانان، جوانان یا امید باشگاه‌ها را با مبلغ ۸۰ یا ۱۰۰ میلیون می‌خرند و سپس در روزنامه‌ها برای تست در این تیم‌ها آگهی می‌دهند. برای هر تست از هر بازیکن مبالغی از ۵ هزار تومان تا ۲۰ هزار تومان اخذ می‌شود و این افراد در زمان همین تست‌ها کل هزینه انجام شده را درمی‌آورند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فریاد شیران می‌گوید: «بسیاری از این افراد، سالم نیستند. تصور کنید بازیکنی از شهرستان به تهران می‌آید، در خانه ای به او چایی داده می‌شود و این فرد از هوش می‌رود. سپس به او تجاوز می‌شود و از آن فیلم و عکس گرفته می‌شود. بدین ترتیب بازیکنی که ممکن است یک استعداد فوتبالی با ۱۴–۱۵ سال سن باشد اسیر دست این افراد می‌شود و هر کاری که آنها بخواهند را انجام می‌دهد و به هر تیمی که بگویند می‌رود.»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:6&amp;quot;&amp;gt;ایران گلوبال فسادفوتبال ایران به بازیکنان نوجوان تجاوز می‌کنند ۲۲آذر۱۳۹۶[http://www.iranglobal.info/node/11848]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وضوع فساد در فوتبال چند سالی است که مطرح شده‌است اما مشخص نیست به چه دلیل به جز چند مربی فوتبال که برای مدتی از فعالیت محروم شدند اسامی دیگر افرادی که این نماینده مجلس از آنها صحبت می‌کند علنی نشده و فقط هر از گاهی از ابعاد این پرونده صحبت می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پرونده فساد در فوتبال مربوط به تبانی و رشوه در لیگ ایران است که منجر به محرومیت برخی داوران و مربیان شده و گفته می‌شود رسیدگی به آن ادامه دارد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:7&amp;quot;&amp;gt;اتاق خبر اسامیچهره‌های سرشناس درپرونده فساددرفوتبال ایران ۹مهر۱۳۹۴[https://www.manoto.news/news/kpw5rl/news19330]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:فساد و اختلاس درفوتبال ایران .jpg|بندانگشتی|317x317پیکسل|فساد و اختلاس درفوتبال ایران ]]&lt;br /&gt;
علیرضا اکبر پور در گفتگو با خبرنگار مهر، در رابطه با وضعیت تیم‌های پایه ای که در سطح استان تهران فعالیت می‌کنند، گفت: امکانات که در حد زیر صفر است. باشگاه ها در تیم‌های پایه‌ها هیچ خرجی نمی‌کنند و سرمایه‌گذاری صورت نمی‌گیرد. باشگاه‌ها باید سرمایه‌گذاری کنند و خرج کنند تا بازیکنان خوب تحویل بگیرند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی افزود: من خودم در آکادمی باشگاه استقلال بودم. باشگاه یک دست لباس به تیم‌های پایه زوری می‌داد و هنگامی هم که ما اعتراض می‌کردیم، می‌گفتند خودتان بروید و این امکانات را تهیه کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مربی تیم‌های پایه استقلال تصریح کرد: ما سالم کار کردیم اما در سطح فوتبال پایه واقعاً فساد زیادی وجود دارد. عامل این فسادها هم مدیریت باشگاه‌ها هستند که هیچ اهمیتی به پایه‌ها نمی‌دهند.&amp;lt;ref&amp;gt;خبرگزاری مهر عامل فساددرفوتبال پایه مدیران هستند ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۶[https://www.mehrnews.com/news/3963146/عامل-فساد-درفوتبال-پایه-مدیران-هستند-دنبال-والدین-پولدار-می-گردند]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی دایی در پستی اینستاگرامی: «مطمئناً فساد در فوتبال وجود دارد و بارها در این باره صحبت کردم. البته فقط در فوتبال نیست و همه جا وجود دارد و فوتبال ما هم بخشی از جامعه است.&amp;lt;ref&amp;gt;خبر فوری دایی: جلوی گردن کلفتها می‌ایستم و کوتاه هم نمی‌آیم۲۱ آبان ۱۳۹۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انتصاب افراد سیاسی غیرمتخصص در حوزه فوتبال محور بعدی است که طبق آن افراد سیاسی فاقد تجربه مرتبط با حوزه فوتبال در فدراسیون و انتصاب مدیران عامل در باشگاه‌ها منصوب شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سخنگوی کمیسیون اصل۹۰ مجلس اظهار داشت: منابع مالی غیرشفاف و ارتزاق از بیت‌المال هم در فدراسیون و هم در باشگاه‌ها مشهود است، طبق این بخش از گزارش حدود هزار میلیارد تومان سالانه در لیگ برتر و لیگ دسته یک از بیت‌المال هزینه می‌شود و به غیر از سه باشگاه استقلال اهواز، پدیده شاندیز و گسترش فولاد تبریز سایر باشگاه‌ها، دولتی یا شبه دولتی هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«محور بعدی گزارش اینکه نقل و انتقالات بازیکنان بدون نظارت است که این نقل و انتقالات به واسطه مدیران عامل به صورت مستقیم با بازیکنان و مربیان و یا ارتباط مربیان با بازیکنان همچنین بخش ایجنت‌های کددار و نقش گروه‌های متفرقه در نقش ایجنت‌های غیررسمی شامل خبرنگاران، پیشکسوتان، کارمندان و … انجام می‌شود.»&amp;lt;ref&amp;gt;سایت دانا جزئیات پرونده «فساد در فوتبال ایران»۱۷ خرداد ۱۳۹۴[http://vananews.com/fa/news/2961/جزییات-پرونده-فساد-در-فوتبال-ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فساد در فوتبال عیان است و نمی‌توانیم آن را انکار کنیم. علی دایی، خداداد عزیزی، علی کریمی، مهدی هاشمی نسب و سایر پیشکسوتانی که در هفته‌های اخیر دربارهٔ فساد صحبت کرده‌اند جزء افرادی هستند که همیشه در کلامشان صداقت وجود داشته‌است و بدون دلیل حرف نمی‌زنند. مطمئناً فردی مانند علی کریمی که سال‌ها در بطن فوتبال بوده‌است بارها این مسائل را به چشم دیده‌است و البته من هم فسادهای حاکم در فوتبال را به بارها دیده‌ام و با آن برخورد کردم. همیشه هم برای مبارزه با این فساد داد زده اما به نظر می‌رسد گوش شنوایی وجود ندارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مربیانی در فوتبال ما حضور دارند که حال آدم از رفتارهای آن‌ها بد می‌شود. این افراد تنها دنبال منافع خودشان هستند و جالب این جاست هر سال هم بدون هیچ مشکلی فعالیت می‌کنند. مهدی تاج و علی کفاشیان حدود ۹ سال است که مدیریت فوتبال را در دست دارند اما در بسیاری از مواقع روی مافیای این رشته سرپوش گذاشته‌اند. به نظر می‌رسد دایره ای در این فوتبال وجود دارد که افراد حاضر در آن به هم نان قرض می‌دهند و این تابوی زشت باید شکسته شود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:8&amp;quot;&amp;gt;باشگاه خبرنگاران جوان میناوند فساد در فوتبال ایران ریشه دوانده‌است ۲۴ آبان ۱۳۹۶[http://www.yjc.ir/fa/news/6319185/میناوند-فساد-در-فوتبال-ایران-ریشه-دوانده-است-برخی-در-پی-سنگ-اندازی-در-مسیر-پرسپولیس-هستند]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس|۱|اندازه=ریز}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
* باشگاه خبرنگاران جوان &lt;br /&gt;
* سایت تبیان &lt;br /&gt;
* سایت فدراسیون فوتبال ایران &lt;br /&gt;
* خبرگزاری اقتصادی ایران &lt;br /&gt;
* خبر ورزشی &lt;br /&gt;
* ایران گلوبال&lt;br /&gt;
* خبرگزاری مهر &lt;br /&gt;
* سایت دانا&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF_%D9%88_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15697</id>
		<title>پرونده:فساد و اختلاس درفوتبال ایران .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF_%D9%88_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15697"/>
		<updated>2017-12-14T09:11:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;فساد و اختلاس درفوتبال ایران&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15696</id>
		<title>پرونده:محرومیت سیاسی ورزشکاران .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15696"/>
		<updated>2017-12-14T09:08:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;محرومیت سیاسی ورزشکاران&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA_.jpg&amp;diff=15695</id>
		<title>پرونده:فوتبال و سیاست .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D9%88_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA_.jpg&amp;diff=15695"/>
		<updated>2017-12-14T09:06:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;فوتبال و سیاست&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7.jpg&amp;diff=15693</id>
		<title>پرونده:زنان و محدویتهای حضور در ورزشگاهها.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7.jpg&amp;diff=15693"/>
		<updated>2017-12-14T09:04:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;عدم حضور زنان در ورزشگاهها&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15692</id>
		<title>پرونده:تیم فوتبال زنان .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15692"/>
		<updated>2017-12-14T09:00:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تیم فوتبال باشگاه پرسپولیس&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84.jpg&amp;diff=15691</id>
		<title>پرونده:فدراسیون جهانی فوتبال.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84.jpg&amp;diff=15691"/>
		<updated>2017-12-14T08:56:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;فیفا&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7_%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%DB%B5%DB%B7.jpg&amp;diff=15689</id>
		<title>پرونده:تصویری از تیم ملی فوتبال ایران قبل از ا نقلاب ۵۷.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%82%D8%A8%D9%84_%D8%A7%D8%B2_%D8%A7_%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%DB%B5%DB%B7.jpg&amp;diff=15689"/>
		<updated>2017-12-14T08:54:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;تصویر تیم ملی فوتبال ایران&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%A7%D9%85_%D8%AA%D8%AE%D8%AA_%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%D9%88_%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%86_.jpg&amp;diff=15687</id>
		<title>پرونده:جام تخت جمشید و قهرمان آن .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D8%A7%D9%85_%D8%AA%D8%AE%D8%AA_%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF_%D9%88_%D9%82%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D9%86_.jpg&amp;diff=15687"/>
		<updated>2017-12-14T08:48:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;جام تخت جمشید لیگ سراسری فوتبال ایران&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15686</id>
		<title>پرونده:تیم ملی فوتبال ایران .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%DB%8C%D9%85_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_.jpg&amp;diff=15686"/>
		<updated>2017-12-14T08:44:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; تصویر قدیمی از تیم ملی فوتبال ایران&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15289</id>
		<title>ورزش در ایران</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15289"/>
		<updated>2017-12-13T21:23:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; &lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ورزش در ایران&#039;&#039;&#039; از عهد باستان تا دوران معاصر با آداب اجتماعی ایرانیان گره خورده بود. ایرانیان از دوران کهن، مردمانی بلندطبع، پاک‌سرشت، نیرومند و توانا بودند. تمام ایرانیان از کودکی تا سنین بلوغ و پس از آن، به یادگیری تیراندازی، پرتاب نیزه، شمشیربازی و اسب‌سواری می‌پرداختند. تاریخ نویس معروف [[گزنفون]] دربازه تعلیم و تربیت ایرانیان می‌نویسد : &amp;lt;blockquote&amp;gt;دسته‌اى از جوانان كه در شهر ساكن هستند به همان تمريناتى كه در ايام طفوليت عادت نموده‌اند،يعنى تيراندازى و نيزه‌پرانى اشتغال مى‌ورزند. در بين جوانان، در اين قبيل آزمايش‌ها رقابت بسيار وجود دارد. برخى از اوقات اين رقابت‌ها به صورت مسابقه در ملأ‌عام به نمايش گذاشته مى شود وجوايزى بين برندگان مسابقه توزيع مى‌نمايند. قبيله‌اى كه در بين افراد خود بيشتر از اين جوانان ممتاز در علم و چابكى و مهارت و رشادت و اطاعت داراست، مورد ستايش و تمجيد قرارمى‌گيرد و مربيانى كه آنان را بار‌آورده‌اند و همچنين معلمانى كه در اوان طفوليت آنها را شايسته و مستعد اين ترقيات ساخته‌اند نيز مورد تمجيد و تحسين عامه قرار مى‌گيرند&amp;lt;ref&amp;gt;[http://pdf.tarikhema.org/PDF/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B2%D9%86%D9%81%D9%88%D9%86/ کورش نامه نوشته گزنفون ترجمه رضا مشایخی]  صفحه۹&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;تربیت بدنی در ابتدای ورود اسلام  چندان مورد توجه نبود. تمرین به صورت گروهی در زمین ویژه و در زورخانه همراه با موسیقی (طبل و ضرب) انجام می‌شد. ورزش و تفریحات سالم پس از فتح ایران توسط اعراب، مدتی از پهنه‌ی زندگی اجتماعی کنار رفت؛ ولی این دوران رکود و سکون چندان نپایید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;مطالعة تطبیقی تاریخ تربیت بدنی و ورزش ایران، قبل و پس از اسلام سایت راز خون تاریخ ۳۰شهریور۱۳۹۲&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از حدود قرن پنجم هجری به‌بعد، جماعتی از درویشان و [[اهل تصوف]] سازمان وسیعی نظیر احزاب امروزی به‌وجود آوردند که به آنها [[عیاران]] و جوانمردان میگفتند. جوانمردان به ورزشهای بدنی اهمیت تمام می‌دادند. آنها در رشته‌های کشتی، تیراندازی و شمشیربازی تمرین می‌کردند. در دوران [[صفویه]] کم‌کم پهلوانان از عیاران جدا می‌شوند. پهلوانان بیشتر به کشتی‌گیری در حضور بزرگان، سرداران و مردم شهرها می‌پردازند. اساس کار، آمادگی بدن و دانستن فنون بدنکاری بوده‌است. از زمانی که استفاده از «باروت» و سلاح آتشین پیش‌آمد، پهلوانی هم مفهوم کهن خود را از دست داد و از جنگاوری کاملاً جدا گردید، اگرچه روحیه‌ی آزادمنشی، دفع ظلم، حمایت از بینوایان، راستگویی و درستکاری در بین پهلوانان باقی ماند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt; تاریخچه پهلوانان پس از حمله مغول از «[[پوریای ولی]]» پهلوان نامدار و عارف بزرگ، آغاز و به جهان‌پهلوان [[غلامرضا تختی]] پایان می‌یابد، تاریخچه‌ای سرشار از صفا و صمیمیت و صدق و وفا که دستمایه و پایه کار ورزش جدید ایران گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روش تعلیم و تربیت جوانان ==&lt;br /&gt;
تمام ایرانیان از کودکی تا سنین بلوغ و پس از آن، به یادگیری تیراندازی، پرتاب نیزه، شمشیربازی و اسب‌سواری می‌پرداختند. گزنفون، مورخ و متفکر یونانی که در عهد [[هخامنشیان]] به ایران سفر کرده‌است، راجع به روش تعلیم و تربیت جوانان در آن دوره چنین می‌نویسد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«اطفال به‌مکتب می‌رفتند تا ادب بیاموزند و رؤسا و مراقبینشان اکثر اوقات روز مراقب حال آنان بودند و قضاوت و عدالت را میان آنها مجری می‌داشتند… اطفال از خانهٌ خود نان و سبزی و هم‌چنین ظرفی برای نوشیدن آب می‌آوردند. هروقت تشنه می‌شدند آب از رودخانه می‌آشامیدند. علاوه بر این، تیراندازی و پرتاب نیزه اجباری بود»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;کورش‌نامه، صفحه۶ و صفحه‌های بعد&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;سپس اضافه می‌کند:&amp;lt;blockquote&amp;gt;اطفال پس از سن بلوغ، به مراقبت بناهای دولتی و خدمات عمومی می‌پرداختند… در این موقع کمان و ترکشی در کمر و شمشیری در غلاف یا خنجری همراه خود داشتند. علاوه بر این سپری از نی و دو نیزه با خود برمی‌داشتند که یکی را پرتاب کنند و دیگری را در صورت ضرورت به‌دست گیرند. جوانان را عادت می‌دهند که صبح زود از خواب برخیزند، از تحمل سرما و گرما بیمی به‌خود راه ندهند، به‌پیاده‌روی عادت کنند، در اسب‌سواری ماهر باشند و بر گردهٌ اسب تیراندازی کنند و در پرتاب نیزه در حین تاخت، جلد و چالاک باشند. پارسیها… دارای جامه‌هایی به‌غایت ساده هستند و در رسوم و آداب صحبت خیلی ساده و عاری از تجملات می‌باشند».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;هرودت درمورد ورزش در ایران باستان مینویسد: ایرانیان از پنج سالگی تا بیست سالگی سه چیز را می آموختند: &lt;br /&gt;
* سواری &lt;br /&gt;
* تیر و کمان &lt;br /&gt;
* راستگویی&amp;lt;ref&amp;gt;سایت تبیان تاریخ ۱۳۹۳/۸/۲۱&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خصوصیات اجتماعی ==&lt;br /&gt;
[[استرابون]] هم در وصف خصوصیات اجتماعی پارسیان می‌گوید:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«جوانان قبل از طلوع آفتاب برمی‌خیزند… آنها را به دسته‌های ۵۰نفری تقسیم می‌کنند و هردسته را به پسر… یک والی می‌سپارند، و او به آنها تعلیماتی می‌دهد و از آنها می‌پرسد و آنها را به کارهای دشوار و تحمل مشکلات عادت می‌دهد.&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;غذای روزانهٌ‌جوانان بعد از ورزش، نان و شیرینی و بولاق و نمک و عسلی است که می‌پزند و آشامیدنشان همان آب است. هنگام شکار از پشت اسب زوبین را به‌طرف شکار پرتاب می‌کنند یا تیر از کمان یا سنگ از فلاخن رها می‌کنند»&amp;lt;ref&amp;gt;استرابون، مورخ یونانی (۶۳قبل‌از میلاد تا ۲۰بعداز میلاد)&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;این جملات افلاطون نیز حکایت از روحیهٌ ورزشکاری و سلحشوری ایرانیان در عهد باستان دارد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«ایرانیان فرزندان زمینی سخت و ناهموارند. زمین سخت و ناهموار، مادر درشتی و سختی است و نژادی نیرومند و توانا می‌پرورد که می‌تواند در زیر آسمان زندگی کند و بی‌خواب و خورش، روزها به‌سر برد و با دشمنان بجنگد»&amp;lt;ref&amp;gt;افلاطون، قوانین، ترجمهٌ دکتر محمود صناعی (مجلهٌ سخن، صفحه۱۲۸۱)&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;هرودوت دربارهٌ روشهای پرورش کودکان و جوانان ایرانی می‌نویسد:&amp;lt;ref&amp;gt;امیرمهدی بدیع، یونانیان و بربرها، ترجمهٌ احمد آرام، صفحه۵۲ و ۵۴&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;«ایرانیان از ۵سالگی تا ۲۰سالگی به فرزندان خود جز سه‌چیز نمی‌آموزند: اسب‌دوانی، تیراندازی، راستگویی… دروغگویی ننگین‌ترین عمل است»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;در اوستا، از خداوند، سلامتی و تندرستی و زورمندی خواسته شده، چنان‌که مثلاً در یشتها آمده‌است: &amp;lt;blockquote&amp;gt;«بشود که تو ای سروش مقدس زیبا، به مرکبهای ما قوت و به بدنهای ما صحت بخشی، تا بتوانیم دشمنان خود را از دور کشف نماییم و هماوردان را رانده، دشمنان بداندیش کین‌توز را به یک ضربت شکست دهیم»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;یشتها، جلد اول، صفحهٌ۵۵۱&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیتهای ورزشی بعد از اسلام ==&lt;br /&gt;
تربیت بدنی در ابتدای ورود اسلام مورد تأکید نبود.تمرین به صورت گروهی در زمین ویژه انجام می‌شد. تمرین به صورت گروهی در زمین و در زورخانه همراه با موسیقی (طبل و ضرب) انجام می‌شد.ورزش و تفریحات سالم پس از فتح ایران توسط اعراب، مدتی از پهنهٌ زندگی اجتماعی کنار رفت؛ ولی این دوران رکود و سکون چندان نپایید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسلمانان ایرانی با انگیزه دفاع از مکتب اسلامی بر علیه اسلام منحرف اموی و عباسی شوریدند و در این مبارزه از تمرین جسمانی، تربیت بدنی و ورزش بهره گرفتند. برای مثال در فرقه اسماعیلیان، حسن صباح از مذهب به عنوان ابزاری جهت اجباری کردن ورزش استفاده نمود تا مردان خود را برای میدان نبرد کارآزموده کند. هدف اصلی او از ورزش تقویت بنیه نظامی فداییان بود، اما به تبع آن صحت و سلامت جسم و زمینه تفریح و سرگرمی سالم نیز فراهم می‌شد. زورخانه نیز در دوران مغول‌ها وسعت یافت. توسعه‌ی زورخانه بدین دلیل شتاب گرفت که پس از کشتار جبارانه حکام جور مغول بهترین تجمع‌گاه مردم به شمار می‌رفت. در این مکان که با صوفی‌گری همراه بود، تعالیم آسمانی قرآن کریم و اسلام رواج داشت. تلفیق ورزش در زورخانه با اصول اسلام همچون پوریای ولی پرورانید که در جوانمردی و مردانگی در جهان ورزش بی‌نظیر بوده است. پس از اسلام ورزش‌هایی از قبیل اسب سواری، تیراندازی و کشتی که از دوران باستان در ایران رواج داشت، همچنان اجرا می‌شد. علاوه بر آن، ورزش پهلوانی یا ورزش باستانی در این زمان با تلفیق با تصوف شکل کامل‌تری پیدا کرد و در سرتاسر کشور توسعه یافت. حکیم [[ابوالقاسم فردوسی]] در شاهنامه در موارد مختلف به ارزش نیرو و نتایج ورزش اشاره می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|زنیرو بود مرد را راستی|زسستی کژی آید و کاستی}}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انواع ورزشها ==&lt;br /&gt;
در قرن چهارم و پنجم ورزشهای گوناگونی در ایران در بین جوانان رایج شد. پادشاهان آل‌بویه به امر ورزش توجه داشتند و ورزشکاران را تشویق می‌کردند. در کتاب حکایة &amp;lt;ref&amp;gt;حکایة ابی‌القاسم (ص۱۰۷)&amp;lt;/ref&amp;gt;نام سیزده نوع شنا ذکر شده‌است. از میان پادشاهان غزنوی، مسعود خود از ورزشکاران بنام بود و به ورزشهای سنگین و کشتی گرفتن و برداشتن وزنه‌های سنگین و مخصوصاً به شکار دلبستگی داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن‌سینا، در کتاب قانون، ورزشهای زیر را شرح داده‌است:&lt;br /&gt;
# کشتی&lt;br /&gt;
# دویدن و راهپیمایی&lt;br /&gt;
# تیراندازی&lt;br /&gt;
# شمشیربازی&lt;br /&gt;
# اسب‌سواری&lt;br /&gt;
# چوگان‌بازی&lt;br /&gt;
# بدن‌سازی&lt;br /&gt;
# شنا&lt;br /&gt;
در دوران بعد از اسلام، عیاران و جوانمردان به امر ورزش و قهرمانی علاقه و دلبستگی زیادی نشان می‌دادند و معمولاً نیروی بدنی و توانایی خویش را در خدمت منافع مردم زحمتکش قرار می‌دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عیاران و جوانمردان ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:Antoin Sevruguin zoorkhaneh.jpg |بندانگشتی|ورزش باستانی درایران ]]&lt;br /&gt;
از حدود قرن پنجم هجری به‌بعد، جماعتی از درویشان و اهل تصوف سازمان وسیعی نظیر احزاب امروزی به‌وجود آوردند و نظرات و عقاید خود را در «فتوت‌نامه» ها منعکس می‌کردند. برخی از نسخه‌های این فتوت‌نامه‌ها هنوز باقی هستند. خلاصهٌ اعتقادات این جماعت، پیروی از اعمال پسندیده و ترک کارهای زشت و کوشش در تزکیهٌ نفس و صفای ذهن است: «فتوت را سه مرتبه است: اول سخا، که هرچه دارد از هیچ‌کس واندارد؛ دوم صفا، که سینه را از کبر و کینه پاک و پاکیزه سازد؛ و مرتبهٌ آخر وفاست که هم با خلق نگه دارد، هم با خدا». هر کس مظهر این صفات باشد، او را «فتی» می‌گویند. به‌عقیدهٌ آنها، حضرت ابراهیم خلیل اولین نقطهٌ دایرهٌ فتوت و حضرت علی آخرین فرد برجستهٌ این سلسله می‌باشد. هر دسته از اهل فتوت، از پیر یا شیخی که به او دست ارادت می‌دادند، پیروی می‌کردند. شرایط ارادت پنج بود: اول توبه به صدق، دوم ترک علائق دنیایی، سوم دل‌با زبان راست داشتن، چهارم پیروی کامل، پنجم در آرزو بر خود بستن».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جوانمردان، دارای لباس و وصله و تاجهای مخصوص و رنگارنگ بوده‌اند که به مجموع آنها «لباس‌الفتوة» می‌گفتند اما چیزی که بیشتر نمایندهٌ این جماعت بود، شلوار مخصوصی بود که برپا می‌کردند. عده‌ای از جوانمردان قبل از قرن پنجم هجری در ایران و عراق به‌عنوان مجاهد و جنگجو به‌جنگ و مبارزه مشغول بودند، ولی به‌مرور، عقاید دیرین خود را از دست دادند، و جمعی از آنان عیاری و راهزنی را پیشهٌ خود ساختند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از آن‌جا که آیین فتوت و جوانمردی در قرنهای پنجم و ششم در میان قشرهای زحمتکش ایران طرفداران زیادی داشت، بعضی از حکمرانان آن زمان برای استفاده‌های سیاسی به لباس آنها درمی‌آمدند. خلیفة الناصر لدین‌الله، در سال۵۷۸، به‌دست مالک بن‌عبدالجبار شلوار فتوت پوشید. وی برای ایران و سلاطین اطراف شلوار فتوت فرستاد. از بین آنان، سلطان عزالدین کیکاووس، پادشاه سلجوقی روم، ازجمله کسانی بود که دعوت او را پذیرفت و لباس فتوت به‌تن کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کتاب داستانهای عامیانهٌ فارسی، دکتر محجوب می‌نویسد: «نخستین سلسلهٌ مستقل حکومت ایران (صفاریان) را عیاران تشکیل دادند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این عیاران در حالی که لباس و ساز جنگی درستی نداشتند، می‌جنگیدند. فقط لنگی بر میان می‌بستند و سر را در خودهایی که صورت آنان را تا چشم می‌پوشانید، نهان می‌کردند… سازمانهای این گروه بسیار منظم بود. هر ۱۰تن عیار یک سرپرست داشتند که عریف نامیده می‌شد، و هر ده تن عریف یک نقیب داشتند و هر ده نفر نقیب یک قائد (سرهنگ) و هر ده قائد یک امیر…&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;دکتر ابراهیم باستانی‌پاریزی، یعقوب لیث، صفحه‌های ۴۴ تا ۴۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:کشتی پهلوانی.jpg|بندانگشتی|کشتی پهلوانی]]&lt;br /&gt;
جوانمردان به ورزشهای بدنی اهمیت تمام می‌دادند. آنها در رشته‌های کشتی، تیراندازی و شمشیربازی تمرین می‌کردند. «روزها به‌کار می‌پرداختند و در دفع ظلم عمال دولت از ضعفا و مستمندان و حمایت از یاران و اهل محل خویش اهتمام می‌ورزیدند، و شبها مداخل خویش را در مجالس مخصوص که محل اخی و جایگاه تجمع شبانه فتیان بود و آن را «لنگر» یا «زاویه» می‌خواندند، خرج می‌کردند… و پس از تناول غذا به‌رقص و سماع می‌نشستند»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.majzooban.org/fa/index.php/2016-01-21-08-43-04/16365-2017-09-16-11-23-24 جلوه‌های تصوف، فتوت و مذهب تشیع در ورزش باستانی و زورخانه‌ای ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کتاب سمک‌عیار برمی‌آید، جوانمردی و عیاری حدومرز ندارد. جوانمردان باید از مردی و مردانگی، چیزی فروگذار نکنند. «اگر زنی جوانمردی کند، مرد آن است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌طوری که از داستان سمک عیار برمی‌آید، گاه زنان و دختران نیز در صف عیاران و جوانمردان داخل می‌شدند، و به کارهای بزرگ دست می‌زدند، چنان‌که دختر کانون، سپهسالار شهر ماچین، عیاری پیشه ساخت و با مردان به جنگ و نبرد برخاست: «… نیکو گفت تو دختر کانونی، پدر خود را با برادر بکشتی، روزافزون گفت: من همانم و تو را نیز بکشم… گفت: ای دختر، شرم نداری که دودمان آلوده کردی و بر پدر و برادر بیرون آمدی و ایشان را بکشتی و با عیارپیشگان دست یکی کردی؟ ترا خود نام و ننگ نیست؟ می‌بایستی که زن پهلوان بودی، و در پس پرده نشسته بودی و فرمان دادی؟ تو چرا عیارپیشگی می‌کنی؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روزافزون گفت: ای پهلوان، اگر پدر و برادر بکشتم سزاوار بودند، که هرکه کار ناواجب کند او را بکشند و برآن برایشان بیرون آمدم که ناجوانمردی کردند… نام نیکو در جهان بهتر از بدنامی… من آن دخترم که مردان عالم را در پیش من همچون زنان شرم باید داشت که کاری زشت کند… و گفتی زن پهلوانی بودی و در پس پرده نشسته بودی و فرمان می‌دادی، زن باید که با ستر بود و پاکدامن و پرهیزکار، چه در میان صدهزار مرد و چه در پس پرده»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot;&amp;gt;سمک عیار، جلد یک، جزء ۲، صفحهٔ ۱۶۸&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه جمعیت فتیان (جوانمردان) پس از حملهٌ مغول در سراشیبی انحطاط افتاد، تا جایی که لنگرها و زاویه‌ها، که روزگاری مرکز جوانمردان پاکدامن بود، محل تجمع ماجراجویان و عناصر فاسد اجتماع گردید، اما سنتهای جوانمردان دربین کلیهٌ قشرها جامعهٌ ایرانی باقی ماند تا در دوران معاصر دوباره زنده گشت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دوران صفویه ==&lt;br /&gt;
در دوران صفویه کم‌کم پهلوانان از عیاران جدا می‌شوند. پهلوانان بیشتر به کشتی‌گیری در حضور بزرگان، سرداران و مردم شهرها می‌پردازند. اساس کار آمادگی بدن و دانستن فنون بدنکاری بوده‌است. جهان‌پهلوان «محمد ابوسعید» در شهر هرات جوانی را برمی‌گزیند که بلندقامت و سالم بوده و شوق پهلوان شدن را داشته‌است. چهار ماه اول به ساختن بدن او می‌پردازد تا نرم شود. در چهار ماه دوم کشتی‌گیری را آغاز می‌کرد و طبق برنامه با ده‌تن از پهلوانان کشتی می‌گرفت. استاد نقایص او را می‌دید و برطرف می‌ساخت. این شاگرد، که «درویش محمد» نام داشت، در چهارماههٌ سوم با کیسهٌ پر از شن ۲۰۰من، که پر از شن نمناک بود، تمرین می‌کرد. پس از یک‌سال مردی آماده و کارآزموده شد. در باغ «هرات» که حوضی بزرگ داشت و آن را برای کشتی‌گیری خشک کرده بودند، با رقیب خود که پهلوانی صاحب‌نام بود «علی روستای» روبه‌رو شد و در حضور «سلطان حسین بایقرا» بر حریف کهنه‌کار خود، که آوازه‌ای بلند داشت، پیروز شد. این واقعه در قرن نهم هجری اتفاق می‌افتد. «سلطان حسین بایقرا» که ناظر بر این کشتی بوده‌است، رو به پهلوان علی روستای کرده و می‌گوید «ای پهلوان حاضری که بازهم درگیر شده و کشتی بگیری. چون سه‌نوبت دستور است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بعد «پهلوان درویش» را حاضران غرق در سکهٌ طلا می‌سازند و او همهٌ آن درآمد را به رقیب شکست‌خورده می‌بخشد. درویش‌محمد عنوان پهلوان پهلوانان را می‌یابد و مزد درایت استاد خود پهلوان ابوسعید و طاقت و پشتکار خود را می‌گیرد. او سخت کوشید ونسبت به هیچ مسئله‌ای بی‌توجهی نکرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشتی را در گذشته تنها با یک شکست تمام‌شده تلقی نمی‌کردند و اگر رقیب شکست‌خورده می‌خواست، می‌توانست یک نوبت دیگر بخت خود را بیازماید و چنان‌چه به‌پیروزی می‌رسید، حق داشت برای روشن شدن نتیجه برای بارسوم به صحنه برود. چنان‌که رستم، قهرمان اسطوره‌ای ایران، نیز پس از زمین‌خوردن توسط سهراب چنین کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;ایران‌زمین|۴۳|۷۴/۰۱/۰۱|۹۵/۰۳/۹۵|&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پهلوانان عصر جدید ==&lt;br /&gt;
از زمانی که استفاده از «باروت» و سلاح آتشین پیش‌آمد، پهلوانی هم مفهوم کهن خود را از دست داد و از جنگاوری کاملاً جدا گردید، اگرچه روحیهٌ آزادمنشی، دفع ظلم، حمایت از بینوایان، راستگویی و درستکاری در بین پهلوانان باقی ماند. در عصر قاجاریه مردان بزرگی در زورخانه‌ها پرورش یافتند. گود زورخانه‌ها را شاید بر همان سیاق حوض بزرگ باغ هرات، گود و چندضلعی ساخته‌اند.[[پرونده:جهان پهلوان تختی .jpg|بندانگشتی|&lt;br /&gt;
جهان پهلوان تختی با بازوبند پهلوانی&lt;br /&gt;
]]پهلوان ابراهیم حلاج (یزدی بزرگ) مردی ساده‌دل بود و پهلوان اکبر خراسانی زیرک و اهل زدوخورد. در پیری پهلوان یزدی، پهلوان خراسانی دست‌بردار از سر او نبود، تا جایی که علاءالدوله دو بازوبند تهیه می‌کند و یکی را به بازوی یزدی و دیگری را به بازوی اکبر خراسانی می‌بندد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پهلوان یزدی و پهلوان خراسانی، باید از پهلوان ابوالقاسم قمی، اصغر نجار بروجردی، علی میرزای همدانی، سیدمحمدعلی مسجد حوضی، محمد یزدی (یزدی کوچک) و صادق قمی نام برد (زمان ناصرالدین‌شاه). در آن‌زمان پهلوان ابوالقاسم قمی و پهلوان محمد یزدی رقیب و قدر بوده‌اند. در میدان ارک، این‌دو کشتی می‌گیرند و پهلوان ابوالقاسم در خاک یزدی می‌نشیند و کتف او آسیب می‌بیند. همه اینان که نام بردیم، به رسم آن روزگاران جلو سرها را می‌تراشیدند و پشت سر و کناره‌های گوش را باقی می‌گذاردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از تبریز، کاشان، تهران، قزوین، کرمانشاهان، یزد و خراسان پهلوانان نامدار و بلندمرتبه‌ای برخاستند. در شمیران هم مردان بزرگی بودند که رقیب تهرانیها و سایر پهلوانان بودند که از میانشان می‌توان شیرحسین شمیرانی، حاج‌آقا تجریشی و قربان تجریشی را نام برد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در زورخانه‌ها مردان کارکشته و روشن‌بین راه داشتند. خصلتهای پهلوانی و ارزشهای انسانی که سرلوحهٌ مکتب جوانمردان بود، در همه‌جا ادامه داشت. پهلوانان دست یکدیگر را می‌فشارند و درعین دوستی و رفاقت، قدرت خود را به‌رخ می‌کشند. پهلوان «میرزا باقر دراندرونی» از مردان پاک‌نهاد، قوی و فوق‌العاده کاردان بوده‌است. در تقوا بی‌بدیل و در نیرومندی کم‌نظیر بود. در نزدیکیهای «دراندرون» در خیابان ناصریه، مغازه سقط‌فروشی داشته‌است. هرروز ظهر برای او یک مجمعه (مجموعه) از آشپزخانهٌ شاهی غذا می‌آوردند. او بدون آن‌که به آن غذا دست بزند آن را به فقیران و مستمندان می‌داد. میرزا باقر مردان بزرگ و نمونه‌های فراوانی تربیت کرد. ازجمله «محمدصادق بلورفروش».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تاریخچه پهلوانان پس از حمله مغول از «پوریای ولی» پهلوان نامدار و عارف بزرگ، آغاز و به جهان‌پهلوان غلامرضا تختی پایان می‌یابد، تاریخچه‌ای سرشار از صفا و صمیمیت و صدق و وفا که دستمایه و پایه کار ورزش جدید ایران گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نگارخانه ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
پرونده:کشتی آزاد.jpg&lt;br /&gt;
پرونده:شنا.jpg|&lt;br /&gt;
پرونده:شمیشیربازی.jpg|&lt;br /&gt;
پرونده:دوومیدانی.jpg|&lt;br /&gt;
پرونده:چوگان.jpg|&lt;br /&gt;
پرونده:تیراندازی.jpg|&lt;br /&gt;
پرونده:اسب سواری.jpg|&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس |۱|اندازه =ریز}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
# کورش نامه نوشته گزنفون ترجمه رضا مشایخی&lt;br /&gt;
# یعقوب لیث صفاری دکتر ابراهیم باستانی پاریزی &lt;br /&gt;
# سمک عیار&lt;br /&gt;
# قوانین افلاطون ترجمه دکتر محمود صناعی&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15288</id>
		<title>ورزش در ایران</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15288"/>
		<updated>2017-12-13T21:15:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; &lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ورزش در ایران&#039;&#039;&#039; از عهد باستان تا دوران معاصر با آداب اجتماعی ایرانیان گره خورده بود. ایرانیان از دوران کهن، مردمانی بلندطبع، پاک‌سرشت، نیرومند و توانا بودند. تمام ایرانیان از کودکی تا سنین بلوغ و پس از آن، به یادگیری تیراندازی، پرتاب نیزه، شمشیربازی و اسب‌سواری می‌پرداختند. تاریخ نویس معروف [[گزنفون]] دربازه تعلیم و تربیت ایرانیان می‌نویسد : &amp;lt;blockquote&amp;gt;دسته‌اى از جوانان كه در شهر ساكن هستند به همان تمريناتى كه در ايام طفوليت عادت نموده‌اند،يعنى تيراندازى و نيزه‌پرانى اشتغال مى‌ورزند. در بين جوانان، در اين قبيل آزمايش‌ها رقابت بسيار وجود دارد. برخى از اوقات اين رقابت‌ها به صورت مسابقه در ملأ‌عام به نمايش گذاشته مى شود وجوايزى بين برندگان مسابقه توزيع مى‌نمايند. قبيله‌اى كه در بين افراد خود بيشتر از اين جوانان ممتاز در علم و چابكى و مهارت و رشادت و اطاعت داراست، مورد ستايش و تمجيد قرارمى‌گيرد و مربيانى كه آنان را بار‌آورده‌اند و همچنين معلمانى كه در اوان طفوليت آنها را شايسته و مستعد اين ترقيات ساخته‌اند نيز مورد تمجيد و تحسين عامه قرار مى‌گيرند&amp;lt;ref&amp;gt;[http://pdf.tarikhema.org/PDF/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B2%D9%86%D9%81%D9%88%D9%86/ کورش نامه نوشته گزنفون ترجمه رضا مشایخی]  صفحه۹&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;تربیت بدنی در ابتدای ورود اسلام  چندان مورد توجه نبود. تمرین به صورت گروهی در زمین ویژه و در زورخانه همراه با موسیقی (طبل و ضرب) انجام می‌شد. ورزش و تفریحات سالم پس از فتح ایران توسط اعراب، مدتی از پهنه‌ی زندگی اجتماعی کنار رفت؛ ولی این دوران رکود و سکون چندان نپایید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;مطالعة تطبیقی تاریخ تربیت بدنی و ورزش ایران، قبل و پس از اسلام سایت راز خون تاریخ ۳۰شهریور۱۳۹۲&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از حدود قرن پنجم هجری به‌بعد، جماعتی از درویشان و [[اهل تصوف]] سازمان وسیعی نظیر احزاب امروزی به‌وجود آوردند که به آنها [[عیاران]] و جوانمردان میگفتند. جوانمردان به ورزشهای بدنی اهمیت تمام می‌دادند. آنها در رشته‌های کشتی، تیراندازی و شمشیربازی تمرین می‌کردند. در دوران [[صفویه]] کم‌کم پهلوانان از عیاران جدا می‌شوند. پهلوانان بیشتر به کشتی‌گیری در حضور بزرگان، سرداران و مردم شهرها می‌پردازند. اساس کار، آمادگی بدن و دانستن فنون بدنکاری بوده‌است. از زمانی که استفاده از «باروت» و سلاح آتشین پیش‌آمد، پهلوانی هم مفهوم کهن خود را از دست داد و از جنگاوری کاملاً جدا گردید، اگرچه روحیه‌ی آزادمنشی، دفع ظلم، حمایت از بینوایان، راستگویی و درستکاری در بین پهلوانان باقی ماند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt; تاریخچه پهلوانان پس از حمله مغول از «[[پوریای ولی]]» پهلوان نامدار و عارف بزرگ، آغاز و به جهان‌پهلوان [[غلامرضا تختی]] پایان می‌یابد، تاریخچه‌ای سرشار از صفا و صمیمیت و صدق و وفا که دستمایه و پایه کار ورزش جدید ایران گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روش تعلیم و تربیت جوانان ==&lt;br /&gt;
تمام ایرانیان از کودکی تا سنین بلوغ و پس از آن، به یادگیری تیراندازی، پرتاب نیزه، شمشیربازی و اسب‌سواری می‌پرداختند. گزنفون، مورخ و متفکر یونانی که در عهد [[هخامنشیان]] به ایران سفر کرده‌است، راجع به روش تعلیم و تربیت جوانان در آن دوره چنین می‌نویسد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«اطفال به‌مکتب می‌رفتند تا ادب بیاموزند و رؤسا و مراقبینشان اکثر اوقات روز مراقب حال آنان بودند و قضاوت و عدالت را میان آنها مجری می‌داشتند… اطفال از خانهٌ خود نان و سبزی و هم‌چنین ظرفی برای نوشیدن آب می‌آوردند. هروقت تشنه می‌شدند آب از رودخانه می‌آشامیدند. علاوه بر این، تیراندازی و پرتاب نیزه اجباری بود»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;کورش‌نامه، صفحه۶ و صفحه‌های بعد&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;سپس اضافه می‌کند:&amp;lt;blockquote&amp;gt;اطفال پس از سن بلوغ، به مراقبت بناهای دولتی و خدمات عمومی می‌پرداختند… در این موقع کمان و ترکشی در کمر و شمشیری در غلاف یا خنجری همراه خود داشتند. علاوه بر این سپری از نی و دو نیزه با خود برمی‌داشتند که یکی را پرتاب کنند و دیگری را در صورت ضرورت به‌دست گیرند. جوانان را عادت می‌دهند که صبح زود از خواب برخیزند، از تحمل سرما و گرما بیمی به‌خود راه ندهند، به‌پیاده‌روی عادت کنند، در اسب‌سواری ماهر باشند و بر گردهٌ اسب تیراندازی کنند و در پرتاب نیزه در حین تاخت، جلد و چالاک باشند. پارسیها… دارای جامه‌هایی به‌غایت ساده هستند و در رسوم و آداب صحبت خیلی ساده و عاری از تجملات می‌باشند».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;هرودت درمورد ورزش در ایران باستان مینویسد: ایرانیان از پنج سالگی تا بیست سالگی سه چیز را می آموختند: &lt;br /&gt;
* سواری &lt;br /&gt;
* تیر و کمان &lt;br /&gt;
* راستگویی&amp;lt;ref&amp;gt;سایت تبیان تاریخ ۱۳۹۳/۸/۲۱&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خصوصیات اجتماعی ==&lt;br /&gt;
[[استرابون]] هم در وصف خصوصیات اجتماعی پارسیان می‌گوید:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«جوانان قبل از طلوع آفتاب برمی‌خیزند… آنها را به دسته‌های ۵۰نفری تقسیم می‌کنند و هردسته را به پسر… یک والی می‌سپارند، و او به آنها تعلیماتی می‌دهد و از آنها می‌پرسد و آنها را به کارهای دشوار و تحمل مشکلات عادت می‌دهد.&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;غذای روزانهٌ‌جوانان بعد از ورزش، نان و شیرینی و بولاق و نمک و عسلی است که می‌پزند و آشامیدنشان همان آب است. هنگام شکار از پشت اسب زوبین را به‌طرف شکار پرتاب می‌کنند یا تیر از کمان یا سنگ از فلاخن رها می‌کنند»&amp;lt;ref&amp;gt;استرابون، مورخ یونانی (۶۳قبل‌از میلاد تا ۲۰بعداز میلاد)&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;این جملات افلاطون نیز حکایت از روحیهٌ ورزشکاری و سلحشوری ایرانیان در عهد باستان دارد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«ایرانیان فرزندان زمینی سخت و ناهموارند. زمین سخت و ناهموار، مادر درشتی و سختی است و نژادی نیرومند و توانا می‌پرورد که می‌تواند در زیر آسمان زندگی کند و بی‌خواب و خورش، روزها به‌سر برد و با دشمنان بجنگد»&amp;lt;ref&amp;gt;افلاطون، قوانین، ترجمهٌ دکتر محمود صناعی (مجلهٌ سخن، صفحه۱۲۸۱)&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;هرودوت دربارهٌ روشهای پرورش کودکان و جوانان ایرانی می‌نویسد:&amp;lt;ref&amp;gt;امیرمهدی بدیع، یونانیان و بربرها، ترجمهٌ احمد آرام، صفحه۵۲ و ۵۴&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;«ایرانیان از ۵سالگی تا ۲۰سالگی به فرزندان خود جز سه‌چیز نمی‌آموزند: اسب‌دوانی، تیراندازی، راستگویی… دروغگویی ننگین‌ترین عمل است»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;در اوستا، از خداوند، سلامتی و تندرستی و زورمندی خواسته شده، چنان‌که مثلاً در یشتها آمده‌است: &amp;lt;blockquote&amp;gt;«بشود که تو ای سروش مقدس زیبا، به مرکبهای ما قوت و به بدنهای ما صحت بخشی، تا بتوانیم دشمنان خود را از دور کشف نماییم و هماوردان را رانده، دشمنان بداندیش کین‌توز را به یک ضربت شکست دهیم»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;یشتها، جلد اول، صفحهٌ۵۵۱&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیتهای ورزشی بعد از اسلام ==&lt;br /&gt;
تربیت بدنی در ابتدای ورود اسلام مورد تأکید نبود.تمرین به صورت گروهی در زمین ویژه انجام می‌شد. تمرین به صورت گروهی در زمین و در زورخانه همراه با موسیقی (طبل و ضرب) انجام می‌شد.ورزش و تفریحات سالم پس از فتح ایران توسط اعراب، مدتی از پهنهٌ زندگی اجتماعی کنار رفت؛ ولی این دوران رکود و سکون چندان نپایید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسلمانان ایرانی با انگیزه دفاع از مکتب اسلامی بر علیه اسلام منحرف اموی و عباسی شوریدند و در این مبارزه از تمرین جسمانی، تربیت بدنی و ورزش بهره گرفتند. برای مثال در فرقه اسماعیلیان، حسن صباح از مذهب به عنوان ابزاری جهت اجباری کردن ورزش استفاده نمود تا مردان خود را برای میدان نبرد کارآزموده کند. هدف اصلی او از ورزش تقویت بنیه نظامی فداییان بود، اما به تبع آن صحت و سلامت جسم و زمینه تفریح و سرگرمی سالم نیز فراهم می‌شد. زورخانه نیز در دوران مغول‌ها وسعت یافت. توسعه‌ی زورخانه بدین دلیل شتاب گرفت که پس از کشتار جبارانه حکام جور مغول بهترین تجمع‌گاه مردم به شمار می‌رفت. در این مکان که با صوفی‌گری همراه بود، تعالیم آسمانی قرآن کریم و اسلام رواج داشت. تلفیق ورزش در زورخانه با اصول اسلام همچون پوریای ولی پرورانید که در جوانمردی و مردانگی در جهان ورزش بی‌نظیر بوده است. پس از اسلام ورزش‌هایی از قبیل اسب سواری، تیراندازی و کشتی که از دوران باستان در ایران رواج داشت، همچنان اجرا می‌شد. علاوه بر آن، ورزش پهلوانی یا ورزش باستانی در این زمان با تلفیق با تصوف شکل کامل‌تری پیدا کرد و در سرتاسر کشور توسعه یافت. حکیم [[ابوالقاسم فردوسی]] در شاهنامه در موارد مختلف به ارزش نیرو و نتایج ورزش اشاره می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|زنیرو بود مرد را راستی|زسستی کژی آید و کاستی}}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انواع ورزشها ==&lt;br /&gt;
در قرن چهارم و پنجم ورزشهای گوناگونی در ایران در بین جوانان رایج شد. پادشاهان آل‌بویه به امر ورزش توجه داشتند و ورزشکاران را تشویق می‌کردند. در کتاب حکایة &amp;lt;ref&amp;gt;حکایة ابی‌القاسم (ص۱۰۷)&amp;lt;/ref&amp;gt;نام سیزده نوع شنا ذکر شده‌است. از میان پادشاهان غزنوی، مسعود خود از ورزشکاران بنام بود و به ورزشهای سنگین و کشتی گرفتن و برداشتن وزنه‌های سنگین و مخصوصاً به شکار دلبستگی داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن‌سینا، در کتاب قانون، ورزشهای زیر را شرح داده‌است:&lt;br /&gt;
# کشتی&lt;br /&gt;
# دویدن و راهپیمایی&lt;br /&gt;
# تیراندازی&lt;br /&gt;
# شمشیربازی&lt;br /&gt;
# اسب‌سواری&lt;br /&gt;
# چوگان‌بازی&lt;br /&gt;
# بدن‌سازی&lt;br /&gt;
# شنا&lt;br /&gt;
در دوران بعد از اسلام، عیاران و جوانمردان به امر ورزش و قهرمانی علاقه و دلبستگی زیادی نشان می‌دادند و معمولاً نیروی بدنی و توانایی خویش را در خدمت منافع مردم زحمتکش قرار می‌دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عیاران و جوانمردان ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:Antoin Sevruguin zoorkhaneh.jpg |بندانگشتی|ورزش باستانی درایران ]]&lt;br /&gt;
از حدود قرن پنجم هجری به‌بعد، جماعتی از درویشان و اهل تصوف سازمان وسیعی نظیر احزاب امروزی به‌وجود آوردند و نظرات و عقاید خود را در «فتوت‌نامه» ها منعکس می‌کردند. برخی از نسخه‌های این فتوت‌نامه‌ها هنوز باقی هستند. خلاصهٌ اعتقادات این جماعت، پیروی از اعمال پسندیده و ترک کارهای زشت و کوشش در تزکیهٌ نفس و صفای ذهن است: «فتوت را سه مرتبه است: اول سخا، که هرچه دارد از هیچ‌کس واندارد؛ دوم صفا، که سینه را از کبر و کینه پاک و پاکیزه سازد؛ و مرتبهٌ آخر وفاست که هم با خلق نگه دارد، هم با خدا». هر کس مظهر این صفات باشد، او را «فتی» می‌گویند. به‌عقیدهٌ آنها، حضرت ابراهیم خلیل اولین نقطهٌ دایرهٌ فتوت و حضرت علی آخرین فرد برجستهٌ این سلسله می‌باشد. هر دسته از اهل فتوت، از پیر یا شیخی که به او دست ارادت می‌دادند، پیروی می‌کردند. شرایط ارادت پنج بود: اول توبه به صدق، دوم ترک علائق دنیایی، سوم دل‌با زبان راست داشتن، چهارم پیروی کامل، پنجم در آرزو بر خود بستن».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جوانمردان، دارای لباس و وصله و تاجهای مخصوص و رنگارنگ بوده‌اند که به مجموع آنها «لباس‌الفتوة» می‌گفتند اما چیزی که بیشتر نمایندهٌ این جماعت بود، شلوار مخصوصی بود که برپا می‌کردند. عده‌ای از جوانمردان قبل از قرن پنجم هجری در ایران و عراق به‌عنوان مجاهد و جنگجو به‌جنگ و مبارزه مشغول بودند، ولی به‌مرور، عقاید دیرین خود را از دست دادند، و جمعی از آنان عیاری و راهزنی را پیشهٌ خود ساختند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از آن‌جا که آیین فتوت و جوانمردی در قرنهای پنجم و ششم در میان قشرهای زحمتکش ایران طرفداران زیادی داشت، بعضی از حکمرانان آن زمان برای استفاده‌های سیاسی به لباس آنها درمی‌آمدند. خلیفة الناصر لدین‌الله، در سال۵۷۸، به‌دست مالک بن‌عبدالجبار شلوار فتوت پوشید. وی برای ایران و سلاطین اطراف شلوار فتوت فرستاد. از بین آنان، سلطان عزالدین کیکاووس، پادشاه سلجوقی روم، ازجمله کسانی بود که دعوت او را پذیرفت و لباس فتوت به‌تن کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کتاب داستانهای عامیانهٌ فارسی، دکتر محجوب می‌نویسد: «نخستین سلسلهٌ مستقل حکومت ایران (صفاریان) را عیاران تشکیل دادند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این عیاران در حالی که لباس و ساز جنگی درستی نداشتند، می‌جنگیدند. فقط لنگی بر میان می‌بستند و سر را در خودهایی که صورت آنان را تا چشم می‌پوشانید، نهان می‌کردند… سازمانهای این گروه بسیار منظم بود. هر ۱۰تن عیار یک سرپرست داشتند که عریف نامیده می‌شد، و هر ده تن عریف یک نقیب داشتند و هر ده نفر نقیب یک قائد (سرهنگ) و هر ده قائد یک امیر…&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;دکتر ابراهیم باستانی‌پاریزی، یعقوب لیث، صفحه‌های ۴۴ تا ۴۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:کشتی پهلوانی.jpg|بندانگشتی|کشتی پهلوانی]]&lt;br /&gt;
جوانمردان به ورزشهای بدنی اهمیت تمام می‌دادند. آنها در رشته‌های کشتی، تیراندازی و شمشیربازی تمرین می‌کردند. «روزها به‌کار می‌پرداختند و در دفع ظلم عمال دولت از ضعفا و مستمندان و حمایت از یاران و اهل محل خویش اهتمام می‌ورزیدند، و شبها مداخل خویش را در مجالس مخصوص که محل اخی و جایگاه تجمع شبانه فتیان بود و آن را «لنگر» یا «زاویه» می‌خواندند، خرج می‌کردند… و پس از تناول غذا به‌رقص و سماع می‌نشستند»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.majzooban.org/fa/index.php/2016-01-21-08-43-04/16365-2017-09-16-11-23-24 جلوه‌های تصوف، فتوت و مذهب تشیع در ورزش باستانی و زورخانه‌ای ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کتاب سمک‌عیار برمی‌آید، جوانمردی و عیاری حدومرز ندارد. جوانمردان باید از مردی و مردانگی، چیزی فروگذار نکنند. «اگر زنی جوانمردی کند، مرد آن است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌طوری که از داستان سمک عیار برمی‌آید، گاه زنان و دختران نیز در صف عیاران و جوانمردان داخل می‌شدند، و به کارهای بزرگ دست می‌زدند، چنان‌که دختر کانون، سپهسالار شهر ماچین، عیاری پیشه ساخت و با مردان به جنگ و نبرد برخاست: «… نیکو گفت تو دختر کانونی، پدر خود را با برادر بکشتی، روزافزون گفت: من همانم و تو را نیز بکشم… گفت: ای دختر، شرم نداری که دودمان آلوده کردی و بر پدر و برادر بیرون آمدی و ایشان را بکشتی و با عیارپیشگان دست یکی کردی؟ ترا خود نام و ننگ نیست؟ می‌بایستی که زن پهلوان بودی، و در پس پرده نشسته بودی و فرمان دادی؟ تو چرا عیارپیشگی می‌کنی؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روزافزون گفت: ای پهلوان، اگر پدر و برادر بکشتم سزاوار بودند، که هرکه کار ناواجب کند او را بکشند و برآن برایشان بیرون آمدم که ناجوانمردی کردند… نام نیکو در جهان بهتر از بدنامی… من آن دخترم که مردان عالم را در پیش من همچون زنان شرم باید داشت که کاری زشت کند… و گفتی زن پهلوانی بودی و در پس پرده نشسته بودی و فرمان می‌دادی، زن باید که با ستر بود و پاکدامن و پرهیزکار، چه در میان صدهزار مرد و چه در پس پرده»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot;&amp;gt;سمک عیار، جلد یک، جزء ۲، صفحهٔ ۱۶۸&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه جمعیت فتیان (جوانمردان) پس از حملهٌ مغول در سراشیبی انحطاط افتاد، تا جایی که لنگرها و زاویه‌ها، که روزگاری مرکز جوانمردان پاکدامن بود، محل تجمع ماجراجویان و عناصر فاسد اجتماع گردید، اما سنتهای جوانمردان دربین کلیهٌ قشرها جامعهٌ ایرانی باقی ماند تا در دوران معاصر دوباره زنده گشت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دوران صفویه ==&lt;br /&gt;
در دوران صفویه کم‌کم پهلوانان از عیاران جدا می‌شوند. پهلوانان بیشتر به کشتی‌گیری در حضور بزرگان، سرداران و مردم شهرها می‌پردازند. اساس کار آمادگی بدن و دانستن فنون بدنکاری بوده‌است. جهان‌پهلوان «محمد ابوسعید» در شهر هرات جوانی را برمی‌گزیند که بلندقامت و سالم بوده و شوق پهلوان شدن را داشته‌است. چهار ماه اول به ساختن بدن او می‌پردازد تا نرم شود. در چهار ماه دوم کشتی‌گیری را آغاز می‌کرد و طبق برنامه با ده‌تن از پهلوانان کشتی می‌گرفت. استاد نقایص او را می‌دید و برطرف می‌ساخت. این شاگرد، که «درویش محمد» نام داشت، در چهارماههٌ سوم با کیسهٌ پر از شن ۲۰۰من، که پر از شن نمناک بود، تمرین می‌کرد. پس از یک‌سال مردی آماده و کارآزموده شد. در باغ «هرات» که حوضی بزرگ داشت و آن را برای کشتی‌گیری خشک کرده بودند، با رقیب خود که پهلوانی صاحب‌نام بود «علی روستای» روبه‌رو شد و در حضور «سلطان حسین بایقرا» بر حریف کهنه‌کار خود، که آوازه‌ای بلند داشت، پیروز شد. این واقعه در قرن نهم هجری اتفاق می‌افتد. «سلطان حسین بایقرا» که ناظر بر این کشتی بوده‌است، رو به پهلوان علی روستای کرده و می‌گوید «ای پهلوان حاضری که بازهم درگیر شده و کشتی بگیری. چون سه‌نوبت دستور است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بعد «پهلوان درویش» را حاضران غرق در سکهٌ طلا می‌سازند و او همهٌ آن درآمد را به رقیب شکست‌خورده می‌بخشد. درویش‌محمد عنوان پهلوان پهلوانان را می‌یابد و مزد درایت استاد خود پهلوان ابوسعید و طاقت و پشتکار خود را می‌گیرد. او سخت کوشید ونسبت به هیچ مسئله‌ای بی‌توجهی نکرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشتی را در گذشته تنها با یک شکست تمام‌شده تلقی نمی‌کردند و اگر رقیب شکست‌خورده می‌خواست، می‌توانست یک نوبت دیگر بخت خود را بیازماید و چنان‌چه به‌پیروزی می‌رسید، حق داشت برای روشن شدن نتیجه برای بارسوم به صحنه برود. چنان‌که رستم، قهرمان اسطوره‌ای ایران، نیز پس از زمین‌خوردن توسط سهراب چنین کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;ایران‌زمین|۴۳|۷۴/۰۱/۰۱|۹۵/۰۳/۹۵|&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پهلوانان عصر جدید ==&lt;br /&gt;
از زمانی که استفاده از «باروت» و سلاح آتشین پیش‌آمد، پهلوانی هم مفهوم کهن خود را از دست داد و از جنگاوری کاملاً جدا گردید، اگرچه روحیهٌ آزادمنشی، دفع ظلم، حمایت از بینوایان، راستگویی و درستکاری در بین پهلوانان باقی ماند. در عصر قاجاریه مردان بزرگی در زورخانه‌ها پرورش یافتند. گود زورخانه‌ها را شاید بر همان سیاق حوض بزرگ باغ هرات، گود و چندضلعی ساخته‌اند.[[پرونده:جهان پهلوان تختی .jpg|بندانگشتی|&lt;br /&gt;
جهان پهلوان تختی با بازوبند پهلوانی&lt;br /&gt;
]]پهلوان ابراهیم حلاج (یزدی بزرگ) مردی ساده‌دل بود و پهلوان اکبر خراسانی زیرک و اهل زدوخورد. در پیری پهلوان یزدی، پهلوان خراسانی دست‌بردار از سر او نبود، تا جایی که علاءالدوله دو بازوبند تهیه می‌کند و یکی را به بازوی یزدی و دیگری را به بازوی اکبر خراسانی می‌بندد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پهلوان یزدی و پهلوان خراسانی، باید از پهلوان ابوالقاسم قمی، اصغر نجار بروجردی، علی میرزای همدانی، سیدمحمدعلی مسجد حوضی، محمد یزدی (یزدی کوچک) و صادق قمی نام برد (زمان ناصرالدین‌شاه). در آن‌زمان پهلوان ابوالقاسم قمی و پهلوان محمد یزدی رقیب و قدر بوده‌اند. در میدان ارک، این‌دو کشتی می‌گیرند و پهلوان ابوالقاسم در خاک یزدی می‌نشیند و کتف او آسیب می‌بیند. همه اینان که نام بردیم، به رسم آن روزگاران جلو سرها را می‌تراشیدند و پشت سر و کناره‌های گوش را باقی می‌گذاردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از تبریز، کاشان، تهران، قزوین، کرمانشاهان، یزد و خراسان پهلوانان نامدار و بلندمرتبه‌ای برخاستند. در شمیران هم مردان بزرگی بودند که رقیب تهرانیها و سایر پهلوانان بودند که از میانشان می‌توان شیرحسین شمیرانی، حاج‌آقا تجریشی و قربان تجریشی را نام برد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در زورخانه‌ها مردان کارکشته و روشن‌بین راه داشتند. خصلتهای پهلوانی و ارزشهای انسانی که سرلوحهٌ مکتب جوانمردان بود، در همه‌جا ادامه داشت. پهلوانان دست یکدیگر را می‌فشارند و درعین دوستی و رفاقت، قدرت خود را به‌رخ می‌کشند. پهلوان «میرزا باقر دراندرونی» از مردان پاک‌نهاد، قوی و فوق‌العاده کاردان بوده‌است. در تقوا بی‌بدیل و در نیرومندی کم‌نظیر بود. در نزدیکیهای «دراندرون» در خیابان ناصریه، مغازه سقط‌فروشی داشته‌است. هرروز ظهر برای او یک مجمعه (مجموعه) از آشپزخانهٌ شاهی غذا می‌آوردند. او بدون آن‌که به آن غذا دست بزند آن را به فقیران و مستمندان می‌داد. میرزا باقر مردان بزرگ و نمونه‌های فراوانی تربیت کرد. ازجمله «محمدصادق بلورفروش».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تاریخچه پهلوانان پس از حمله مغول از «پوریای ولی» پهلوان نامدار و عارف بزرگ، آغاز و به جهان‌پهلوان غلامرضا تختی پایان می‌یابد، تاریخچه‌ای سرشار از صفا و صمیمیت و صدق و وفا که دستمایه و پایه کار ورزش جدید ایران گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== نگارخانه ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس |۱|اندازه =ریز}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
# کورش نامه نوشته گزنفون ترجمه رضا مشایخی&lt;br /&gt;
# یعقوب لیث صفاری دکتر ابراهیم باستانی پاریزی &lt;br /&gt;
# سمک عیار&lt;br /&gt;
# قوانین افلاطون ترجمه دکتر محمود صناعی&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF.jpg&amp;diff=15287</id>
		<title>پرونده:کشتی آزاد.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF.jpg&amp;diff=15287"/>
		<updated>2017-12-13T21:14:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D9%86%D8%A7.jpg&amp;diff=15286</id>
		<title>پرونده:شنا.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D9%86%D8%A7.jpg&amp;diff=15286"/>
		<updated>2017-12-13T21:13:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C.jpg&amp;diff=15285</id>
		<title>پرونده:شمیشیربازی.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%B4%D9%85%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C.jpg&amp;diff=15285"/>
		<updated>2017-12-13T21:13:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D9%88%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C.jpg&amp;diff=15284</id>
		<title>پرونده:دوومیدانی.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D9%88%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C.jpg&amp;diff=15284"/>
		<updated>2017-12-13T21:12:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%86%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86.jpg&amp;diff=15283</id>
		<title>پرونده:چوگان.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%86%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86.jpg&amp;diff=15283"/>
		<updated>2017-12-13T21:12:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C.jpg&amp;diff=15282</id>
		<title>پرونده:تیراندازی.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C.jpg&amp;diff=15282"/>
		<updated>2017-12-13T21:12:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B3%D8%A8_%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C.jpg&amp;diff=15281</id>
		<title>پرونده:اسب سواری.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D8%B3%D8%A8_%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C.jpg&amp;diff=15281"/>
		<updated>2017-12-13T21:12:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15280</id>
		<title>فوتبال در ایران</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=15280"/>
		<updated>2017-12-13T21:06:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: صفحه‌ای تازه حاوی «فوتبال در ایران از یک قرن قبل شروع شده یعنی زمانیکه یک گروه انگلیسی برای اکتش...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;فوتبال در ایران از یک قرن قبل شروع شده یعنی زمانیکه یک گروه انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; فوتبال به تدریج درشهرهای دیگرایران ازجمله بندرانزلی و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیین‌کننده مطرح شد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;اولین تیم فوتبال در ایران، اسپورت نام داشت که به همت برداران خان سردار شکل گرفت. به دنبال آن تیم فوتبال تهران بین سالهای ۱۹۲۱–۱۹۲۵ میلادی تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۹۷۹ و تغییراتی که در ساختار اجرایی و اموراداری فدراسیون فوتبال رخ داد، برای مدتی رقابت‌های باشگاهی سراسری به تعویق افتاد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;فدراسیون فوتبال در سال ۱۳۲۵ تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;اولین سازمان و تشکیلا ت فوتبال در ایران، «انجمن ترقی و ترویج فوتبال» بود که توسط افرادی چون ابوالفضل صدری، میرباقر عظیمی و سیدمحمد تدین که از نخستین معلمین ورزش کشور محسوب می‌شدند در سال ۱۳۰۰ شمسی تشکیل شد. انجمن ترقی و ترویج فوتبال موفق شد اولین دوره مسابقه‌های فوتبال پایتخت را بین تیم‌های حاضر در تهران در سال ۱۳۰۲ برگزار کند، مسابقاتی که تقریباً بدون وقفه هر سال انجام شد و با توسعه فوتبال در سراسر کشور و ظهور تیم‌های قدرتمند در شهرستانها به مسابقه‌های سراسری (لیگ) تبدیل گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;فدراسیون فوتبال ایران از سال ۱۹۵۸ عضو ای‌اف‌سی (AFC)می‌باشد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;فدراسیون فوتبال ایران از سال ۱۹۴۸ عضو فیفا می‌باشد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;فوتبال زنان در ایران که فوتبال بانوان یا فوتبال دخترها نامیده‌می‌شود، از دهه ۱۳۵۰ آغاز شد. تیم فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال۱۳۸۹ در جهان جایگاه ۵۵ را به دست آورد که این جایگاه بالاتر از جایگاه فوتبال مردان ایران در آن زمان بوده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم فوتبال دختران ایران در المپیک جوانان سنگاپور ۱۳۸۹ مشارکت کرد. باشگاه تاج اولین باشگاهی بود که تصمیم به راه‌اندازی تیم فوتبال دختران گرفت، پس از آن باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز تیم فوتبال دخترانشان را تشکیل دادند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt; اوایل انقلاب زنان به صورت معمولی وارد استادیوم‌ها می‌شدند اما بعد از تصویب قانون حجاب، کم‌کم زنان وارد استادیوم‌ها نشدند و بعد از آن هم دیگر آنها را به آن محیط ورزشی راه ندادند. اما این ممنوعیت هیچ‌گاه به صورت رسمی اعلام نشد. از آنجا که در فضاهای تک‌جنسیتی معمولاً ادبیاتی به کار گرفته می‌شود که مناسب بیان عمومی نیست، کم‌کم در استادیوم‌ها هم با شرایط فرهنگی نامناسبی روبه‌رو شدیم. برخی که شاهد وضعیت بحران‌آمیز استادیوم‌ها بودند، مطلوب‌شدن فضای استادیوم را وابسته به حضور زنان دانستند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot; /&amp;gt;کثر نظام‌های سیاسی می‌کوشند با ترویج نوع خاصی از اخلاق فوتبالی، نمادسازی در ورزشگاه، خلق سرودها و آهنگ‌های ورزشی، پوشش گسترده رسانه ای و غیره، از فوتبال در جهت هم گرایی ملی و در برخی موارد، نماد کارآمدی استفاده کنند. با این حال، همواره از فوتبال، به عنوان سوپاپ اطمینانی برای کنترل تنش‌ها و مخالفت‌های اجتماعی، استفاده شده‌است و در مقابل، در مواردی، سکوی ورزشگاه‌ها با اعتراضات سیاسی نیز همراه بوده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;محرومیت احسان حاج‌صفی و مسعود شجاعی بازتاب زیادی در رسانه‌های جهان داشته و از مارکا تا اکیپ و از نیویورک تایمز تا گاردین این حرف‌ها را منتشر کرده‌اند و این بیم وجود دارد به دلیل اینکه صحبت‌های انجام شده از نظر سازمانی موضع رسمی وزارت ورزش باشد، مشکلاتی برای فوتبال ایران رقم بخورد. در حالی که فدراسیون فوتبال رأساً اقدام این دو بازیکن در حضور در مسابقه پانیونیوس برابر نماینده اسرائیل را محکوم و اعلام کرد بعد از صحبت با این دو بازیکن تصمیم مقتضی را دربارهٔ آنها اعمال خواهد کرد ورود داورزنی به موضوع حضور حاج‌صفی و شجاعی مقابل حریفی از اسرائیل و محرومیت آنها از دعوت به تیم ملی حساسیت‌ها در قبال این اتفاق را بیش از پیش کرد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot; /&amp;gt;در سال ۹۰ افشاگری‌های مختلفی دربارهٔ وضعیت مدارس فوتبال صورت گرفت و یکی از افرادی که در این زمینه اطلاعاتی را در اختیار رسانه‌ها قرار داد، ناصر فریاد شیران بود. او بعد از گذشت یکسال معتقد است که به هیچ عنوان صحبت‌های مطرح شده در این زمینه مورد توجه مسئولان قرار نگرفته‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:6&amp;quot; /&amp;gt;موضوع فساد در فوتبال چند سالی است که مطرح شده‌است اما مشخص نیست به چه دلیل به جز چند مربی فوتبال که برای مدتی از فعالیت محروم شدند اسامی دیگر افرادی که این نماینده مجلس از آنها صحبت می‌کند علنی نشده و فقط هر از گاهی از ابعاد این پرونده صحبت می‌شود. پرونده فساد در فوتبال مربوط به تبانی و رشوه در لیگ ایران است که منجر به محرومیت برخی داوران و مربیان شده و گفته می‌شود رسیدگی به آن ادامه دارد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:7&amp;quot; /&amp;gt;فساد در فوتبال ایران عیان است و نمی‌شود آن را انکار کنیم. علی دایی&#039;&#039;&#039;،&#039;&#039;&#039; خداداد عزیزی، علی کریمی، مهدی هاشمی نسب و سایر پیشکسوتانی که در هفته‌های اخیر دربارهٔ فساد صحبت کرده‌اند جزء افرادی هستند که همیشه در کلامشان صداقت وجود داشته‌است و بدون دلیل حرف نمی‌زنند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:8&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تاریخچه فوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
=== ورود فوتبال به ایران ===&lt;br /&gt;
تاریخ شروع فوتبال در ایران، به حدود یک قرن پیش بازمی‌گردد یعنی زمانیکه یک گروه انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد. &amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;پس از حفر اولین چاه نفت در «مسجد سلیمان» به سال ۱۹۰۸، فوتبال به شکل جدی در این شهر دنبال گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
چندی بعد همین اتفاق در «بوشهر» افتاد. شهروندان انگلیسی در اوقات فراغت با هیجان رودروی تیم‌های محلی کشورمان می‌ایستادند والبته این رقابت‌ها بیشترحالت تفریحی داشت. فوتبال به تدریج درشهرهای دیگرایران ازجمله بندرانزلی و بندرعباس در یک زمان حساس و تعیین‌کننده مطرح شد. قبل از شروع جنگ جهانی اول(۱۹۱۴) فوتبال در مدرسه آلمانی‌ها بازی می‌شد، اما بعد از خاتمه جنگ، کالج آمریکایی‌ها در تهران پیگیراین ورزش شد. همچنین مسابقاتی بین اعضای سفارتخانه‌های اروپایی درایران پایه‌ریزی و دنبال گردید. گسترش منظم فوتبال درادامه، مرزهای شهرهایی چون آبادان و مشهد را نیز درنوردید و جوانان بیشتری را به سوی این رشته ورزشی جلب کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;سایت تبیان پنجشنبه ۱۳۸۱/۱۲/۲۲&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== اولین تیم فوتبال ===&lt;br /&gt;
اولین تیم فوتبال در ایران، اسپورت نام داشت که به همت برداران خان سردار شکل گرفت. به دنبال آن تیم فوتبال تهران بین سالهای ۱۹۲۱–۱۹۲۵ میلادی تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;سایت فدراسیون فوتبال ایران&amp;lt;/ref&amp;gt;تیم منتخب اتحادیه کارگران تحت عنوان تیم تهران اولین سفر برون مرزی که جنبه غیررسمی داشت را به «بادکوبه» انجام داد. البته حاصل ۳ بازی فوتبالیست‌های آن موقع کشورمان، ۳ شکست پیاپی با نتایج ۴ بر یک، ۳ بر صفرو ۲ بر صفر بود. درسپتامبر۱۹۴۱(شهریور ۱۳۲۰)، تیم ملی فوتبال ایران اولین بازی رسمی خود را در برابر افغانستان و در کابل برگزار کرد، مسابقه ای که به تساوی بدون گل انجامید&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== پس از انقلاب ۵۷ ===&lt;br /&gt;
پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۹۷۹ و تغییراتی که در ساختار اجرایی و اموراداری فدراسیون فوتبال رخ داد، برای مدتی رقابت‌های باشگاهی سراسری به تعویق افتاد. این امر تا شروع لیگ قدس که در آن تیم‌های منتخب استان‌های کشور حضور داشتند، ادامه یافت&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
۱. فدراسیون فوتبال درایران&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۹۴۸ مسابقات بازی‌های المپیک قرار بود در لندن برگزار شود و ایران برای اولین بار جهت شرکت در بازی‌های المپیک اعلام آمادگی کرد اما پیش شرط حضور در این مسابقات داشتن فدراسیون‌های ورزشی مستقل بود و بنابراین فدراسیون‌ها و از جمله فدراسیون فوتبال در سال ۱۳۲۵ تشکیل شد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;باشگاه خبرنگاران جوان تاریخ ۱۳۹۱/۴/۱۷&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== مسابقات دوره ای ==&lt;br /&gt;
اولین سازمان و تشکیلا ت فوتبال در ایران، «انجمن ترقی و ترویج فوتبال» بود که توسط افرادی چون ابوالفضل صدری، میرباقر عظیمی و سیدمحمد تدین که از نخستین معلمین ورزش کشور محسوب می‌شدند در سال ۱۳۰۰ شمسی تشکیل شد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از این سال به بعد انجمن هر ساله در کنار ثبت نام باشگاه‌ها و تیم‌های جدید، برگزاری مسابقه‌های فوتبال را بر عهده گرفت و با تدوین و ترجمه «قوانین فوتبال» در جهت ایجاد نظم و قانونمند کردن فوتبال در ایران گام برداشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انجمن ترقی و ترویج فوتبال موفق شد اولین دوره مسابقه‌های فوتبال پایتخت را بین تیم‌های حاضر در تهران در سال ۱۳۰۲ برگزار کند، مسابقاتی که تقریباً بدون وقفه هر سال انجام شد و با توسعه فوتبال در سراسر کشور و ظهور تیم‌های قدرتمند در شهرستانها به مسابقه‌های سراسری (لیگ) تبدیل گردید. این انجمن تا سال ۱۳۱۳ که با تشکیل «انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی» از سوی دولت وقت، جای خود را به آن داد، اعزام اولین تیم منتخب ایران به بادکوبه شوروی، برگزاری دوازده دوره مسابقات فوتبال باشگاه‌های تهران، انتشار اولین رساله قوانین فوتبال در ایران و ثبت نزدیک به ۵۰ باشگاه فوتبال در سراسر کشور را در کارنامه خود داشت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== تیم ملی فوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
نخستین تشکیلا ت ورزش ایران در سال ۱۳۱۲ با تشکیل «انجمن تربیت بدنی و پیشاهنگی» زیر نظر وزارت معارف (فرهنگ) به وجود آمد و از این تاریخ تمامی برنامه‌ها و مسابقه‌های ورزشی مدارس و آموزشگاه‌ها را زیر نظر گرفت. انجمن ترقی و ترویج فوتبال نیز کم‌کم در انجمن تربیت بدنی ادغام شد و فعالیت‌های آن به مدارس محدود گردید. سازمان یافتن ورزش ایران به رشد آن در کشور کمک شایانی نمود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در سال ۱۳۱۹ به منظور شرکت ورزشکاران ایرانی در بازی‌های المپیک، نخستین گام‌ها برای تشکیل فدراسیون‌های ورزشی از جمله فدراسیون فوتبال برداشته شد و از این سال فوتبال کشور عملاً زیر نظر این فدراسیون که مجمع فوتبال خوانده می‌شد، قرار گرفت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این مجمع در سال‌های اشغال ایران، اداره فوتبال را در سخت‌ترین شرایط به عهده داشت و توانست از حضور ارتش متفقین در ایران بهره گرفته و با برگزاری یک سری مسابقه‌های فوتبال بین تیم‌های این ارتش و تیم‌های داخلی تنور فوتبال ایران را همچنان داغ نگه دارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
همچنین مجمع فوتبال موفق شد در سال ۱۳۲۰ امکان اولین سفر رسمی تیم ملی ایران را به خارج از کشور فراهم آورد و این تیم را به افغانستان گسیل دارد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عضویت درکنفدراسیون فوتبال آسیا ==&lt;br /&gt;
فدراسیون فوتبال ایران از سال ۱۹۵۸ عضو ای‌اف‌سی (AFC)می‌باشد. فدراسیون فوتبال ایران همچنین عضو مؤسس فدراسیون فوتبال غرب آسیا در سال ۲۰۰۱ بوده‌است، نهادی که در سال ۲۰۱۴ از عضویت آن خارج شد و با اقدام به تأسیس فدراسیون فوتبال مرکز آسیا به عضویت آن درآمد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عضویت درفدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) ==&lt;br /&gt;
فدراسیون فوتبال ایراناز سال ۱۹۴۸ عضو فیفا می‌باشد&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== زنان در فوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
فوتبال زنان در ایران که فوتبال بانوان یا فوتبال دخترها نامیده‌می‌شود، از دهه ۱۳۵۰ آغاز شد؛ در حالی که تاریخچه فوتبال در ایران به سال‌های آغازین سده ۱۴ خورشیدی (سده کنونی) بازمی‌گردد. تیم فوتبال زنان ایران در رتبه‌بندی سال۱۳۸۹ در جهان جایگاه ۵۵ را به دست آورد که این جایگاه بالاتر از جایگاه فوتبال مردان ایران در آن زمان بوده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تیم فوتبال دختران ایران در المپیک جوانان سنگاپور ۱۳۸۹ مشارکت کرد. این بازی‌ها با مسابقه ایران مقابل ترکیه افتتاح شد. سپ بلاتر در استادیوم تماشاچی این بازی بود، وی پس از بازی از مشاهده دختران فوتبالیست ایرانی ابراز خوشحالی کرد و گفت: «به عنوان رئیس فدراسیون بین‌المللی معتقدم که درهای فوتبال باید روی همه فرهنگ‌های جهان باز باشد. این هدف فوتبال است که همه دختران در همه جای دنیا فوتبال بازی کنند.» او همچنین انتقاداتی نسبت به کلاه بازیکنان ایرانی، و تفاوت آن با عکس‌هایی که فدراسیون فوتبال ایران قبلاً منشر کرده بود، داشت&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اشگاه تاج اولین باشگاهی بود که تصمیم به راه‌اندازی تیم فوتبال دختران گرفت، پس از آن باشگاه‌های پرسپولیس، دیهیم و عقاب نیز تیم فوتبال دخترانشان را تشکیل دادند. اما تیم فوتبال زنان تاج برتری پیشتازانه خود را نسبت به بقیه تیم‌ها همچنان حفظ کرده بود و از نظر فنی و تکنیکی تیم موفقی بود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
باتوجه به افزایش مربیان زن آموزش دیده و افزایش تعداد علاقه‌مندان به فوتبال زنان، فدراسیون فوتبال نخستین تیم ملی فوتبال زنان را در ایران تشکیل داد. هرچند که مشکلات بسیار زیادی در این زمینه وجود داشت و شرایط حاکم بر فوتبال زنان، شرایط سخت و دشواری بود. برای مثال باوجود اینکه ایران دارای تیم ملی زنان بود، در اولین رقابت‌های جام ملت‌های زنان آسیا و اقیانوسیه که در پیش بود حضور نیافت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:9&amp;quot;&amp;gt;https://iranwire.com/fa/blogs/846/6994&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== ممانعت از حضور زنان در ورزشگاه‌ها ===&lt;br /&gt;
قبل از انقلاب و همچنین اوایل انقلاب زنان به صورت معمولی وارد استادیوم‌ها می‌شدند اما بعد از تصویب قانون حجاب، کم‌کم زنان وارد استادیوم‌ها نشدند و بعد از آن هم دیگر آنها را به آن محیط ورزشی راه ندادند. اما این ممنوعیت هیچ‌گاه به صورت رسمی اعلام نشد. از آنجا که در فضاهای تک‌جنسیتی معمولاً ادبیاتی به کار گرفته می‌شود که مناسب بیان عمومی نیست، کم‌کم در استادیوم‌ها هم با شرایط فرهنگی نامناسبی روبه‌رو شدیم. برخی که شاهد وضعیت بحران‌آمیز استادیوم‌ها بودند، مطلوب‌شدن فضای استادیوم را وابسته به حضور زنان دانستند. به عقیده این افراد با آزادشدن ورود زنان، فضای فرهنگی استادیوم هم بهتر خواهد شد. از سوی دیگر ورود زنان به استادیوم هم وارد مطالبات خود خانم‌ها شد. برای مثال یکی از دختران دانشجوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۶۳ شرط بسته بود که آن زمان وارد استادیوم می‌شود. این خانم آن‌قدر مقابل در استادیوم شیرودی ایستاد و با مسئولان صحبت و اصرار کرد که او را به قسمت وی‌آی‌پی بردند و گفتند همان گوشه طوری که کسی او را نبیند، بازی را تماشا کند. آن زمان برخوردها با زنان هنوز حذفی نشده و با زنانی که مایل به حضور در استادیوم بودند، محترمانه برخورد می‌شد. بعد از حضور این دانشجو در این بازی با افرادی که اجازه ورود این خانم را داده بودند، برخورد شد. در واقع رسماً از همان وقت ورود زن‌ها ممنوعیت پیدا کرد. با افزایش برخوردها هم دختران علاقه‌مند به فوتبال با لباس مبدل به ورزشگاه می‌آمدند. به خاطر دارم سال ۱۳۷۵ در ورزشگاه آزادی همراه آقای مهدی اربابی، رئیس هیئت فوتبال وقت استان تهران و مسئول برگزاری مسابقات لیگ، خانمی را از بین تماشاچی‌ها شناسایی کردند. یکی از مأموران با تندی با او برخورد کرد و دختر با مقاومت زیاد مقابل مأمور ایستاده بود. خدابیامرز آقای شیرازی، خبرنگار شبکه خبر که در سقوط هواپیمای ۳۳۰ شهید شدند، از این صحنه فیلم‌برداری کرد و با اصرار نیروی انتظامی قول داد این فیلم را منتشر نکند. مقامات بالاتر هم با فردی که آن زن را مورد ضرب‌وشتم قرار داده بود، برخورد کردند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;http://www.sharghdaily.ir/News/138518/تاریخچه-ممنوعیت-زنان-از-ورزشگاه-شیرودی-تا-آزادی&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فوتبال و سیاست ==&lt;br /&gt;
اکثر نظام‌های سیاسی می‌کوشند با ترویج نوع خاصی از اخلاق فوتبالی، نمادسازی در ورزشگاه، خلق سرودها و آهنگ‌های ورزشی، پوشش گسترده رسانه ای و غیره، از فوتبال در جهت هم گرایی ملی و در برخی موارد، نماد کارآمدی استفاده کنند. با این حال، همواره از فوتبال، به عنوان سوپاپ اطمینانی برای کنترل تنش‌ها و مخالفت‌های اجتماعی، استفاده شده‌است و در مقابل، در مواردی، سکوی ورزشگاه‌ها با اعتراضات سیاسی نیز همراه بوده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;[http://econews.com/fa/content/653099 خبرگزاری اقتصادی ایران - رابطه فوتبال و سیاست در ایران] ۲۰ اردیبشهت ۱۳۹۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سادگی بازی فوتبال و درک آسان آن، دیوار تخصصی ورود به آن را کوتاه کرده و به اشتباه، این اجازه را به افراد داده تا با هر سطحی از تخصص و دانش، به فوتبال علاقه‌مند شوند و در مورد آن اظهارنظر کنند. نهادینه شدن چنین تفکری در فرهنگ مدیریت فوتبال ایران، زمینه تخصص زدایی و خانه نشینی صاحبان واقعی فوتبال را فراهم آورده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جریان مالی و رسانه ای فوتبال، آن را به قدرتی تبدیل کرده‌است که میزان و کیفیت آن، توجه بسیاری از سیاستمداران را به خود جلب کرده‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
زیرا آن‌ها به دنبال بررسی اهداف، موشکافی شخصیتی و چرایی سیاستمداران نیستند؛ از نظر آنان، تأیید و حمایت بازیکنان مورد علاقه شان کافی است. از این رو، این نوع حمایت سیاسی که فارغ از اندیشه‌های ریشه دار سیاسی است، بسیار سست و گذرا است و تنها زمینه ایجاد اعتماد به نفس کاذب در سیاستمداران را فراهم می‌آورد. نمونه چنین اعتماد به نفسی را می‌توان در کاندید شدن برخی روسای سازمان تربیت بدنی کشور در انتخابات ریاست جمهوری جست و جو کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== برجسته‌ترین دخالت سیاست در فوتبال ایران ===&lt;br /&gt;
محرومیت احسان حاج‌صفی و مسعود شجاعی بازتاب زیادی در رسانه‌های جهان داشته و از مارکا تا اکیپ و از نیویورک تایمز تا گاردین این حرف‌ها را منتشر کرده‌اند و این بیم وجود دارد به دلیل اینکه صحبت‌های انجام شده از نظر سازمانی موضع رسمی وزارت ورزش باشد، مشکلاتی برای فوتبال ایران رقم بخورد. در حالی که فدراسیون فوتبال رأساً اقدام این دو بازیکن در حضور در مسابقه پانیونیوس برابر نماینده اسرائیل را محکوم و اعلام کرد بعد از صحبت با این دو بازیکن تصمیم مقتضی را دربارهٔ آنها اعمال خواهد کرد ورود داورزنی به موضوع حضور حاج‌صفی و شجاعی مقابل حریفی از رژیم اشغالگر قدس و محرومیت آنها از دعوت به تیم ملی حساسیت‌ها در قبال این اتفاق را بیش از پیش کرد. فیفا همواره بر این نکته تأکید داشته که در فدراسیون‌های زیرمجموعه خود نباید دخالتی از سوی سران سیاسی در تصمیمات اتخاذ شده وجود داشته باشد، حتی در این راه با هیچ فدراسیون عضو شوخی ندارد تا جایی که الان برخی کشورها سال‌هاست از سوی فدراسیون جهانی تعلیق و از حضور در رقابت‌های رسمی محروم شده‌اند؛ بنابراین با اتفاقات اخیر که اتفاقاً بازتاب گسترده‌ای نیز در محافل خبری معتبر دنیا داشت حالا این حساسیت که دخالت در فوتبال ایران وجود دارد، نزد سران فیفا بیشتر نیز شده‌است.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot;&amp;gt;خبر ورزشی تلاش فدراسیون برای ازفرار ازشائبه دخالت سیاست درفوتبال [http://www.khabarvarzeshi.com/p/129868]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فساد و اختلاس درفوتبال ایران ==&lt;br /&gt;
در سال ۹۰ افشاگری‌های مختلفی دربارهٔ وضعیت مدارس فوتبال صورت گرفت و یکی از افرادی که در این زمینه اطلاعاتی را در اختیار رسانه‌ها قرار داد، ناصر فریاد شیران بود. او بعد از گذشت یکسال معتقد است که به هیچ عنوان صحبت‌های مطرح شده در این زمینه مورد توجه مسئولان قرار نگرفته‌است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ناصر فریاد شیران با حضور در غرفه ورزش ایرانی در نوزدهمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها، اظهار داشت: «بعد از آن صحبت‌ها برخی دستگاه‌ها مانند مجلس با من تماس گرفتند و پرسیدند که برای صحبت‌هایم سند دارم که من هم به آنها اعلام کردم این چنین است و حرفهایم مستند بوده اما در نهایت اتفاق خاصی رخ نداد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی ادامه داد: «سه ماه پیش بود که در برنامه ورزشی رادیو با اجرای مازیار ناظمی شرکت کردم. موضوع بحث هم فساد در فوتبال بود و همان روز من در یکی از نشریات ورزشی مطلبی خواندم دربارهٔ اینکه مربی ۱۵ فوتبالیست نوجوان را وادار به تجاوز به یکدیگر کرده‌است. به همین دلیل این مطلب را با خودم به این برنامه بردم. در همان برنامه شیرازی رئیس هیئت فوتبال تهران هم میهمان تلفنی بود و من از او پرسیدم آیا این مطلب را خوانده‌اید که شیرازی پاسخ داد خیر اما این کار را خواهم کرد.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مدیر اسبق آکادمی فوتبال باشگاه استقلال تصریح کرد: «همان زمان هم گفتم که بسیاری از تیم‌های پایه باشگاه‌های فوتبال کشور خرید و فروش می‌شوند. یعنی عده ای می‌آیند تیم‌های نوجوانان، جوانان یا امید باشگاه‌ها را با مبلغ ۸۰ یا ۱۰۰ میلیون می‌خرند و سپس در روزنامه‌ها برای تست در این تیم‌ها آگهی می‌دهند. برای هر تست از هر بازیکن مبالغی از ۵ هزار تومان تا ۲۰ هزار تومان اخذ می‌شود و این افراد در زمان همین تست‌ها کل هزینه انجام شده را درمی‌آورند.»&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فریاد شیران می‌گوید: «بسیاری از این افراد، سالم نیستند. تصور کنید بازیکنی از شهرستان به تهران می‌آید، در خانه ای به او چایی داده می‌شود و این فرد از هوش می‌رود. سپس به او تجاوز می‌شود و از آن فیلم و عکس گرفته می‌شود. بدین ترتیب بازیکنی که ممکن است یک استعداد فوتبالی با ۱۴–۱۵ سال سن باشد اسیر دست این افراد می‌شود و هر کاری که آنها بخواهند را انجام می‌دهد و به هر تیمی که بگویند می‌رود.»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:6&amp;quot;&amp;gt;ایران گلوبال فسادفوتبال ایران به بازیکنان نوجوان تجاوز می‌کنند ۲۲آذر۱۳۹۶[http://www.iranglobal.info/node/11848]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وضوع فساد در فوتبال چند سالی است که مطرح شده‌است اما مشخص نیست به چه دلیل به جز چند مربی فوتبال که برای مدتی از فعالیت محروم شدند اسامی دیگر افرادی که این نماینده مجلس از آنها صحبت می‌کند علنی نشده و فقط هر از گاهی از ابعاد این پرونده صحبت می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پرونده فساد در فوتبال مربوط به تبانی و رشوه در لیگ ایران است که منجر به محرومیت برخی داوران و مربیان شده و گفته می‌شود رسیدگی به آن ادامه دارد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:7&amp;quot;&amp;gt;اتاق خبر اسامیچهره‌های سرشناس درپرونده فساددرفوتبال ایران ۹مهر۱۳۹۴[https://www.manoto.news/news/kpw5rl/news19330]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علیرضا اکبر پور در گفتگو با خبرنگار مهر، در رابطه با وضعیت تیم‌های پایه ای که در سطح استان تهران فعالیت می‌کنند، گفت: امکانات که در حد زیر صفر است. باشگاه ها در تیم‌های پایه‌ها هیچ خرجی نمی‌کنند و سرمایه‌گذاری صورت نمی‌گیرد. باشگاه‌ها باید سرمایه‌گذاری کنند و خرج کنند تا بازیکنان خوب تحویل بگیرند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وی افزود: من خودم در آکادمی باشگاه استقلال بودم. باشگاه یک دست لباس به تیم‌های پایه زوری می‌داد و هنگامی هم که ما اعتراض می‌کردیم، می‌گفتند خودتان بروید و این امکانات را تهیه کنید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مربی تیم‌های پایه استقلال تصریح کرد: ما سالم کار کردیم اما در سطح فوتبال پایه واقعاً فساد زیادی وجود دارد. عامل این فسادها هم مدیریت باشگاه‌ها هستند که هیچ اهمیتی به پایه‌ها نمی‌دهند.&amp;lt;ref&amp;gt;خبرگزاری مهر عامل فساددرفوتبال پایه مدیران هستند ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۶[https://www.mehrnews.com/news/3963146/عامل-فساد-درفوتبال-پایه-مدیران-هستند-دنبال-والدین-پولدار-می-گردند]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
علی دایی در پستی اینستاگرامی: «مطمئناً فساد در فوتبال وجود دارد و بارها در این باره صحبت کردم. البته فقط در فوتبال نیست و همه جا وجود دارد و فوتبال ما هم بخشی از جامعه است.&amp;lt;ref&amp;gt;خبر فوری دایی: جلوی گردن کلفتها می‌ایستم و کوتاه هم نمی‌آیم۲۱ آبان ۱۳۹۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
انتصاب افراد سیاسی غیرمتخصص در حوزه فوتبال محور بعدی است که طبق آن افراد سیاسی فاقد تجربه مرتبط با حوزه فوتبال در فدراسیون و انتصاب مدیران عامل در باشگاه‌ها منصوب شده‌اند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
سخنگوی کمیسیون اصل۹۰ مجلس اظهار داشت: منابع مالی غیرشفاف و ارتزاق از بیت‌المال هم در فدراسیون و هم در باشگاه‌ها مشهود است، طبق این بخش از گزارش حدود هزار میلیارد تومان سالانه در لیگ برتر و لیگ دسته یک از بیت‌المال هزینه می‌شود و به غیر از سه باشگاه استقلال اهواز، پدیده شاندیز و گسترش فولاد تبریز سایر باشگاه‌ها، دولتی یا شبه دولتی هستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
«محور بعدی گزارش اینکه نقل و انتقالات بازیکنان بدون نظارت است که این نقل و انتقالات به واسطه مدیران عامل به صورت مستقیم با بازیکنان و مربیان و یا ارتباط مربیان با بازیکنان همچنین بخش ایجنت‌های کددار و نقش گروه‌های متفرقه در نقش ایجنت‌های غیررسمی شامل خبرنگاران، پیشکسوتان، کارمندان و … انجام می‌شود.»&amp;lt;ref&amp;gt;سایت دانا جزئیات پرونده «فساد در فوتبال ایران»۱۷ خرداد ۱۳۹۴[http://vananews.com/fa/news/2961/جزییات-پرونده-فساد-در-فوتبال-ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فساد در فوتبال عیان است و نمی‌توانیم آن را انکار کنیم. علی دایی، خداداد عزیزی، علی کریمی، مهدی هاشمی نسب و سایر پیشکسوتانی که در هفته‌های اخیر دربارهٔ فساد صحبت کرده‌اند جزء افرادی هستند که همیشه در کلامشان صداقت وجود داشته‌است و بدون دلیل حرف نمی‌زنند. مطمئناً فردی مانند علی کریمی که سال‌ها در بطن فوتبال بوده‌است بارها این مسائل را به چشم دیده‌است و البته من هم فسادهای حاکم در فوتبال را به بارها دیده‌ام و با آن برخورد کردم. همیشه هم برای مبارزه با این فساد داد زده اما به نظر می‌رسد گوش شنوایی وجود ندارد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مربیانی در فوتبال ما حضور دارند که حال آدم از رفتارهای آن‌ها بد می‌شود. این افراد تنها دنبال منافع خودشان هستند و جالب این جاست هر سال هم بدون هیچ مشکلی فعالیت می‌کنند. مهدی تاج و علی کفاشیان حدود ۹ سال است که مدیریت فوتبال را در دست دارند اما در بسیاری از مواقع روی مافیای این رشته سرپوش گذاشته‌اند. به نظر می‌رسد دایره ای در این فوتبال وجود دارد که افراد حاضر در آن به هم نان قرض می‌دهند و این تابوی زشت باید شکسته شود.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:8&amp;quot;&amp;gt;باشگاه خبرنگاران جوان میناوند فساد در فوتبال ایران ریشه دوانده‌است ۲۴ آبان ۱۳۹۶[http://www.yjc.ir/fa/news/6319185/میناوند-فساد-در-فوتبال-ایران-ریشه-دوانده-است-برخی-در-پی-سنگ-اندازی-در-مسیر-پرسپولیس-هستند]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس|۱|اندازه=ریز}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
* باشگاه خبرنگاران جوان &lt;br /&gt;
* سایت تبیان &lt;br /&gt;
* سایت فدراسیون فوتبال ایران &lt;br /&gt;
* خبرگزاری اقتصادی ایران &lt;br /&gt;
* خبر ورزشی &lt;br /&gt;
* ایران گلوبال&lt;br /&gt;
* خبرگزاری مهر &lt;br /&gt;
* سایت دانا&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C.jpg&amp;diff=14856</id>
		<title>پرونده:کشتی پهلوانی.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C.jpg&amp;diff=14856"/>
		<updated>2017-12-10T18:25:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%AE%D8%AA%DB%8C_.jpg&amp;diff=14855</id>
		<title>پرونده:جهان پهلوان تختی .jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%AE%D8%AA%DB%8C_.jpg&amp;diff=14855"/>
		<updated>2017-12-10T18:25:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=14854</id>
		<title>ورزش در ایران</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=14854"/>
		<updated>2017-12-10T18:23:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;بابک: صفحه‌ای تازه حاوی «  &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ورزش در ایران&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; از عهد باستان تا دوران معاصر با آداب اجتماعی ایرانیان گره...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt; &lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;ورزش در ایران&#039;&#039;&#039; از عهد باستان تا دوران معاصر با آداب اجتماعی ایرانیان گره خورده بود. ایرانیان از دوران کهن، مردمانی بلندطبع، پاک‌سرشت، نیرومند و توانا بودند. تمام ایرانیان از کودکی تا سنین بلوغ و پس از آن، به یادگیری تیراندازی، پرتاب نیزه، شمشیربازی و اسب‌سواری می‌پرداختند. تاریخ نویس معروف [[گزنفون]] دربازه تعلیم و تربیت ایرانیان می‌نویسد : &amp;lt;blockquote&amp;gt;دسته‌اى از جوانان كه در شهر ساكن هستند به همان تمريناتى كه در ايام طفوليت عادت نموده‌اند،يعنى تيراندازى و نيزه‌پرانى اشتغال مى‌ورزند. در بين جوانان، در اين قبيل آزمايش‌ها رقابت بسيار وجود دارد. برخى از اوقات اين رقابت‌ها به صورت مسابقه در ملأ‌عام به نمايش گذاشته مى شود وجوايزى بين برندگان مسابقه توزيع مى‌نمايند. قبيله‌اى كه در بين افراد خود بيشتر از اين جوانان ممتاز در علم و چابكى و مهارت و رشادت و اطاعت داراست، مورد ستايش و تمجيد قرارمى‌گيرد و مربيانى كه آنان را بار‌آورده‌اند و همچنين معلمانى كه در اوان طفوليت آنها را شايسته و مستعد اين ترقيات ساخته‌اند نيز مورد تمجيد و تحسين عامه قرار مى‌گيرند&amp;lt;ref&amp;gt;[http://pdf.tarikhema.org/PDF/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B2%D9%86%D9%81%D9%88%D9%86/ کورش نامه نوشته گزنفون ترجمه رضا مشایخی]  صفحه۹&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;تربیت بدنی در ابتدای ورود اسلام  چندان مورد توجه نبود. تمرین به صورت گروهی در زمین ویژه و در زورخانه همراه با موسیقی (طبل و ضرب) انجام می‌شد. ورزش و تفریحات سالم پس از فتح ایران توسط اعراب، مدتی از پهنه‌ی زندگی اجتماعی کنار رفت؛ ولی این دوران رکود و سکون چندان نپایید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;مطالعة تطبیقی تاریخ تربیت بدنی و ورزش ایران، قبل و پس از اسلام سایت راز خون تاریخ ۳۰شهریور۱۳۹۲&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از حدود قرن پنجم هجری به‌بعد، جماعتی از درویشان و [[اهل تصوف]] سازمان وسیعی نظیر احزاب امروزی به‌وجود آوردند که به آنها [[عیاران]] و جوانمردان میگفتند. جوانمردان به ورزشهای بدنی اهمیت تمام می‌دادند. آنها در رشته‌های کشتی، تیراندازی و شمشیربازی تمرین می‌کردند. در دوران [[صفویه]] کم‌کم پهلوانان از عیاران جدا می‌شوند. پهلوانان بیشتر به کشتی‌گیری در حضور بزرگان، سرداران و مردم شهرها می‌پردازند. اساس کار، آمادگی بدن و دانستن فنون بدنکاری بوده‌است. از زمانی که استفاده از «باروت» و سلاح آتشین پیش‌آمد، پهلوانی هم مفهوم کهن خود را از دست داد و از جنگاوری کاملاً جدا گردید، اگرچه روحیه‌ی آزادمنشی، دفع ظلم، حمایت از بینوایان، راستگویی و درستکاری در بین پهلوانان باقی ماند.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot; /&amp;gt; تاریخچه پهلوانان پس از حمله مغول از «[[پوریای ولی]]» پهلوان نامدار و عارف بزرگ، آغاز و به جهان‌پهلوان [[غلامرضا تختی]] پایان می‌یابد، تاریخچه‌ای سرشار از صفا و صمیمیت و صدق و وفا که دستمایه و پایه کار ورزش جدید ایران گردید.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== روش تعلیم و تربیت جوانان ==&lt;br /&gt;
تمام ایرانیان از کودکی تا سنین بلوغ و پس از آن، به یادگیری تیراندازی، پرتاب نیزه، شمشیربازی و اسب‌سواری می‌پرداختند. گزنفون، مورخ و متفکر یونانی که در عهد [[هخامنشیان]] به ایران سفر کرده‌است، راجع به روش تعلیم و تربیت جوانان در آن دوره چنین می‌نویسد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«اطفال به‌مکتب می‌رفتند تا ادب بیاموزند و رؤسا و مراقبینشان اکثر اوقات روز مراقب حال آنان بودند و قضاوت و عدالت را میان آنها مجری می‌داشتند… اطفال از خانهٌ خود نان و سبزی و هم‌چنین ظرفی برای نوشیدن آب می‌آوردند. هروقت تشنه می‌شدند آب از رودخانه می‌آشامیدند. علاوه بر این، تیراندازی و پرتاب نیزه اجباری بود»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;کورش‌نامه، صفحه۶ و صفحه‌های بعد&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;سپس اضافه می‌کند:&amp;lt;blockquote&amp;gt;اطفال پس از سن بلوغ، به مراقبت بناهای دولتی و خدمات عمومی می‌پرداختند… در این موقع کمان و ترکشی در کمر و شمشیری در غلاف یا خنجری همراه خود داشتند. علاوه بر این سپری از نی و دو نیزه با خود برمی‌داشتند که یکی را پرتاب کنند و دیگری را در صورت ضرورت به‌دست گیرند. جوانان را عادت می‌دهند که صبح زود از خواب برخیزند، از تحمل سرما و گرما بیمی به‌خود راه ندهند، به‌پیاده‌روی عادت کنند، در اسب‌سواری ماهر باشند و بر گردهٌ اسب تیراندازی کنند و در پرتاب نیزه در حین تاخت، جلد و چالاک باشند. پارسیها… دارای جامه‌هایی به‌غایت ساده هستند و در رسوم و آداب صحبت خیلی ساده و عاری از تجملات می‌باشند».&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;هرودت درمورد ورزش در ایران باستان مینویسد: ایرانیان از پنج سالگی تا بیست سالگی سه چیز را می آموختند: &lt;br /&gt;
* سواری &lt;br /&gt;
* تیر و کمان &lt;br /&gt;
* راستگویی&amp;lt;ref&amp;gt;سایت تبیان تاریخ ۱۳۹۳/۸/۲۱&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== خصوصیات اجتماعی ==&lt;br /&gt;
[[استرابون]] هم در وصف خصوصیات اجتماعی پارسیان می‌گوید:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«جوانان قبل از طلوع آفتاب برمی‌خیزند… آنها را به دسته‌های ۵۰نفری تقسیم می‌کنند و هردسته را به پسر… یک والی می‌سپارند، و او به آنها تعلیماتی می‌دهد و از آنها می‌پرسد و آنها را به کارهای دشوار و تحمل مشکلات عادت می‌دهد.&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;غذای روزانهٌ‌جوانان بعد از ورزش، نان و شیرینی و بولاق و نمک و عسلی است که می‌پزند و آشامیدنشان همان آب است. هنگام شکار از پشت اسب زوبین را به‌طرف شکار پرتاب می‌کنند یا تیر از کمان یا سنگ از فلاخن رها می‌کنند»&amp;lt;ref&amp;gt;استرابون، مورخ یونانی (۶۳قبل‌از میلاد تا ۲۰بعداز میلاد)&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;این جملات افلاطون نیز حکایت از روحیهٌ ورزشکاری و سلحشوری ایرانیان در عهد باستان دارد:&amp;lt;blockquote&amp;gt;«ایرانیان فرزندان زمینی سخت و ناهموارند. زمین سخت و ناهموار، مادر درشتی و سختی است و نژادی نیرومند و توانا می‌پرورد که می‌تواند در زیر آسمان زندگی کند و بی‌خواب و خورش، روزها به‌سر برد و با دشمنان بجنگد»&amp;lt;ref&amp;gt;افلاطون، قوانین، ترجمهٌ دکتر محمود صناعی (مجلهٌ سخن، صفحه۱۲۸۱)&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;هرودوت دربارهٌ روشهای پرورش کودکان و جوانان ایرانی می‌نویسد:&amp;lt;ref&amp;gt;امیرمهدی بدیع، یونانیان و بربرها، ترجمهٌ احمد آرام، صفحه۵۲ و ۵۴&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;blockquote&amp;gt;«ایرانیان از ۵سالگی تا ۲۰سالگی به فرزندان خود جز سه‌چیز نمی‌آموزند: اسب‌دوانی، تیراندازی، راستگویی… دروغگویی ننگین‌ترین عمل است»&amp;lt;/blockquote&amp;gt;در اوستا، از خداوند، سلامتی و تندرستی و زورمندی خواسته شده، چنان‌که مثلاً در یشتها آمده‌است: &amp;lt;blockquote&amp;gt;«بشود که تو ای سروش مقدس زیبا، به مرکبهای ما قوت و به بدنهای ما صحت بخشی، تا بتوانیم دشمنان خود را از دور کشف نماییم و هماوردان را رانده، دشمنان بداندیش کین‌توز را به یک ضربت شکست دهیم»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:4&amp;quot;&amp;gt;یشتها، جلد اول، صفحهٌ۵۵۱&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== فعالیتهای ورزشی بعد از اسلام ==&lt;br /&gt;
تربیت بدنی در ابتدای ورود اسلام مورد تأکید نبود.تمرین به صورت گروهی در زمین ویژه انجام می‌شد. تمرین به صورت گروهی در زمین و در زورخانه همراه با موسیقی (طبل و ضرب) انجام می‌شد.ورزش و تفریحات سالم پس از فتح ایران توسط اعراب، مدتی از پهنهٌ زندگی اجتماعی کنار رفت؛ ولی این دوران رکود و سکون چندان نپایید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مسلمانان ایرانی با انگیزه دفاع از مکتب اسلامی بر علیه اسلام منحرف اموی و عباسی شوریدند و در این مبارزه از تمرین جسمانی، تربیت بدنی و ورزش بهره گرفتند. برای مثال در فرقه اسماعیلیان، حسن صباح از مذهب به عنوان ابزاری جهت اجباری کردن ورزش استفاده نمود تا مردان خود را برای میدان نبرد کارآزموده کند. هدف اصلی او از ورزش تقویت بنیه نظامی فداییان بود، اما به تبع آن صحت و سلامت جسم و زمینه تفریح و سرگرمی سالم نیز فراهم می‌شد. زورخانه نیز در دوران مغول‌ها وسعت یافت. توسعه‌ی زورخانه بدین دلیل شتاب گرفت که پس از کشتار جبارانه حکام جور مغول بهترین تجمع‌گاه مردم به شمار می‌رفت. در این مکان که با صوفی‌گری همراه بود، تعالیم آسمانی قرآن کریم و اسلام رواج داشت. تلفیق ورزش در زورخانه با اصول اسلام همچون پوریای ولی پرورانید که در جوانمردی و مردانگی در جهان ورزش بی‌نظیر بوده است. پس از اسلام ورزش‌هایی از قبیل اسب سواری، تیراندازی و کشتی که از دوران باستان در ایران رواج داشت، همچنان اجرا می‌شد. علاوه بر آن، ورزش پهلوانی یا ورزش باستانی در این زمان با تلفیق با تصوف شکل کامل‌تری پیدا کرد و در سرتاسر کشور توسعه یافت. حکیم [[ابوالقاسم فردوسی]] در شاهنامه در موارد مختلف به ارزش نیرو و نتایج ورزش اشاره می‌کند:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{شعر}}&lt;br /&gt;
{{ب|زنیرو بود مرد را راستی|زسستی کژی آید و کاستی}}&lt;br /&gt;
{{پایان شعر}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== انواع ورزشها ==&lt;br /&gt;
در قرن چهارم و پنجم ورزشهای گوناگونی در ایران در بین جوانان رایج شد. پادشاهان آل‌بویه به امر ورزش توجه داشتند و ورزشکاران را تشویق می‌کردند. در کتاب حکایة &amp;lt;ref&amp;gt;حکایة ابی‌القاسم (ص۱۰۷)&amp;lt;/ref&amp;gt;نام سیزده نوع شنا ذکر شده‌است. از میان پادشاهان غزنوی، مسعود خود از ورزشکاران بنام بود و به ورزشهای سنگین و کشتی گرفتن و برداشتن وزنه‌های سنگین و مخصوصاً به شکار دلبستگی داشت.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن‌سینا، در کتاب قانون، ورزشهای زیر را شرح داده‌است:&lt;br /&gt;
# کشتی&lt;br /&gt;
# دویدن و راهپیمایی&lt;br /&gt;
# تیراندازی&lt;br /&gt;
# شمشیربازی&lt;br /&gt;
# اسب‌سواری&lt;br /&gt;
# چوگان‌بازی&lt;br /&gt;
# بدن‌سازی&lt;br /&gt;
# شنا&lt;br /&gt;
در دوران بعد از اسلام، عیاران و جوانمردان به امر ورزش و قهرمانی علاقه و دلبستگی زیادی نشان می‌دادند و معمولاً نیروی بدنی و توانایی خویش را در خدمت منافع مردم زحمتکش قرار می‌دادند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عیاران و جوانمردان ==&lt;br /&gt;
[[پرونده:Antoin Sevruguin zoorkhaneh.jpg |بندانگشتی|ورزش باستانی درایران ]]&lt;br /&gt;
از حدود قرن پنجم هجری به‌بعد، جماعتی از درویشان و اهل تصوف سازمان وسیعی نظیر احزاب امروزی به‌وجود آوردند و نظرات و عقاید خود را در «فتوت‌نامه» ها منعکس می‌کردند. برخی از نسخه‌های این فتوت‌نامه‌ها هنوز باقی هستند. خلاصهٌ اعتقادات این جماعت، پیروی از اعمال پسندیده و ترک کارهای زشت و کوشش در تزکیهٌ نفس و صفای ذهن است: «فتوت را سه مرتبه است: اول سخا، که هرچه دارد از هیچ‌کس واندارد؛ دوم صفا، که سینه را از کبر و کینه پاک و پاکیزه سازد؛ و مرتبهٌ آخر وفاست که هم با خلق نگه دارد، هم با خدا». هر کس مظهر این صفات باشد، او را «فتی» می‌گویند. به‌عقیدهٌ آنها، حضرت ابراهیم خلیل اولین نقطهٌ دایرهٌ فتوت و حضرت علی آخرین فرد برجستهٌ این سلسله می‌باشد. هر دسته از اهل فتوت، از پیر یا شیخی که به او دست ارادت می‌دادند، پیروی می‌کردند. شرایط ارادت پنج بود: اول توبه به صدق، دوم ترک علائق دنیایی، سوم دل‌با زبان راست داشتن، چهارم پیروی کامل، پنجم در آرزو بر خود بستن».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
جوانمردان، دارای لباس و وصله و تاجهای مخصوص و رنگارنگ بوده‌اند که به مجموع آنها «لباس‌الفتوة» می‌گفتند اما چیزی که بیشتر نمایندهٌ این جماعت بود، شلوار مخصوصی بود که برپا می‌کردند. عده‌ای از جوانمردان قبل از قرن پنجم هجری در ایران و عراق به‌عنوان مجاهد و جنگجو به‌جنگ و مبارزه مشغول بودند، ولی به‌مرور، عقاید دیرین خود را از دست دادند، و جمعی از آنان عیاری و راهزنی را پیشهٌ خود ساختند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از آن‌جا که آیین فتوت و جوانمردی در قرنهای پنجم و ششم در میان قشرهای زحمتکش ایران طرفداران زیادی داشت، بعضی از حکمرانان آن زمان برای استفاده‌های سیاسی به لباس آنها درمی‌آمدند. خلیفة الناصر لدین‌الله، در سال۵۷۸، به‌دست مالک بن‌عبدالجبار شلوار فتوت پوشید. وی برای ایران و سلاطین اطراف شلوار فتوت فرستاد. از بین آنان، سلطان عزالدین کیکاووس، پادشاه سلجوقی روم، ازجمله کسانی بود که دعوت او را پذیرفت و لباس فتوت به‌تن کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کتاب داستانهای عامیانهٌ فارسی، دکتر محجوب می‌نویسد: «نخستین سلسلهٌ مستقل حکومت ایران (صفاریان) را عیاران تشکیل دادند».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
این عیاران در حالی که لباس و ساز جنگی درستی نداشتند، می‌جنگیدند. فقط لنگی بر میان می‌بستند و سر را در خودهایی که صورت آنان را تا چشم می‌پوشانید، نهان می‌کردند… سازمانهای این گروه بسیار منظم بود. هر ۱۰تن عیار یک سرپرست داشتند که عریف نامیده می‌شد، و هر ده تن عریف یک نقیب داشتند و هر ده نفر نقیب یک قائد (سرهنگ) و هر ده قائد یک امیر…&amp;lt;ref name=&amp;quot;:3&amp;quot;&amp;gt;دکتر ابراهیم باستانی‌پاریزی، یعقوب لیث، صفحه‌های ۴۴ تا ۴۶&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده:کشتی پهلوانی.jpg|بندانگشتی|کشتی پهلوانی]]&lt;br /&gt;
جوانمردان به ورزشهای بدنی اهمیت تمام می‌دادند. آنها در رشته‌های کشتی، تیراندازی و شمشیربازی تمرین می‌کردند. «روزها به‌کار می‌پرداختند و در دفع ظلم عمال دولت از ضعفا و مستمندان و حمایت از یاران و اهل محل خویش اهتمام می‌ورزیدند، و شبها مداخل خویش را در مجالس مخصوص که محل اخی و جایگاه تجمع شبانه فتیان بود و آن را «لنگر» یا «زاویه» می‌خواندند، خرج می‌کردند… و پس از تناول غذا به‌رقص و سماع می‌نشستند»&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.majzooban.org/fa/index.php/2016-01-21-08-43-04/16365-2017-09-16-11-23-24 جلوه‌های تصوف، فتوت و مذهب تشیع در ورزش باستانی و زورخانه‌ای ایران]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در کتاب سمک‌عیار برمی‌آید، جوانمردی و عیاری حدومرز ندارد. جوانمردان باید از مردی و مردانگی، چیزی فروگذار نکنند. «اگر زنی جوانمردی کند، مرد آن است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
به‌طوری که از داستان سمک عیار برمی‌آید، گاه زنان و دختران نیز در صف عیاران و جوانمردان داخل می‌شدند، و به کارهای بزرگ دست می‌زدند، چنان‌که دختر کانون، سپهسالار شهر ماچین، عیاری پیشه ساخت و با مردان به جنگ و نبرد برخاست: «… نیکو گفت تو دختر کانونی، پدر خود را با برادر بکشتی، روزافزون گفت: من همانم و تو را نیز بکشم… گفت: ای دختر، شرم نداری که دودمان آلوده کردی و بر پدر و برادر بیرون آمدی و ایشان را بکشتی و با عیارپیشگان دست یکی کردی؟ ترا خود نام و ننگ نیست؟ می‌بایستی که زن پهلوان بودی، و در پس پرده نشسته بودی و فرمان دادی؟ تو چرا عیارپیشگی می‌کنی؟&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
روزافزون گفت: ای پهلوان، اگر پدر و برادر بکشتم سزاوار بودند، که هرکه کار ناواجب کند او را بکشند و برآن برایشان بیرون آمدم که ناجوانمردی کردند… نام نیکو در جهان بهتر از بدنامی… من آن دخترم که مردان عالم را در پیش من همچون زنان شرم باید داشت که کاری زشت کند… و گفتی زن پهلوانی بودی و در پس پرده نشسته بودی و فرمان می‌دادی، زن باید که با ستر بود و پاکدامن و پرهیزکار، چه در میان صدهزار مرد و چه در پس پرده»&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot;&amp;gt;سمک عیار، جلد یک، جزء ۲، صفحهٔ ۱۶۸&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اگرچه جمعیت فتیان (جوانمردان) پس از حملهٌ مغول در سراشیبی انحطاط افتاد، تا جایی که لنگرها و زاویه‌ها، که روزگاری مرکز جوانمردان پاکدامن بود، محل تجمع ماجراجویان و عناصر فاسد اجتماع گردید، اما سنتهای جوانمردان دربین کلیهٌ قشرها جامعهٌ ایرانی باقی ماند تا در دوران معاصر دوباره زنده گشت.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:5&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== دوران صفویه ==&lt;br /&gt;
در دوران صفویه کم‌کم پهلوانان از عیاران جدا می‌شوند. پهلوانان بیشتر به کشتی‌گیری در حضور بزرگان، سرداران و مردم شهرها می‌پردازند. اساس کار آمادگی بدن و دانستن فنون بدنکاری بوده‌است. جهان‌پهلوان «محمد ابوسعید» در شهر هرات جوانی را برمی‌گزیند که بلندقامت و سالم بوده و شوق پهلوان شدن را داشته‌است. چهار ماه اول به ساختن بدن او می‌پردازد تا نرم شود. در چهار ماه دوم کشتی‌گیری را آغاز می‌کرد و طبق برنامه با ده‌تن از پهلوانان کشتی می‌گرفت. استاد نقایص او را می‌دید و برطرف می‌ساخت. این شاگرد، که «درویش محمد» نام داشت، در چهارماههٌ سوم با کیسهٌ پر از شن ۲۰۰من، که پر از شن نمناک بود، تمرین می‌کرد. پس از یک‌سال مردی آماده و کارآزموده شد. در باغ «هرات» که حوضی بزرگ داشت و آن را برای کشتی‌گیری خشک کرده بودند، با رقیب خود که پهلوانی صاحب‌نام بود «علی روستای» روبه‌رو شد و در حضور «سلطان حسین بایقرا» بر حریف کهنه‌کار خود، که آوازه‌ای بلند داشت، پیروز شد. این واقعه در قرن نهم هجری اتفاق می‌افتد. «سلطان حسین بایقرا» که ناظر بر این کشتی بوده‌است، رو به پهلوان علی روستای کرده و می‌گوید «ای پهلوان حاضری که بازهم درگیر شده و کشتی بگیری. چون سه‌نوبت دستور است».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بعد «پهلوان درویش» را حاضران غرق در سکهٌ طلا می‌سازند و او همهٌ آن درآمد را به رقیب شکست‌خورده می‌بخشد. درویش‌محمد عنوان پهلوان پهلوانان را می‌یابد و مزد درایت استاد خود پهلوان ابوسعید و طاقت و پشتکار خود را می‌گیرد. او سخت کوشید ونسبت به هیچ مسئله‌ای بی‌توجهی نکرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کشتی را در گذشته تنها با یک شکست تمام‌شده تلقی نمی‌کردند و اگر رقیب شکست‌خورده می‌خواست، می‌توانست یک نوبت دیگر بخت خود را بیازماید و چنان‌چه به‌پیروزی می‌رسید، حق داشت برای روشن شدن نتیجه برای بارسوم به صحنه برود. چنان‌که رستم، قهرمان اسطوره‌ای ایران، نیز پس از زمین‌خوردن توسط سهراب چنین کرد.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;ایران‌زمین|۴۳|۷۴/۰۱/۰۱|۹۵/۰۳/۹۵|&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پهلوانان عصر جدید ==&lt;br /&gt;
از زمانی که استفاده از «باروت» و سلاح آتشین پیش‌آمد، پهلوانی هم مفهوم کهن خود را از دست داد و از جنگاوری کاملاً جدا گردید، اگرچه روحیهٌ آزادمنشی، دفع ظلم، حمایت از بینوایان، راستگویی و درستکاری در بین پهلوانان باقی ماند. در عصر قاجاریه مردان بزرگی در زورخانه‌ها پرورش یافتند. گود زورخانه‌ها را شاید بر همان سیاق حوض بزرگ باغ هرات، گود و چندضلعی ساخته‌اند.[[پرونده:جهان پهلوان تختی .jpg|بندانگشتی|&lt;br /&gt;
جهان پهلوان تختی با بازوبند پهلوانی&lt;br /&gt;
]]پهلوان ابراهیم حلاج (یزدی بزرگ) مردی ساده‌دل بود و پهلوان اکبر خراسانی زیرک و اهل زدوخورد. در پیری پهلوان یزدی، پهلوان خراسانی دست‌بردار از سر او نبود، تا جایی که علاءالدوله دو بازوبند تهیه می‌کند و یکی را به بازوی یزدی و دیگری را به بازوی اکبر خراسانی می‌بندد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پس از پهلوان یزدی و پهلوان خراسانی، باید از پهلوان ابوالقاسم قمی، اصغر نجار بروجردی، علی میرزای همدانی، سیدمحمدعلی مسجد حوضی، محمد یزدی (یزدی کوچک) و صادق قمی نام برد (زمان ناصرالدین‌شاه). در آن‌زمان پهلوان ابوالقاسم قمی و پهلوان محمد یزدی رقیب و قدر بوده‌اند. در میدان ارک، این‌دو کشتی می‌گیرند و پهلوان ابوالقاسم در خاک یزدی می‌نشیند و کتف او آسیب می‌بیند. همه اینان که نام بردیم، به رسم آن روزگاران جلو سرها را می‌تراشیدند و پشت سر و کناره‌های گوش را باقی می‌گذاردند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از تبریز، کاشان، تهران، قزوین، کرمانشاهان، یزد و خراسان پهلوانان نامدار و بلندمرتبه‌ای برخاستند. در شمیران هم مردان بزرگی بودند که رقیب تهرانیها و سایر پهلوانان بودند که از میانشان می‌توان شیرحسین شمیرانی، حاج‌آقا تجریشی و قربان تجریشی را نام برد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در زورخانه‌ها مردان کارکشته و روشن‌بین راه داشتند. خصلتهای پهلوانی و ارزشهای انسانی که سرلوحهٌ مکتب جوانمردان بود، در همه‌جا ادامه داشت. پهلوانان دست یکدیگر را می‌فشارند و درعین دوستی و رفاقت، قدرت خود را به‌رخ می‌کشند. پهلوان «میرزا باقر دراندرونی» از مردان پاک‌نهاد، قوی و فوق‌العاده کاردان بوده‌است. در تقوا بی‌بدیل و در نیرومندی کم‌نظیر بود. در نزدیکیهای «دراندرون» در خیابان ناصریه، مغازه سقط‌فروشی داشته‌است. هرروز ظهر برای او یک مجمعه (مجموعه) از آشپزخانهٌ شاهی غذا می‌آوردند. او بدون آن‌که به آن غذا دست بزند آن را به فقیران و مستمندان می‌داد. میرزا باقر مردان بزرگ و نمونه‌های فراوانی تربیت کرد. ازجمله «محمدصادق بلورفروش».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تاریخچه پهلوانان پس از حمله مغول از «پوریای ولی» پهلوان نامدار و عارف بزرگ، آغاز و به جهان‌پهلوان غلامرضا تختی پایان می‌یابد، تاریخچه‌ای سرشار از صفا و صمیمیت و صدق و وفا که دستمایه و پایه کار ورزش جدید ایران گردید.&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس |۱|اندازه =ریز}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
# کورش نامه نوشته گزنفون ترجمه رضا مشایخی&lt;br /&gt;
# یعقوب لیث صفاری دکتر ابراهیم باستانی پاریزی &lt;br /&gt;
# سمک عیار&lt;br /&gt;
# قوانین افلاطون ترجمه دکتر محمود صناعی&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>بابک</name></author>
	</entry>
</feed>